Παναγιώτου κ.α. ν. Σοφοκλέους, Αίτηση αρ.: K8/15, 29/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2018:25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου Αίτηση αρ.: K8/15 Μεταξύ: 1.XXXXX Παναγιώτου, από την Νότιο Αφρική 2.XXXXX Λοϊζου, από την Νότιο Αφρική 3.XXXXX Κανάρη, από την Νότιο Αφρική Αιτητών/ Εξ' ανταπαιτήσεως Καθ' ων η αίτηση και XXXXX Σοφοκλέους, από τη Λεμεσό Καθ' ου η Αίτηση/ Εξ' ανταπαιτήσεως Αιτητής Αίτηση ημερομηνίας 30/10/2017 29/6/2018 Εξ' ανταπαιτήσεως Αιτητής/ Αιτητής: παρουσιάζεται προσωπικά Για τους εξ' ανταπαιτήσεως Καθ' ων η Αίτηση/ Καθ' ων η αίτηση: κα Ειρήνη Σωκράτους για κον Π. Κλεοβούλου (κα Ειρ. Σωκράτους στην απαγγελία της απόφασης) Ενδιάμεση Απόφαση Στην παρούσα υπόθεση η συνέχεια της ακροαματικής διαδικασίας διακόπηκε (μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασης της μαρτυρίας και πριν τις τελικές αγορεύσεις των δύο πλευρών), όταν υποβλήθηκε από τον εξ' Ανταπαιτήσεως Αιτητή (στο εξής "ο Αιτητής") ενδιάμεση αίτηση στις 30.10.2017. Μετά την εξέταση της αίτησης και την απαγγελία της ενδιάμεσης απόφασης, το Δικαστήριο επιχείρησε να προγραμματίσει και πάλι την συνέχιση της ακροαματικής διαδικασίας. Στο χρονικό εκείνο σημείο, υποβλήθηκε από τον Αιτητή το παρόν προφορικό αίτημα[1], για εξαίρεση μου από την εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης. Το αίτημα αυτό βασίζεται στην ισχυριζόμενη έλλειψη αντικειμενικότητας, ανεξαρτησίας και αμεροληψίας από μέρους μου. Υποστηρίζει ο Αιτητής, μεταξύ άλλων, ότι με την προαναφερόμενη ενδιάμεση απόφαση του Δικαστήριού έχει καταργηθεί το δικαίωμα του σε δίκαιη δίκη και ισότητα. Η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση αναφέρθηκε στη νομολογία που διέπει το ζήτημα της εξαίρεσης Δικαστών, προβάλλοντας ένσταση και υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει έρεισμα για έγκριση του παρόντος αιτήματος. Νομική Πτυχή: Το ζήτημα της αμεροληψίας του δικαστηρίου διέπεται τόσο από το Άρθρο 6
(1)της Ε.Σ.Δ.Α. στο οποίο αναφέρονται τα εξής: «Παν πρόσωπο έχει δικαίωμα όπως η υπόθεσις του δικασθή δικαίως, δημοσία και εντός λογικής προθεσμίας, υπό ανεξαρτήτου και αμερολήπτου δικαστηρίου, νομίμως λειτουργούντος, το οποίον θα αποφασίση είτε επί των αμφισβητήσεων επί των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του αστικής φύσεως, είτε επί του βασίμου πάσης εναντίον του κατηγορίας ποινικής φύσεως.» όσο και από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο οποίο προνοούνται τα κάτωθι: «Έκαστος, κατά την διάγνωσιν των αστικών αυτού δικαιωμάτων και υποχρεώσεων ή οιασδήποτε κατ' αυτού ποινικής κατηγορίας, δικαιούται ανεπηρεάστου, δημοσίας ακροαματικής διαδικασίας εντός ευλόγου χρόνου, ενώπιον ανεξαρτήτου, αμερολήπτου και αρμοδίου δικαστηρίου ιδρυομένου διά νόμου.» Με το ζήτημα της αμεροληψίας του Δικαστή ασχολήθηκε εκτεταμένα η κυπριακή νομολογία. Στην Πολιτική Έφεση Σοφοκλέους ν. Ταβελούδη κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 837, λέχθηκαν τα εξής από τον Ηλιάδη Δ.: «Η γνώμη ενός διαδίκου που ισχυρίζεται ότι ένα Δικαστήριο ή ένας Δικαστής δεν είναι αμερόληπτος είναι σημαντική αλλά όχι αποφασιστική. Το βασικό ερώτημα είναι αν η αμφιβολία για τη μη ύπαρξη αμεροληψίας είναι 'υποκειμενικά δικαιολογημένη'. ......................................................................................................... Οι προεκτάσεις του Άρθρου 30.2 του Συντάγματος εξετάστηκαν στην Κύπρο από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Πίτσιλλος ν. Δημοκρατίας
(1994)1 ΑΑΔ 268, όπου ο Δικαστής Στυλιανίδης εκδίδοντας την ομόφωνη απόφαση του Δικαστηρίου τόνισε ότι, "Το κριτήριο για την εξαίρεση Δικαστή είναι η δημιουργία δικαιολογημένης εντύπωσης ύπαρξης πραγματικής πιθανότητας προκατάληψης από το Δικαστή στο νου του μέσου εχέφρονα πολίτη, ο οποίος γνωρίζει όλα τα γεγονότα. Εικασίες και καχυποψίες μόνο δεν είναι αρκετές." Οι διάδικοι δεν μπορούν να καθορίζουν τη σύνθεση του Δικαστηρίου ανάλογα με τις επιθυμίες τους. Ο διάδικος που επιζητεί την εξαίρεση ενός δικαστή θα πρέπει να στοιχειοθετήσει την ύπαρξη πραγματικής πιθανότητας προκατάληψης για να δικαιολογήσει τον ισχυρισμό του για παραβίαση του Άρθρου 6
(1)της Σύμβασης. Όπως έχει τονισθεί από τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ. Πική στην υπόθεση Αποστολίδου ν. Δημοκρατίας (Α.Ε. 2588 της 15/2/2002), "Αναντίλεκτο είναι ότι η επίλυση νομικού ζητήματος πρωτοδίκως ή κατ' έφεση δεν αποκλείει τη συμμετοχή Δικαστή στη σύνθεση Δικαστηρίου που επιλαμβάνεται του ιδίου, όμοιου ή παρεμφερούς νομικού ζητήματος. (Βλ. μεταξύ άλλων Razis and Another v. Republic
(1983)3 CLR 309, Makrides v. Republic
(1984)3 CLR 304). Η ευαισθησία του Δικαστή, ως υποδεικνύεται στην Makrides, δεν αποτελεί τον οδηγό στη διαπίστωση κωλύματος, αλλά οδηγό συνιστά η σωστή εκτίμηση του δικαστικού καθήκοντος και ό,τι αυτό επιβάλλει. Παραίτηση από αυτό το καθήκον ενέχει ορατούς κινδύνους για την απονομή της δικαιοσύνης όπως υποδεικνύεται: "One such danger is that we would be coming close to acknowledging to a litigant a right to choose the judge who will try him." "Ένας τέτοιος κίνδυνος είναι ότι θα φθάναμε κοντά στην αναγνώριση δικαιώματος στο διάδικο να επιλέγει το δικαστή που θα τον δικάσει." Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι [. . .] η έκδοση απόφασης από ένα Δικαστή πάνω σε ένα συγκεκριμένο νομικό σημείο, δεν τον εμποδίζει να εξετάσει το ίδιο νομικό σημείο σε άλλη υπόθεση, είτε μεταξύ των ίδιων διαδίκων, είτε μεταξύ άλλων διαδίκων. (Razis and another v. The Republic
(1983)3 CLR 309)." Στην αίτηση στην Ποινική Έφεση Γεωργιάδης ν. Δημοκρατίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 256, Ο Νικήτας Δ. ανέφερε: «Σειρά αποφάσεων των αγγλικών δικαστηρίων διερεύνησε ενδελεχώς, από κάθε οπτική γωνία, το θέμα της προκατάληψης κατά την άσκηση του δικαστικού καθήκοντος. [. . .] Το ευρύτερο κριτήριο, αφού διαπιστωθούν τα γεγονότα, είναι κατά πόσο, με βάση αυτά, ένας δικαιόφρων και καλά πληροφορημένος παρατηρητής θα μπορούσε να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι υπήρχε πραγματική πιθανότητα ή κίνδυνος ότι το δικαστήριο ήταν προκατειλημμένο. Η δική μας νομολογία που, ουσιαστικά, ταυτίζεται με την παραπάνω θεώρηση έχει, επίσης τελευταίως, εξετασθεί και επικυρωθεί από την απόφαση της Ολομέλειας στην Α.Ε. 2588 Δέσπω Αποστολίδου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας ημερ. 15/2/2002. . . ............................... [. . .] το θέμα που αποφάσισα ήταν αμιγώς νομικής φύσεως, χωρίς η απόφαση να περιέχει κρίσεις ή διαπιστώσεις που αφορούν πραγματικές περιστάσεις. Είναι κατηγορηματική η απόφαση Αποστολίδου, ανωτέρω, σ' αυτό: "Δε γεννάται συμφέρον, ούτε ανακύπτει κώλυμα από την απόφαση Δικαστή πρωτοδίκως ή κατ' έφεση, επί νομικού θέματος. Άλλωστε η αρχή του δεσμευτικού προηγούμενου επιβάλλει την υιοθέτηση του λόγου προηγούμενων αποφάσεων, ανεξάρτητα από τη σύνθεση του Δικαστηρίου." Εκείνο που προέχει πάντοτε είναι η εκτέλεση του δικαστικού καθήκοντος, φυσικά μέσα στο καθορισμένο νομολογιακό πλαίσιο, μακρυά από κάθε λεπτολόγα ευαισθησία του δικαστή." Το παρόν αίτημα Εξετάζοντας τους λόγους εξαίρεσης μου, όπως προβλήθηκαν από τον Αιτητή, προβαίνω στις πιο κάτω διαπιστώσεις:
(1)Οι ισχυρισμοί περί της έλλειψης αμεροληψίας εκ μέρους μου, δεν βασίζονται σε πραγματικά γεγονότα αλλά στον τρόπο χειρισμού της υπόθεσης και ειδικά της ενδιάμεσης απόφασης που έχω εκδώσει στην παρούσα υπόθεση.
(2)Δεν βρίσκω ορθό να υπεραμυνθώ της ορθότητας της οποιασδήποτε απόφασης έχω εκδώσει στα πλαίσια εκδίκασης της παρούσας υπόθεσης. Εφόσον έχει καταχωρηθεί πολιτική έφεση (ως προκύπτει από τον φάκελο της υπόθεσης), η ορθότητα ή μη της δικαστικής μου κρίσης σε αυτή την περίπτωση, θα αποφασιστεί από το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο.
(3)Η ύπαρξη προκατάληψης πρέπει να βρίσκει έρεισμα σε αντικειμενικά στοιχεία. Σύμφωνα με τα πιο πάνω, δεν προκύπτουν τέτοια στοιχεία από την πλευρά του Αιτητή. Η έκδοση απόφασης στα πλαίσια των καθηκόντων μου, με την οποία προφανώς διαφωνεί ο Αιτητής, δεν αποτελεί τέτοιο «στοιχείο». Βρίσκω ότι το αίτημα για εξαίρεση μου βασίζεται σε γενικότητες, εικασίες και συμπεράσματα του Αιτητή. Στη βάση των πιο πάνω κριτηρίων (όπως διατυπώθηκαν στην νομολογία) και των διαπιστώσεων μου σε σχέση με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, καταλήγω, ότι το αίτημα για εξαίρεση μου από την παρούσα υπόθεση δεν είναι δικαιολογημένο. Τα όσα διατύπωσε ο Πικής Δ.(όπως ήταν τότε) στην αίτηση στην Πολιτική Έφεση 7288 Adidas Ltd v. Krashias Ltd (Αρ. 1)
(1990)1 A.A.Δ. 873, με εκφράζουν απόλυτα και επαναλαμβάνω το σχετικό απόσπασμα: "[Δ]εν είμαι αδιάφορ[η] στο αίτημα διαδίκου για την εξαίρεση μου ή ακόμα ότι θα αισθανόταν ο διάδικος πιο άνετα να εκδικαστεί η υπόθεση του από άλλο [.] Δικαστ[ή]. Και ότι αν το θέμα τελείωνε εδώ και η προσωπική ευαισθησία του Δικαστή ήταν το κριτήριο, δεν θα είχα κανένα δισταγμό να αποσυρθώ. Δεν τελειώνει όμως το θέμα εδώ· η απρόσωπη και καθορισμένη σύνθεση του δικαστηρίου που θα εκδικάσει μια υπόθεση είναι θέμα κεφαλαιώδους σημασίας για την απονομή της δικαιοσύνης. Έχω [.] ένα έργο να επιτελέσω την εκπλήρωση του οποίου δεν μπορεί να αποποιηθώ ή να εγκαταλείψω, εκτός για καλό λόγο." Το αίτημα για εξαίρεση μου απορρίπτεται. Τα έξοδα που έχουν προκύψει από την υποβολή αυτού του προφορικού αιτήματος, να βαρύνουν τον Αιτητή (Καθ' ου η αίτηση στην κυρίως Αίτηση), όπως αυτά θα υπολογιστούν στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.)........... Χρ. Ραγουζαίου, Π. Πιστό αντίγραφο Γραμματέας [1] Δυνάμει του κανονισμού 9 των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο