Aristos Liassides Farm & Estates Ltd κ.α. ν. Βιβλιοπωλείο Π. Παπακωνσταντίνου «η Μόρφωση Λτδ» κ.α., Αίτηση αρ.: E17/2014, 22/12/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2017:29 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου Αίτηση αρ.: E17/2014 Μεταξύ: 1.Aristos Liassides Farm & Estates Ltd. 2.Λιασίδης Άριστος Αιτητών -και- 1.Βιβλιοπωλείο Π. Παπακωνσταντίνου «η Μόρφωση Λτδ» 2.Παναγιώτα Παπακωνσταντίνου Καθ' ων η Αίτηση Αίτηση ημερομηνίας 13.6.2017 Ημερομηνία: 22 Δεκεμβρίου 2017 Για τους Αιτητές: κος Σ. Πούγιουρος Για τους Καθ' ου η Αίτηση 1 και 2: κος Π. Τσαγκάρης (κα Γρύλλη στην απαγγελία της απόφασης) ΑΠΟΦΑΣΗ Η αναφορά στην κυρίως Αίτηση είναι αναγκαία, για την καλύτερη κατανόηση της παρούσας ενδιάμεσης απόφασης. Στην κυρίως Αίτηση, λοιπόν, προβάλλεται η απαίτηση των Αιτητών για: i. Aνάκτηση της κατοχής των επίδικων καταστημάτων, τα οποία στο εξής θα αναφέρονται ως "το μίσθιο"), ii. Οφειλόμενα ενοίκια, ενδιάμεσα οφέλη, iii. Έξοδα, Φ.Π.Α. και νόμιμο τόκο. Σύμφωνα με το υπόλοιπο δικόγραφο των Αιτητών, το μίσθιο ανήκει, κατ' ισχυρισμό, στους Αιτητές 1 και ενοικιάστηκε από τους Καθ' ων η αίτηση 1, δυνάμει συμφωνίας ενοικίασης και έκτοτε χρησιμοποιούνταν από τους Καθ' ων η αίτηση 1 και 2, ως βιβλιοπωλείο. Η παρούσα αίτηση Με την παρούσα αίτηση, που καταχώρισαν στις 13.6.2017, οι Αιτητές αξιώνουν από το Δικαστήριο, την έκδοση διατάγματος με το οποίο να τροποποιείται η Αίτηση τους, ως εξής: (α) με την αλλαγή του ονόματος των Αιτητών 1, (β) με την προβολή ισχυρισμών ότι ο ενοικιαστής του μισθίου δεν είναι οι Καθ' ων η αίτηση 1, αλλά η Καθ' ης η αίτηση
- Η αίτηση βασίζεται "στα άρθρα 12 και 31 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983, στο άρθρο 7(α) (ε) του περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικού Κανονισμού του 1983, στο άρθρο 9 του περί Πτωχεύσεων Νόμου, Κεφ.5 και στις Δ.9, Δ.,12 θθ. 1,2,4,5 Δ.25 θ.1, Δ.48 θ.2 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών" και υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της Νίτσας Λιασίδη, σύμβουλου των Αιτητών 1, στην οποία αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα πιο κάτω: Είναι εξουσιοδοτημένη να προβεί στην ένορκη δήλωση. Έχει γίνει πρόσφατα αλλαγή ονόματος των Αιτητών αρ. 1 και έχει λάβει συμβουλή ότι είναι ορθό να αναγράφεται το νέο όνομα των Αιτητών 1 στον τίτλο της αίτησης. Περαιτέρω οι Αιτητές έχουν προβεί σε αλλαγή δικηγόρου και ο νέος δικηγόρος τους αφού μελέτησε τα έγγραφα των Αιτητών παρατήρησε ότι οι αποδείξεις πληρωμής ενοικίων εκδίδονταν για σειρά ετών στο όνομα της Καθ' ης η αίτηση 2, η οποία είναι η ενοικιάστρια των επίδικων καταστημάτων και όχι, όπως λανθασμένα αναγράφεται, ο Καθ' ου η αίτηση
- Η αιτούμενη τροποποίηση σκοπό έχει να ευθυγραμμίσει τα δικόγραφα με τη μαρτυρία που θα παρουσιαστεί στο Δικαστήριο. Ένσταση Οι Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 καταχώρισαν στις 29.9.2017, ένσταση με την οποία προβάλλουν δεκαοκτώ λόγους ένστασης, οι οποίοι συνοψίζονται στα εξής: α) Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την παροχή των αιτούμενων θεραπειών. β) Η αίτηση είναι νομικά αβάσιμη και αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας. γ) Τυχούσα έγκριση της αίτησης θα επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στα συμφέροντα των Καθ' ων η αίτηση, δυσανάλογα μεγαλύτερες από τη ζημιά που θα υποστούν οι Αιτητές σε αντίθετη περίπτωση, οι οποίες δεν θα θεραπευθούν με την έκδοση διαταγής ως προς τα έξοδα. δ) Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση είναι γενική και αόριστη. ε) Η παρούσα αίτηση δεν υποβάλλεται καλόπιστα και έχει σκοπό να περιπλέξει την υπόθεση. στ) Τα γεγονότα στα οποία βασίζεται η αίτηση ήταν γνωστά στους Αιτητές. ζ) Υπήρξε υπέρμετρη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης, η οποία δεν δικαιολογείται. η) Η αλλαγή δικηγόρων δεν δικαιολογεί την καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. θ) Με την παρούσα αίτηση εισάγονται νέα ζητήματα στα δικόγραφα των Αιτητών τα οποία συνεπάγονται επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και ανασκευή της υπόθεσης των Αιτητών. Υποστηρίζεται η ένσταση από την ένορκη δήλωση της Καθ' ης η αίτηση 2, στην οποία η ενόρκως δηλούσα επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης και υποστηρίζει ότι αυτό που οι Αιτητές επιχειρούν είναι να αποδώσουν στην ίδια προσωπικά την ιδιότητα του ενοικιαστή, ώστε να εκτελέσουν εναντίον της την απόφαση που τυχόν θα εκδοθεί υπέρ των Αιτητών. Διαδικασία: Εφόσον το ζήτημα είναι αμιγώς νομικό, το Δικαστήριο συνεδρίασε με μονομελή σύνθεση. Δεν ζητήθηκε η αντεξέταση οποιουδήποτε από τους ενόρκως δηλούντες και οι συνήγοροι προχώρησαν σε αγορεύσεις, υποστηρίζοντας τη θέση τους και παραπέμποντας το Δικαστήριο στη σχετική νομολογία. Νομική Πτυχή: Το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφων διέπεται από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, οι οποίοι εφαρμόζονται αναλογικά από το παρόν Δικαστήριο δυνάμει των κανονισμών 2(β) και 12(α) των Περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών του
- Η Δ.25, θθ.1 και 5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί τα ακόλουθα: "
- The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties.
- The Court or a Judge may at any time, and on such terms as to costs or otherwise as the Court or Judge may thing just, amend any defect or error in any proceedings, and all necessary amendments shall be made for the purpose of determining the real question or issue raised by or depending on the proceedings." Η νομολογία έχει επανειλημμένα ασχοληθεί με αιτήματα για τροποποίηση δικογράφων. Η αντιμετώπιση ποικίλει, αναλόγως του σταδίου στο οποίο υποβάλλεται ένα τέτοιο αίτημα. Παραθέτω, πιο κάτω, αποσπάσματα από τη σχετική νομολογία. Στην υπόθεση Courtis a.o. v. Iasonides
(1970)1 C.L.R. 180, αναφέρθηκε (σελ. 182): "If in the course of the trial it appears that a party's pleading requires amendment, steps for that purpose must be taken as early as possible in order to give full opportunity to the parties affected by the amendment to meet the new situation; to run their case, so to speak, on the new rails." Στην υπόθεση Tsiappas v. The Republic
(1974)1 C.L.R. 167 στη σελ. 169 αναφέρονται τα εξής: «The guiding consideration for the trial Judge in making up his mind whether or not he should exercise his discretion one way or the other is the need to ensure that the triable issues be properly and sufficiently defined before he pronounces final judgment in the case and such leave to amend may be granted in a proper case even during the trial." Και πιο κάτω, στην ίδια σελίδα, αναφέρει: "..... no real injustice has been done thereby to the claimant once he has been awarded the appropriate costs." Στην υπόθεση Andreas Evripidou & Another v. Panayiota M. Kannaourou
(1985)2 C.L.R., p. 24, αναφέρονται: "It is well settled that as a rule of conduct, however negligent or careless may have been the first omission, and however late the proposed amendment, the amendment should be allowed if it can be made without injustice to the other side, and there is no injustice if the other side can be compensated by costs;" Στην καθοδηγητική απόφαση Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1(E) C.L.R. 33, διατυπώθηκαν αναλυτικά από τον έντιμο Πική Δ. (όπως ήταν τότε) οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, (στη σελ. 36 της απόφασης): "
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch.D. 361, υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη." Στην απόφαση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1(Α) Α.Α.Δ., 704, ο έντιμος Δικαστής Νικήτας αναφέρει στη σελ. 707: "Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. Στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του συντάγματος που επιτάσσει τη διεξαγωγή και περάτωση της δίκης σε εύλογα χρονικά όρια. Βλέπε Ευριπίδου, ανωτέρω και Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd. & Άλλου
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 33, Sait Electronic S.A.v. The ship "Dominique" &Others
(1992)1 A.A.Δ. 264 επισημαίνει τη σύμπτωση προσέγγισης που παρατηρείται στην αγγλική νομολογία, αναφορικά με την αναγκαιότητα για τη σύντομη ολοκλήρωση της δίκης. Περαιτέρω δε υιοθετεί το παρακάτω απόσπασμα από την απόφαση της δικαστικής επιτροπής της Βουλής των Λόρδων Ketteman v. Hansel Properties Ltd. [1988] 1 All E. R. 38: "Furthermore, to allow an amendment before a trial begins is quite different from allowing it at the end of the trial to give an apparently unsuccessful defendant an opportunity to renew the fight on an entirely different defence."" Ειδικά για το θέμα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης αναφέρομαι στην απόφαση SABA&CO(πιο κάτω) όπου λέχθηκε ότι: «Καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν πρέπει να απορρίπτεται επειδή [.] η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή.» Τελευταία αναφορά κάνω στην απόφαση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Σιακόλα
(2002)1(A) C.L.R., 223, όπου στη σελ. 228 αναφέρονται τα εξής: "Είναι η θέση της νομολογίας πως, όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στην SABA & CO (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, κρίθηκε πως η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, λέχθηκε πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. Ν. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Όσον αφορά το χρόνο στον οποίο υποβάλλεται αίτηση για τροποποίηση, σχετική είναι και η απόφαση στην Astor Manufacturing & Exporting Co. κ.ά. ν. A.G. Leventis κ.ά.
(1993)1 A.A.Δ. 726." Στη βάση της πιο πάνω αναφερόμενης νομολογίας, θα πρέπει να εξεταστεί από το Δικαστήριο, εκτός από το ζήτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης, τόσο η γνησιότητα των προθέσεων των Αιτητών όσο και η αναγκαιότητα και ο βαθμός της χρησιμότητας της τροποποίησης. Συνοψίζοντας την πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία, καταλήγω ότι κατά την εξέταση αιτημάτων τροποποίησης λαμβάνονται υπόψη οι εξής παράγοντες: · Η τροποποίηση δικογράφων είναι δυνατή σε κάθε περίπτωση όπου κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της διαφοράς των διαδίκων εκτός όπου αυτή θα επιφέρει ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο ή όπου υπάρχει εμφανής κακή πίστη από πλευράς Αιτητή. · Η έννοια της ανεπανόρθωτης ζημιάς δεν περιλαμβάνει τη ζημιά που μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση εξόδων. · Η τροποποίηση δικογράφων μπορεί να επιτραπεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, λαμβανομένου υπόψη του παράγοντα της ζημιάς που θα προκληθεί στον αντίδικο καθώς και της καθυστέρησης που τυχόν παρατηρείται στην υποβολή του αιτήματος για τροποποίηση. · Κυρίαρχος παράγοντας κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Εξετάζοντας προσεκτικά τις εκατέρωθεν θέσεις σε συνδυασμό με την πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία, κρίνω ότι, ναι μεν το αίτημα υποβλήθηκε με καθυστέρηση, αλλά ότι αυτή η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε επαρκώς με την αναφορά στη μελέτη του μαρτυρικού υλικού από τον νέο συνήγορο των Αιτητών και στην ανάγκη να συνάδει η μαρτυρία που θα παρουσιαστεί με το δικόγραφο των Αιτητών. Το αίτημα για τροποποίηση της Αίτησης γίνεται σε στάδιο πριν την ακροαματική διαδικασία και δεν διαπιστώνω να υπάρχει κίνδυνος εκτροχιασμού της διαδικασίας από την τυχούσα έγκριση του αιτήματος για τροποποίηση.. Σημειώνω περαιτέρω ότι η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση δεν έρχεται αντιμέτωπη με νέο ζήτημα, αφού θα πρέπει να γνώριζαν την ύπαρξη των αποδείξεων είσπραξης τις οποίες επικαλούνται οι Αιτητές. Διαπιστώνω, ότι με την αιτούμενη τροποποίηση επιδιώκεται ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς των διαδίκων. Σημειώνω τέλος ότι η αναφορά στο νέο όνομα των Αιτητών και η σχετική τροποποίηση είναι τυπική και δεν μεταβάλει το υφιστάμενο νομικό καθεστώς. Δεν διαπιστώνω κακοπιστία από πλευράς Αιτητών αφού, η νομολογία όσον αφορά την απαγόρευση παρουσίασης μαρτυρίας για τεκμηρίωση ισχυρισμών που δεν είναι δικογραφημένοι, είναι πάγια και γνωστή (βλ. Παπαδόπουλος κ.ά. ν. CYP-CANA ALARMS LTD, Πολ. Έφεση 339/06, ημερομηνίας 19.6.2009). Πέραν των πιο πάνω, δεν έχω πειστεί ότι οι Καθ' ων η αίτηση θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση, ούτε ότι θα υποστούν ζημιά η οποία δεν είναι δυνατό να αποζημιωθεί με την επιδίκαση εξόδων υπέρ τους. Το γεγονός ότι με την τροποποίηση θα επιτραπεί στους Αιτητές να παρουσιάσουν μαρτυρικό υλικό για προώθηση της νέας απαίτησης τους για έκδοση απόφασης σε βάρος της Καθ' ης η αίτηση 2, δεν συνεπάγεται αυτοδίκαια και ανεπανόρθωτη ζημιά των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2. Το βάρος απόδειξης της απαίτησης των Αιτητών παραμένει πάντοτε στους ώμους των Αιτητών. Στη βάση των πιο πάνω, καταλήγω ότι η διακριτική μου ευχέρεια θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ των Αιτητών και έτσι εγκρίνω το αίτημα για τροποποίηση της Αίτησης. Η τροποποιημένη Αίτηση να καταχωρηθεί σε πέντε ημέρες από τη σύνταξη του διατάγματος τροποποίησης και να επιδοθεί. Η Απάντηση στην τροποποιημένη Αίτηση να καταχωρηθεί εντός 14 ημερών από την επίδοση της τροποποιημένης Αίτησης. Τα έξοδα της παρούσα αίτησης καθώς και τα έξοδα που θα χαθούν λόγω της τροποποίησης, επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............... Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας Subject: Rent Control/Interim Αναφορά: Τροποποίηση πριν την ακρόαση cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο