ELENA M. KEBAB LIMITED ν. ΚΟΚΚΙΝΟΦΤΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ κ.α., Αίτηση αρ.: K*26/2015, 28/9/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2018:35 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου Αίτηση αρ.: K*26/2015 Μεταξύ: ELENA M. KEBAB LIMITED, εκ Λεμεσού Αιτήτρια και 1.XXXXX ΚΟΚΚΙΝΟΦΤΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, εκ Λεμεσού 2.XXXXX ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ-ΚΙΤΣΙΟΥ, εκ Λεμεσού 3.XXXXX ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, εκ Λεμεσού Καθ' ων η Αίτηση Αίτηση τροποποίησης ημερομηνίας 28.9.2017 28 /9 / 2018 Για την Αιτήτρια: κος Θ. Χ''Στερκώτης Για τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2: κος Δ. Λαμπριανίδης για Γ. Χαραλαμπίδης & Σία ΔΕΠΕ (κος Σπύρος Βασιλείου στην απαγγελία της απόφασης μετά από καταχώριση ειδοποίησης αλλαγής δικηγόρου) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αίτηση της η Αιτήτρια υποβάλλει αίτημα για τροποποίηση της Αίτησης της, με την προσθήκη: (α) επιπλέον θεραπείας αναφορικά με δαπάνες που έχουν γίνει στο επίδικο ακίνητο και που κατ' ισχυρισμό ανέρχονται σε €120.000,
- (β) λεπτομέρειες των προαναφερόμενων δαπανών. (γ) αναφορά σε απώλεια κέρδους. Η αίτηση βασίζεται "στους Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.25 Θ.1, 2, 3, 4, Δ.39, Δ.40 Κ.1, 7, 10 και 11, Δ.43Α, και Δ.48 Θ.1,2,3,4,5,6,7,8,9,11,13.Δ.64, στον Περί Ενοικιοστασίου Νόμο 23/1983 και στις εκάστοτε τροποποιήσεις αυτού, άρθρα 6, 11 και 13, τον περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικό Κανονισμό του 1983, Κανονισμοί 2, 11 και 12, στο άρθρο 30.2, 30.3(β) του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στις συμφυείς εξουσίες του δικαστηρίου, στη διακριτική ευχέρεια και πρακτική του σεβαστού δικαστηρίου" και υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της διευθύντριας της Αιτήτριας, η οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι μετά από νέα μελέτη της υπόθεσης και τον εφοδιασμό των συνηγόρων της Αιτήτριας με έγγραφα, διαπιστώθηκε πρόσφατα ότι από καλόπιστο λάθος δεν έχουν τεθεί τα σωστά γεγονότα στην Αίτηση. Ως αποτέλεσμα η κυρίως αίτηση είναι ελλιπής και χρήζει τροποποίησης ώστε να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα επίδικα θέματα. Ένσταση Η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 καταχώρησαν στις 16.5.2018, ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως στο αίτημα για τροποποίηση προβάλλοντας τους εννέα λόγους ένστασης: "(α) Δεν συντρέχουν οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις που αφορούν την τροποποίηση σύμφωνα με τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας και/ή δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. (β) Η αιτούμενη τροποποίηση θα εισαγάγει νέα βάση απαίτησης και/ή θα επιφέρει ουσιώδη μετατροπή της φύσης της αξίωσης. (γ) Η αιτούμενη τροποποίηση θα επιφέρει υπερβολική και/ή αχρείαστη καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης. (δ) Η ρηθείσα αίτηση είναι απορριπτέα λόγω κατάχρησης διαδικασίας και/ή λόγω υπερβολικής καθυστέρησης. (ε) Η αίτηση γίνεται πολύ καθυστερημένη αφ' ότου καταχωρήθηκε η υπόθεση. (στ) Δεν θα μπορεί να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, και τυχόν τροποποίηση της αίτησης στο παρόν στάδιο θα μετατοπίσει σε ακόμη μεταγενέστερο χρόνο την εκδίκαση της υπόθεσης προσβάλλοντας το θεμελιώδες συνταγματικό δικαίωμα του Καθ' ου η αίτηση για διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο. (ζ) Η αιτούμενη τροποποίηση θα προκαλέσει αδικία στους Καθ' ων η αίτηση και θα τοποθετήσει αυτούς σε δυσμενέστερη θέση, καθ' ότι αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας καθ' ότι ο αιτητής εγνώριζε όλα τα επίδικα θέματα που τώρα προσπαθεί να τροποποιήσει. (η) Θα προκληθεί ανεπανόρθωτη ζημιά στους Καθ' ων η αίτηση που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. (θ) Η μαρτυρία που στηρίζει την παρούσα αίτηση δεν δικαιολογεί την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος και/ή είναι παράτυπη και/ή άλλως και/ή ο αιτητής καμία εξήγηση δεν δίδει και/ή ικανοποιητική και βάσιμη για τον λόγο της τόσο μακράς καθυστέρησης στο να καταχωρηθεί η εν λόγω αίτηση". Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ειδοποίηση ένστασης, η Καθ' ης η αίτηση 2, αρνείται τους ισχυρισμούς της Ε.Χ.Μ., παραπέμπει σε σχετική νομολογία και ζητά την απόρριψη της αίτησης με έξοδα. Αγορεύσεις: Εφόσον το ζήτημα που εξετάζεται είναι αμιγώς νομικό, το Δικαστήριο συνεδρίασε με μονομελή σύνθεση. Δεν ζητήθηκε η αντεξέταση οποιουδήποτε από τους ενόρκως δηλούντες και οι συνήγοροι προχώρησαν σε αγορεύσεις. Νομική Πτυχή: Το ζήτημα της τροποποίησης δικογράφων διέπεται από τους θεσμούς πολιτικής δικονομίας οι οποίοι εφαρμόζονται αναλογικά από το παρόν Δικαστήριο δυνάμει των κανονισμών 2(β) και 12(α) των Περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών του
- Η Δ.25, θθ.1 και 5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί τα ακόλουθα: «
- The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy between the parties.
- The Court or a Judge may at any time, and on such terms as to costs or otherwise as the Court or Judge may thing just, amend any defect or error in any proceedings, and all necessary amendments shall be made for the purpose of determining the real question or issue raised by or depending on the proceedings." Η νομολογία έχει επανειλημμένα ασχοληθεί με αιτήματα για τροποποίηση δικογράφων. Η αντιμετώπιση ποικίλει, αναλόγως του σταδίου στο οποίο υποβάλλεται ένα τέτοιο αίτημα. Παραθέτω, πιο κάτω, αποσπάσματα από τη σχετική νομολογία. Στην υπόθεση Courtis a.o. v. Iasonides
(1970)1 C.L.R. 180, αναφέρθηκε (σελ. 182): "If in the course of the trial it appears that a party's pleading requires amendment, steps for that purpose must be taken as early as possible in order to give full opportunity to the parties affected by the amendment to meet the new situation; to run their case, so to speak, on the new rails." Στην υπόθεση Tsiappas v. The Republic
(1974)1 C.L.R. 167 στη σελ. 169 αναφέρονται τα εξής: «The guiding consideration for the trial Judge in making up his mind whether or not he should exercise his discretion one way or the other is the need to ensure that the triable issues be properly and sufficiently defined before he pronounces final judgment in the case and such leave to amend may be granted in a proper case even during the trial." Και πιο κάτω, στην ίδια σελίδα, αναφέρει: "..... no real injustice has been done thereby to the claimant once he has been awarded the appropriate costs." Στην υπόθεση Andreas Evripidou & Another v. Panayiota M. Kannaourou
(1985)2 C.L.R., p. 24, αναφέρονται: "It is well settled that as a rule of conduct, however negligent or careless may have been the first omission, and however late the proposed amendment, the amendment should be allowed if it can be made without injustice to the other side, and there is no injustice if the other side can be compensated by costs;" Στην καθοδηγητική απόφαση Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1(E) C.L.R. 33, διατυπώθηκαν αναλυτικά από τον έντιμο Πική Δ. (όπως ήταν τότε) οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, (στη σελ. 36 της απόφασης): "
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361, υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη." Στην απόφαση Περικτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Στυλιανού Αζά
(1992)1(Α) Α.Α.Δ., 704, ο έντιμος Δικαστής Νικήτας αναφέρει στη σελ. 707: "Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. Στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του συντάγματος που επιτάσσει τη διεξαγωγή και περάτωση της δίκης σε εύλογα χρονικά όρια. Βλέπε Ευριπίδου, ανωτέρω και Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation Ltd. & Άλλου
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 33, Sait Electronic S.A. v. The ship "Dominique" & Others
(1992)1 A.A.Δ. 264 επισημαίνει τη σύμπτωση προσέγγισης που παρατηρείται στην αγγλική νομολογία, αναφορικά με την αναγκαιότητα για τη σύντομη ολοκλήρωση της δίκης. Περαιτέρω δε υιοθετεί το παρακάτω απόσπασμα από την απόφαση της δικαστικής επιτροπής της Βουλής των Λόρδων Ketteman v. Hansel Properties Ltd. [1988] 1 All E. R. 38: "Furthermore, to allow an amendment before a trial begins is quite different from allowing it at the end of the trial to give an apparently unsuccessful defendant an opportunity to renew the fight on an entirely different defence."" Τελευταία αναφορά κάνω στην απόφαση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Σιακόλα
(2002)1(A) C.L.R., 223, όπου στη σελ. 228 αναφέρονται τα εξής: "Είναι η θέση της νομολογίας πως, όπου υπάρχει καθυστέρηση, απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στην SABA & CO (T.M.P.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, κρίθηκε πως η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, λέχθηκε πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ. Ν. Ανδρέα Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, όπου τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Όσον αφορά το χρόνο στον οποίο υποβάλλεται αίτηση για τροποποίηση, σχετική είναι και η απόφαση στην Astor Manufacturing & Exporting Co. κ.ά. ν. A.G. Leventis κ.ά.
(1993)1 A.A.Δ. 726." Στη βάση της πιο πάνω αναφερόμενης νομολογίας, θα πρέπει να εξεταστεί από το Δικαστήριο, εκτός από το ζήτημα της δικαιολόγησης της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης, τόσο η γνησιότητα των προθέσεων της Αιτήτριας όσο και η αναγκαιότητα και ο βαθμός της χρησιμότητας της τροποποίησης. Συνοψίζοντας την πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία καταλήγω ότι κατά την εξέταση αιτημάτων τροποποίησης, λαμβάνονται υπόψη οι εξής παράγοντες: · Η τροποποίηση δικογράφων είναι δυνατή σε κάθε περίπτωση όπου κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της διαφοράς των διαδίκων, εκτός όπου αυτή θα επιφέρει ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο ή όπου υπάρχει εμφανής κακή πίστη από πλευράς Αιτητή. · Η έννοια της ανεπανόρθωτης ζημιάς δεν περιλαμβάνει τη ζημιά που μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση εξόδων. · Η τροποποίηση δικογράφων μπορεί να επιτραπεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας λαμβανομένου υπόψη του παράγοντα της ζημιάς που θα προκληθεί στον αντίδικο καθώς και της καθυστέρησης που τυχόν παρατηρείται στην υποβολή του αιτήματος για τροποποίηση. · Κυρίαρχος παράγοντας κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Εξετάζοντας το παρόν αίτημα διαπιστώνω ότι:
- Στην παρούσα υπόθεση το αίτημα για τροποποίηση της Αίτησης υποβλήθηκε στις 28.9.2017, δηλαδή 22 μήνες μετά την καταχώρηση της Αίτησης. Παρόλα αυτά δεν βρίσκω να επηρεάζει την υπόθεση η καθυστέρηση εφόσον η ακροαματική διαδικασία δεν έχει ξεκινήσει και η καθυστέρηση έχει δικαιολογηθεί, με αναφορά σε παραδρομή και καλόπιστο λάθος.
- Η αναφορά σε δαπάνες και απώλεια μπορεί να προβάλλεται για πρώτη φορά μέσα από την αιτούμενη τροποποίηση, βρίσκω όμως ότι με αυτήν προσδιορίζονται και διατυπώνονται όλες οι θέσεις της Αιτήτριας.
- Δεν διαπιστώνω κακοπιστία από πλευράς της Αιτήτριας, ούτε έχω πειστεί ότι οι Καθ' ων η αίτηση θα βρεθούν σε δυσμενέστερη θέση, ή ότι θα υποστούν ζημιά η οποία δεν είναι δυνατό να αποζημιωθεί με την επιδίκαση εξόδων υπέρ τους. Σημειώνω ότι η προσθήκη περαιτέρω αξίωσης από την Αιτήτρια δεν συνεπάγεται αυτόματα και την πρόκληση "ανεπανόρθωτης ζημιάς" στους Καθ' ων, εφόσον η Αιτήτρια θα έχει πάντα το βάρος απόδειξης της δικής της απαίτησης. Βρίσκω επομένως, ότι το συμφέρον της δικαιοσύνης απαιτεί τον προσδιορισμό όλων των επίδικων θεμάτων και την διατύπωση των θέσεων των διαδίκων[1], αφού έτσι αποφεύγεται η ανάγκη καταχώρησης νέας Αίτησης αναφορικά με τις υπόλοιπες απαιτήσεις της Αιτήτριας. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Στη βάση των ανωτέρω, καταλήγω ότι η διακριτική μου ευχέρεια θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ της έγκρισης της παρούσας αίτησης και εκδίδω διάταγμα για τροποποίηση της κυρίως Αίτησης, ως η παράγραφος
- Η Αιτήτρια να καταχωρήσει τροποποιημένη Αίτηση εντός επτά ημερών από την σύνταξη του παρόντος διατάγματος. Η Απάντηση να καταχωρηθεί εντός επτά ημερών από την καταχώριση της τροποποιημένης Αίτησης και τυχούσα Ανταπάντηση να καταχωρηθεί εντός περαιτέρω 7 ημερών. Τα τέλη για την έκδοση του παρόντος διατάγματος να καταβληθούν εντός τριών εργάσιμων ημερών από σήμερα. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης για τροποποίηση καθώς και τα έξοδα που θα προκύψουν συνεπεία της τροποποίησης, επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2, όπως θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) .............. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Βλ. Icos Cif Ltd ν. Μartin Coward (πιο πάνω). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο