ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΣΠΗΛΙΩΤΗ ν. ΜΑΡΙΑΣ ΣΑΚΑΡ, Αίτηση αρ.: K1/2014, 21/2/2017

(1)89, 80

(1), 91Α, 91Γ, 91Ε, 91ΣΤ, επί των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, Δ.48, Θ.1, 2, 3, 4, 7 και 9 και επί της εν γένει πρακτικής και εξουσίας του Δικαστηρίου" και υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση του Αιτητή, ο οποίος αναφέρεται στο εξ αποφάσεως χρέος και στο γεγονός ότι η Καθ' ης η αίτηση έχει εισοδήματα και την ικανότητα να εξοφλήσει το εξ αποφάσεως χρέος της με δόσεις. Η Καθ' ης η αίτηση δεν εκπροσωπήθηκε από συνήγορο στην παρούσα διαδικασία και παρά την δήλωση ότι αδυνατεί να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό στον Αιτητή, δεν καταχώρησε ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης. Ακροαματική διαδικασία: Κατά την ακρόαση της αίτησης παρουσιάστηκε μαρτυρία μόνο από την Καθ' ης η αίτηση, η οποία παραδέχθηκε ότι δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό έναντι του εξ' αποφάσεως χρέους. Δεν είναι παντρεμένη, ούτε έχει εξαρτώμενα. Τα εισοδήματα της αποτελούνται από το ποσό που λαμβάνει από το κράτος ως Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, €480,00. Από αυτό καταβάλλει ποσό €246,00 για το ενοίκιο του διαμερίσματος όπου διαμένει, ποσό €66,00 ανά διμηνία για τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος και €76,00 ανά τριμηνία, για τον λογαριασμό κατανάλωσης νερού. Καταβάλλει επίσης ποσό €17,00 για λογαριασμό τηλεφωνίας και €70,00 στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων μετά από έκδοση δικαστικής απόφασης και εντάλματος ένταλμα εναντίον της. Το υπόλοιπο ποσό διατίθεται για τη διατροφή της και τα προσωπικά της έξοδα. Παράλληλα λαμβάνει βοήθεια από συγγενικά της πρόσωπα καθότι οι πόροι της δεν είναι αρκετοί. Συγκεκριμένα, η αδελφή της συνεισφέρει στη διατροφή της και ο αδελφός της, της αποστέλλει χρήματα κάθε τόσο. Με τη βοήθεια που λαμβάνει καταφέρνει να καταβάλλει και ποσό €50 σε δάνειο στην Τράπεζα Κύπρου (όπου η δόση είναι €150 μηνιαίως, αλλά το υπόλοιπο ποσό των €100 καταβάλλεται από τους εγγυητές του δανείου). Όσον αφορά την ένδυση και υπόδηση της, δεν προβαίνει σε αγορές σε τακτική βάση και αποδέχεται από τρίτους ενδύματα. Δεν μπορεί πλέον να εργαστεί καθότι πάσχει από χρόνια αρθροίτιδα η οποία της προκαλεί πόνους και μούδιασμα στα άκρα. Της έχουν παρουσιαστεί και ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία την ενοχλούν ιδιαίτερα και επισκέπτεται ψυχίατρο. Νομική Πτυχή: Εφόσον ή αίτηση προωθήθηκε μόνο αναφορικά με την έκδοση σε βάρος της Καθ' ης η αίτηση διατάγματος μηνιαίων δόσεων, θα εξεταστεί από το Δικαστήριο μόνο αυτό το σκέλος της παρούσας αίτησης. Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος (στο εξής "ο Νόμος") έχει τροποποιηθεί με το Νόμο 134(Ι)/1999, ο οποίος αντικατέστησε τα Μέρη VIII και ΙΧ το Νόμου. Στο βαθμό που εξακολουθεί να υπάρχει στο Νόμο η προγενέστερη της τροποποίησης πρόνοια, για την έκδοση από το Δικαστήριο διατάγματος πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις, θεωρώ ότι τυγχάνει εφαρμογής η νομολογία που ερμηνεύει (στο πλαίσιο των καταργημένων διατάξεων) τις αρχές με βάση τις οποίες το Δικαστήριο δύναται να διατάξει τον εξ αποφάσεως οφειλέτη να εξοφλήσει το χρέος του με περιοδικές πληρωμές. Η νομολογία αποτελείται από παλιότερες και πρόσφατες αποφάσεις. Δέστε Rolandis Louca & Soteriades Ltd v. Andreas Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686, Gesico Photographic v. J.K.Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, Μιχαήλ ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ) Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, Λέρος Σαββα ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ.) Λτδ, Πολ. Έφ. 9542, ημερομηνίας 20.6.97, Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034, Προκοπίου κ.α. ν. Ανδρέας Λάμπρου Λτδ,

(2004)1 Α.Α.Δ. 310. Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, όπου η Καθ' ης η αίτηση δεν εργάζεται, το Δικαστήριο καλείται να διαπιστώσει κατά πόσο η ανεργία υπήρξε επιλογή της Καθ' ης η αίτηση. Σχετική είναι η υπόθεση Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, όπου επίσης η Καθ' ης η Αίτηση δεν εργαζόταν. Λέχθηκαν, λοιπόν, τα εξής: "Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της εφεσείουσας είναι απλώς η αναγκαία βούληση. Η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η εφεσείουσα δύναται να εργοδοτηθεί δεν ήταν εν προκειμένω μόνο εύλογη αλλά, θα λέγαμε, και επιβεβλημένη. Ο καθορισμός των μηνιαίων δόσεων στο οπωσδήποτε μικρό ποσό των £20 αποτελεί εξ άλλου ένδειξη ότι το Δικαστήριο δεν απαιτούσε να ανάγεται η εργοδότηση της σε ψηλό επίπεδο αλλά και ένδειξη ανησυχίας του Δικαστηρίου για αυστηρή προσήλωση στη γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα σε όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη: βλ. Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686 στη σελ. 689." Παραθέτουμε επίσης χαρακτηριστικό απόσπασμα από την απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου όπου στη σελίδα 1038 αναφέρονται τα εξής από τον έντιμο Νικήτα Δ.: « Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. . . . Μια συνοπτική παρουσίαση των ευρύτερων κριτηρίων με βάση τα οποία προσδιορίζεται η περιοδική (συνήθως μηνιαία) δόση για την αποπληρωμή δικαστικού χρέους επιχειρεί η απόφαση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ.

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686: "Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ - Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα - Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) - Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου."» Αξιολόγηση και πραγματικά γεγονότα:- Παρακολούθησα με προσοχή την Καθ' ης η αίτηση, κατά τη διάρκεια της εξέτασης της. Εφόσον στην αντεξέταση της δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις, αποδέχομαι ως αληθή τα όσα ανέφερε για τη σημερινή οικονομική της κατάσταση. Με βάση τα πιο πάνω θεωρώ ότι τα πραγματικά γεγονότα που αφορούν την οικονομική κατάσταση της Καθ' ης η αίτηση, είναι ως η ίδια τα ανέφερε. Δεν διαπιστώνω έλλειψη βούλησης για εργασία από πλευράς της Καθ' ης η αίτηση. Αυτό που διαπιστώνω στην παρούσα περίπτωση είναι ότι η Καθ' ης η αίτηση στην ηλικία των 62 ετών[1], αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και αδυνατεί να εργαστεί. Το εισόδημα της προέρχεται από το κράτος (Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα €480 μηνιαίως) και αποδέχομαι ότι η Καθ' ης η αίτηση δεν επιδεικνύει έλλειψη βούλησης να εργαστεί. Δεν διαπιστώνω, παρά την περί του αντιθέτου εισήγηση του Αιτητή ότι η Καθ' ης η αίτηση έχει έξοδα τα οποία υπερβαίνουν τα απολύτως αναγκαία. Δεν μου διαφεύγει ότι η Καθ' ης η αίτηση καταβάλλει κάποιο ποσό σε τραπεζικό ίδρυμα, χωρίς την ύπαρξη δικαστικής απόφασης εναντίον της. Όμως, αυτό δεν αλλοιώνει την εικόνα της άθλιας οικονομικής κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει η Καθ' ης η αίτηση, η οποία για να επιβιώσει λαμβάνει οικονομική και άλλη βοήθεια από τους συγγενείς της και από τρίτα πρόσωπα. Σημειώνω ότι αφού αφαιρεθούν τα έξοδα της Καθ' ης η αίτηση (ενοίκιο, λογαριασμοί κοινής ωφελείας και διάταγμα Δικαστηρίου = €380), από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, απομένει το ποσό των €100 μόνον για τη διατροφή, διακίνηση και ιατρική περίθαλψη της. Η τυχούσα βοήθεια που λαμβάνει από τρίτα πρόσωπα η Καθ' ης η αίτηση, δεν αποτελεί "εισόδημα". Σταθμίζοντας όλα τα πιο πάνω γεγονότα και ιδιαίτερα: (α) Την ηλικία της Καθ' ης η αίτηση και το γεγονός ότι αυτή δεν εργάζεται, (β) Την ανάγκη της Καθ' ης η αίτηση για αξιοπρεπή διαβίωση, (γ) Την ανάγκη για εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων και ικανοποίηση του εξ αποφάσεως δανειστή, (δ) Το γεγονός ότι το μοναδικό έσοδο της Καθ' ης η αίτηση είναι το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα που λαμβάνει από την Κυπριακή Δημοκρατία, το οποίο με δυσκολία αρκεί για την κάλυψη των βασικών αναγκών της ίδιας. (ε) Ότι κανένα άλλο εισόδημα ή οικονομικό πόρο έχει η Καθ' ης η αίτηση στο παρόν στάδιο, κρίνω ότι δεν δικαιολογείται η έκδοση σε βάρος της Καθ' ης η αίτηση των αιτούμενων διαταγμάτων. Ως εκ τούτου, η αίτηση απορρίπτεται. Εφόσον δεν έχει καταχωρηθεί ένσταση, κρίνω ορθό να μην εκδώσω οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. Η κάθε πλευρά να επιβαρυνθεί με τα δικά της έξοδα. (Υπ.) .............. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας Subject: Rent Control/Interim Αναφορά: Αίτηση μηνιαίων δόσεων - άνεργη οφειλέτης [1] Βλ. ημερομηνία γέννησης στο Τεκμήριο 10. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο