Γιακουμή ν. Βακανά κ.α., Αίτηση αρ. E65/13, 28/9/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2018:34 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ Τμήμα Λεμεσού Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου και Λ. Μιχαηλίδη, Ά. Κωστή, Μελών Αίτηση αρ. E65/13 Μεταξύ: XXXXX Γιακουμή, από τη Λεμεσό Αιτητή και 1.XXXXX Βακανά, από τη Λεμεσό 2.XXXXX Κουμπάρου, από Αυδήμου 3.XXXXX Χαρτόσια, από τη Λεμεσό Καθ' ων η αίτηση Ημερομηνία: 28 Σεπτεμβρίου, 2018 Εμφανίσεις: Για Αιτητή: κος Σ. Πούγιουρος Καθ' ου η αίτηση 1: παρών, εμφανίζεται προσωπικά Για Καθ' ου η αίτηση 2 και 3: κα Κ. Πιερούδη ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα Αίτηση, ο Αιτητής στρέφεται εναντίον των Καθ' ων η αίτηση 1, 2 και 3 αξιώνοντας την έκδοση απόφασης σε βάρος τους για το ποσό των €27.594,00[1], πλέον τόκο, έξοδα και Φ.Π.Α. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με τον Αιτητή προκύπτει από την σύμβαση ενοικίασης των καταστημάτων αρ. XXXXX και XXXXX στο XXXXX Complex, Block XXXXX, στη Λεωφόρο Αμαθούντας στην Λεμεσό (στο εξής αναφερόμενα ως "το μίσθιο") και αφορά ενοίκια, κοινόχρηστα έξοδά και τέλη Σ.Α.Λ.Α. Το μίσθιο ενοικίασε ο Καθ' ου η αίτηση 1 και την σύμβαση έχουν εγγυηθεί οι Καθ' ων η αίτηση 2 και
- Απάντηση και Ανταπαίτηση Καθ' ου η αίτηση 1: Με την τροποποιημένη Aπάντηση και Ανταπαίτηση που καταχώρησε στις 4.7.2017 (δυνάμει διατάγματος ημερομηνίας 12.6.2017[2]) ο Καθ' ου η αίτηση 1, ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα εξής: · Με τη συμφωνία που σύναψε, στις 25.9.2013, με τον Αιτητή συμφωνήθηκαν τα επίδικα θέματα και παραδόθηκε στον Αιτητή η κατοχή του μισθίου. Μοναδική τους πλέον διαφωνία παραμένει το ύψος των οφειλόμενων προς τον Αιτητή ποσών. · Υποστηρίζει δε, ότι όχι μόνο έχει εξοφλήσει τα οφειλόμενα ενοίκια, αλλά ότι ο Αιτητής του οφείλει €30.000,00 για τα αντικείμενα - εξοπλισμό που παρέμειναν στο μίσθιο. · Ο Αιτητής πώλησε στον Καθ' ου η αίτηση 1 την επιχείρηση εστιατορίου παρουσιάζοντας του ψευδώς ότι αυτή διαθέτει άδεια λειτουργίας και ο Καθ' ου η αίτηση 1 στη βάση των παραστάσεων αυτών προέβηκε σε έξοδα ανακαίνισης. · Περαιτέρω, παραδέχεται την ιδιότητα του Αιτητή, την σύναψη της συμφωνίας ενοικίασης, το ύψος του μηνιαίου ενοικίου, το γεγονός ότι το μίσθιο βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή, την υπογραφή της εγγύησης, την επίδοση της ειδοποίησης 21.2.2013 με την οποία τερματίστηκε η ενοικίαση και αυτός κατέστηκε θέσμιος ενοικιαστής. · Υποστηρίζει ότι τα ενοίκια μέχρι την 31.5.2013 έχουν εξοφληθεί και το ενοίκιο ακολούθως μειώθηκε στα €800,
- · Ανταπαιτεί ο Καθ' ου η αίτηση το ποσό των €30.000,00 από τον Αιτητή. Ανταπάντηση και Απάντηση στην Ανταπαίτηση: Ο Αιτητής ανταπαντώντας στους ισχυρισμούς του Καθ' ου η αίτηση 1, υποστηρίζει ότι : α. Με βάση τη συμφωνία ημερομηνίας 25.9.2013, το ποσό των €30.000,00 συμφωνήθηκε όπως λογιστεί έναντι της οφειλής του Καθ' ου η αίτηση 1 και όχι να καταβληθεί στον τελευταίο. Απορρίπτει έτσι την Ανταπαίτηση του Καθ' ου η αίτηση
- β. Με βάση την ίδια συμφωνία, ακόμα και με την αφαίρεση του ποσού των €30.000,00 παραμένει οφειλόμενο από τον Καθ' ου η αίτηση 1 προς τον Αιτητή ποσό. Απάντηση Καθ' ων η αίτηση 2 και 3: Στο δικόγραφο τους οι Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 παραδέχονται την ιδιότητα του Αιτητή, την σύναψη της συμφωνίας ενοικίασης, το ύψος του μηνιαίου ενοικίου, το γεγονός ότι το μίσθιο βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή, την υπογραφή της εγγύησης, την επίδοση της ειδοποίησης 21.2.2013 με την οποία τερματίστηκε η ενοικίαση και την απόκτηση από τον Καθ' ου η αίτηση 1 της ιδιότητας του θέσμιου ενοικιαστή. Αμφισβητούν την απαίτηση του Αιτητή υποστηρίζοντας ότι τα ενοίκια μέχρι την 31.5.2013 έχουν εξοφληθεί και ότι ακολούθως το ενοίκιο μειώθηκε σε €800,
- Αντίφαση στα δικόγραφα των Καθ' ων η αίτηση 1, 2 και
- Ο ισχυρισμός περί της μείωσης του ενοικίου είναι αντίθετος με τις, επίσης δικογραφημένες, παραδοχές στα δικόγραφα των Καθ' ων η αίτηση. Το ζήτημα σχολιάζεται πιο κάτω[3]. Επίδικα θέματα Με την ανάκτηση της κατοχής του μισθίου στις 25.9.2013, η σχετική απαίτηση του Αιτητή εγκαταλείφθηκε. Η αξίωση του Αιτητή αφορά πλέον μόνο το ποσό των €27.594,00 (οφειλόμενα ενοίκια, κοινόχρηστα και Σ.Α.Λ.Α.). Παρέμειναν έτσι, ως επίδικα ζητήματα, η πιο πάνω αξίωση του Αιτητή, η Ανταπαίτηση του Καθ' ου η αίτηση 1 και η ευθύνη των Καθ' ων η αίτηση 2 και 3, ως εγγυητών. Μαρτυρία και αξιολόγηση: Στην παρούσα υπόθεση παρουσιάστηκαν πέντε συνολικά μάρτυρες. Μάρτυρες Αιτητή Ο Αιτητής παρουσιάστηκε ως ο μοναδικός μάρτυρας για την υπόθεση του. Αναφέρθηκε στην συμφωνία ενοικίασης ημερομηνίας 30.5.2008, μεταξύ του ιδίου και του Καθ' ου η αίτηση 1 και στις επιστολές που αποστάληκαν προς τον τελευταίο αναφορικά με οφειλόμενα ενοίκια (στις 9.3.2012, 19.4.2012 και 5.6.2012). Δεν συμμορφώθηκε ο Καθ' ου η αίτηση 1 και καταχωρήθηκε η παρούσα Αίτηση και ακολούθως συνάφθηκε η συμφωνία ημερομηνίας 25.9.
- Τον Σεπτέμβριο του 2013 ανακτήθηκε η κατοχή του μισθίου. Παρουσίασε επίσης κατάσταση αναφορικά με τις πληρωμές των ενοικίων, από την έναρξη της ενοικίασης. Το ενοίκιο αρχικά ήταν €1.400,00 (Λ.Κ.800) μηνιαίως και στην συνέχεια αυξήθηκε σε €1.750,
- Αναγνώρισε το τεκμήριο 9, ως την απόδειξη που ο ίδιος υπέγραψε χωρίς όμως να την διαβάσει, αντιλαμβανόμενος ότι το ποσό που λάμβανε τότε (€800,00) αφορούσε ποσό έναντι του χρέους του Καθ΄ ου η αίτηση 1 και όχι το μηνιαίο ενοίκιο. Αναγνώρισε επίσης την απόδειξη (στο τεκμήριο 9) για το ποσό των €500,00 αναφέροντας ότι ούτε και αυτήν διάβασε, δείχνοντας εμπιστοσύνη στον Καθ' ου η αίτηση 1, που την είχε συντάξει. Υποστήριξε ότι με την συμφωνία ημερομηνίας 25.9.2013, το οφειλόμενο ποσό μειώθηκε κατά €30.000,00, με αντάλλαγμα την άμεση παράδοση της κατοχής και δεν αφορούσε τον εξοπλισμό που ο Καθ' ου η αίτηση άφησε στο μίσθιο. Η τελευταία πληρωμή από τον Καθ' ου η αίτηση 1 έγινε το έτος 2012 και έκτοτε κανένα ποσό ενοικίου ή κοινοχρήστων καταβλήθηκε. Ο Αιτητής δεν μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Οχυρωμένος πίσω από τα «φτωχά ελληνικά» του, προσπάθησε να παρουσιάσει την εικόνα του ευκολόπιστου και αφελή ανθρώπου, που ξεγελάστηκε από τον Καθ' ου η αίτηση
- Όπως διαφάνηκε όμως, ο Αιτητής ανέγνωσε με ευκολία τα ελληνικά έγγραφα, ενώ ασκούσε εδώ και χρόνια επιχειρηματική δραστηριότητα στην Κύπρο. Ήταν επομένως, έμπειρος επιχειρηματίας αλλά και γνώστης των διαδικασιών που αφορούσαν την επιχείρηση στο μίσθιο. Δεν αποδέχομαι επίσης τον ισχυρισμό ότι οι αποδείξεις του Τεκμηρίου 9 δεν τον δεσμεύουν καθότι υπογράφηκαν σε κλίμα εμπιστοσύνης. (Σχολιάζω πιο κάτω τις νομικές συνέπειες της υπογραφής αυτών των εγγράφων). Διακρίνω αντίφαση σ' αυτή τη θέση του μάρτυρα, ο οποίος από τη μία ισχυριζόταν ότι ο Καθ' ου η αίτηση 1 τον κορόιδευε για καιρό, ενώ παράλληλα στις 31.5.2013 και 1.6.2013 έδειξε σ' αυτόν τόση εμπιστοσύνη ώστε να υπογράψει τις αποδείξεις που ο Καθ' ου 1 είχε συμπληρώσει, χωρίς καν να τις διαβάσει. Η θέση αυτή του Αιτητή αντίκειται στην λογική. Η θέση του μάρτυρα ότι το ποσό των €30.000,00 που αναφέρεται στο Τεκμήριο 6, δεν αφορούσε τον εξοπλισμό του εστιατορίου, αλλά είχε ως αντάλλαγμα την άμεση απόδοση της κατοχής του μισθίου στον ίδιο, βρίσκεται σε φανερή αντίφαση με το περιεχόμενο της συμφωνίας, Τεκμήριο 6, που ο ίδιος ο μάρτυρας κατέθεσε. Δεν αποδέχομαι επίσης, το περιεχόμενο της κατάστασης που παρουσίασε ως Τεκμήριο 8, προς απόδειξη της οφειλής του Καθ' ου η αίτηση 1, αφού δεν έχει παρουσιάσει ο Αιτητής το υπόβαθρο στο οποίο στηρίχθηκε η σύνταξη αυτής της κατάστασης. Αοριστία διέπει την παρουσίαση του Τεκμηρίου 8 και η απλή αναφορά ότι σε αυτήν εμφαίνονται οι πληρωμές του Καθ' ου η αίτηση 1 δεν θα ήταν αρκετή για να αποδείξει το οφειλόμενο από τον Αιτητή ποσό με δεδομένη την αμφισβήτηση της οφειλής[4]. Έχω διαπιστώσει, παρακολουθώντας προσεκτικά τα όσα γεγονότα ο Αιτητής έχει παραθέσει με την προφορική του μαρτυρία, ότι ο Αιτητής διαχειρίστηκε με επιπολαιότητα τα ζητήματα της επίδικης ενοικίασης, μη αναλογιζόμενος, προφανώς, τις νομικές συνέπειες της συμπεριφοράς του, τις οποίες συνέπειες προσπάθησε να αποφύγει με διάφορες προφάσεις. Στη βάση των πιο πάνω παρατηρήσεων μου, από την μαρτυρία του Αιτητή αποδέχομαι μόνο όσα γεγονότα δεν αμφισβητούνται από τους αντιδίκους του. Αυτά είναι η ιδιότητα του Αιτητή ως ιδιοκτήτη της επιχείρησης που πωλήθηκε και του μισθίου, η ενοικίαση του μισθίου στον Καθ' ου η αίτηση 1, η εγγύηση των Καθ' ων η αίτηση 2 και 3, η αποστολή και η επίδοση της ειδοποίησης τερματισμού, η θέσμια ενοικίαση, οι πληρωμές στις 31.5.2013 και 1.6.2013 και η σύναψη της συμφωνίας στις 25.9.
- Μάρτυρες Καθ' ων η αίτηση Ως πρώτος μάρτυρας για την υπόθεση του Καθ' ου η αίτηση 1, παρουσιάστηκε ο ίδιος ο XXXXX Βακανάς. Αναφέρθηκε στη συμφωνία που είχε συνάψει με τον Αιτητή για αγορά της επιχείρησης εστιατορίου (που ο τελευταίος διατηρούσε στο μίσθιο) και για ενοικίαση του μισθίου. Η γνωριμία τους έγινε μέσω του Καθ' ου η αίτηση 2, εγγυητή. Είχε συμφωνήσει τότε, με τον Αιτητή, να αγοράσει την επιχείρηση του με τίμημα Λ.Κ.10.000 και να ενοικιάσει το μίσθιο με ενοίκιο €1.400,00 μηνιαίως. Του παρέστησε ο Αιτητής ότι το εστιατόριο διέθετε όλες τις άδειες λειτουργίας του. Μετά τη συμφωνία και εφόσον το εστιατόριο ήταν παλαιό, ο ίδιος προέβηκε σε ανακαίνιση ξοδεύοντας περίπου €200.000,
- Τα έξοδα αυτά έγιναν καθότι ο ίδιος πίστευε ότι δεν θα παρουσιαζόταν στο μέλλον οποιοδήποτε πρόβλημα με την αδειοδότηση του εστιατορίου. Παρόλα αυτά, το κτίριο δεν είχε άδεια οικοδομής και ήταν σαν να μην υπήρχε, σύμφωνα με την πολεοδομία. Πέραν τούτου, αντιμετώπιζε παράλληλα πρόβλημα με το τμήμα μετανάστευσης (immigration) λόγω εφόδων που γίνονταν στο εστιατόριο και αφορούσαν τους αλλοδαπούς μαγείρους που εργάζονταν εκεί (παρόλο που η εργοδότηση τους ήταν νόμιμη). Τελικά οι μάγειροι αποχώρησαν από την Κύπρο χωρίς προειδοποίηση και έτσι ο ίδιος αδυνατούσε να λειτουργήσει τα τρία ινδικά εστιατόρια που διατηρούσε. Επέλεξε τότε να αποχωρήσει από το μίσθιο, αλλά ο Αιτητής τον έπεισε να παραμείνει και μαζί να μετατρέψουν το εστιατόριο σε εποχιακό (καλοκαιρινό). Τον έπεισε επίσης να μεταβεί σε αρχιτέκτονα για να ετοιμαστούν αρχιτεκτονικά σχέδια με σκοπό τη μετατροπή του εστιατορίου. Παρόλα αυτά, έλαβε επιστολή από το δικηγόρο του Αιτητή καθώς και αγωγή και τότε αντιλήφθηκε ότι ο Αιτητής τον κορόιδευε, με σκοπό να παραμείνει ο Καθ' ου η αίτηση 1 στο μίσθιο μέχρι να βρεθεί άλλος ενοικιαστής. Απευθύνθηκε τότε ο ίδιος σε δικηγόρο ο οποίος σύναψε συμφωνία με την αντίδικη πλευρά. Υποστήριξε ότι η απαίτηση του Αιτητή είναι αβάσιμη διότι υπάρχει απόδειξη εξόφλησης των ενοικίων (Τεκμήριο 9) καθώς και απόδειξη για ποσό €800,00 η οποία καταδεικνύει ότι από τον Ιούνιο του 2013 (και λόγω της οικονομικής ύφεσης) συμφωνήθηκε με τον Αιτητή όπως το ενοίκιο μειωθεί στα €800,00 μηνιαίως (και παράλληλα να γίνουν προσπάθειες για τη μετατροπή του εστιατορίου σε εποχιακό). Αντιλήφθηκε, στη συνέχεια, ότι ο Αιτητής δεν είχε σκοπό να συνεργαστεί, παρά την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Εκείνη την περίοδο εισέρχονταν στο εστιατόριο, παράνομα, ο Αιτητής και η σύζυγος του με σκοπό την επίδειξη του μισθίου και την ενοικίαση του σε τρίτα πρόσωπα. Αφαίρεσαν επίσης εκείνη την περίοδο φωτιστικά αξίας, από το μίσθιο. Προς υποστήριξη της θέσης του παρουσίασε: · το Τεκμήριο 11, (για να καταδειχθεί ότι ο Αιτητής είχε γνώση του προβλήματος της αδειοδότησης). · το Τεκμήριο 12, έγγραφο του κοινοτικού συμβουλίου Αγ. Τύχωνα (για να καταδειχθεί ότι οι ενέργειες του ιδίου για έκδοση άδειας γίνονταν με τη συγκατάθεση του Αιτητή) · το Τεκμήριο 13, αποδείξεις είσπραξης αναφορικά με τέλη υδατοπρομήθειας και αποχετευτικού, (για να καταδειχθεί ότι ο ίδιος δεν αγνοούσε τις υποχρεώσεις του) · το Τεκμήριο 14, κατάσταση κοινόχρηστων εξόδων (για να καταδειχθεί ότι καταβάλλονταν τα κοινόχρηστα έξοδα και μάλιστα για κάποιο χρονικό διάστημα περιλαμβάνονταν σε αυτά και άλλη περιουσία του Αιτητή στο ίδιο κτίριο). · το Τεκμήριο 15, (για να καταδειχθεί ότι η επιχείρηση δεν λειτουργούσε κατά το έτος 2010). Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας αναφέρθηκε στην απόδοση της κατοχής του μισθίου στον Αιτητή στις 25.9.2013 και στο γεγονός ότι είχε επιχειρήσει να παραδώσει και νωρίτερα την κατοχή, αλλά τον εμπόδισε ο Αιτητής. Ο Αιτητής τον έπεισε να παραμείνει, για να διατηρήσει το μίσθιο τη μορφή εστιατορίου ώστε να πωληθεί η επιχείρηση. Δεν υπήρξε πάντοτε τυπικός με τις πληρωμές των ενοικίων, αλλά κατέβαλλε και ποσά μαζεμένα, όπως €7.500,00 (Τεκμήριο 7), τα οποία όμως δεν λήφθηκαν υπόψη από τον Αιτητή. Αρνήθηκε ότι οφείλει τα ποσά που αναφέρονται στην επιστολή 21.2.2013 (Τεκμήριο 5), υποστηρίζοντας ότι εκείνη την εποχή οφείλονταν μόνο ένα - δύο ενοίκια. Ως προς τη συμφωνία, Τεκμήριο 6, υποστήριξε ότι δεν οφείλονταν τα ενοίκια που αναφέρονται σ' αυτήν και ότι η συνεννόηση των διαδίκων ήταν να λάβει ο ίδιος το ποσό των €30.000,00 αφού αφαιρεθούν από αυτό τα οφειλόμενα ενοίκια, δηλαδή τα τρία ενοίκια συνολικού ποσού €2.400,
- Τα αντικείμενα που αφέθηκαν τότε στο κατάστημα, ξεπερνούσαν τις €100.000,
- Το Τεκμήριο 6 το συμφώνησε ο συνήγορος του και όχι ο ίδιος. Παρόλα αυτά δεν αξίωσε το ποσό από τον Αιτητή αλλά ανέμενε να πάρει το ποσό αυτό αργότερα, λόγω της υπόθεσης που εκκρεμούσε στο Δικαστήριο. Συμφώνησε ότι με βάση το Τεκμήριο 11, υπήρχε άδεια λειτουργίας του εστιατορίου όταν ο ίδιος το ενοικίασε και επίσης ότι δεν εκδόθηκε ποτέ διάταγμα αναστολής της λειτουργίας του. Τις περισσότερες φορές τα ενοίκια πληρώνονταν σε μετρητά και λάμβανε απόδειξη. Οι αποδείξεις όμως δεν ανευρέθηκαν διότι ο Αιτητής, η σύζυγος του και τρίτα άτομα εισέρχονταν παράνομα στο μίσθιο. Ο Αιτητής ζητούσε την καταβολή των ενοικίων σε μετρητά, για να μην καταθέτει επιταγές στην τράπεζα. Οι αποδείξεις, Τεκμήριο 9, υπογράφηκαν από τον Αιτητή στο μίσθιο, όταν ο τελευταίος τον επισκέφθηκε για να συζητήσουν, αφότου έμαθε ότι έκλεισε η επιχείρηση. Πήρε ο Αιτητής αρχικά €500,00, υπογράφοντας απόδειξη και ζήτησε νέα συνάντηση για την επόμενη μέρα, ώστε να συζητήσει, στο ενδιάμεσο, με τη σύζυγο του το ζήτημα της μείωσης του ενοικίου. Διαφώνησε με τις υποβολές ότι οφείλει ενοίκια ύψους €27.594,00, ότι τα κοινόχρηστα εξοφλούσε ο Αιτητής και ότι τα τέλη ΣΑΛΑ παραμένουν οφειλόμενα. Ο Καθ' ου η αίτηση 1 μου έχει κάνει σχετικά καλή εντύπωση. Έχει αναφερθεί όμως σε ζητήματα που δεν τεκμηριώθηκαν, όπως το κόστος ανακαίνισης ύψους €200.000,00 και ο ισχυρισμός περί άφεσης στο μίσθιο εξοπλισμού αξίας πέραν των €100.000,
- Η τελευταία αυτή αναφορά βρίσκεται και σε αντίθεση με το Τεκμήριο
- Αναφέρθηκε επίσης σε άσχετα ζητήματα, όπως ο ισχυρισμός περί αφαίρεσης των φωτιστικών από το μίσθιο, ότι ο Αιτητής είχε οφειλές στο Φ.Π.Α., τα οποία, ως άσχετα ζητήματα που είναι, θα αγνοηθούν. Τέλος, η ερμηνεία που ο ίδιος ο μάρτυρας δίδει στο Τεκμήριο 6 θα πρέπει να αγνοηθεί, αφού το ζήτημα της ερμηνείας ενός εγγράφου είναι νομικό και αποφασίζεται από το Δικαστήριο. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Ως προς την υπόλοιπη μαρτυρία του, διαπιστώνω ότι ο Καθ' ου η αίτηση 1 υπήρξε σταθερός στις θέσεις του και παρά την μακρά αντεξέταση του δεν έχει υποπέσει σε σημαντικές αντιφάσεις. Η εκδοχή του αναφορικά με τα γεγονότα υπήρξε φυσιολογική και συνεπής. Αυτά αφορούν την μη αδειοδότηση της επιχείρησης, την προσπάθεια νομιμοποίησης της, την υπογραφή των αποδείξεων του Τεκμηρίου 9 (και τις σχετικές με αυτές πληρωμές) και την απόδοση τελικά της κατοχής στον Αιτητή με την υπογραφή της συμφωνίας, Τεκμήριο
- Σημειώνω ότι ειδικά ως προς το ζήτημα της αδειοδότησης του μισθίου, η εκδοχή του Καθ' ου η αίτηση 1 υποστηρίζεται και από την αποδεχτή μαρτυρία του Μ.Κ.
- Ο δεύτερος μάρτυρας Καθ' ων η αίτηση (Μ.Κ.2) XXXXX Καπάσιης κατέχει τη θέση λειτουργού στο γραφείο επιθεώρησης Κ.Ο.Τ. Λεμεσού. Εργάζεται εκεί από το έτος 1998 και κατέχει τους κανόνες που αφορούν τα κέντρα αναψυχής. Του υποδείχθηκε και αναγνώρισε το Τεκμήριο 11 ως «την κατάταξη και ανανέωση άδειας για το έτος 2008». Εξήγησε ότι στην επιστολή υπάρχουν γενικοί και ειδικοί όροι, οι οποίοι θα πρέπει να υλοποιηθούν σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ανέφερε ότι για να εκδοθεί ή να ανανεωθεί η κατάταξη και η άδεια λειτουργίας ενός κέντρου αναψυχής επιβάλλεται ως βασικός όρος η εξασφάλιση άδειας αλλαγής χρήσης, η οποία αποτελεί βασικό γενικό όρο. Χωρίς αυτήν, δεν ανανεώνεται η άδεια. Αρνήθηκε ότι ο ΚΟΤ εκδίδει προσωρινές άδειες στην περίπτωση που εκκρεμεί αίτηση στην πολεοδομία για αλλαγή χρήσης. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι σύμφωνα με το κείμενο του Τεκμηρίου 11, η άδεια λειτουργίας «θα μπορούσε να ανανεωθεί με τους πιο κάτω όρους». Η ανανέωση προϋποθέτει ότι θα διευθετηθούν οι βασικοί όροι που τέθηκαν, ένας από τους οποίους είναι η εξασφάλιση της άδειας αλλαγής χρήσης. Η επιστολή δεν συνεπάγεται ότι οι όροι έχουν υλοποιηθεί. Δεν υπήρχε άδεια οικοδομής κατά το έτος 2008 και η ανανέωση της κατάταξης είχε γίνει υπό όρους. Σύμφωνα με τα δικά τους στοιχεία, στο χρόνο που αναφέρεται το Τεκμήριο 11, δεν υπήρχε άδεια οικοδομής αλλαγής χρήσης. Το εστιατόριο, εφόσον δεν είχε την άδεια αυτή τον Ιανουάριο του 2008, δεν ήταν σε θέση να λειτουργεί νόμιμα ως επιχείρηση εστιατορίου. Δεν είναι αυτοσκοπός για τον ΚΟΤ η δίωξη, αλλά η συμμόρφωση. Δίδεται συνήθως ένα περιθώριο για να εξασφαλιστεί η άδεια οικοδομής. Ο Μ.Κ.2 μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση. Αναφέρθηκε σε ζητήματα για τα οποία είχε ίδια γνώση, λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας. Είναι γνώστης των κανόνων που αφορούν την αδειοδότηση των κέντρων αναψυχής και αναφέρθηκε στο ζήτημα αυτό με σαφήνεια, σταθερότητα και συνέπεια. Καμία αντίφαση διαπιστώνω στην τυπική μαρτυρία του Μ.Κ.2, την οποία και αποδέχομαι. Ο τρίτος μάρτυρας Καθ' ων η αίτηση (Μ.Κ.3) είναι ο Καθ' ου η αίτηση 2 XXXXX Κουμπάρου. Έχει υπογράψει τη σύμβαση εγγύησης και αποζημίωσης στο Τεκμήριο 1, μαζί με τον Καθ' ου η αίτηση
- Γνώριζε τον Αιτητή, μέσω του Καθ' ου η αίτηση 3, ενώ με τον Καθ' ου 1 διατηρούσε φιλικές σχέσεις από παλιά. Ο ίδιος αντιλήφθηκε ότι θα υπέγραφε ως εγγυητής για ένα αδειούχο νόμιμο εστιατόριο. Δεν μπορούσε να γνωρίζει αν διέθετε ή όχι άδεια το εστιατόριο. Αν γνώριζε όμως ότι δεν ήταν αδειούχο δεν θα υπέγραφε καθότι γνωρίζει ότι ο Καθ' ου η αίτηση 1 (Μ.Β.) δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι πρόσφατα έμαθε από τα έγγραφα που κατέθεσε ο Μ.Β. και από τον Μ.Κ.2 ότι δεν είχε άδεια το εστιατόριο. Διαφώνησε με την υποβολή ότι από το Τεκμήριο 11 προκύπτει η ύπαρξη εκδομένης άδειας λειτουργίας κατά το χρόνο παράδοσης του εστιατορίου στον Μ.Β. Ο Καθ' ου η αίτηση 3 XXXXX Χαρτόσιας υπήρξε ο τέταρτος μάρτυρας Καθ' ων η αίτηση (Μ.Κ.4). Γνωρίζει τον Αιτητή καθότι απασχολείτο μερικώς στο εστιατόριο του, ενώ με τον Μ.Β. δούλευαν παλαιότερα μαζί. Όταν ο Αιτητής του ζήτησε να βρει κάποιο άτομο για να ενοικιάσει το εστιατόριο του, του σύστησε τον Μ.Β., ο οποίος έψαχνε μαγαζί να ενοικιάσει. Ο ίδιος ως κοινός γνωστός τους, εγγυήθηκε το συμβόλαιο. Γνώριζε ότι η εγγύηση δεν ήταν μόνο τυπική, αλλά πίστευε ότι δεν θα κατέληγαν στο Δικαστήριο. Είχε διαβάσει τη συμφωνία και πείστηκε ότι ο Αιτητής προσέφερε το εστιατόριο, αδειούχο όπως πρέπει, προς ενοικίαση. Αυτό τον είχε διαβεβαιώσει ο Αιτητής. Εάν γνώριζε ότι δεν διέθετε τις άδειες το εστιατόριο, όχι μόνο δεν θα υπέγραφε ο ίδιος αλλά δεν θα έφερνε και σε επαφή τον Αιτητή με τον Μ.Β. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι στη διάρκεια των δύο - τριών χρόνων που εργαζόταν στο εστιατόριο, μερικώς, αυτό λειτουργούσε κανονικά. Υποστήριξε ότι ο ίδιος δεν οφείλει το ποσό που αξιώνει ο Αιτητής, ισχυριζόμενος ότι ο τότε συνήγορος του Καθ' ου η αίτηση 1 που εκπροσωπούσε και τους εγγυητές, σύναψε μια συμφωνία που τελικά μεταφέρει την ευθύνη στους Καθ' ων η αίτηση. Τόσο ο Καθ' ου η αίτηση 2 όσο και ο Καθ' ου 3, μου έχουν κάνει σχετικά μόνο καλή εντύπωση. Ήταν φανερό από τη μαρτυρία τους ότι προσπαθούσαν να απαλλάξουν τον εαυτό τους από την ευθύνη του εγγυητή. Προσπάθησαν να εισάγουν στην συμφωνία εγγύησης όρους που δεν υπάρχουν και να αποδώσουν στην συμφωνία την ερμηνεία που τους ευνοεί. Δεν αμφισβήτησαν μεν, την υπογραφή της συμφωνίας εγγύησης, αλλά προσπάθησαν και οι δύο να συνδέσουν την εγγύηση τους με την αδειοδότηση του μισθίου. Δεν αποδέχομαι αυτό το μέρος της μαρτυρίας τους, αφού δεν βρίσκει έρεισμα στην συμφωνία εγγύησης. Από την υπόλοιπη τους μαρτυρία, αποδέχομαι όσα γεγονότα και θέσεις δεν αμφισβήτησε ο Αιτητής, όπως, τις προσωπικές σχέσεις μεταξύ των διαδίκων, την διαμεσολάβηση του Καθ' ου 3, (η οποία οδήγησε στην πώληση της επιχείρησης και στην επίδικη ενοικίαση) και την υπογραφή από μέρους των Καθ' ων η αίτηση 2 και 3, της συμφωνίας εγγύησης. Βάρος Απόδειξης Στην παρούσα υπόθεση, με την προσαχθείσα μαρτυρία, προωθήθηκαν αντικρουόμενες θέσεις (όπως έχουν προβληθεί και στα δικόγραφα). Ο μεν Αιτητής υποστηρίζει ότι οι Καθ' ων η αίτηση 1 - 3 οφείλουν σε αυτόν δεδουλευμένα ενοίκια (ως πρωτοφειλέτης και εγγυητές), ενώ ο Καθ' ου η αίτηση υποστηρίζει ότι όχι μόνο δεν οφείλει ενοίκια, αλλά του οφείλεται από τον Αιτητή η αξία του εξοπλισμού που αφέθηκε στο μίσθιο. Συνακόλουθα, οι Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 υποστηρίζουν ότι δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό. Δεν εκφεύγει η παρούσα υπόθεση του βασικού κανόνα που ισχύει σε μια πολιτική δίκη. Το βάρος απόδειξης της απαίτησης του φέρει ο Αιτητής, ενώ ο Καθ' ου η αίτηση 1 φέρει το βάρος απόδειξης της δικής του απαίτησης. Απαίτηση και Ανταπαίτηση θα πρέπει να αποδειχθούν στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Βλ. Σοφοκλέους ν. Κυριάκου,
(2010)1 Α.Α.Δ. 665, όπου λέχθηκαν τα εξής: "Το βάρος απόδειξης σε μια πολιτική δίκη το φέρει κατά κανόνα ο ενάγων ο οποίος και θα πρέπει να αποδείξει την υπόθεση του στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Έχει κατ' επανάληψη νομολογιακά καθορισθεί η έννοια του κριτηρίου αυτού, αλλά περαιτέρω βοήθεια μπορεί να αντληθεί από το σύγγραμμα του Murphy on Evidence, 8η έκδ.
(2003), όπου αναφέρονται στις σελ. 80-83, τα βασικά κριτήρια του αποδεικτικού αυτού βάρους. Τονίζεται ιδιαίτερα στη σελ. 81 ότι: «If the claimant bears the burden of proof, and fails to persuade the court that this case has been proved on the balance of probabilities, judgment should be given for the defendant. Moreover, the test is not whether the claimant's case is more probable than the defendant's, but whether the claimant's case is more probably true than not true, i.e., the claimant's case is measured by reference to an objective standard of probability.» Η στην πράξη εφαρμογή του κριτηρίου του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, δόθηκε από τη Βουλή των Λόρδων στην υπόθεση Rhesa Shipping Co. S.A. v. Edmunds [1985] 1 W.L.R. 948, όπου λέχθηκε ότι εφόσον το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε βρει ότι η μαρτυρία που είχε προσαχθεί προς υποστήριξη της αγωγής ήταν εξαιρετικά απίθανη, έπρεπε να αποφασίσει ότι οι ενάγοντες είχαν αποτύχει να ικανοποιήσουν το βάρος απόδειξης που έφεραν και δεν ήταν υποχρεωμένο να επιλέξει μεταξύ δύο αντικρουόμενων θεωριών, απλώς και μόνο διότι προωθήθηκε κάποια εξήγηση ως προς την πιθανή αιτία της βλάβης που είχε εκεί παρουσιαστεί στο πλοίο." Ευρήματα Δικαστηρίου O Αιτητής είναι ο ιδιοκτήτης του μισθίου, το οποίο συμπληρώθηκε πριν το έτος 1999 και βρίσκεται σε ελεγχόμενη, δυνάμει του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83και της Κ.Δ.Π. 519/2007, περιοχή. Με αυτήν του την ιδιότητα, ο Αιτητής νοίκιασε το μίσθιο στον Καθ' ου η αίτηση 1, δυνάμει γραπτής συμφωνίας, στις 30.5.
- Ταυτόχρονα με την ενοικίαση, του μισθίου, ο Καθ' ου η αίτηση 1 αγόρασε την επιχείρηση εστιατορίου (κέντρου αναψυχής) που ο Αιτητής διατηρούσε μέχρι τότε στο μίσθιο. Την ίδια μέρα, οι Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 συμβλήθηκαν με τον Αιτητή γραπτώς, ως εγγυητές της συμφωνίας ενοικίασης. Το λεκτικό της εγγύησης και οι νομικές συνέπειες αυτής εξετάζονται πιο κάτω. Ακολούθως, ο Καθ' ου η αίτηση προέβηκε σε "ανακαίνιση" της επιχείρησης, η οποία για το έτος 2008 είχε εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας από τον (K.O.T.) υπό όρους, μόνο. Βασικός όρος για την ανανέωση της κατάταξης και της άδειας λειτουργίας του "κέντρου αναψυχής, ήταν η εξασφάλιση και παρουσίαση στον Κ.Ο.Τ. πολεοδομικής άδειας αλλαγής χρήσης. Δεν ήταν δυνατή η έκδοση αυτής της πολεοδομικής άδειας και όταν αυτό διαπιστώθηκε από τον Καθ' ου η αίτηση 1, ο οποίος αντιμετώπιζε στο στάδιο εκείνο και πρόβλημα με τους μαγείρους τόσο του κέντρου αυτού, όσο και με τα άλλα εστιατόρια που διατηρούσε, αυτός επιχείρησε να εγκαταλείψει το μίσθιο. Διατήρησε όμως, τελικά την κατοχή του μισθίου ο Καθ' ου η αίτηση 1, μέχρι την 25.9.
- Στις 25.9.2013, ο Αιτητής και ο Καθ' ου η αίτηση 1 σύναψαν γραπτή συμφωνία και ταυτόχρονα αποδόθηκε η κατοχή του μισθίου στον Αιτητή. Στην συμφωνία υπήρχε πρόνοια για αμοιβαία απαλλαγή υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, υπήρχε σ' αυτήν πρόνοια για άφεση στο μίσθιο κάποιου εξοπλισμού και επανατοποθέτηση των βιτρινών αυτού (ο οποίος εξοπλισμός και βιτρίνες είχαν συμφωνηθείσα αξία €30.000,00). Ως αντάλλαγμα της άφεσης του εξοπλισμού και των βιτρινών το ποσό της συμφωνηθείσας αξίας τους θα αφαιρείτο από το σύνολο των οφειλομένων προς τον Αιτητή, ενοικίων. Εντωμεταξύ, στις 31.5.2013, ο Αιτητής είχε εισπράξει από τον Καθ' ου η αίτηση 1 το ποσό των €500,00 και υπέγραψε εξοφλητική απόδειξη, της οποίας το περιεχόμενο και οι συνέπειες αναλύονται πιο κάτω. Κατέβαλε επίσης ο Καθ' ου η αίτηση 1 στον Αιτητή, την 1.6.2013 και το ποσό των €800,
- Κανένα άλλο ποσό έχει καταβληθεί έκτοτε στον Αιτητή. Νομική πτυχή Απαιτήσεις Αιτητή Ο Αιτητής έχει περιορίσει τις απαιτήσεις του στα ποσά που ο ίδιος υπολόγισε και καταγράφονται με ανάλογη περιγραφή, στο Τεκμήριο 6 (όρος Β). Αυτό προκύπτει και από την τελική γραπτή αγόρευση του Αιτητή, όπου γίνεται συνεχής παραπομπή του Δικαστηρίου στον όρο Β του Τεκμηρίου
- Α. Οφειλόμενα ενοίκια - η συμφωνία της 25.9.2013 Στην πορεία της παρούσας υπόθεσης οι διάδικοι (Αιτητής και Καθ' ου η αίτηση 1) σύναψαν την γραπτή συμφωνία, Τεκμήριο
- Σε αυτήν καταγράφεται η οφειλή του Καθ' ου η αίτηση 1 (όπως την υπολόγισε ο Αιτητής[5]) καθώς και το γεγονός της διαφωνίας του Καθ' ου η αίτηση 1 με τον συγκεκριμένο υπολογισμό[6]. Άλλες σημαντικές αναφορές, στην εν λόγω συμφωνία, είναι οι εξής: i) Με την υπογραφή του Τεκμηρίου 6 αποδόθηκε η κατοχή του μισθίου στον Αιτητή[7]. ii) Εφόσον ο Καθ' ου η αίτηση 1 κατέλειπε στο μίσθιο κάποιο εξοπλισμό και επανατοποθετούσε τις βιτρίνες, θα μειώνονταν αντίστοιχα το ποσό των οφειλόμενων ενοικίων κατά €30.000,00 (ως η δηλωθείσα αξία του εξοπλισμού)[8]. iii) Εφόσον ο Καθ' ου η αίτηση 1 παρουσίαζε εντός τακτής προθεσμίας (15 ημέρες από την υπογραφή της συμφωνίας) έγγραφα προς απόδειξη του ισχυρισμού του ότι η οφειλή προς τον Αιτητή είναι μικρότερη από τον υπολογισμό του Αιτητή, τα έγγραφα θα αξιολογούνταν από τους συνηγόρους των δύο πλευρών[9]. Εάν οι συνήγοροι συμφωνούσαν ως προς τα έγγραφα αυτά, και ως προς την οφειλή, θα δηλώνονταν στο Δικαστήριο εκ συμφώνου απόφαση[10]. Παρά την αποστολή, εντός της προθεσμίας των 15 ημερών, στον Αιτητή, του Τεκμήριου 7 (επιστολή ημ. 4.10.2013 και διάφορες αποδείξεις), καμία συμφωνία επήλθε μεταξύ των διαδίκων. Στο Τεκμήριο 7 περιλαμβάνεται και η απόδειξη ημ. 31.5.2013[11], η οποία υπογράφεται από τον Αιτητή και στην οποία αυτός δηλώνει ότι το ποσό των €500,00 που καταγράφεται, λήφθηκε από τον ίδιο και αφορά "καθυστερημένα ενοίκια μέχρι 31.5.2013". Η υπογραφή του εγγράφου αυτού είναι παραδεχτή από τον Αιτητή, ο οποίος όμως καλεί το Δικαστήριο να την αγνοήσει διότι: Είναι προγενέστερη της συμφωνίας 25.9.2013 και έχει προφανώς ληφθεί υπόψη από τον ίδιο και Έχει υπογραφεί χωρίς να έχει αναγνωστεί από τον ίδιο. Σημαντική στο σημείο αυτό όμως είναι η νομική συνέπεια της υπογραφής του εγγράφου αυτού. Έχει κριθεί από τη Νομολογία (βλ. Εργατίδη ν. Γενικού Εισαγγελέα, ECLI:CY:AD:2018:A67, Πολ. Έφ. Αρ. 293/12, ημ. 7.2.2018) ότι: "Η γενική αρχή είναι ότι η υπογραφή δεσμεύει (Saunders v. Anglia Building Society [1971] AC 1004, The Cyprus Development Bank Ltd v. Krini Evangelou Kyriacou
(1989)1 AAΔ 96, Αναστασία Θεοδόση Αναστασίου ή David Guy ν. Χριστίνας Θεοδόση Μιχαηλούδη
(1998)1 ΑΑΔ 264, Τουτζικιάν κ.α. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Χρηματοδοτήσεις Λτδ
(2003)1 ΑΑΔ 1240). Είναι πολύ στενά τα περιθώρια ώστε να αποφύγει κάποιος την ευθύνη που εκ πρώτης όψεως δημιουργεί η υπογραφή του, κατάσταση που έρχεται σε αντίθεση με την επιβεβλημένη εμπιστοσύνη στις έγγραφες συμφωνίες και πράξεις και συνεπώς με την αναγκαία εμπιστοσύνη και ασφάλεια στις συναλλαγές. Κατ' αρχάς θα πρέπει εκείνος που επιδιώκει να αποδεσμευθεί από τις συνέπειες που κανονικά επιφέρει η υπογραφή του, να καταδείξει, στα πλαίσια της υπεράσπισης non est factum, ότι η υπογραφή του τέθηκε λόγω ανικανότητας, ως η τυφλότητα ή ο αναλφαβητισμός, ή λόγω παραπλάνησης ή δόλου, παρά την επιμέλεια και προσοχή που επέδειξε. Θα πρέπει, επίσης, το έγγραφο να είναι εντελώς διαφορετικό, υπό την έννοια ότι εντάσσεται σε διαφορετική κατηγορία εγγράφων." Καμία από τις υπερασπίσεις αυτές δικογράφησε στην Ανταπάντηση του ο Αιτητής. Δεν έχω αποδεχθεί τον ισχυρισμό του Αιτητή ότι δεν ανάγνωσε το έγγραφο πριν το υπογράψει, δείχνοντας εμπιστοσύνη στον Καθ' ου η αίτηση 1 και αντιλαμβανόμενος ότι το ποσό του δίνονταν έναντι της υπάρχουσας οφειλής. Ακόμα και έτσι όμως να ήταν τα γεγονότα, διαπιστώνω ότι καμία επιμέλεια ή προσοχή φαίνεται να επέδειξε ο Αιτητής, του οποίου η δήλωση στο έγγραφο της 31.5.2013 είναι ξεκάθαρη. Το γεγονός ότι το έγγραφο είχε συνταχθεί από τον Καθ' ου η αίτηση 1 δεν καταδεικνύει από μόνο του ότι υπήρξε παραπλάνηση του Αιτητή. Ο Αιτητής έχει αποδεχτεί ότι το έγγραφο του παρουσιάστηκε συμπληρωμένο και αυτός το υπέγραψε. Στη βάση των όσων εξηγούνται πιο πάνω βρίσκω ότι δεν συντρέχει οποιοσδήποτε λόγος αποδέσμευσης του Αιτητή από τις συνέπειες της υπογραφής της απόδειξης ημ. 31.5.2013 και ότι με τη λήψη του ποσού των €500,00 την μέρα εκείνη εξοφλήθηκε η οποιαδήποτε οφειλή σε σχέση με ενοίκια «μέχρι 31.5.2013». Σημειώνω τέλος ότι η ενοικίαση του μισθίου συνδέεται άμεσα με την πώληση της επιχείρησης στον Καθ' ου η αίτηση
- Έχοντας αποδεχθεί την μαρτυρία του Μ.Κ.2, ότι η επιχείρηση εστιατορίου δεν διέθετε κατά τον χρόνο της πώλησης, αλλά ούτε και αργότερα, άδεια λειτουργίας, βρίσκω ότι αυτή η εξόφληση των ενοικίων συνάδει με την εκδοχή του Καθ' ου η αίτηση 1, περί της αναγνώρισης από μέρους του Αιτητή των δυσμενών συνεπειών της μη αδειοδότησης του κέντρου αναψυχής από τον Κ.Ο.Τ. Ενοίκια από 1.6.2013 μέχρι την 25.9.2013 Απομένει να εξεταστεί το ζήτημα των οφειλόμενων ενοικίων για την χρονική περίοδο που ακολούθησε την υπογραφή, στις 31.5.2013, της προαναφερόμενης εξοφλητικής απόδειξης, δηλαδή το διάστημα από την 1.6.2013 μέχρι την απόδοσή της κατοχής του μισθίου στον Αιτητή (στις 25.9.2013). Αποτελεί παραδεκτό από τον Καθ' ου η αίτηση 1 γεγονός ότι δεν κατέβαλε στον Αιτητή τα ενοίκια για την χρονική περίοδο 1.7.2013 - 25.9.
- Το συμφωνηθέν ύψος του ενοικίου κατά την περίοδο αυτήν προκύπτει από την συμφωνία ενοικίασης και περιγράφεται στην παράγραφο Γ.3 της Αίτησης (€1.756,00 μηνιαίως). Τους ισχυρισμούς της παραγράφου αυτής ο Καθ' ου η αίτηση 1 παραδέχεται στο δικό του δικόγραφο. Συγκεκριμένα, στην παράγραφο Β.2 της Απάντησης και Ανταπαίτησης του ο Καθ' ου η αίτηση 1 παραδέχεται "το περιεχόμενο των παραγράφων 2, 3, 4, 5, 7, 8 και 9 της ενότητας Γ της αιτήσεως.". Είναι πάγια η νομολογία όσον αφορά τους ισχυρισμούς που γίνονται παραδεκτοί στα δικόγραφα. Αυτοί παύουν να αποτελούν επίδικα ζητήματα[12]. Οφείλω στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι δεν μου διαφεύγει η προβολή στην Απάντηση περαιτέρω ισχυρισμού από μέρους του Καθ' ου η αίτηση 1 (και των Καθ' ων η αίτηση 2 και 3), περί της μείωσης δυνάμει προφορικής συμφωνίας του ενοικίου. Βρίσκω όμως ότι η προαναφερόμενη παραδοχή και οι νομικές της συνέπειες δεν μπορούν να αγνοηθούν. Βρίσκω έτσι ότι ο ισχυρισμός ότι η απόδειξη ημερομηνίας 1.6.2013 για το ποσό των €800,00, αποτελεί εξοφλητική απόδειξη για το ενοίκιο Ιουνίου 2013 και καταδεικνύει μείωση του ενοικίου στο ποσό αυτό, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ως ισχυρισμός αντίθετος με την δικογραφημένη παραδοχή των Καθ' ων η αίτηση 1, 2 και
- Επομένως, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι τα τρία ενοίκια που δεν έχει καταβάλει ο Καθ' ου η αίτηση 1 στον Αιτητή, για την χρονική περίοδο από 1.7.2013 μέχρι 25.9.2013, ανέρχονται σε ποσό €5.268,
- (€1.756,00 x 3). Στο ποσό αυτό θα προστεθεί και το υπόλοιπο του ενοικίου Ιουνίου 2013 €956,00 (€1.756,00 - €800,00). Ως αποτέλεσμα, η συνολική οφειλή του Καθ' ου η αίτηση 1 για την χρονική περίοδο από 1.6.2013 - 25.9.2013, ανέρχεται σε €6.224,
- Β. Κοινόχρηστα έξοδα: Παρά την αναφορά του Αιτητή σε οφειλόμενα κοινόχρηστα έξοδα, καμία περαιτέρω μαρτυρία παρουσίασε σε σχέση με το ποσό αυτό. Καμία χρέωση κοινόχρηστων εξόδων παρουσιάστηκε από τον Αιτητή, παρά ότι το βάρος απόδειξης της απαίτησης αυτής βρίσκεται στους δικούς του ώμους[13]. H καταγραφή των ποσών που ο Αιτητής αξιώνει ως οφειλόμενα κοινόχρηστά έξοδα στο Τεκμήριο 6, δεν επαρκεί να αποδείξει την ειδική αυτή απαίτηση, αφού στο Τεκμήριο 6 καταγράφεται επίσης και η διαφωνία του Καθ' ου η αίτηση 1 με τους υπολογισμούς του Αιτητή. Θα ανέμενε κάποιος ότι θα παρουσιάζονταν τουλάχιστον οι καταστάσεις όπου θα καταγράφονταν αναλυτικά τα ποσά και οι χρεώσεις που αφορούν το μίσθιο και τα οποία θα συνδέονταν χρονικά με την επίδικη ενοικίαση. Στην απουσία τέτοιας μαρτυρίας, βρίσκω ότι ο Αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης αυτής της απαίτησης του. Γ. Αποχετευτικά τέλη: Η απαίτηση αυτή εξετάζεται, παρά το γεγονός ότι δεν καταγράφεται στις δικογραφημένες απαιτήσεις του Αιτητή. Ο Αιτητής έχει παραπέμψει το Δικαστήριο και αξιώνει την έκδοση απόφασης υπέρ του για όλα τα ποσά που περιγράφονται στο Τεκμήριο 6, στο όρο Β. Διαπιστώνω όμως ότι αυτή η απαίτηση του Αιτητή έχει παραμείνει γενική και αόριστη. Πώς προκύπτει το ποσό των €700,00; Ποια περίοδο αφορά; Πώς συνδέεται με τον Καθ' ου η αίτηση 1; Πέραν της αναφοράς στη συμφωνία ενοικίασης[14] στις υποχρεώσεις του ενοικιαστή, όπου περιλαμβάνεται και η πληρωμή "ΣΑΛΑ", καμία άλλη αναφορά υπάρχει στα Τεκμήρια και κανένα άλλο σχετικό έγγραφο έχει παρουσιάσει ο Αιτητής. Εφόσον βαρύνεται με την υποχρέωση της "αυστηρής απόδειξης" των ειδικών του ζημιών[15], βρίσκω ότι δεν έχει αποδειχθεί η απαίτηση για την καταβολή αποχετευτικών τελών, αναφορικά με το Σ.Α.Λ.Α. Ανταπαίτηση Υποστηρίζει ο Καθ' ου η αίτηση 1 ότι το ποσό των €30.000,00 θα πρέπει να συμψηφιστεί με το οφειλόμενο, από τον ίδιο προς τον Αιτητή ποσό και να του αποδοθεί η διαφορά. Βασίζει αυτή τη θέση του στη συμφωνία, Τεκμήριο
- Η διατύπωση της συμφωνίας ως προς το επίδικο αυτό ζήτημα, έχει ως εξής: "
- Νοουμένου ότι ο Ενοικιαστής θα εγκαταστήσει τις Βιτρίνες στο Κατάστημα, εντός 10 ημερών από σήμερα, ο Ιδιοκτήτης αποδέχεται ότι ο Ενοικιαστής καταλείπει στο Κατάστημα εξοπλισμό αξίας €30.000 συμπεριλαμβανομένων και των εν λόγω βιτρίνων. [.]
- Νοουμένου ότι οι Βιτρίνες θα εγκατασταθούν στο Κατάστημα, ως ανωτέρω προβλέπεται, οι Συμβαλλόμενοι συμφωνούν όπως η ως άνω δηλωθείσα αξία του εξοπλισμού ύψους €30.000, θα λογισθεί ως πληρωμή έναντι των οφειλόμενων ενοικίων. " Στην απόφαση Αργύρη ν. Χρυσοστόμου
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1362, επαναλήφθηκε η γνωστή αρχή αναφορικά με την ερμηνεία μιας συμφωνίας: "Όπως είναι θεμελιωμένο το δικαστήριο έχει καθήκον, ερμηνεύοντας μια συμφωνία, να ανεύρει την πρόθεση των συμβληθέντων και να ερμηνεύσει τα αναγραφόμενα στη συμφωνία κατά τρόπο που να συνάδει, να εφαρμόζει και να υλοποιεί, την πρόθεση των συμβληθέντων." Το ζήτημα της ερμηνείας ενός εγγράφου είναι νομικό και αποφασίζεται από το Δικαστήριο. Βασικό κριτήριο κατά την ερμηνεία είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Στην απόφαση Θάλεια Α. Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 407, λέχθηκαν τα εξής: «Οι αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης είναι καλά καθιερωμένες και δε χρειάζεται να τις επαναλάβουμε. (Βλ. Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499). Πρέπει να σημειώσουμε ότι, συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Μαρτυρία που αναφέρεται στους υποκειμενικούς παράγοντες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο σε αγωγή για διόρθωση του εγγράφου (rectification). (Βλ. ICS v. West Bromwich BS
(1998)1 All E.R. 98 (HL)). Το αντικείμενο βέβαια της ερμηνείας παραμένει πάντοτε η έννοια των όρων της συμφωνίας κατά το μέσο λογικό άνθρωπο. Η έννοια, η οποία μεταδίδεται σ' αυτόν, για να συμφωνηθέντα.» Σχετική είναι και η αναφορά που γίνεται στις σελίδες 126 - 128 του συγγράμματος Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τ. Ηλιάδη, Κύπρος 1994. Σημειώνω ότι η αποδοχή εξωγενούς μαρτυρίας με σκοπό την ερμηνεία μιας σύμβασης, επιτρέπεται ώστε να διαπιστωθεί ποια ήταν η πρόθεση των μερών. Σχετικό είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση Μεταλλικά Ηρακλής Μιχαηλίδης Λτδ. v. G & C Exhaust Systems Ltd.,
(2001)1 (Α) Α.Α.Δ. 500 "Σύμφωνα με τους ερμηνευτικούς κανόνες μια σύμβαση πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με το λεκτικό της και με τρόπο που θα πραγματοποιείται η πρόθεση των μερών, όπως αυτή συνάγεται από το σύνολο της σύμβασης (Βλ. Chitty, πιο πάνω, παραγ. 12-040). Όπως το έθεσε ο Lord Cottenham L.C. στη Lloyd v. Lloyd [1837] 2 My. & Cr. 192, 202: "If the provisions are clearly expressed, and there is nothing to enable the court to put upon them a construction, different from that which the words import, no doubt the words must prevail; but if the provisions and expressions be contradictory and if there be grounds, appearing on the face of the instrument, affording proof of the real intention of the parties, then that intention will prevail against the obvious and ordinary meaning of the words." Σε μετάφραση: "Αν οι πρόνοιες μιας συμφωνίας εκφράζονται με σαφήνεια και δεν υπάρχει τίποτε που καθιστά ικανό το Δικαστήριο να τις ερμηνεύσει με τρόπο διαφορετικό από εκείνο που επιτρέπεται από το λεκτικό τους, χωρίς αμφιβολία πρέπει να επικρατήσει το λεκτικό. Αν όμως οι πρόνοιες και οι φράσεις είναι αντιφατικές και αν υπάρχουν λόγοι οι οποίοι φαίνονται στην όψη του εγγράφου, οι οποίοι προσφέρουν απόδειξη της πραγματικής πρόθεσης των μερών, τότε εκείνη η πρόθεση θα επικρατήσει έναντι της φανερής και συνήθους έννοιας των λέξεων"." Καθίσταται απόλυτα σαφές, στην συγκεκριμένη περίπτωση, ότι οι συμβαλλόμενοι συμφωνούν ότι το ποσό των €30.000,00 αποτελεί την αξία του "εξοπλισμού" (περιλαμβανομένων των βιτρινών), που ο Καθ' ου η αίτηση 1 κατέλειπε στο μίσθιο κατά την ημερομηνία της απόδοσης της κατοχής του στον Αιτητή. Το γεγονός ότι ο εξοπλισμός αυτός έχει πράγματι αφεθεί στο μίσθιο, γίνεται παραδεκτό από τον Αιτητή, ο οποίος έχει μειώσει την απαίτηση του, ως η συμφωνία Τεκμήριο 6 προνοεί, κατά €30.000,00, με ρητή παραπομπή στην αξία του εξοπλισμού. Αυτό προκύπτει και από την τελική γραπτή αγόρευση του Αιτητή. Έχοντας ως δεδομένα: Την αξία του εξοπλισμού και Την άφεση αυτού στο μίσθιο από τον Καθ' ου η αίτηση 1 μετά από συμφωνία με τον Αιτητή, βρίσκω ότι ο Καθ' ου η αίτηση 1 έχει αποδείξει την Ανταπαίτηση του. Συμφωνία για αμοιβαία απαλλαγή υποχρεώσεων - Τεκμήριο 6 Έχω ήδη αποδεχθεί πιο πάνω ότι δυνάμει του Τεκμηρίου 6, συμφωνήθηκε όπως ο Καθ' ου η αίτηση 1 αφήσει συγκεκριμένο εξοπλισμό στο μίσθιο και ότι η αξία του θα αφαιρεθεί από την απαίτηση Αιτητή. Με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά συμφωνήθηκε να απαλλαγεί ο Αιτητής από την όποια αξίωση του Καθ' ου η αίτηση 1 σε σχέση με τον εξοπλισμό, ενώ ο Καθ' ου η αίτηση 1 απαλλάσσεται από ποσό αντίστοιχο με την αξία του εξοπλισμού. Εφόσον η άφεση του εξοπλισμού στο μίσθιο έχει αποδειχθεί και εφόσον έχει επίσης αποδειχθεί ότι η απαίτηση του Αιτητή είναι μικρότερη της αξίας του εξοπλισμού, βρίσκω ότι στη βάση της προαναφερόμενης συμφωνίας των διαδίκων, έχει εξοφληθεί με αυτόν τον τρόπο η απαίτηση του Αιτητή ενώ θα πρέπει να αποδοθεί στον Καθ΄ ου η αίτηση 1 το υπόλοιπο της αξίας του εξοπλισμού του. Δεν μου διαφεύγει ότι στο Κυπριακό δίκαιο δεν υπάρχει η δυνατότητα του μονομερούς συμψηφισμού ("set off"), βρίσκω όμως ότι η παρούσα περίπτωση δεν είναι τέτοια. Η αντιπαροχή της συμφωνίας των διαδίκων στην παρούσα περίπτωση είναι η εκατέρωθεν απαλλαγή των συμβαλλομένων από κάποιες προηγούμενες υποχρεώσεις τους. Σχετική είναι η αναφορά στην απόφαση Heatron Co Ltd v. Νικολάου
(1999)1 Α.Α.Δ. 577: "Η προβαλλόμενη με την υπεράσπιση συμφωνία δεν ανάγεται σε συμψηφισμό με την τεχνική έννοια του μονομερούς set off, κάτι που δεν θα ήταν όντως δυνατό στο κυπριακό δίκαιο σε αναφορά με το συμψηφισμό ποσών που απορρέουν από αμοιβαίες αλλά ανεξάρτητες υποχρεώσεις (ίδε: Aντωνίου ν. Cyprus Popular Bank Ltd
(1994)1 A.A.Δ. 720). Η συμφωνία προβάλλεται ως συμφωνία συμψηφισμού (όρο τον οποίο η ίδια η υπεράσπιση δεν χρησιμοποιεί) με την έννοια accord and satisfaction, που αποτελεί ιδίω δικαιώματι ισχύουσα σύμβαση, η αντιπαροχή για την οποία είναι η εκατέρωθεν ανταλλαγή προηγουμένων ανεξαρτήτων ή μη ανεξαρτήτων υποχρεώσεων. Η ισχύς μιας τέτοιας σύμβασης δεν έγκειται στην αριθμητική αντιπαραβολή των εκατέρωθεν οφειλομένων ποσών αλλά στην ίδια τη συμφωνία ως δημιουργούσα δικαιώματα και υποχρεώσεις δυνάμει των όρων της οι οποίοι καθορίζουν και το περιεχόμενο και το αποτέλεσμα της. Κρίνουμε λοιπόν ότι ορθώς το πρωτόδικο Δικαστήριο θεώρησε ότι η υπεράσπιση του Εφεσίβλητου κάλυπτε επαρκώς τη θέση την οποία πρόβαλε στο Δικαστήριο και ορθώς ερμήνευσε την υπεράσπιση ως αναφερόμενη σε συμφωνία αμοιβαίας απαλλαγής υποχρεώσεων, με αυτή την έννοια δε και μόνο χρησιμοποιείται από το πρωτόδικο Δικαστήριο ο όρος "συμφωνία συμψηφισμού"." Βρίσκω ότι στη βάση της συμφωνίας των Αιτητή και Καθ' ου η αίτηση 1, η απαίτηση του Καθ' ου η αίτηση 1 θα πρέπει να μειωθεί ανάλογα με το ποσό της δικής του οφειλής προς τον Αιτητή. Ως εκ τούτου η Ανταπαίτηση πετυχαίνει μόνο αναφορικά με το ποσό των €23.776,00 (€30.00,00 - €6.224,00). Ευθύνη εγγυητών Εφόσον έχω αποδεχτεί την ύπαρξη συμφωνίας για αμοιβαία απαλλαγή ("συμψηφισμό") υποχρεώσεων μεταξύ Αιτητή και Καθ' που η αίτηση 1, με την οποία εξοφλείται η οφειλή του Καθ' ου η αίτηση 1 και δεν απομένει οποιαδήποτε άλλη οφειλή από μέρους του, ως πρωτοφειλέτη, το ζήτημα της έκτασης της ευθύνης των εγγυητών έχει παραμείνει χωρίς αντικείμενο. Με την εξόφληση της οφειλής του πρωτοφειλέτη (Καθ' ου η αίτηση 1), απαλλάσσονται οι Καθ' ων η αίτηση 2 και 3 από την εγγύηση τους. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Στη βάση όλων των πιο πάνω διαπιστώσεων μου, με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων: 1. Η απαίτηση του Αιτητή εναντίον των Καθ' ων η αίτηση 1, 2 και 3 απορρίπτεται (ως εξοφληθείσα). 2. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του Καθ' ου η αίτηση 1 και εναντίον του Αιτητή για το ποσό των €23.776,00. 3. Όσον αφορά τα έξοδα της διαδικασίας, με δεδομένη την απόδειξη μέρους της απαίτησης του Αιτητή (η οποία έχει εξοφληθεί δυνάμει συμφωνίας) και της Ανταπαίτησης, βρίσκω ορθό όπως μη εκδώσω οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα και ο κάθε διάδικος θα αναλάβει τα δικά του έξοδα. (Υπ.) .............. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Η απαίτηση για ανάκτηση της κατοχής του μισθίου εγκαταλείφθηκε αφού η κατοχή ανακτήθηκε στην πορεία της παρούσας Αίτησης. Έχουν επίσης (σύμφωνα με την τελική αγόρευση του συνηγόρου του Αιτητή) εγκαταλειφθεί και οι υπόλοιπες απαιτήσεις του Αιτητή (για καταβολή τελών αποκομιδής σκυβάλων, κατανάλωσης νερού και κοινοχρήστων εξόδων). [2] Το οποίο εκδόθηκε μετά από την ακρόαση της ενδιάμεσης αίτησης ημερομηνίας 22.11.2016. Το αντίστοιχο αίτημα των Καθ' ων η αίτηση 2 και 3, απορρίφθηκε επίσης μετά από ακρόαση. [3] Βλ. σελίδες 18 και 19 πιο κάτω. [4] Βλ. Γρηγορίου ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ
(2010)1 Α.Α.Δ. 846 [5] Βλ. παρ.Β στο Τεκμήριο 6 [6] Βλ. παρ.Γ στο Τεκμήριο 6 [7] Βλ. παρ.1 στο Τεκμήριο 6 [8] Βλ. παρ.2, 3, 4 στο Τεκμήριο 6 [9] Βλ. παρ.6 και 7 στο Τεκμήριο 6 [10] Βλ. παρ.8 στο Τεκμήριο 6. [11] Το πρωτότυπο της απόδειξης αυτής κατατέθηκε και ως Τεκμήριο 9 [12] Βλ. Παπαδόπουλος κ.α. ν. CYP-CANA ALARMS LTD,
(2009)1 Α.Α.Δ. 704, Σαρίκα ν. Μιχαηλίδη
(2008)1 Α.Α.Δ. 54 [13] Βλ. σελίδες 12, 13, πιο πάνω. [14] Βλ. παράγραφο 15 στη συμφωνία, Τεκμήριο 1, όπου αναφέρονται τα εξής: "Ο Ενοικιαστής είναι υπόχρεος να πληρώνει όλους τους λογαριασμούς ηλεκτρισμού, νερού, τηλεφώνου, σκυβάλων, ΣΑΛΑ, κοινόχρηστα, όπως και τα δημοτικά τέλη άδειας διατήρησης του υποστατικού και επαγγελματικής άδειας.". [15] Βλ. Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (Αρ. 2)
(2012)1 Α.Α.Δ. 753 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο