ΣΑΝΤΑΜΑ ν. ΚΑΚΟΥΛΛΗ, Αίτηση Αρ. Κ35/2013, 20/12/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELAR:2018:27 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ - ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου και Μάρως Γεωργιάδου και Γιώργου Παναγιώτου, Παρέδρων Αίτηση Αρ. Κ35/2013 Μεταξύ׃ XXXXX XXXXX ΣΑΝΤΑΜΑ, από τη Λάρνακα Αιτητή και XXXXX XXXXX ΚΑΚΟΥΛΛΗ, από τη Λάρνακα Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 20/12/2018 Για τον Αιτητή: κος Νίκος Κλεάνθους για Ν. Κ. ΚΛΕΑΝΘΟΥΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κος Μιχάλης Πελεκάνος για Ε. ΠΕΛΕΚΑΝΟΣ & ΣΙΑ Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα διαδικασία αφορά ένα υποστατικό (εστιατόριο) που βρίσκεται στη Λεωφόρο XXXXX αρ. 18 στη Λάρνακα. Για το εν λόγω υποστατικό, είχε εκδοθεί τον Δεκέμβριο του 2005 εκ συμφώνου διάταγμα ανάκτησης κατοχής λόγω σκοπούμενης κατεδάφισης και ανοικοδόμησης. Στον θέσμιο ενοικιαστή καταβλήθηκε αποζημίωση και παραχωρήθηκε διετής αναστολή. Με την παρούσα Αίτηση, διεκδικούνται ουσιαστικά από τον Αιτητή και πρώην θέσμιο ενοικιαστή αποζημιώσεις στη βάση του άρθρου 15 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου - Ν. 23/83 (στο εξής: «ο Νόμος»). Προέχει, όμως, μια σύντομη εισαγωγή στα γεγονότα και τις εκατέρωθεν θέσεις. I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, ο Αιτητής στην παρούσα αίτηση ήταν ο θέσμιος ενοικιαστής και ο Καθ' ου η Αίτηση ο ιδιοκτήτης του επίδικου υποστατικού. Τα αναφερόμενα πρόσωπα ήταν διάδικοι, κατά αντίστροφη σειρά, στην Aίτηση αρ. Ε35/2005 του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων Λάρνακας στην οποία, την 01/12/2005, εκδόθηκε εκ συμφώνου η ακόλουθη απόφαση: « ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ-ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Α. Αγρότη, Προέδρου Αίτηση αρ.: Ε35/05 Ημερομηνία: 1.12.2005 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κ. Α. Ποιητής Για τον Καθ' ού η Αίτηση: κ. Μ. Μοντάνιος κ. Μοντάνιος: Παραδεχόμαστε τους ισχυρισμούς της αίτησης και δεχόμαστε διάταγμα εξώσεως και διάταγμα αναστολής εκτέλεσης μέχρι 31.1.
- Ζητούμε £15.000 αποζημιώσεις και £1.000 έναντι των εξόδων. κ. Ποιητής: Συμφωνούμε και καταθέτουμε άδεια οικοδομής σε ισχύ, Τεκμήριο 1, Πιστοποίηση δυνατότητας ανοικοδόμησης, Τεκμήριο 2 και τετράμηνη προειδοποίηση, Τεκμήριο
- Δικαστήριο: Εκδίδεται εναντίον του Καθ' ου η αίτηση διάταγμα εξώσεως και παραδόσεως ελευθέρας κατοχής του υποστατικού που βρίσκεται στη Λεωφόρο Μακαρίου 18 στη Λάρνακα. Δίδεται αναστολή εκτέλεσης του διατάγματος έξωσεως μέχρι τις 31.1.08 και εφόσον ο καθ' ού η Αίτηση καταβάλλει την πρώτη ημέρα κάθε μήνα με 10 μέρες χάρη, τα μηνιαία ενδιάμεσα οφέλη ήτοι £
- Εκδίδεται απόφαση εναντίον του Αιτητή για £15.000 αποζημιώσεις. Το ποσό τούτο να καταβληθεί κατά την παράδοση της ελευθέρας κατοχής του υποστατικού. Ο Αιτητής να καταβάλει £1.000 έναντι των εξόδων. » Η Κυρίως Αίτηση Η παρούσα Κυρίως Αίτηση καταχωρήθηκε στις 12/09/2013 με την οποία επιδιώκεται από τον Αιτητή και πρώην θέσμιο ενοικιαστή, η ακύρωση και/ή αναθεώρηση του εκδοθέντος διατάγματος έξωσης.[1] Επιπλέον, αξιώνονται ειδικές αποζημιώσεις ύψους €990.848,00[2] καθώς και γενικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις, δυνάμει του άρθρου 15 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Ήτοι, προβάλλεται ότι η εκδοθείσα απόφαση ημερομηνίας 01/12/2005 στην Αίτηση αρ. Ε35/2005 ήταν προϊόν απόκρυψης ουσιαστικών γεγονότων και/ή ότι το εν λόγω διάταγμα ελήφθη δια ψευδών παραστάσεων. Στις «Λεπτομέρειες Απάτης και Ψευδών Παραστάσεων», ο Αιτητής προσδιορίζει την κατ' ισχυρισμό άδικη εις βάρος του συμπεριφορά στους εξής λόγους: ● Ο Καθ' ου δεν είχε σκοπό να προβεί σε κατεδάφιση και ανοικοδόμηση του επίδικου υποστατικού. ● Ο Καθ' ου δεν προχώρησε σε κατεδάφιση και ανοικοδόμηση, ούτε σε άλλη ενέργεια. ● Ο Καθ' ου παρίστανε στον Αιτητή ότι το υποστατικό δεν ήταν κατάλληλο για την επιχείρηση εστιατορίου. ● Το υποστατικό, 8 χρόνια μετά την έκδοση του εν λόγω διατάγματος παραμένει ως ήτο κατά τον χρόνο της παράδοσης. ● Ο Καθ' ου παρίστανε στον Αιτητή ότι επείγετο. ● Ο Αιτητής υπέστη διάφορες ζημιές συνεπεία της συμπεριφοράς του Καθ' ου. Η Απάντηση Στην Απάντησή του ημερομηνίας 23/01/2014, ο Καθ' ου η Αίτηση και ιδιοκτήτης του επίδικου υποστατικού ισχυρίζεται ότι η εν λόγω Αίτηση καταχωρήθηκε με υπέρμετρη καθυστέρηση και, συνεπεία αυτής της ολιγωρίας, έχουν επηρεαστεί τα συνταγματικά του δικαιώματα. Επί της ουσίας, αρνείται ότι προέβη σε οποιεσδήποτε ψευδείς παραστάσεις. Υπήρχε πραγματική πρόθεση υλοποίησης της κατεδάφισης του υποστατικού και ανοικοδόμησης νέου ακινήτου. Προς τούτο το σκοπό, ο Καθ' ου προέβη σε έξοδα και δαπάνες, εκπονώντας αρχιτεκτονικά σχέδια και εξασφαλίζοντας πολεοδομική άδεια και άδεια οικοδομής. Επίσης, εξασφάλισε σχετική χρηματοδότηση και όλα αυτά τα στοιχεία τα παρουσίασε στα πλαίσια της αίτησης Ε35/
- Η κατοχή του υποστατικού επιστράφηκε σε αυτόν μόλις τον Απρίλιο του 2008 και ο Καθ' ου κατέβαλε παράλληλα στον Αιτητή το ποσό των Λ.Κ. 15.
- Ισχυρίζεται περαιτέρω, ότι λόγω της μακράς διάρκειας της αναστολής και της τετράμηνης περαιτέρω καθυστέρησης του Αιτητή να επιστρέψει την κατοχή, οι σχετικές άδειες έληξαν και ο Καθ' ου αδυνατούσε να προβεί πλέον στην υλοποίηση του έργου. Ο Καθ' ου επικαλείται επιπροσθέτως το μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από τον σχεδιασμό της ανάπτυξης του ακινήτου μέχρι την ημέρα που θα ήταν πλέον εφικτή η υλοποίηση της ανάπτυξης για να υποστηρίξει περαιτέρω ότι «άλλαξαν οι οικονομικές συνθήκες στην αγορά ακινήτων και γενικά στην Κυπριακή αγορά και οικονομία, καθιστώντας την υλοποίηση του τότε σχεδιασμού, οικονομικά ασύμφορη, τόσο από πλευράς κόστους ανέγερσης όσ[ο] και αξιοποίηση[ς] του ακινήτου». * Αξίζει να σημειωθεί ότι στις 11/05/2017, το Δικαστήριο, υπό διαφορετική σύνθεση, απέρριψε ενδιάμεση αίτηση του Αιτητή ημερομηνίας 23/02/2017 με την οποία είχε ζητηθεί τόσο η τροποποίηση της Κυρίως Αίτησης, όσο και η προσθήκη διαδίκου για τους λόγους για τους οποίους εμφαίνονται στη σχετική δικαστική απόφαση και αυτοί, μεταξύ άλλων, σχετίζονται με την αξιολογική κρίση ότι ο προτιθέμενος διάδικος δεν ήταν αναγκαίος διάδικος, και ότι, δεν δόθηκαν επαρκείς εξηγήσεις για την καθυστέρηση των τριών και πλέον χρόνων που μεσολάβησαν από την καταχώρηση της Κυρίως Αίτησης μέχρι την καταχώρηση της αίτησης τροποποίησης. ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Η ακροαματική διαδικασία στην παρούσα υπόθεση άρχισε στις 30/11/2017 και ολοκληρώθηκε στις 28/06/
- Για τον Αιτητή, πέραν του ιδίου, δόθηκε μαρτυρία για λογαριασμό του από 2 ακόμα πρόσωπα, ενώ για τον Καθ' ου, μαρτύρησε ο ίδιος και ακόμα 4 άτομα. (α) Η μαρτυρία της κας XXXXX Λάρκου (Μ/Α 1). Η πρώτη μάρτυρας για τον Αιτητή ήταν κα XXXXX Λάρκου. Η κα Λάρκου είναι Πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας και η Γραμματέας του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων Λάρνακας/Αμμοχώστου. Παρουσίασε και κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 ολόκληρο τον φάκελο της υπόθεσης αρ. Ε35/05 του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων Λάρνακας/Αμμοχώστου. Ανέφερε ότι το περιεχόμενο του φακέλου είναι το μοναδικό που υπάρχει σε σχέση με την υπόθεση αρ. Ε35/05 και απάντησε σε ερωτήσεις σχετικές με τα όσα περιέχονται στον εν λόγω κατατεθέντα φάκελο. Μεταξύ άλλων, εντός του εν λόγω δικαστικού φακέλου εντόπισε 3 έγγραφα-τεκμήρια (Πιστοποίηση δυνατότητας ανοικοδόμησης, άδεια οικοδομής και τετράμηνη προειδοποίηση) που αναφέρονται στο πρακτικό της εκ συμφώνου δικαστικής απόφασης ημερομηνίας 1/12/
- (β) H μαρτυρία του Αιτητή Ο Αιτητής μαρτύρησε δεύτερος. Κατέθεσε γραπτή δήλωση η οποία σημειώθηκε ως «ΈΓΓΡΑΦΟ Α». Ήταν θέσμιος ενοικιαστής του επίδικου υποστατικού, το οποίο λειτούργησε ως εστιατόριο για πάνω από 15 χρόνια. Αναφέρθηκε στο ιστορικό της διαφοράς, με παραπομπή στην Αίτηση αρ. Ε35/2005, με βάση την οποία ο Καθ' ου (ιδιοκτήτης) απαίτησε την ανάκτηση της κατοχής λόγω κατεδάφισης και ανοικοδόμησης πολυώροφου κτιρίου. Ο ίδιος ήθελε πάση θυσία να αποφύγει να εγκαταλείψει το υποστατικό για αυτονόητους λόγους που σχετίζονταν με την εμπορική εύνοια που δημιούργησε, καθώς και τις επενδύσεις και τα έξοδα που διενήργησε στο υποστατικό. Πείσθηκε από τις δηλώσεις και παραστάσεις του Καθ' ου. Εξαπατήθηκε με ψευδείς παραστάσεις για να παραδώσει την κατοχή και το διάταγμα ανάκτησης κατοχής επιτεύχθηκε συνεπεία δόλου, απάτης και ψευδών παραστάσεων και, προς απόδειξη του ισχυρισμού του, παραπέμπει στο γεγονός ότι μέχρι σήμερα ο Καθ' ου δεν έχει προβεί σε οποιανδήποτε ενέργεια για κατεδάφιση και ανοικοδόμηση του επίδικου υποστατικού, το οποίο παραμένει ως ήταν κατά τον χρόνο της παράδοσής του. Ο πραγματικός σκοπός του Καθ' ου ήταν εξ' αρχής η έξωσή του. Ο Καθ' ου αναληθώς προέβη σε παραστάσεις ότι είχε εξασφαλισμένα τα οικονομικά μέσα για την επανοικοδόμηση. Τον πίεζε μέσω επιστολών του δικηγόρου του και δεν του έδιδε ούτε λίγες μέρες παράταση και τελικά παρέδωσε το υποστατικό αφού του καταβλήθηκε αποζημίωση Λ.Κ. 15.
- Το εν λόγω ποσό δεν ήταν καθόλου ικανοποιητικό για τον ίδιο και το αποδέχθηκε διότι πείσθηκε από τις ψευδείς παραστάσεις του Καθ' ου. Συνεπεία της συμπεριφοράς του Καθ' ου έχει υποστεί διάφορες ζημιές και απώλειες, που αφορούν έξοδα μετακόμισης, εξοπλισμό, απώλεια εμπορικής εύνοιας, ψηλότερο ενοίκιο για νέο υποστατικό, μείωση κύκλου εργασιών της επιχείρησης του κτλ. Κατά την επισταμένη αντεξέτασή του, είπε ότι στην υπόθεση Ε35/05 τον εκπροσωπούσε ο κ. XXXXX Μοντάνιος τον οποίο τον είχε ενημερώσει δίδοντας του το σχετικό ενοικιαστήριο έγγραφο. Όταν παρέλαβε το εστιατόριο δεν λειτουργούσε, υπήρχε κάποιος εξοπλισμός που και αυτός δεν ήταν πλήρως λειτουργήσιμος. Δεν θυμάται αν αποτάθηκε στον ΚΟΤ για να λάβει άδεια λειτουργίας. Πλήρωνε ανελλιπώς τα ενοίκια και μπορεί να ειπωθεί ότι ήταν καλός ενοικιαστής. Συμφώνησε ότι ο Καθ' ου του παρουσίασε επιστολή από τη ΣΠΕ Μακράσυκας που επιβεβαίωνε το γεγονός ότι θα του χορηγούσαν δάνειο για να αρχίσει η ανοικοδόμηση στον επίδικο χώρο. Του ζητήθηκε να προσδιορίσει την απάτη για την οποία κατηγορεί τον Καθ' ου. Απάντησε ότι ένοιωθε «ανεπιθύμητος». Συμφώνησε ότι ο Καθ' ου είχε εξασφαλίσει άδεια οικοδομής και ότι εκπόνησε αρχιτεκτονικά σχέδια, πληρώνοντας αρκετά χρήματα για να φτάσει στο σημείο να καταχωρίσει την Αίτηση. Είδε κατά καιρούς κάποιους να κοιμούνται μέσα στο υποστατικό, έχει περάσει από το υποστατικό αλλά δεν ξέρει εάν έχει ενοικιαστεί έκτοτε. Σχετικά με το 2005, ερωτήθηκε εάν, τότε που εκδόθηκε η άδεια οικοδομής ο Καθ' ου έλεγε ψέματα. Απάντησε: «Ε φαντάζομαι όχι.» και ακολούθως σε παρόμοια ερώτηση απάντησε καταφατικά. Υπήρξε κάποια καθυστέρηση στην αποχώρησή του από το υποστατικό καθότι προέκυψε ένα μπέρδεμα με την εκδοθείσα δικαστική απόφαση και συγκεκριμένα εάν το ποσό που θα λάμβανε ως αποζημίωση θα ήταν τοκοφόρο. Τελικά πήρε την αποζημίωση του άνευ τόκων και παράδωσε την κατοχή τέλη Απριλίου
- Δεν γνωρίζει εάν άλλαξαν οι οικονομικές συνθήκες του τόπου μεταξύ του χρονικού διαστήματος έκδοσης του διατάγματος έξωσης και την ημερομηνία όπου ο Καθ' ου παρέλαβε κενή την κατοχή του επίδικου υποστατικού. Συμφώνησε ότι είχε 2 χρόνια μπροστά του για να μετακινηθεί αλλού και ότι το νέο του εστιατόριο είναι περίπου μισό χιλιόμετρο από το προηγούμενο, το οποίο το είχε ενοικιάσει από το
- Όσον αφορά τις ισχυριζόμενες €90.000 για επενδύσεις δέχθηκε ότι δεν είχε αποδεικτικά στοιχεία και ότι υπάρχει αντίφαση με το ποσό που ζητείτο στα πλαίσια της Αίτησης Ε35/
- Συμφώνησε ότι εάν καταχωρούσε την παρούσα αίτηση μεταξύ των ετών 2008 - 2010 η δική του ζημιά θα ήταν μικρότερη. Του υποβλήθηκε ότι μόνος του καθόρισε το ποσό της αποζημίωσής του στις Λ.Κ. 15.
- Απάντησε ότι ο ίδιος θεώρησε ότι υπό τις περιστάσεις δεν είχε επιλογή, όπως του είχε αναφέρει και ο τότε δικηγόρος του. Παραδέχθηκε ότι σήμερα πληρώνει πιο χαμηλό ενοίκιο από το ποσό που κατέβαλλε στον Καθ' ου, ήτοι €1000 έναντι €1366 (αντίστοιχο σε Λ.Κ.800) αλλά δικαιολόγησε το αίτημά του ισχυριζόμενος ότι το κανονικό ενοίκιο θα έπρεπε να ήταν €1.850 αλλά του χαρίζονται τα €850 για επενδύσεις / μετατροπές που έκανε στο χώρο του υποστατικού. Συγκεκριμένα, είπε ότι το ενοίκιο στο νέο υποστατικό κανονικά ήταν €1.850 αλλά λόγω συμφωνίας καταβάλλει €1.000 για να καλυφθούν τα έξοδα μετατροπής σε αδειούχο εστιατόριο καθότι ήταν «ένα σπίτι που είχε τα χάλια του». Ερωτήθηκε εάν μπορούσε να βρει άλλο αδειούχο χώρο, αλλά δεν απάντησε. Του υποβλήθηκε ότι δεν νομιμοποιείται να αξιώνει τούτη τη διαφορά ενοικίου καθότι, στο επίδικο υποστατικό δεν ήταν ανάγκη να κάνει τέτοια έξοδα. Δέχθηκε επίσης ότι ξεκίνησε νέα επιχείρηση. Στην προηγούμενη επιχείρηση είχε πολλά πράγματα (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12) που δεν μπορούσαν να μεταφερθούν. Όταν μετέφερε την επιχείρησή του άλλαξε ονομασία στο εστιατόριο από «China Town» σε «Mulan», αλλά δεν μπορούσε να απαντήσει γιατί το έπραξε αυτό αφού θα επηρέαζε την εμπορική εύνοια της επιχείρησής του. Δεν αντιλαμβάνεται τη διαφορά της εταιρείας από τη φυσική του ιδιότητα, απλώς επειδή είναι ο μοναδικός μέτοχος θεωρεί «ότι είναι το ίδιο πράγμα». Ούτε αντιλαμβάνεται τι σημαίνει «δρώσα οικονομική μονάδα». Του ζητήθηκε να παρουσιάσει τον ασφαλιστικό του λογαριασμό όπως και έπραξε (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11). Παρουσίασε επίσης και κατέθεσε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 έγγραφο με τίτλο "extras" με το οποίο επιχείρησε να αναλύσει το κόστος διαφόρων μηχανημάτων και κατασκευών που είχαν γίνει στο επίδικο υποστατικό. Είπε ότι το έγγραφο αυτό μάλλον το είχε ετοιμάσει όταν του είχε ζητηθεί αύξηση ενοικίου, περί το 2002, αλλά όταν μετά του υποδείχθηκε ότι το έγγραφο αυτό φέρει ημερομηνία του 2008 δήλωσε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί. Του ζητήθηκε να παρουσιάσει αποδείξεις για τα ποσά που αναφέρει αλλά δήλωσε αδυναμία λόγω του χρόνου που έχει μεσολαβήσει από τότε. Όταν είχε αναλάβει την κατοχή του υποστατικού, αυτό είχε άδεια από τον ΚΟΤ ως επίσης και εξοπλισμό. Ως προς τα ποσά που παρουσιάζονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12, είπε ότι το 2005 δεν τα συμπεριέλαβε στις αποζημιώσεις που διεκδικούσε, καθότι δεν είχε πρόθεση και δεν ήθελε να φύγει από τον χώρο εκείνο. Πιέστηκε, και κατά κάποιο τρόπο, υποχρεώθηκε να φύγει. Όσον αφορά την εμπορική εύνοια της επιχείρησής του, κατά την άποψή του, αυτή αφορούσε μόνο τον χώρο και όχι το όνομα, ούτε την ποιότητα του εστιατορίου. Κατά την επανεξέτασή του, η οποία έλαβε χώρα σε μεταγενέστερη ημερομηνία, του ζητήθηκε να διευκρινίσει πώς κατέληξε να αξιώσει συγκεκριμένα το ποσό των Λ.Κ. 15.
- Απάντησε διαβάζοντας ένα έγγραφο που είχε στην κατοχή του, το οποίο κατέστη ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Ερωτήθηκε κατά πόσον το συγκεκριμένο έγγραφο το συνέταξε αφότου τελείωσε η μαρτυρία του την προηγούμενη φορά και απάντησε «Όχι. Τα είχα σημειώσει από πριν». (γ) Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Τεμπριώτη (Μ/Α 3). Ο 3ος μάρτυρας ήταν ο κ. XXXXX Τεμπριώτης ο οποίος είναι εγκεκριμένος λογιστής/ελεγκτής από το
- Αναγνώρισε ότι ετοίμασε και υπέγραψε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9, το οποίο ακολούθως επεξήγησε. Σε σχέση τόσο με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 όσο και με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11, ανέφερε ότι όσον αφορά τους αυτοτελώς εργαζομένους δεν έχουν σχεδόν καμία σχέση οι ασφαλιστέες αποδοχές με τα πραγματικά εισοδήματά τους καθότι το καταβαλλόμενο ποσό είναι ταρίφα. Μέχρι το 2004, ο Αιτητής ήταν αυτοτελώς εργαζόμενος. Από το 2010, έκανε την εταιρεία και δηλώθηκε ως υπάλληλός της και δήλωνε ένα σχετικό μισθό, που δεν σημαίνει ότι τον λάμβανε κατά ανάγκη. Η ζημιά της εταιρείας το 2010 ήταν €63.448, συμπεριλαμβανομένου του δηλωμένου μισθού των €19.
- Τη ζημιά τη χρηματοδοτούσε μέσω προσωπικού δανεισμού. Επειδή πρόκειται για εταιρεία με ένα μέτοχο και διευθυντή, επηρεάζεται ο ίδιος ο Αιτητής καθότι καλείται να καλύψει τη ζημιά της εταιρείας με προσωπικά δάνεια. Κατά την αντεξέτασή του, ανέφερε ότι είναι λογιστής του Αιτητή από το
- Δεν έχει υπόψιν του τη σύμβαση ενοικίασης του 1992 μεταξύ των διαδίκων, ούτε θυμάται εάν ο πελάτης του έλαβε αποζημίωση περί το τέλος του 2007 αναφορικά με τον ιδιοκτήτη του υποστατικού. Όσον αφορά για τη μεταβίβαση της επιχείρησης ως δρώσα οικονομική μονάδα, απάντησε ότι η τιμή πώλησης όχι μόνον δεν υπήρχε ως αξία αλλά ήταν και αρνητική λόγω των μεγάλων δανείων που ανέλαβε η εταιρεία. Το ενεργητικό ήταν κατά €13.000 λιγότερο από τις υποχρεώσεις. Ήταν ζημιογόνα από το 2010 και μετά. Μέχρι το 2007 είχε κέρδη. Από το 2008-2009 είχε ζημιές. Δέχθηκε ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι διαφορετική από αυτήν που παρουσιάζεται στους λογαριασμούς, δηλαδή μπορεί ένας αυτοεργοδοτούμενος παρόλο που δείχνει ζημιά να εισπράσσει χρήματα δημιουργώντας ρευστότητα για τον ίδιο. Δέχθηκε ότι ως λογιστής/ελεγκτής έχει καταχωρημένα, για σκοπούς ΦΠΑ όλες τις δαπάνες που διενήργησε ο Αιτητής όλα αυτά τα χρόνια. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 είναι σίγουρος ότι δεν το ετοίμασε αυτός μαζί με τον Αιτητή. Θα έπρεπε όλες οι καταχωρήσεις στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 να συνοδεύονται από αντίστοιχο τιμολόγιο για σκοπούς ΦΠΑ. Δήλωσε κατηγορηματικά ότι στα λογιστικά του βιβλία υπάρχουν στοιχεία που συνάδουν με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12, εντούτοις, δεν προετοιμάστηκε για να απαντήσει επί της λίστας που εκτίθεται στο εν λόγω Τεκμήριο. (δ) Η Μαρτυρία του Καθ' ου η Αίτηση. Ο Καθ' ου παρουσίασε και κατέθεσε γραπτή δήλωση η οποία σημειώθηκε ως «ΕΓΓΡΑΦΟ Β». Είναι ο ιδιοκτήτης του καταστήματος που βρίσκεται στην XXXXX 18 στη Λάρνακα. Γεννήθηκε στις 23/03/1939 και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αγγλία. Το επίδικο υποστατικό το απέκτησε περί το 1980 και περί το 1985 το μετέτρεψε σε εστιατόριο υπό την ονομασία «Βάκχος», με αρκετή επιτυχία. Το 1991 το ενοικίασε μαζί με όλο τον εξοπλισμό στον Καθ' ου για περίοδο 5 ετών. Αναφέρθηκε στο ιστορικό της Αίτησης Ε35/05, και ειδικά στην αρχιτεκτονική μελέτη που διενήργησε για την αξιοποίηση της περιουσίας του, στις άδειες που εξασφάλισε, στις επιλογές που απέστειλε και στη χρηματοδότηση που μερίμνησε να λάβει. Κατά τον χρόνο εκδίκασης της Ε35/05 είχε ειλικρινή πρόθεση να ανεγείρει την εν λόγω οικοδομή. Η διευθέτηση που είχε κάνει ο δικηγόρος του στα πλαίσια της Ε35/05 δεν τον εύρισκε σύμφωνο διότι θα χρειάζονταν 2 χρόνια να εφαρμοστεί το διάταγμα και θα έπρεπε να καταβάλει Λ.Κ. 15.000 στον ενοικιαστή. Το ύψος του ποσού καθορίστηκε από τον ίδιο τον ενοικιαστή και τον δικηγόρο του και ο ίδιος δεν είχε επιλογή και αναγκάστηκε να δεχθεί τη διευθέτηση. Δυστυχώς, συνεχίζει ο Καθ' ου, η κατοχή αντί να του παραδοθεί στις 31/1/2008 του παραδόθηκε τον Απρίλιο του
- Περί τον Φεβρουάριο του 2008, ο τότε δικηγόρος του απέστειλε εκ μέρους του επιστολή στο Δημαρχείο με σκοπό την ανανέωση της άδειας οικοδομής που είχε λήξει. Δεν γνωρίζει αν υπήρξε απάντηση. Κατά την ετοιμασία των αρχιτεκτονικών σχεδίων, πλήρωσε αρκετά λεφτά αλλά επειδή πέρασαν τα χρόνια δεν έχει αποδείξεις. Μόνο για την άδεια οικοδομής φαίνεται ότι κατέβαλε Λ.Κ.
- Αφού ανέλαβε κατοχή του υποστατικού τον Μάιο του 2018, έκανε κάποιες εσωτερικές κατεδαφίσεις και προετοίμασε το χώρο για την ολοκληρωτική κατεδάφιση. Απέστειλε προσωρινά τις εργασίες καθότι ο αρχιτέκτονάς του τον πληροφόρησε ότι θα οδηγείτο σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους ανέγερσης και θα χρειαζόταν δάνειο για πιο μεγάλο ποσό. Αποφάσισε να ξανακάνει μελέτη σε σχέση με το συνολικό κόστος και περί τις αρχές του 2009 αποφάσισε να μην προχωρήσει στην ανοικοδόμηση διότι η αγορά ακινήτων βρισκόταν σε κρίση, τα κόστη είχαν αυξηθεί και το δικό του κέρδος θα ήταν πολύ διαφορετικό από τη μελέτη που είχε γίνει το
- Ο Αιτητής δεν έχει υποστεί οποιανδήποτε ζημιά. Στα πέντε χρόνια που ανέμενε για να καταχωρίσει εναντίον του Αίτηση, απεβίωσε ο δικηγόρος του που είχε στην κατοχή του όλα τα σχετικά έγγραφα και ήταν αδύνατο να εντοπίσει τον φάκελο. Επαναλαμβάνει, τέλος, ότι το 2005 είχε ειλικρινή πρόθεση να ανεγείρει οικοδομή. Τα χρόνια που μεσολάβησαν άλλαξαν τα δεδομένα και ο ίδιος μπήκε σε μια ηλικία όπου δεν επιθυμούσε να έχει οικονομικό ρίσκο. Πέραν όσων γραπτώς ανέφερε, εκτενής υπήρξε και η προφορική του μαρτυρία στην οποία επανέλαβε τους ισχυρισμούς του και κατέθεσε διάφορα έγγραφα. Ανέφερε πως η σκέψη του ήταν μόλις «φκερώσει το κατάστημα» να βάλει ταμπέλλα για να πουλήσει μερικά και να κρατήσει για τις κόρες του μόνον 2 μαγαζιά και το ρετιρέ. Αναγνώρισε το ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 10/11/1991 που είχε υπογράψει με τον Αιτητή, το οποίο κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Επίσης κατέθεσε επιστολή ημερομηνίας 7/2/2008 προς τον Δήμο Λάρνακας, με θέμα «Άδεια οικοδομής 157/05, Αρ. Αιτήσεως 115/05» η οποία αριθμήθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Επιπλέον, παρουσίασε δέσμη 6 φωτογραφιών του επίδικου υποστατικού (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20) και τις περιέγραψε. Αρνήθηκε ότι είπε ψέματα και ότι κορόιδεψε τον Αιτητή, αναφορικά με το κατά πόσο ήθελε να κτίσει. Μεταξύ άλλων, ανέφερε: « Α. Όταν πήγα στην τράπεζα με τα σχέδια για το δάνειο και για τη βοήθεια και για να προχωρήσει η υπόθεση, μιλήσαμε πώς να χτίσω πρώτη φάση, το υπόγειο και το ισόγειο και να δούμε. Συζητήσαμε τι θα κάνουμε και πώς θα το κάνουμε. Εγώ είπα πως μόλις φκιερώσει το κατάστημα, θέλω να βάλω μεγάλη ταμπέλλα που έξω με το σχέδιο του κτιρίου, να πουλήσω μερικά. Εγώ ήθελα 2 μαγαζιά που κάτω για τες κόρες μου, όπως τα σχέδια νομίζω έτσι φαίνονται και το ρετιρέ να είναι στις 2 κόρες. Τώρα για να δούμε όσο πιο γρήγορα το κάνουμε μπορεί να πάει 3, 4 χρόνια, μπορεί να πάει τα χτίσματα και θα δούμε πώς θα προχωρήσουμε. Είπα του διευθυντή της τράπεζας ότι βάλλουμε την ταμπέλλα να δούμε τηλέφωνα, πράγματα. Όποιος έρτει πελάτης, αν μπορείτε να αναλάβετε με το λογιστικό γραφείο, αφού θα πάρω τα χρήματα από εσάς, θα τον δεχούμαστε, θα κάνει το έγγραφο, το τι θα κάνει, να δεσμευτεί και αυτός και να προχωρήσει το κτίριο και θα πληρώνουν ανάλογα στην τράπεζα σας. Ε. Απλά για να το εξηγήσεις, εννοείς σαν χτίζεται το κτίριο; A. Όχι, είπα του πώς θα πληρωθεί. Ολόκληρη κατοικία, η σκέψη μου εμένα είναι να κρατήσω μόνο 2 μαγαζιά για τις κόρες μου και το ρετιρέ. Τα άλλα να τα πουλήσω, για να πληρωθεί η οικοδομή μου. Όμως εξήγησα του ανθρώπου ότι λέει μου μα για ενοικίαση δεν διούμε δάνεια. Αυτό είπα του μετά όχι, δεν είναι για ενοικίαση, είναι για πούληση. Έτσι μου έδωσε το δάνειο για ενοικίαση, δεν είναι ασφαλής. Ok. Εγώ σκέφτομαι τις δυσκολίες. Αλλάσουν τα πράγματα, αλλάσσει η κυβέρνηση, τα ίδια πράγματα μένουν. Οικονομικά πράγματα. Ήθελα να κάμω σε 2... Αν αλλάξει ο καιρός, να αλλάξει το τούτο για να προχωρήσω ανάλογα. Ασφάλισα τον εαυτό μου, να μην αρκέψω να χτίσω εξαώροφο και να μείνω να κηρύξω πτώχευση. Έβαλα 11 κοτσιάνια, διαμερίσματα κτισμένα, υποθήκη στη Μακράσυκα. » Κατά την αντεξέταση του είπε ότι δέχθηκε τηλεφώνημα από τον δικηγόρο του Αιτητή ο οποίος μεσολάβησε για να συμφιλιωθούν. Αρνήθηκε ότι ήταν αυτός που αποτάθηκε στον δικηγόρο του Αιτητή. Έλαβε τηλεφώνημα από τον δικηγόρο του Αιτητή για να δώσει στον ενοικιαστή παράταση 4 μηνών και απάντησε ότι έληξαν και οι άδειες. Αυτό έγινε το
- Μετά του ζητήθηκαν ακόμα 4 μήνες αλλά δεν δέχθηκε. Άρχισε τις σκέψεις για αξιοποίηση του ακινήτου το 2003-
- Ερωτήθηκε για τη βιωσιμότητα της σκοπούμενης ανάπτυξης και για το κατά πόσο θα ήταν συμφέρουσα. Απάντησε ότι μίλησε με τον αρχιτέκτονά του. Ως ενοικιαστής ο Αιτητής, ήταν «ο καλύτερος του φίλος». Δεν μίλησε με τον τότε δικηγόρο του για την ανανέωση της άδειας. Παρόλο που έκτισε στο παρελθόν μια πολυκατοικία, ο ίδιος δεν έχει πείρα αναφορικά με τις ανανεώσεις αδειών. Δεν είχε ιδέα ότι η άδεια οικοδομής λήγει, ότι χαρτιά έπιανε τα έβαλε μέσα σε ένα φάιλ και δεν τα ξανακοίταξε. Ανέλαβε τα πάντα ο αρχιτέκτονας του, είχε τα χρήματα έτοιμα και εμπιστοσύνη στους συνεργάτες του. Ήταν με τον ίδιο αρχιτέκτονα που έχτισε την πολυκατοικία στο παρελθόν. Του υποβλήθηκε ότι είχε υποχρέωση να ασχοληθεί με το ζήτημα. Όταν τέλειωνε η προθεσμία της αναστολής δεν έκαμε προετοιμασίες για κατεδάφιση γιατί ήθελε προηγουμένως να πιάσει το κλειδί. Ούτε αφότου έλαβε το κλειδί, καθότι ήθελε να κάμει με τον αρχιτέκτονα κάποιες αλλαγές. Όταν του υποβλήθηκε ότι ο λόγος που ο ενοικιαστής παρέμεινε στο υποστατικό ακόμα 4 περίπου μήνες ήταν επειδή υπήρχε ζήτημα με το κατά πόσο το ποσό που έπρεπε να καταβληθεί προς αυτόν θα ήταν τοκοφόρο ή όχι, εν τέλει συμφώνησε. Ανέφερε ότι ήταν πρόθυμος να καταβάλει μεγαλύτερη αποζημίωση, ήτοι Λ.Κ.5.000-Λ.Κ. 6.000 περισσότερα εάν ο ενοικιαστής θα δεχόταν να φύγει χωρίς αναστολή. Δέχθηκε, διότι αλλιώς, όπως του είχε εξηγήσει ο δικηγόρος του, θα ήθελε 7-8 χρόνια για να ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία. Δήλωσε ότι τότε ήταν απελπισμένος να αρχίζει «το κτίσμα». Όσον αφορά την επιστολή του δικηγόρου του προς τον ενοικιαστή (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5), είπε ότι ήταν απόφαση αποκλειστικά του ίδιου του δικηγόρου του, για να πιέσει τον ενοικιαστή να αποχωρήσει. Δεν είχε ιδέα για τις ενέργειες των δικηγόρων του. Δεν θυμάται να του είχε ζητηθεί από τον Αιτητή να του παραχωρήσει νέα ενοικίαση στο κτίριο που θα ανοικοδομούσε. Όσον αφορά το κατά πόσο έκανε αίτηση για ανανέωση της άδειας οικοδομής, ανέφερε πως περίμενε να πάρει την άδεια, αλλά δεν μίλησε ούτε με τους δικηγόρους του, ούτε απευθύνθηκε στο Δημαρχείο ο ίδιος. Ρωτήθηκε κατά πόσο υπέγραψε οποιαδήποτε συμφωνία δανείου με τη ΣΠΕ Μακράσυκας, σύμφωνα με την επιστολή που βρίσκεται εντός του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- Απάντησε ότι έκανε όλες τις διαδικασίες που απαιτούντο αλλά δεν θυμόταν αν υπέγραψε. Εν τέλει απάντησε καταφατικά, δίχως όμως να έχει στην κατοχή του οποιοδήποτε έγγραφο. Ούτε ξέρει αν είχε ημερομηνία λήξης το εν λόγω δάνειο. Το 2008-2009 δεν ξαναπήγε στην τράπεζα για το θέμα του δανείου. Είχε φίλους με χρήματα που ήθελαν να επενδύσουν, δεν χρειαζόταν την τράπεζα. Ο ίδιος είχε χρήματα και στην Κύπρο και στην Αγγλία καθώς και 15-20 τίτλους ακίνητης ιδιοκτησίας. Όσον αφορά τις Λ.Κ. 750.000 που παρουσιάζονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 16 αναφορικά με τη Β φάση του έργου, ανέφερε ότι δεν υπάρχει πιστοποίηση από την ΣΠΕ Μακράσυκας. Δήλωσε ότι «η συνάντηση με την τράπεζα ήταν η αρκή και θα βρίσκαμε τα χρήματα για τα υπόλοιπα». Δεν πούλησε «πάνω στο χαρτί» επειδή έπρεπε να «αρκέψει πρώτα τη δουλειά». Δεν ήξερε πόσο θα ήταν το κέρδος του από την εκτέλεση τούτου του έργου. Επιβεβαίωσε ότι το 2008 ήταν ακατάλληλος χρόνος όχι με κοστολόγια ή με άλλον τρόπο, αλλά με τα δικά του μάτια. Τα επόμενα χρόνια περίμενε να βελτιωθούν οι συνθήκες. Όσον αφορά τα πιστοποιητικά του αρχιτέκτονα (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 16 και 17) είπε ότι ο αρχιτέκτονας του «θα πήγε στο κατάλληλο γραφείο που κάνουν κοστολόγιο». Όσον αφορά την απόφαση για να χωριστεί η ανοικοδόμηση σε φάσεις, δεν ξέρει εάν είναι σφάλμα ή παράνομο αυτό που έκανε ο ίδιος · θεώρησε ότι ενήργησε κατάλληλα και 100% γνήσια. Όσον αφορά την κατεδάφιση, του είπαν να το αφήσει στον εργολάβο που θα αναλάβει να του κτίσει. Δεν ήταν σε θέση να απαντήσει συγκεκριμένα πότε ακριβώς αποφάσισε ότι δεν μπορεί να εκτελέσει το έργο, δηλώνοντας «Δεν μπορώ να πω συγκεκριμένα [...] Το 2008 τα πράγματα ήταν πολλά πιο χειρότερα. Ας πούμε το 2008». Όταν εξασφάλισε το Διάταγμα ανάκτησης κατοχής στην Ε35/05, ισχυρίστηκε ότι ανέφερε στον Δικαστή ότι έχει παράπονο. Ήταν συγχυσμένος με την απόφαση. Ακολούθως, δέχθηκε ότι το γεγονός πως κατάφερε να εξασφαλίσει εντός του ίδιου έτους απόφαση στην Ε35/05 θα έπρεπε να τον χαροποιήσει, παρά να περιμένει 4 και πλέον χρόνια. Δεν είχε αναφέρει τότε στον δικηγόρο του ότι δεν αρκούσε ολόκληρο το ποσό για τα καταστήματα με βάση την επιστολή της τράπεζας, ούτε ότι υπήρχαν 2 ξεχωριστές κοστολογήσεις σε φάσεις από τον αρχιτέκτονα του. Αρνήθηκε ότι ο Αιτητής έκαμε αξιοσημείωτες δαπάνες εντός του υποστατικού. Μόνο ένα λυόμενο υπήρχε μέσα από το οποίο, όταν έφυγε ο Αιτητής, «έφκαλλε τις κατσαρίδες με το φτυάρι». Μέσα του 2008 αποφάσισε προσωρινά να μην προχωρήσει. Ότι μπορούσε να αφαιρέσει από το υποστατικό το αφαίρεσε. Γνώριζε ότι είχε υποβληθεί αίτημα για ανανέωση της άδειας με βάση το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18 αλλά δεν γνωρίζει τη διαδικασία ανανέωσής της. Για το προηγούμενο κτήριο, τα είχε κανονίσει όλα ο αρχιτέκτονας / πολιτικός μηχανικός του. (ε) Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Ιωάννου (M/Y 2). Ο κ. Ιωάννου εργάζεται στην Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Λάρνακας. Αναγνώρισε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3, την άδεια οικοδομής. Προηγείται η πολεοδομική άδεια, μαζί με τα αρχιτεκτονικά σχέδια η οποία εκδόθηκε στις 14/12/2004 και ίσχυε μέχρι 13/12/2009, ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Αρχικά έληγε στις 13/12/2007, αλλά ο αριθμός 7 άλλαξε χειρόγραφα σε
- Δίπλα από τη διαφοροποίηση υπάρχει μονογραφή. Συναφής αλληλογραφία η οποία απαντά στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18 (επιστολή για ανανέωση άδειας οικοδομής) κατατέθηκε ως Δέσμη ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Δεν γνωρίζει σε ποιον ανήκει η μονογραφή και η αλλοίωση στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Κατά την αντεξέτασή του, ανέφερε ότι είναι στον Δήμο από το
- Διευκρίνισε ότι για να γίνει ανανέωση, πρέπει προηγουμένως να γίνει αίτηση για ανανέωση οποιασδήποτε άδειας. Δεν χειρίστηκε προσωπικά την υπόθεση για την έκδοση της άδειας. Υποθέτει ότι η ημερομηνία άλλαξε κατόπιν έκδοσης αδειών. Υπάρχει το ενδεχόμενο να μην καταγραφεί στον φάκελο ότι εμφανίστηκε ένας ενδιαφερόμενος ή ο δικηγόρος του και ζήτησε στοιχεία. Σχετική άδεια οικοδομής με ημερομηνία 14.12.2009, αλλοιωμένη και μονογραμμένη κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Συμφώνησε ότι τα εν λόγω έγγραφα είναι τα επίσημα και τα μόνα στοιχεία του φακέλου Πολεοδομίας που αφορούν την πολεοδομική και άδεια οικοδομής. Κατά την επανεξέταση του, ως προς τις διαφορετικές ημερομηνίες που παρουσιάζονται στα ΤΕΚΜΗΡΙΑ 22 και 23 στην άδεια οικοδομής αναφορικά με τον χρόνο που αυτή ίσχυε (14/12/2007 με 14/12/2009) είπε ότι πρέπει να εκτύπωσε κατά λάθος αντίγραφα από «μη διορθωμένα», από αντίγραφα «πριν τη διόρθωση» χωρίς να κοιτάζει και χωρίς να ξέρει για τη διόρθωση. (στ) Η Μαρτυρία της κας XXXXX Ανδρέου (Μ/Υ 3). Η κα Ανδρέου εργάζεται στη Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα. Αναγνώρισε την επιστολή της ΣΠΕ Μακράσυκας που σημειώνεται ως Τεκμήριο 1 στο φάκελο της Ε35/05 (Τεκμήριο 1). Έχει αναζητήσει τα σχετικά με την εν λόγω επιστολή έγγραφα, αλλά καθότι είναι πολύ παλαιά η Αίτηση δεν έχουν βρεθεί στοιχεία. Επιστολή η οποία αναφέρεται στην αίτηση δανείου 426/05 (ΣΠΕ Μακράσυκας) και σε αυτήν ο Ηλίας Παπασταύρου, ο διευθυντής πιστοδοτήσεως Περιφέρειας Λάρνακας στις 09/05/2018 αναφέρει ότι η εν λόγω αίτηση είναι τόσο παλαιά που δεν υπάρχουν στοιχεία, κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Κατά την αντεξέτασή της ανέφερε ότι δεν εντόπισε στα αρχεία της Τράπεζας την επιστολή «Τεκμήριο 2» στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1, αλλά αναγνώρισε την υπογραφή του πρώην Γραμματέα της ΣΠΕ Μακράσυκας. Δέχθηκε ότι δεν έχει βρει στοιχεία επειδή ήταν μόνο η αίτηση έγκρισης και επειδή δεν προχώρησε η διαδικασία για να συναφθεί δάνειο. Κατά την επανεξέταση της, είπε ότι έβλεπε καθημερινά την υπογραφή του πρώην Γραμματέα της ΣΠΕ. Εργάζονταν μαζί από το 2000 και εκείνος αφυπηρέτησε πριν το
- (ζ) Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Αντωνίου (Μ/Υ 4). Ο κ. Αντωνίου έχει αρχιτεκτονικό γραφείο στη Λάρνακα από το
- Κατάθεσε Γραπτή Δήλωση (ΕΓΓΡΑΦΟ Γ). Την περίοδο 2003-2004 εκπόνησε για τον Καθ' ου αρχιτεκτονικά σχέδια για την ανάπτυξη οικοπέδου στη Λεωφόρο Μακαρίου ΙΙΙ 18 στη Λάρνακα. Τον Ιούλιο του 2004 υπέβαλε στο Δημαρχείο Λάρνακας αίτηση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας για ανάπτυξη και ανέγερση εξαώροφης πολυκατοικίας. Η πολεοδομική άδεια χορηγήθηκε στις 14/12/2004 με αριθμό 335/04 και ημερομηνία λήξης την 13/12/
- Ο ιδιοκτήτης για οικονομικούς λόγους επιθυμούσε το έργο να ολοκληρωθεί σε 2 φάσεις. Εξέδωσε τα πιστοποιητικά κοστολόγησης ΤΕΚΜΗΡΙΑ 16 και
- Όλη η δαπάνη ήταν Λ.Κ. 750.000 και η Α' φάση Λ.Κ. 185.
- Η Α' φάση περιλάμβανε υπόγειο χώρο στάθμευσης και εκθεσιακό χώρο με μεσοπάτωμα. Η σχετική άδεια οικοδομής εκδόθηκε είναι υπ' αριθμό 157/
- Το 2005 πληροφορήθηκε από τον Καθ' ου ότι βρισκόταν στα δικαστήρια με τον ενοικιαστή του. Το 2008, τον Μάιο ή και Ιούνιο, ο Καθ' ου τον πληροφόρησε ότι εκκενώθηκε το υποστατικό και ότι άρχισε να το «καθαρίζει». Συναντήθηκε μαζί του για να δουν πως θα προχωρούσαν με την εν λόγω ανάπτυξη. Τα κοστολόγια έχουν αυξηθεί και περί το τέλος του έτους 2008 τον πληροφόρησε ότι δεν επιθυμούσε να ρισκάρει με την εν λόγω ανάπτυξη. Κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 25 αντίγραφο γνωστοποίησης χορηγήσεως πολεοδομικής άδειας αρ. 4564 με Αιτητή τον XXXXX Κακουλλή (Καθ' ου) και ημερομηνία ισχύς μέχρι την 13/12/
- Μέσα στον φάκελο του, το δικό του αντίγραφο της άδειας οικοδομής συνάδει με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22, ήτοι τις 14.12.2007 και όχι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 23 που αναφέρει το
- Κατά την αντεξέτασή του δήλωσε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει εάν ο Καθ' ου είχε χρήματα για να κτίσει την πολυκατοικία. Μια άδεια μπορεί να ανανεωθεί. Ο ίδιος δεν έκαμε οποιανδήποτε εργασία για να παραταθεί η άδεια. Δεν ήταν μέρος των καθηκόντων του. Ούτε είχε τακτική επαφή με τον Καθ' ου μετά το
- Παλαιότερα, τις κοστολογήσεις τις έκαμναν οι αρχιτέκτονες και οι πολιτικοί μηχανικοί. Η ειδικότητα του κοστολόγου άρχισε, δειλά-δειλά, πριν μερικά χρόνια. Ήταν κατηγορηματικός ότι ο ίδιος έκαμε την κοστολόγηση. Όσον αφορά τη μελέτη βιωσιμότητας μιας ανάπτυξης ανέφερε πως έχει κόσμο που την κάνει και άλλοι όχι. Δεν προέτρεψε τον Καθ' ου να μην προχωρήσει, αλλά ήταν ο καιρός όπου ξεκίνησε μια κρίση στις οικοδομές. Προσδιόρισε τον Αύγουστο του 2008 ως απαρχή της κρίσης αναφερόμενος στη δική του εμπειρία. Ανάφερε συγκεκριμένα ότι από 8 προσχέδια που είχε δώσει, μόνο 3 πελάτες επέστρεψαν τον Σεπτέμβριο εκείνου του έτους για να τους κάνει σχέδια. Συμφώνησε ότι η γενικότερη οικοδομική κρίση, πέραν του δικού του επαγγέλματος, έγινε αισθητή τέλη του 2011, το 2012 με κορύφωση το
- Είπε ότι σε σχέση με το ποσό των Λ.Κ. 750.000 το κόστος αυξανόταν κάθε χρόνο και περισσότερο χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει το ύψος της αύξησης. Δεν θυμόταν πότε του είπε ο Καθ' ου ότι δεν θα προχωρήσει με την ανοικοδόμηση. Ούτε του είπε ότι θα προχωρούσε με την κατεδάφιση. (η) Η Μαρτυρία του κ. XXXXX Καρακατσάνη (Μ/Υ 5). Ο κ. Καρακατσάνης είναι ο Δημοτικός Μηχανικός του Δήμου Λάρνακας. Έχει υπό την εποπτεία του οικοδομές, πολεοδομικές άδειες και άδειες οικοδομής. Ο Καθ' ου μέσω του δικηγόρου του υπέβαλε γραπτώς παράπονο στο Δημαρχείο για τις διαφορετικές ημερομηνίες που παρουσιάζονται σε αντίγραφα της άδειας οικοδομής που έχουν κατατεθεί. Ο ίδιος επικαλέστηκε σφάλμα στη φωτοτύπιση. Η αλλαγή της ημερομηνίας από 2007 σε 2009 έγινε από τον λειτουργό της τεχνικής υπηρεσίας κ. Μάριο Παναγιώτου, ο οποίος υπέγραψε την αλλαγή. Όταν στάλθηκε η επιστολή για ανανέωση της άδειας οικοδομής (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18) η οποία απαντήθηκε με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22, η πολεοδομική άδεια δεν είχε ανανεωθεί. Δεν ακολουθήθηκε η δέουσα διαδικασία για την ανανέωση των αδειών. Υπάρχει διαδικασία, διαφορετική αν έχει λήξει η άδεια, ή εάν είναι σε ισχύ όταν υποβάλλεται αίτημα για παράταση. Υπάρχει ειδική φόρμα, ειδικό έντυπο και εξετάζεται από την αρμόδια επιτροπή. Εάν εγκριθεί γίνεται ένα «addendum tempore» (παράρτημα) που λέει ότι η άδεια παρατείνεται. Η αίτηση εξετάζεται με συνοπτικές διαδικασίες και εκδίδεται νέα άδεια, με νέα έντυπα. Υποβάλλονται σχέδια σφραγισμένα και πιστοποιημένα που εξετάζονται, ως αναφέρεται στη νομοθεσία. Ο αιτητής δεν φαίνεται από τον φάκελο να έχει ενημερωθεί για τις αλλαγές αυτές. Κατά την αντεξέτασή του, ανέφερε ότι δεν υποβλήθηκε πριν τη λήξη αίτημα για ανανέωση της άδειας. Η ανανέωση που έγινε δεν έγινε με τον «κανονικό τρόπο» ·πρέπει να είναι άκυρη η αλλαγή στη φόρμα. Ο λειτουργός που το έκανε βασίστηκε σε μια εγκύκλιο που είχε υπόψιν του, όπου για συγκεκριμένες αναπτύξεις προβλέπεται διάρκεια 5 χρόνων. Μόνος του ο λειτουργός το αποφάσισε. Είναι θέμα που βρίσκεται εκτός των καθηκόντων του εν λόγω λειτουργού και για αυτό ο ίδιος ο μάρτυρας υποστήριξε ότι «είναι εντελώς παράνομο». Όσον αφορά την άδεια οικοδομής, δεν χρειαζόταν να αλλάξει ημερομηνία καθότι λήγει όταν λήξει η Πολεοδομική Άδεια. Θα πρέπει να γίνει πειθαρχική έρευνα για τις ενέργειες του εν λόγω λειτουργού. * Σημειώνεται ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13 (δέσμη πληρωμών) κατατέθηκε εκ συμφώνου ως παραδεκτό γεγονός. (θ) Οι Αγορεύσεις Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων που έλαβε χώρα στις 05/07/2018, οι δικηγόροι των διαδίκων παρουσίασαν και υιοθέτησαν γραπτά κείμενα και η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε. ΙΙΙ. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ / ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Έχοντας διεξέλθει το περιεχόμενο των δικογράφων και έχοντας υπόψιν την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου και τις σχετικές αγορεύσεις, προχωρώ ακολούθως σε σύνοψη, περιορισμό και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Τα θέματα που πρέπει να αποφασισθούν, είναι τα εξής: (α) Κατά πόσο, κατά την έκδοση της εκ συμφώνου απόφασης στην Ε35/05 του Δ. Ε. Ε. Λάρνακας ο ιδιοκτήτης προέβη σε ψευδείς παραστάσεις, ή απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων εις βάρος του ενοικιαστή. (β) Διαζευκτικά, κατά πόσο, γενικότερα το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί η κατεδάφιση και ανοικοδόμηση του υποστατικού, σε κάθε περίπτωση νομιμοποιεί τον Αιτητή να αξιώσει αποζημιώσεις με βάση το άρθρο 15 του Νόμου. (γ) Εάν η απάντηση είτε στο (α) είτε στο (β) είναι καταφατική, κατά πόσο, ο ενοικιαστής υπέστη ζημία ή απώλεια συνεπεία αυτής και την έκτασή της. ΙV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Όπως προκύπτει από τη σχετική νομολογία, η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι ένα πολυσχιδές έργο. Το Δικαστήριο οφείλει να προβεί στην αξιολόγηση αντιπαραβάλλοντας και διερευνώντας τα επίδικα γεγονότα με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων των διαδίκων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται έτσι ώστε το Δικαστήριο να μην περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του μάρτυρα, αλλά να λάβει υπόψιν όλες τις σχετικές και νομικές αποδεκτές παραμέτρους αξιολόγησης. Η δε αποτίμηση της μαρτυρίας θα πρέπει να γίνει με βάση την κρίση του Δικαστηρίου για το αξιόπιστο αυτής και όχι στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Όπως επιβεβαιώθηκε πολύ πρόσφατα στη ΝΑΤ JANGO FASHION LTD ν. Α.Κ.ΠΟΧΤΖΕΛΙΑΝ & ΥΙΟΙ (ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ) ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2018:A443, Πολ. ΄Εφεση Αρ. 105/2014, ημερ. 15/10/2018 η μαρτυρία αξιολογείται σφαιρικά και όχι μικροσκοπικά. Συναφώς, θα πρέπει να είναι πάντα υπόψιν ότι κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός. Οι ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα, το επίπεδο μόρφωσης και ο τρόπος έκφρασης του μάρτυρα δεν πρέπει να αποτελούν στοιχεία που να επενεργούν αρνητικά εις βάρος της ίδιας της αξιοπιστίας του. Όπως πολύ εύστοχα υποδείχθηκε στη Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)Α.Α. Δ.676: « Η ανθρώπινη εμπειρία διδάσκει ότι ένας ευγενής και ήπιος μάρτυρας, δεν είναι κατ΄ ανάγκην και ειλικρινής. Και το αντίθετο. Ένας υπερβολικά διαχυτικός ή αναστατωμένος μάρτυρας μπορεί να ορμάται από μια πλειάδα αιτιών, χωρίς να είναι ανειλικρινής. » Έχοντας λοιπόν υπόψιν τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[3] και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας. (α) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας XXXXX Λάρκου (Μ/Α 1). Η μαρτυρία της εν λόγω μάρτυρος υπήρξε τυπική, με την κατάθεση του φακέλου της υπόθεσης Ε35/05 και την απάντηση μερικών συναφών ερωτήσεων. Δεν αμφισβητήθηκε η μαρτυρία της και γίνεται πλήρως αποδεκτή. Αποδέχομαι συναφώς ότι ο καταχωρηθείς ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 φάκελος στην υπόθεσης αρ. Ε35/05 και τα εμπεριέχοντα σε αυτόν έγγραφα αποτελούν το σύνολο των εγγράφων που αφορούν την εν λόγω δικαστική διαδικασία. (β) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Αιτητή. Κατά τη μακρά αντεξέτασή του, ο Αιτητής παρέμεινε ήρεμος, δίχως να προσπαθήσει να εκμαιεύσει είτε τη συμπάθεια είτε την εύνοια του Δικαστηρίου. Οι απαντήσεις του δεν ήταν επιτηδευμένες ούτε εντόπισα οποιανδήποτε προσπάθεια παραποίησης της πραγματικότητας ή παραπλάνησης του Δικαστηρίου, πλην ενός περιστατικού που έλαβε χώρα κατά την επανεξέτασή του, επί του οποίου θα επανέλθω αργότερα. Εντούτοις, όλα όσα ανέφερε, ιδίως ως προς τις κατ' ισχυρισμό εναντίον του ψευδείς παραστάσεις κατά την έκδοση της απόφασης δεν με έχουν πείσει, δεν παρέχουν υποστύλωση στο βασικό αίτημα του και δεν μου επιτρέπουν βάλω θετικό πρόσημο στη μαρτυρία του. Επεξηγώ. Κατ' αρχάς, ο κεντρικός άξονας της μαρτυρίας του, όπως αυτή προκύπτει από τις παραγράφους 5-6 της Γραπτής του Δήλωσης, ότι δηλαδή στα πλαίσια της Ε35/05 εξαπατήθηκε με ψευδείς παραστάσεις για να συναινέσει στην έκδοση της εκ συμφώνου απόφασης, ουδόλως έχει επιβεβαιωθεί από όσα παρουσίασε στο Δικαστήριο. Αντιθέτως, όπως και ο ίδιος ο μάρτυρας δέχθηκε κατά την αντεξέτασή του, κατά τον χρόνο έκδοσης της εκ συμφώνου απόφασης, ο Καθ' ου ήταν ειλικρινής. Οι ισχυρισμοί του Αιτητή σε σχέση με την κατ' επίκληση άδικη εις βάρος του συμπεριφορά, δεν βασίζονταν σε γεγονότα αλλά σε συμπεράσματα και εικασίες, με προεξάρχων συλλογισμό ότι, επειδή εν τέλει δεν έγινε η ανοικοδόμηση του νέου κτιρίου, ο ίδιος εξαπατήθηκε. Ο ακόλουθος διάλογος κατά την αντεξέτασή του, είναι χαρακτηριστικός: « Ε. Τώρα έρχομαι στον χρόνο λίγους μήνες αργότερα. 5ο του 2005 είπαμε ότι το Τεκμήριο 3 που κατέθεσες, έκδωσε άδεια οικοδομής. Τον 12ο του 2005 βγήκε το διάταγμα έξωσης εδώ στο Δικαστήριο; A. Μάλιστα. E. Και παρουσίασε σας εκείνην την άδεια οικοδομής και το χαρτί που τη ΣΠΕ Μακράσυκας. Δεδομένου ότι έκανε και τούτα όλα τα έξοδα ο άνθρωπος τον χρόνο που σου παρουσίασε εκείνα όλα τα πράματα έχεις κάτι να μας πεις ότι έλεγε σου ψέματα; Δεν ήταν ειλικρινής για τούντο θέμα; A. Φαντάζομαι πως ήταν. Εφόσον πείστηκαν όλοι και εγώ και το Δικαστήριο και ο δικηγόρος μου, εφόσον τα παρουσίασε στο Δικαστήριο. E. Και δεν ήταν ψεύτικα έγγραφα που παρουσίασε στο Δικαστήριο, συμφωνείς; A. Φαντάζομαι ναι. » Και επίσης: « E. Ο μόνος λόγος που επικαλείσαι σήμερα ότι ο πελάτης μου είπε ψέματα τότε στο Δικαστήριο είναι επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει ανεγερθεί κτήριο. A. Εκείνο το οποίο γνωρίζω είναι ότι εμένα μου είπε να φύγω από τον χώρο, παρουσίασε στο Δικαστήριο τι παρουσίασε για να πειστεί το Δικαστήριο και εγώ έφυγα. Αυτά τα οποία, τα δικαιολογητικά που παρουσίασε στο Δικαστήριο για να φύγω εγώ έρχομαι και ρωτώ, έγινε κάτι; E. Τα δικαιολογητικά ήταν ψεύτικα, πλαστογράφησε τη ΣΠΕ Μακράσυκας; A. Δεν είπα αυτό. E. Η άδεια οικοδομής ήταν ψεύτικη; A. Ούτε εκείνο. Τι πρόθεση είχε και τα παρουσίασε και δεν έκανε κάτι; Αυτή είναι η απορία μου εμένα. E. Κύριε μάρτυρα συμφωνούμε ότι για να κάμει αρχιτεκτονικά σχέδια, για να βγάλει άδεια οικοδομής έκαμε έξοδα; A. Ναι. E. Και την ίδια ώρα χάνει και τα ενοίκια του που σένα γιατί σε βγάζει έξω, συμφωνείς; A. Νομίζω πρέπει να ρωτήσετε τον ίδιο. » Η αίσθηση του ότι «ένιωθε ανεπιθύμητος» πόρρω απέχει από το να θεωρηθεί ως επαρκής στοιχειοθέτηση των ψευδών παραστάσεων. Ούτε, ο εκτός των δικογραφημένων του θέσεων ισχυρισμός περί επιδίωξης του ιδιοκτήτη να εξασφαλίσει υψηλότερο ενοίκιο δύναται να εκληφθεί ως ψευδής παράσταση, είτε προσπάθεια παρασιώπηση ουσιώδους γεγονότος είτε ενέργεια εξαπάτησής του, αφού πρόκειται για εκ του νόμου δικαίωμα συμβαλλόμενου μέρους σε μια σύμβαση ενοικίασης να αξιώσει την αναπροσαρμογή του ενοικίου κατά δίκαιο τρόπο. Ομοίως, δεν είναι πειστικός ο ισχυρισμός του ότι ουσιαστικά εξαπατήθηκε να αποδεχθεί την έκδοση εκ συμφώνου απόφασης ενώ στη διαδικασία εκπροσωπείτο από δικηγόρο και όχι μόνο έλαβε 2 χρόνια αναστολή, αλλά και Λ.Κ. 15.000 ως αποζημίωση. Η αδυναμία του Αιτητή να υποστηρίξει το περιεχόμενο της Αίτησής του, ήταν σαφώς εμφανέστερη κατά το στάδιο όπου επιχείρησε να στοιχειοθετήσει την απαίτησή του για αποζημίωση των €990.848. Επί τούτου το σημείου, η μαρτυρία του ήταν παντελώς ασαφής και ανυποστήρικτη της αναγκαίας αυστηρούς τεκμηρίωσης. Κατ' αρχάς, η παραδοχή του ότι εάν καταχωρούσε ενωρίτερα την αίτηση, η ζημιά του θα ήταν σαφώς μικρότερη, του δημιουργεί ένα αξεπέραστο εμπόδιο, που σχετίζεται με την υποχρέωση κάθε προσώπου που διεκδικεί αποζημίωση να μεριμνά για τον περιορισμό της όποιας ζημιάς του. Πέραν τούτου, δέχθηκε ότι σήμερα καταβάλλει χαμηλότερο ενοίκιο, ήτοι €1.000 από τα €1.366 (Λ.Κ. 800) που κατέβαλλε για το επίδικο υποστατικό. Ισχυρίστηκε όμως, ότι το υφιστάμενο του ενοίκιο θα έπρεπε να ήταν €1.850. Εντούτοις, το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 που παρουσίασε αναφέρεται σε €1.240,45 αρχικά και σε €1.000 από 07/07/2015, χωρίς να γίνεται οποιαδήποτε νύξη ότι το κανονικό ενοίκιο ανέρχεται στο ποσό που ισχυρίζεται ο Αιτητής. Ούτε παρουσίασε οποιαδήποτε μαρτυρία για το ύψος των μετατροπών που διενήργησε στο νέο του υποστατικό, ούτε το ενοικιαστήριο, ούτε αποδείξεις. Όσον αφορά το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 ούτε για το πότε ετοιμάστηκε ήταν σίγουρος αφού αρχικά ανέφερε το 2002 και μετά, όταν του υποδείχθηκε ότι το έγγραφο αυτό φέρει ημερομηνία του 2008, δήλωσε άγνοια. Ισχυρίστηκε ότι δεν έλαβε υπόψιν του τα ποσά που αναφέρονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 κατά την έκδοση της εκ συμφώνου απόφασης επειδή δεν ήθελε να φύγει, θέση που συγκρούεται με τη λογική αφού με την εκ συμφώνου απόφαση συμφώνησε να αποχωρήσει από το υποστατικό. Η ανεπάρκεια του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 12 καταδεικνύεται περαιτέρω και από τη δήλωση του λογιστή του (Μ.Α. 3) ότι οι εγγραφές που εμφανίζονται στο εν λόγω έγγραφο θα έπρεπε να συνοδεύονται από αντίστοιχο τιμολόγιο για σκοπούς ΦΠΑ, πράγμα που δεν έγινε. Μη θετικά αξιολογείται και η ενέργεια του Αιτητή κατά την επανεξέτασή του στις 05/02/2018 να απαντήσει σε ερώτηση που του υποβλήθηκε μέσω χειρόγραφου σημειώματος (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14) που είχε κατασκευάσει στο μεσοδιάστημα, αφού είχε μεσολαβήσει αναβολή της ακροαματικής διαδικασίας. Σημειώνω ότι ο μάρτυρας προσπάθησε να δικαιολογηθεί λέγοντας ότι το έγγραφο αυτό δεν το είχε ετοιμάσει μετά που τέλειωσε τη μαρτυρία του, αλλά από πριν, ισχυρισμός όμως που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, καθότι, στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14 γίνεται αναφορά στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 6 το οποίο καταχωρήθηκε στο φάκελο του δικαστηρίου μόλις στις 12/12/2017, ήτοι κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης του Αιτητή. Επιπροσθέτως, η επιλογή του να συνεχίσει την επαγγελματική του δραστηριότητα ανοικοδομώντας και ανακαινίζοντας ένα υποστατικό που δεν ήταν κατάλληλο και αδειούχο να λειτουργεί σαν εστιατόριο, αντί να εξεύρει ένα κατάλληλο / αδειούχο χώρο, δεν επεξηγήθηκε, σε συνάρτηση με την απαίτησή του να του καλύψει ο ιδιοκτήτης το κόστος αυτής της δικής του επιλογής. (γ) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. XXXXX Τεμπριώτη (Μ/Α 3). Ο εν λόγω μάρτυρας παρουσιάστηκε ως πραγματογνώμονας. Πριν προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του εν λόγω προσώπου θα πρέπει να αναφερθεί ότι η υπό αναφορά μαρτυρία, κατά παρέκκλιση των σχετικών κανόνων απόδειξης, αποτελεί, κατά κανόνα ανεξάρτητη,[4] πρωτογενή μαρτυρία γνώμης σε ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του.[5] Όπως λέχθηκε στη ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΔΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΣΙΕΣΤΕΡΗΣ ΦΙΛΗΣ ΤΟΥ ΜΥΡΙΑΝΘΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ν. ΚΛΕΑΝΘΗ ΣΤΑΥΡΟΥ
(1992)1Β Α.Α.Δ 746: « Ο πραγματογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει ο δικαστής να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία » Η μαρτυρία πραγματογνώμονα δεν είναι δεσμευτική παρά μόνο βοηθητική προς το δικαστήριο, το οποίο, αφού λάβει υπόψη και την υπόλοιπη μαρτυρία, μπορεί να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα[6], εφόσον υφίστανται συνθήκες που να δικαιολογούν τέτοια κατάληξη και χωρίς βεβαίως να μετατρέπεται το ίδιο το Δικαστήριο σε εμπειρογνώμονα.[7] Έχοντας υπόψιν τα πιο πάνω, προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα. Όσον αφορά την ειλικρίνεια του εν λόγω μάρτυρα, δεν διαπίστωσα οτιδήποτε που να κλονίζει την αξιοπιστία του. Κατά την αντεξέτασή του, ο μάρτυρας παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του και δεν προέκυψε από όσα ανέφερε οποιαδήποτε ουσιώδης αντίφαση ή ανακολουθία. Δέχομαι συναφώς ότι το περιεχόμενο του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 9 αντικατοπτρίζει τη συνολική και πραγματική εικόνα των πωλήσεων και του καθαρού κέρδους του Αιτητή, σύμφωνα με τα λογιστικά του βιβλία για την περίοδο 2004 έως και 2014, και της εταιρείας MULAN CHINESE RESTAURANT LTD για την περίοδο από 2010 έως και
- Θα πρέπει βεβαίως να διευκρινιστεί ότι, το κατά πόσο οι αριθμοί που παρουσιάζονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 σχετίζονται και καταδεικνύουν τη ζημιά ή απώλεια που υπέστη ο ενοικιαστής συνεπεία του διατάγματος ανάκτησης κατοχής, ως το άρθρο 15 προβλέπει, είναι άλλο θέμα, το οποίο θα εξεταστεί σε μεταγενέστερο στάδιο. (δ) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Καθ' ου η Αίτηση. Ο Καθ' ου είναι ένα άτομο με ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία. Αν και μεγάλης ηλικίας, (πέριξ των 80 ετών) έχει αξιοσημείωτη οξυδέρκεια. Παρόλο που πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο εξωτερικό, κατανοεί και ομιλεί επαρκώς την ελληνική γλώσσα. Κατά τη μαρτυρία του, υπήρχαν φορές που έχανε στην ψυχραιμία του είτε υψώνοντας τον τόνο της φωνής του, είτε χειρονομώντας. Σε κάποιες ερωτήσεις απαντούσε αόριστα και άλλες περιπτώσεις πολυλογούσε ενώ υπήρχαν στιγμές που ήταν εμφανώς συγχυσμένος και αναστατωμένος. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου απαντούσε με μη σοβαρό, και άλλοτε με ειρωνικό ύφος, ενώ δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις όπου διερωτόταν εάν απάντησε ορθά στην υποβληθείσα ερώτηση. Δεδομένου όμως ότι πρόκειται για άνθρωπο με ασυνήθιστο ταμπεραμέντο, κατανοώ ότι κάποιες εκ των αντιδράσεων του ήταν περισσότερο αποτέλεσμα του ιδιαίτερου χαρακτήρα του, παρά προσπάθειες σκόπιμης παραπλάνησης του Δικαστηρίου. Στη βάση των ανωτέρω, η γενικότερη εντύπωση που αποκόμισα από όλα όσα ανέφερε και τη συμπεριφορά του εν λόγω μάρτυρα στο εδώλιο ως προς τα ουσιαστικά θέματα της παρούσας υπόθεσης, είναι ανάμικτη. Συγκεκριμένα, ως προς τα γεγονότα μέχρι και την έκδοση της εκ συμφώνου απόφασης, θεωρώ ότι ο Καθ' ου ήταν ειλικρινής. Αναφορικά όμως με το δεύτερο μέρος της μαρτυρίας του, δηλαδή ως προς το τι ακριβώς μεσολάβησε από τον Δεκέμβριο του 2005 και έπειτα, διαπιστώνω ότι ο μάρτυρας δεν υπήρξε το ίδιο ειλικρινής και πειστικός. Σε τούτο το μέρος της μαρτυρίας ήταν αόριστος και σε αρκετές περιπτώσεις προσπάθησε να υπεκφύγει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις. Επεξηγώ. Ότι ο Καθ' ου είχε μεριμνήσει για να εκπονήσει αρχιτεκτονικά σχέδια και να εξασφαλίσει άδεια οικοδομής, καταβάλλοντας σημαντικά ποσά, είναι δεδομένο και αδιαμφισβήτητο. Επίσης, όπως επιβεβαιώθηκε και από τη μαρτυρία της κας XXXXX Ανδρέου (Μ/Υ 3) είχε εξασφαλίσει και δανειοδότηση για την 1η φάση της ανοικοδόμησης της πολυκατοικίας, με βάση την επιστολή της ΣΠΕ Μακράσυκας ημερ. 24/05/2005 («Τεκμήριο 2» στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1). Είναι περαιτέρω γεγονός ότι η εξασφαλισθείσα δανειοδότηση του Καθ' ου αφορούσε μόνο την 1η φάση της ανοικοδόμησης και όχι ολόκληρο το έργο. Επίσης, αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι ο Καθ' ου μέχρι σήμερα δεν έχει καθ' οποιονδήποτε τρόπο αξιοποιήσει το επίδικο ακίνητο, το οποίο παραμένει κλειστό και εγκαταλειμμένο. Οι φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20 αποδεικνύουν του λόγου το αληθές. Δέχομαι επίσης, ότι από το 2005 που εξασφάλισε την εκ συμφώνου απόφαση, μέχρι περί τα μέσα του 2008 που εν τέλει ανέκτησε την κατοχή του επίδικου υποστατικού η κατάσταση που επικρατούσε στην αγορά ακινήτων είχε διαφοροποιηθεί με τρόπο που θα είχε δυσμενή επίδραση ως προς το κέρδος που θα αποκόμιζε ο Καθ' ου από την ανέγερση της προτιθέμενης οικοδομής. Επί τούτου του θέματος, επιβεβαιωτική είναι και η μαρτυρία του αρχιτέκτονά του, του κ. Γιάννη Αντωνίου ο οποίος αναφέρθηκε σε οικονομική κρίση γενικότερα στις οικοδομές και προσδιόρισε την έναρξή της περί τα μέσα του
- Περαιτέρω, αποτελεί κοινό έδαφος ότι πέραν των άλλων εξόδων που υπεβλήθη, κατέβαλε στον Αιτητή και €24.262,14, αντίστοιχο σε Λ.Κ. 15.000 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 19). Είναι επιπροσθέτως γεγονός ότι, όπως προκύπτει τόσο από τα ΤΕΚΜΗΡΙΑ 4 και 5, αλλά κυρίως το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18, η επιθυμία του Καθ' ου να προχωρήσει ως ήταν ο αρχικός του σχεδιασμός παρέμεινε ισχυρή τουλάχιστον μέχρι τους πρώτους μήνες του 2008, παρόλο που δεν αποδέχομαι τη θέση του Καθ' ου ότι δεν είχε ιδέα ότι η άδεια οικοδομής έχει ημερομηνία λήξης, αφού ο ίδιος ανέφερε στον κ. Κλεάνθους το γεγονός αυτό (εξ ου και η ετοιμασία της επιστολής ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18, ως επίσης συναφείς είναι και οι επιστολές ΤΕΚΜΗΡΙΑ 4 και 5 που είχε στείλει μέσω του δικηγόρου του). Ιδιαίτερα διαφωτιστική κρίνεται η αναφορά στο τέλος της επιστολής ημερ. 07/02/2008 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18) ότι: « Ως εκ τούτου παρακαλούμε όπως ανανεωθεί η άδεια οικοδομής του πελάτη μας για να μπορέσει να αρχίσει τις εργασίες εφόσον μέχρι σήμερα λόγω της πιο πάνω δικαστικής απόφασης δεν ήταν δυνατό να το πράξει. » Εκ της πιο πάνω αναφοράς, φανερώνεται ότι όντως ο Καθ' ου ανέμενε να ανακτήσει την κατοχή για να προβεί στις όποιες περαιτέρω ενέργειες. Διότι, παρόλο που προφανώς εσφαλμένα (δείτε μαρτυρία Μ/Υ 2 - XXXXX Ιωάννου και Μ/Υ 5 - κ. XXXXX Καρακατσάνη) στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18 αξιώνεται η «ανανέωση» άδειας που «έληξε την 14/12/2007», ενώ θα έπρεπε να είχε ζητηθεί η παράτασή της πριν την λήξη της, η ουσία είναι ότι ο Καθ' ου επιδίωκε την ανανέωση της άδειας για να μπορεί να διενεργήσει τις εργασίες για τις οποίες εξασφάλισε την εκ συμφώνου απόφαση τον Δεκέμβριο 2005, αλλά όπως και ο ίδιος δήλωσε, ήθελε πρώτα «να σιγουράρει.. να πιάς[ει] το κλειδί και μετά». Αυτό που δεν γνώριζε ο Καθ' ου, ή και αν γνώριζε προσπάθησε να το επιλύσει, είναι το κατά πόσο θα μπορούσε το όλο ζήτημα να διευθετηθεί μέσω σχετικής επιστολής (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18), ή εάν θα έπρεπε να πληρώσει εκ νέου τέλη και να υποβάλλει νέα σχέδια. Απάντηση υπήρξε προς τον δικηγόρο του Καθ' ου, ήτοι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 - επιστολή ημερομηνίας 03/03/2018, αλλά δεν διαφάνηκε από την ακροαματική διαδικασία ότι ο ίδιος ο Καθ' ου έγινε κοινωνός της. Το εν λόγω έγγραφο δεν παρουσιάστηκε στον εν λόγω μάρτυρα κατά την αντεξέτασή του και ουδεμία μαρτυρία υφίσταται ενώπιον μου ότι ο ιδιοκτήτης έλαβε γνώση της εν λόγω απάντησης, όπως και ο κ. Πελεκάνος ορθά επισημαίνει στην αγόρευσή του. Από την άλλη, είναι γεγονός ότι μετά την εξασφάλιση του διατάγματος ανάκτησης της κατοχής, ο Καθ' ου δεν ενήργησε με την πρέπουσα σπουδή για την έγκαιρη ανανέωση των αδειών, γνωρίζοντας και τη μακρά περίοδο αναστολής. Ούτε προχώρησε τις διαδικασίες για εξασφάλιση του δανεισμού του, πέραν της αρχικής αίτησης που είχε κάμει, ούτε καν σε κατεδάφιση του επίδικου υποστατικού. Οι γενικόλογες αναφορές του σε επενδυτές, γνωστούς και φίλους, λογιστικά γραφεία και «εθνικές» εταιρείες αξιολογούνται ως προσπάθειες υπεκφυγής για να τοποθετηθεί επί της ουσίας. Επίσης, ο τρόπος με τον οποίο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τελικά δεν θα του ήταν επικερδής η σκοπούμενη επένδυση, ήταν, ως επί το πλείστον, προϊόν της εμπειρικής του κρίσης ότι το 2008 δεν ήταν «καλός καιρός» και όχι ως αποτέλεσμα επαγγελματικής αξιολόγησης, αφού, ούτε μελέτη βιωσιμότητας του έργου διεξήγαγε ούτε αναζήτησε βοήθεια ειδικών επιμετρητών, παρά μόνο κάποιες συζητήσεις με τον αρχιτέκτονά του και κάποιους φίλους του πολιτικούς μηχανικούς. Η χαρακτηριστική αντίδρασή του σε σχετική υποβολή ήταν πως κατέληξε στην απόφαση να μην προχωρήσει «..με τα μάτια τα δικά [τ]ου» υποδεικνύοντας ταυτόχρονα τα δύο του μάτια. Αν και στη γραπτή του μαρτυρία αναφέρεται ότι στις αρχές του 2009 αναθεώρησε την άποψή του, όπως διαφάνηκε κατά την αντεξέτασή του αυτό δεν ήταν ακριβές, αφού δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει με σαφήνεια πότε ακριβώς αναθεώρησε την άποψή του για κατεδάφιση και ανοικοδόμηση. Ακόμα, ουδόλως αποδέχομαι ότι κατά τον χρόνο έκδοσης της εκ συμφώνου απόφασης το 2005 είχε παράπονο, ή ότι ήταν συγχυσμένος ή δεν συμφωνούσε με την δικαστική κατάληξη. Τόσο αυτός όσο και ο Αιτητής, είχαν πλήρη γνώση και κατανόηση του περιεχομένου της εκδοθείσας απόφασης. Ειδικά, εξηγήθηκε στον Καθ' ου από τον δικηγόρο του ότι εάν δεν δεχόταν, πιθανόν να έπρεπε να περιμένει αρκετά χρόνια για να ανακτήσει την κατοχή και ο ίδιος μάλιστα εξέφρασε τη σαφή πρόθεση να καταβάλει και περισσότερα χρήματα, γιατί, είχε τα χρήματα «πετάμενα» όπως ακαλαίσθητα δήλωσε. (ε) Αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. XXXXX Ιωάννου (M/Y 2). Θετική εντύπωση αποκόμισα από τη μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα, η οποία υπήρξε σαφής δίχως αντιφάσεις και βρίσκεται σε αρμονία με τα σχετικά τεκμήρια. Δέχομαι συναφώς ότι η πολεοδομική άδεια, μαζί με τα αρχιτεκτονικά σχέδια η οποία εκδόθηκε στις 14/12/2004 είναι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Η εν λόγω άδεια η οποία έληγε στις 13/12/2007 παρουσιάζεται να έχει ανανεωθεί μέσω χειρόγραφης αλλοίωσης μέχρι 13/12/
- Αποδέχομαι επίσης ότι για να γίνει νομότυπη ανανέωση οποιασδήποτε άδειας, πρέπει προηγουμένως να υποβληθεί σχετική γραπτή αίτηση. (στ) Αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας XXXXX Ανδρέου (Μ/Υ 3). Θετικά αξιολογώ και την κα Ανδρέου. Δέχομαι συναφώς τις εξηγήσεις της ότι η αίτηση που φαίνεται στην επιστολή «Τεκμήριο 2» στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1, είναι τόσο παλαιά που δεν υπάρχουν περαιτέρω στοιχεία. Αποδέχομαι επίσης ότι ο Καθ' ου δεν προχώρησε στη σύναψη δανείου. Αποδεκτό είναι επίσης το γεγονός ότι η εν λόγω επιστολή φέρει την υπογραφή του πρώην Γραμματέα της ΣΠΕ την οποία είναι σε θέση να αναγνωρίσει αφού αυτός εργαζόταν μαζί της από το 2000 έως περί το
- (ζ) Αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. XXXXX Αντωνίου (Μ/Υ 4). Πολύ καλή εντύπωση μου άφησε και ο κ. Αντωνίου, απαντώντας συγκροτημένα, χωρίς παλινωδίες ή ανακολουθίες, και αναφερόμενος σε γεγονότα που ο ίδιος γνώριζε. Δεν εντόπισα ουσιώδεις ανακολουθίες ή αντιφάσεις σε όσα ανέφερε και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Ιδιαίτερα, δέχομαι ότι τον Ιούλιο του 2004 υπέβαλε στο Δημαρχείο Λάρνακας αίτηση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας για ανάπτυξη και ανέγερση εξαώροφης πολυκατοικίας. Η πολεοδομική άδεια χορηγήθηκε στις 14/12/2004 με αριθμό 335/04 και ημερομηνία λήξης την 13/12/2007 και ότι ο ιδιοκτήτης για οικονομικούς λόγους επιθυμούσε το έργο να ολοκληρωθεί σε 2 φάσεις. Ο ίδιος εξέδωσε τα πιστοποιητικά κοστολόγησης ΤΕΚΜΗΡΙΑ 16 και 17, η πρώτη φάση του έργου ήταν Λ.Κ. 185.000 και η όλη η δαπάνη ανερχόταν σε Λ.Κ. 750.
- Το 2008 συναντήθηκε με τον Καθ' ου για να δουν πως θα προχωρούσαν με την εν λόγω ανάπτυξη και επειδή τα κοστολόγια είχαν αυξηθεί, περί το τέλος του έτους 2008 ο Καθ' ου τον πληροφόρησε ότι δεν επιθυμούσε να ρισκάρει με την εν λόγω ανάπτυξη. Δέχομαι επίσης ότι δεν μπορεί να γνωρίζει εάν ο Καθ' ου είχε χρήματα για να κτίσει την πολυκατοικία. Λογική και αποδεκτή είναι και η θέση του ότι ο ίδιος δεν έκαμε οποιανδήποτε εργασία για να παραταθεί η εκδοθείσα άδεια, αφού αυτή η διεργασία δεν αποτελούσε μέρος των καθηκόντων του. Αποδέχομαι επίσης ο ίδιος προέβη στην κοστολόγηση του έργου και περαιτέρω είναι δεκτό ότι παλαιότερα τις κοστολογήσεις τις έκαμναν οι αρχιτέκτονες και οι πολιτικοί μηχανικοί. Αποδέχομαι συναφώς ότι η ειδικότητα του κοστολόγου άρχισε, δειλά-δειλά να εμφανίζεται στο προσκήνιο πριν μερικά χρόνια. Αποδεκτό είναι επίσης ότι περί το 2008 ξεκίνησε μια κρίση στις οικοδομές και πιο συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 2008 και προοδευτικά πέραν του δικού του επαγγέλματος, η κρίση έγινε αισθητή γενικότερα τέλη του 2011, 2012 με κορύφωση το
- (η) Αξιολόγηση της Μαρτυρίας του κ. XXXXX Καρακατσάνη (Μ/Υ 5). Σταθερή και τεκμηριωμένη υπήρξε και η μαρτυρία του κ. Καρακατσάνη την οποία αποδέχομαι. Συγκεκριμένα δέχομαι ότι δεν ακολουθήθηκε η δέουσα διαδικασία για την ανανέωση των αδειών αφού υπάρχει διαφορετική διαδικασία ανάλογα αν έχει ήδη λήξει ή εάν πρόκειται για ανανέωση. Δέχομαι επίσης ότι ο λειτουργός που προέβη σε χειρόγραφη τροποποίηση ενήργησε εκτός του προβλεπόμενου τρόπου, τον οποίο ο ίδιος με βάση τη θέση και τα καθήκοντά του στον Δήμο οφείλει να γνωρίζει. Διευκρινίζω βεβαίως ότι, το κατά πόσο η ενέργεια του λειτουργού είναι «εντελώς παράνομη» όπως ο Μ/Υ 5 δήλωσε, δεν είναι ο εν λόγω μάρτυρας που θα το αποφασίσει αλλά το αρμόδιο Δικαστήριο, εφόσον ασκηθεί ποινική δίωξη. V. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Α. Το άρθρο 6 του Νόμου Το άρθρο 6 του Νόμου έχει ως εξής: «
- Διάταγμα ή απόφαση του Δικαστηρίου δυνάμει του παρόντος Νόμου δύναται κατόπιν αιτήσεως να αναθεωρηθή, να τροποποιηθή ή να ακυρωθή υπό του Δικαστηρίου εις τας ακολούθους περιπτώσεις: (α) Εις περίπτωσιν καθ' ην τα γεγονότα της υποθέσεως τα επηρεάζοντα το ζήτημα του ενοικίου μετεβλήθησαν ουσιαστικώς ή εσημειώθη ουσιαστική μεταβολή περιστάσεων από της εκδόσεως του διατάγματος ή απόφασης· (β) εις περίπτωσιν καθ' ην το διάταγμα ή απόφαση επετεύχθη συνεπεία οιασδήποτε απάτης, ψευδών παραστάσεων ή ουσιώδους λάθους· (γ) εις περίπτωσιν καθ' ην υπάρχει διαθέσιμος νέα μαρτυρία ουσιαστικής φύσεως ήτις δεν ηδύνατο να προσαχθή διά της ασκήσεως ευλόγου επιμελείας όταν το διάταγμα ή απόφαση εξεδόθη· (δ) εις περίπτωσιν καθ' ην το διάταγμα ή απόφαση εξεδόθη εν τη απουσία του διαδίκου, η απουσία του οποίου δεν ωφείλετο εις οιανδήποτε παράλειψιν ή αμέλειαν εκ μέρους του. (ε) σε περίπτωση κατά την οποία εκδόθηκε διάταγμα έξωσης βάσει του άρθρου 11
(1), (στ), (ζ), (η) και ο ιδιοκτήτης μέσα σε εύλογο χρόνο από την παράδοση της κατοχής δεν υλοποίησε τους λόγους της έξωσης. » Σε σχέση με το άρθρο 6(β) του Νόμου, σχετικά είναι τα λεχθέντα στη Μιχαηλίδου v. Μακρίδη
(1995)1 Α.Α.Δ. 679: « Η απόφαση αυτή που ακύρωσε το Διάταγμα ανάκτησης κατοχής, είναι το αντικείμενο της παρούσας έφεσης. Το άρθρο 6(β) του Ν. 23/83, πάνω στο οποίο βασίστηκε η αίτηση του εφεσίβλητου για ακύρωση του Διατάγματος ανάκτησης κατοχής, αναφέρει τα ακόλουθα: [...] Το άρθρο αυτό καλύπτει την περίπτωση που επιζητείται αναθεώρηση ή τροποποίηση ή ακύρωση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής ενώ ακόμα ο ενοικιαστής κατέχει το μίσθιο, οπότε ακυρωνόμενο το διάταγμα δεν υπάρχει πρόνοια για πληρωμή αποζημιώσεων, γιατί ο ενοικιαστής βρίσκεται ακόμα στο μίσθιο. Όταν όμως υλοποιηθεί η έξωση και επιδιώκεται αποζημίωση για ζημιά που υπέστη ο ενοικιαστής λόγω της έξωσης, τότε πρέπει να γίνει επίκληση του άρθρου 15, » Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η προαναφερθείσα απόφαση Μιχαηλίδου v. Μακρίδη εκδόθηκε στις 30/06/1995, ενώ, η εισαγωγή της 5ης επιφύλαξης του εν λόγω άρθρου 6, έλαβε χώρα μεταγενέστερα, ήτοι στις 29/12/1995, με τον τροποποιητικό Νόμο αρ. 102(Ι)/95.[8] Β. Το άρθρο 15 του Νόμου Άμεσα σχετικό με τα επίδικα θέματα είναι και το άρθρο 15 του Νόμου, υπό τον παράτιτλο «Ψευδείς παραστάσεις κατά την λήψιν αποφάσεως ή διατάγματος», όπου αναφέρονται τα εξής: « Εάν μετά την υπό του ιδιοκτήτου λήψιν αποφάσεως ή διατάγματος διά κατοχήν ή έξωσιν, δυνάμει του παρόντος Μέρους, το Δικαστήριον θεωρήση ότι η απόφασις ή το διάταγμα ελήφθη διά ψευδών παραστάσεων ή διά της αποκρύψεως ουσιαστικών γεγονότων, το Δικαστήριον δύναται να διατάξη τον ιδιοκτήτην να πληρώση εις τον προηγούμενον ενοικιαστήν τοιούτο ποσόν οίον φαίνεται ότι είναι επαρκές ως αποζημίωσις διά ζημίαν ή απώλειαν ην υπέστη ο ενοικιαστής συνεπεία της αποφάσεως ή του διατάγματος. » Όπως σαφώς νομολογιακά προκύπτει με βάση το υπό εξέταση άρθρο 15 του Νόμου, είναι στοιχείο αδιάφορο εάν η έκδοση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής ήταν αποτέλεσμα εκ συμφώνου απόφασης ή όχι.[9] Το εν λόγω άρθρο 15 είναι πανομοιότυπο με το άρθρο 12 του Housing Act του 1988, το οποίο προβλέπει τα εξής: « Compensation for misrepresentation or concealment Where a landlord obtains an order for possession of a dwelling-house let on an assured tenancy on one or more of the grounds in Schedule 2 to this Act and it is subsequently made to appear to the court that the order was obtained by misrepresentation or concealment of material facts, the court may order the landlord to pay to the former tenant such sum as appears sufficient as compensation for damage or loss sustained by that tenant as a result of the order. » Ιστορικά, η ίδια διατύπωση του αγγλικού άρθρου 12 εντοπίζεται στο άρθρο 5
(6)του the Increase of Rent and Mortgage Interest (Restrictions) Act του 1920, ακολούθως στο άρθρο 55 του the Landlord and Tenant Act του 1954 και εν συνεχεία στο άρθρο 102 του Rent Act του 1977. Το άρθρο 15 του Νόμου (πρώην 19 στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο του 1975, Ν. 36/75) ερμηνεύθηκε στην ANDREAS SIZINOS v. KYRILLIS MASSOURIS
(1982)1 C.L.R. 752 όπου, μεταξύ άλλων, λέχθηκαν τα ακόλουθα: « As the learned trial Judge correctly noted, innocent misrepresentation and concealment of facts suffice to establish a case under s.19. The meaning of the two expressions is not qualified by the section of the law itself, nor does the legislature use either expression as a term of art. Consequently, they must be interpreted in accordance with their popular meaning; therefore, misrepresentation of any kind, as well as concealment of facts, whether made bona fide or otherwise, will sustain an action, provided it produces the consequences laid down by the law, i.e, loss or damage as a result of a judgment founded upon such misrepresentation or concealment. [..] it matters not that ejectment was obtained as a result of a consent order so long as the consent is obtained or induced by the misrepresentations made or the withholding of material facts. The "misrepresentation" or "concealment" must be objectively established, by reference to the representations made by the landlord in seeking recovery of possession. [..] We cannot accept that the short delay in making the flat available was the causative factor for the non possession of the premises by the couple in question. What led to that decision, was the fact that her husband secured employment in a town other than Nicosia. The inevitable inference is that the need of the premises by the owner for use of his daughter was conditional on a future eventuality, i.e. on his son-in-law securing employment at Nicosia. This important consideration was not disclosed to the Court at the time of presenting the application for recovery of possession. Further, if disclosed, we can assume with certainty the order would be withheld for, given the uncertainty as to the plans of the daughter and her husband, about the place of their settlement, there was neither a present nor immediate need for the premises. The result is that the recovery of possession was secured because of a misrepresentation by the owner as to the need he had of the premises, innocent though it may have been, as well as a concealment of the true facts relevant to the need of the premises by his daughter. In our judgment, the appellan had established his case before the trial Court and, the decision of the Court to the contrary cannot be sustained. » Στη Ονησιφόρου ν. Ηλιάδη κ.α.
(2000)1Β Α.Α.Δ 1442 λέχθηκαν τα ακόλουθα ως προς τα άρθρα 6 και 15 του Νόμου: « Έχουμε διεξέλθει τη μαρτυρία και καταλήγουμε, όπως και το πρωτόδικο Δικαστήριο, ότι δεν έχει αποδειχθεί, με τη βεβαιότητα που απαιτεί η νομολογία, ο ισχυρισμός για απάτη, ψευδείς παραστάσεις ή απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων. » Στην πρόσφατη απόφαση Λάμπρου κλπ ν Παντελίδης Παπαχριστοδούλου Λτδ, Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 316/2011, ημερομηνίας 07/03/2018, λέχθηκαν τα εξής ως προς το άρθρο 15 του Νόμου: « Ο νομοθέτης περιέλαβε, ειδικά, στο άρθρο 15 του Νόμου την πιο πάνω αιτία, προς το σκοπό αποζημίωσης θέσμιου ενοικιαστή, όταν διαπιστώνεται ότι απόφαση ή διάταγμα έξωσης έχουν εκδοθεί συνεπεία αυτής. Η άλλη αιτία, που, επίσης, περιέλαβε στο εν λόγω άρθρο, είναι η απόκρυψη ουσιαστικών γεγονότων, η οποία, όμως, δεν προβλήθηκε στην υπό εξέταση υπόθεση και, έτσι, δεν απασχόλησε πρωτοδίκως. Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι, όπως στο άρθρο 6 του Νόμου, έτσι και στο άρθρο 15 αυτού δε γίνεται διάκριση μεταξύ απόφασης ή διατάγματος που εκδίδονται μετά από δίκη και απόφασης ή διατάγματος που εκδίδονται εκ συμφώνου, δυνάμει της άσκησης από το Δικαστήριο των ιδίων συγκεκριμένων εξουσιών∙ τυγχάνουν και οι δύο περιπτώσεις της ίδιας, ουσιαστικά, μεταχείρισης. Τέλος, όσον αφορά τον όρο «ψευδείς παραστάσεις», αν και η σημασία του δεν ερμηνεύεται από τον ίδιο το Νόμο, εντούτοις μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτός είναι ταυτόσημος, ειδικά, με την πρώτη περίπτωση που αναφέρεται στο άρθρο 18 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149. Πρόκειται για αναγνωρισμένη από το κοινοδίκαιο περίπτωση ψευδών παραστάσεων στο συγκεκριμένο τομέα, στην οποία, εύλογα, μπορεί να γίνει υπαγωγή των σχετικών δεδομένων μιας υπόθεσης, προς το σκοπό εξέτασης της συγκεκριμένης πτυχής, δυνάμει του άρθρου 15 του Νόμου, (βλ. Sizinos v.Massouris
(1982)1 C.L.R. 752)∙ πόσο μάλλον όταν, όπως στην προκειμένη περίπτωση, η απόφαση διατυπώνει τη συμφωνία, σχετικά, των μερών. Σύμφωνα, λοιπόν, με την παράγραφο (α) του άρθρου 18 του Κεφ. 149, «'Ψευδής παράσταση' περιλαμβάνει- (α) τη θετική βεβαίωση κατά τρόπο που δεν δικαιολογείται από τις πληροφορίες του προσώπου που βεβαιώνει, γεγονότος αναληθούς παρόλο ότι το πρόσωπο που βεβαιώνει πιστεύει ότι είναι αληθές∙». Επομένως, η παράσταση, για να είναι ψευδής, πρέπει να αφορά σε θετική βεβαίωση περί της αλήθειας γεγονότος, το οποίο, όμως, δεν είναι αληθές. Ωστόσο, αυτή, για να αποτελεί αιτία αγωγής, πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα την εξασφάλιση της συγκατάθεσης της πλευράς προς την οποία απευθύνεται, εν τέλει, προς ζημιά της. Πιο εξειδικευμένη είναι η περίπτωση στην οποία η παράσταση αφορά σε πρόθεση. Κατά κανόνα, αυτή, αν δεν επιβεβαιώνει την αλήθεια κάποιου υφιστάμενου ή παρελθοντικού γεγονότος, δε συνιστά ψευδή παράσταση. Ο κανόνας, όμως, αυτός υποχωρεί, όταν η εν λόγω παράσταση δεν μπορεί εύλογα να δικαιολογηθεί, υπό το φως της επικρατούσας κατάστασης πραγμάτων κατά τον ουσιώδη χρόνο. Η έκφραση πρόθεσης, σε τέτοια περίπτωση, αποτελεί, η ίδια, παράσταση υφιστάμενου αναληθούς γεγονότος, (βλ. Brown v. Raphael [1958] 2 All E.R. 79 και Spice Girls Ltd v. Aprilia World Service Bv [2002] EWCA Civ 15). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως ορθά διαπίστωσε το εκδικάσαν Δικαστήριο, ο ουσιώδης χρόνος, προς διακρίβωση των γεγονότων, είναι η περίοδος μεταξύ της καταχώρισης της αίτησης Ε245/2003 και της έκδοσης, εκ συμφώνου, του διατάγματος έξωσης στις 21.3.
- » Γ. Η έννοια της «απάτης» των «ψευδών παραστάσεων» και της «αποκρύψεως ουσιαστικών γεγονότων» στον περί Συμβάσεων Νόμο. Οι εν λόγω έννοιες δεν προσδιορίζονται στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, άρα σχετικά είναι τα άρθρα 17 του περί Συμβάσεων Νόμου - Κεφ. 149 όπου ορίζεται η «απάτη» και 18 όπου προσδιορίζεται η έννοια των «ψευδών παραστάσεων». Με βάση τα εδάφια (α) και (γ) του εν λόγω άρθρου 18 στο Κεφ. 149, «ψευδής παράσταση» μπορεί να εκληφθεί τόσο «η θετική βεβαίωση κατά τρόπο που δεν δικαιολογείται από τις πληροφορίες του προσώπου που βεβαιώνει, γεγονότος αναληθούς παρόλο ότι το πρόσωπο που βεβαιώνει πιστεύει ότι είναι αληθές» όσο και η «πρόκληση, έστω και ανυπαίτια, πλάνης ως προς την ουσία του αντικειμένου της συμφωνίας σε μέρος αυτής». Αυτό που ευκόλως προκύπτει τόσο από τη Sizinos όσο και από τη Παπαχριστοδούλου είναι ότι κατά την έκδοση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής πρέπει να μην αποκρύβονται, έστω ακούσια, οποιαδήποτε ουσιώδη γεγονότα. Δεν απαιτείται δηλαδή η διαπίστωση «δόλου»[10] δηλαδή ανέντιμης, ηθικώς ανάρμοστης συμπεριφοράς, παρά μόνο αντικειμενική στοιχειοθέτηση ότι υπήρξε απόκρυψη η παραπλάνηση κατά την έκδοση του διατάγματος. Δ. Το μέτρο και το είδος της αποζημίωσης με βάση το άρθρο 15 του Νόμου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται στον ενοικιαστή με βάση το άρθρο 15 του Νόμου πρέπει να αναδεικνύονται ως το άμεσο, φυσιολογικό, και μη απομακρυσμένο επακόλουθο της έξωσης του ενοικιαστή. Στη Sizinos (ανωτέρω) λέχθηκαν επί τούτου τα ακόλουθα: « Damages: The damage recoverable under s.19 must naturally arise and be attributable to the ill-founded dispossession. We need not pronounce conclusively on the items of damage that may be recovered under s.
- For the owner in this case did not prove to have suffered any damage whatever. One of the items claimed, i.e. interest payable for the purchase of an apartment, was obviously remote and, could not be recovered under s.
- He would have been entitled to be recompensed for removal expenses, had he incurred any. Also, he would have been entitled to additional transport expenses he might have to incur for travelling to work but, again, he proved none. Possibly, he could claim by way of general damages, damage for disturbance arising from interference with comfort as a result of noise or other objectionable conduct associated with the new premises but no claim was raised in this connection. Annoyance, as such, at the conduct of the owner, is not a legitimate item of damage under s.
- Damage naturally arising in a claim under s.19, would be the difference in value between the rental of the premises in the open market and the rental actually paid. That appears to. us to be the principal loss that may be recovered in an action under s.
- But no claim was made for such difference and none is, therefore, recoverable in the present proceedings. In our judgment, the respondent is only entitled to nominal damages which we fix at £10.-. In the result, the appeal is allowed, the judgment of the District Court is set aside, as well as the order for costs. » Στη Λάμπρου κλπ ν Παντελίδης Παπαχριστοδούλου Λτδ (ανωτέρω) ανατράπηκε η πρωτόδικη κατάληξη με την οποία είχε επιδικαστεί υπέρ του επιτυχόντα διαδίκου η απώλεια «του αέρα του καταστήματος», καθότι οι υπολογισμοί του εμπειρογνώμονα κρίθηκαν εσφαλμένοι. Επίσης, ανατράπηκαν τα ποσά που είχαν επιδικασθεί ως δαπάνες για ανακαίνιση, καθώς επίσης και το ποσό που είχε επιδικασθεί ως απώλεια κερδών για περίοδο 5 ετών. Ως ορθό μέτρο αποζημίωσης καθορίστηκε το ποσό που είχε επιδικαστεί σε άλλο θέσμιο ενοικιαστή για απώλεια του ίδιου δικαιώματος και διαζευκτικά αξιωνόταν με την επίδικη αίτηση. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « Αναμφίβολα, νέας, υπό νέας δοσμένες περιστάσεις, η εφεσίβλητη απώλεσε το δικαίωμά νέας, ως θέσμια ενοικιάστρια, στην κατοχή του υποστατικού, έχοντας, κατά τον τρόπο αυτό, υποστεί οικονομική ζημιά. Επομένως, δικαιούται να τύχει νέας δέουσας αποζημίωσης. Υπάρχει δε ικανοποιητική αναντίλεκτη μαρτυρία, στη βάση νέας οποίας μπορεί να νέας αποδοθεί, νέας τον πιο πάνω σκοπό, συγκεκριμένο ποσό. Πρόκειται για το ποσό των ΛΚ100.000,00, που επιδικάστηκε, εκ συμφώνου, στην αίτηση Ε233/2003, στον εκεί θέσμιο ενοικιαστή, νέας αποζημίωσή του, για εγκατάλειψη του ιδίου δικαιώματος που είχε και η εφεσίβλητη. Το άρθρο 15 του Νόμου αναφέρεται, ειδικά, σε «τοιούτο ποσόν οίον φαίνεται ότι είναι επαρκές», νέας αποζημίωση του ενοικιαστή. Υπό το φως των ανωτέρω, τέτοια αποζημίωση μπορεί να προσφέρει στην εφεσίβλητη, υπό νέας περιστάσεις, το ποσό των ΛΚ100.000,00 ή των €170.860,14, την πληρωμή του οποίου, εν πάση περιπτώσει, η ίδια αξίωσε, διαζευκτικά, στην αίτησή νέας. Βέβαια, το ποσό αυτό, ως η απόφαση, σχετικά, του Δικαστηρίου, πρέπει να επιστραφεί στην εφεσείουσα, εφόσον υλοποιηθεί, ειδικά, το διάταγμα για παραχώρηση νέας ενοικίασης στην εφεσίβλητη. » Αντιστοίχως κατά το κοινοδίκαιο, στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England - Landlord and Tenant - Τόμος 62
(2016)παρ. 1 - 560, υποδεικνύεται ότι: « The quantum of compensation is to be assessed in accordance with normal tortious principles. » Άξιο αναφοράς είναι και το σύγγραμμα Atkin's Court Forms: Misrepresentation Vol 27
(2), Forms, B: PARTICULARS OF CLAIM, 16 «Particulars of claim for compensation for misrepresentation or concealment of material facts in application for possession of dwelling house» όπου στο σχετικό υπόδειγμα αίτησης που καταχωρείται με βάση το υπό εξέταση άρθρο, προσδιορίζονται ως λεπτομέρειες ζημίας ή βλάβης του αιτητή, τα ακόλουθα: « cost of removing furniture etc to store on [date] £[number] cost of storage £[number] per week for [number] weeks cost of moving furniture from store to new accommodation on [date] £[number] » Χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει και στη Clements v Simmonds - [2002] 3 EGLR
- Σε αυτήν την υπόθεση, στη βάση αίτησης για ιδιοκατοίκηση, τον Νοέμβριο του 2000 παραδόθηκε η κατοχή ενός διαμερίσματος. Το 2001 αντί για ιδιοκατοίκηση, το επίδικο υποστατικό πωλήθηκε για περίπου £1.250.000,
- Σε αίτηση που καταχωρήθηκε με βάση το αντίστοιχο άρθρο 102 του Rent Act του 1977, το Δικαστήριο πείσθηκε ότι η ιδιοκτήτρια δεν είχε πρόθεση για ιδιοκατοίκηση και ότι υπήρξε ψευδής παράσταση προς την τέως θέσμια ενοικιάστρια και επιδίκασε σε αυτήν το ποσό των £60.000 ως απώλεια του δικαιώματός της στη θέσμια ενοικίαση και της ευκαιρίας να διαπραγματευθεί την αποζημίωσή της. Ε. Οι αρχές των αποζημιώσεων σε υποθέσεις απάτης και ψευδών παραστάσεων. Συναφώς ως προς τις αρχές που εφαρμόζονται αναφορικά με την επιδίκαση αποζημιώσεων σε υποθέσεις απάτης και ψευδών παραστάσεων, σχετικά είναι τα λεχθέντα στη Smith New Court Securities Ltd v Scrimgeour Vickers (Asset Management) Ltd - [1997] 2 LRC 366: « In sum, in my judgment the following principles apply in assessing the damages payable where the plaintiff has been induced by a fraudulent misrepresentation to buy property.
(1)The defendant is bound to make reparation for all the damage directly flowing from the transaction.
(2)Although such damage need not have been foreseeable, it must have been directly caused by the transaction.
(3)In assessing such damage, the plaintiff is entitled to recover by way of damages the full price paid by him, but he must give credit for any benefits which he has received as a result of the transaction.
(4)As a general rule, the benefits received by him include the market value of the property acquired as at the date of acquisition; but such general rule is not to be inflexibly applied where to do so would prevent him obtaining full compensation for the wrong suffered.
(5)Although the circumstances in which the general rule should not apply cannot be comprehensively stated, it will normally not apply where either (
- a)the misrepresentation has continued to operate after the date of the acquisition of the asset so as to induce the plaintiff to retain the asset or (
- b)the circumstances of the case are such that the plaintiff is, by reason of the fraud, locked into the property.
(6)In addition, the plaintiff is entitled to recover consequential losses caused by the transaction.
(7)The plaintiff must take all reasonable steps to mitigate his loss once he has discovered the fraud. » Στ. Η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ αντισυμβατικής ή άδικης πράξης και ζημίας ή απώλειας. Δεν αρκεί να υπάρχει μια αντισυμβατική ή άδικη πράξη. Για να επιδικασθούν αποζημιώσεις θα πρέπει επιπροσθέτως να υφίσταται και αιτιώδης συνάφεια (causation) μεταξύ των δύο. Όσον αφορά το αστικό δίκαιο, με βάση το 2ο εδάφιο του άρθρου 73 του περί Συμβάσεων Νόμου: « Καμία αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης. » Όσον αφορά την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ αδικοπραξίας και ζημίας ή απώλειας, στη Scrimgeour Vickers (Asset Management) Ltd (ανωτέρω) λέχθηκαν τα εξής: « So far I have discussed in general terms the scope of a fraudster's liability in accordance with the rule identified with Doyle v Olby (Ironmongers) Ltd [1969] 2 All ER
- It is now necessary to consider separately the three limiting principles which, even in a case of deceit, serve to keep wrongdoers' liability within practical and sensible limits. The three concepts are causation, remoteness and mitigation. In practice the inquiries under these headings overlap. But they are distinct legal concepts. [..] it is settled that at any rate in the law of obligations causation is to be categorised as an issue of fact. [.] The second limiting principle is remoteness. I have already discussed the special rule of remoteness developed by the courts in the context of deceit. This requirement is in issue in the present case: if there is a sufficient causal link it must still be shown that the entire loss suffered by Smith is a direct consequence of the fraudulently induced transaction. The third limiting principle is the duty to mitigate. The plaintiff is not entitled to damages in respect of loss which he could reasonably have avoided. This limiting principle has no special features in the context of deceit. There is no issue under this heading and I need say no more about it. » Όπως συναφώς εξηγείται στο σύγγραμμα Clerk and Lindsell on Tords, 19η Έκδοση, Causation in Tort: General Principles -
- Remoteness of Damages: « The faction of the test of remoteness is to set an outer limit to the damage for which the defendant will be held responsible. The possible consequences of any human contact are potentially endless [..] The law does not, however, impose indefinite liability. A line must be drawn to confine the responsibility of the defendant to those consequences of this wrongdoing which it is proper for him to shoulder. » VΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (Α) Τα προδικαστικά θέματα που εγείρει η πλευρά του Καθ' ου. Πριν οτιδήποτε άλλο, στο σημείο αυτό θα ασχοληθώ με τα 2 ακόλουθα ζητήματα που ο κ. Πελεκάνος αναπτύσσει στην αγόρευσή του. Το 1ο είναι ότι ο Αιτητής δεν έχει «αγώγιμο δικαίωμα» και το 2ο ότι η επίδικη αίτηση έχει λάθος τύπο. Όσον αφορά τον πρώτο ισχυρισμό του κ. Πελεκάνου ότι ο Αιτητής δεν έχει αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του Καθ' ου, καθότι η απόφαση εκδόθηκε εκ συμφώνου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός διότι, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία, η συναίνεση του ενοικιαστή αποτελεί αδιάφορο στοιχείο. Όπως σχετικά επεξηγείται στην Thorne v Smith (ανωτέρω) όταν πρόκειται για δόλια παραπλάνηση, η συναίνεση (consent) κατά το Κοινοδίκαιο δεν αποτελεί υπεράσπιση σε αξίωση για αποζημιώσεις λόγω εξαπάτησης (deceit). Όσον αφορά τη δεύτερη εισήγηση του συνηγόρου του Καθ' ου ότι η αίτηση βασίζεται σε λανθασμένο τύπο και συνεπώς είναι εξ' αρχής άκυρη, σημειώνω ότι τέτοιος ισχυρισμός δεν μπορεί να εγείρεται με την τελική αγόρευση και μετά το πέρας της όλης ακροαματικής διαδικασίας μιας υπόθεσης που καταχωρήθηκε από το
- Τέτοια ζητήματα επιβάλλεται να εξετάζονται προδικαστικά και κατά προτεραιότητα και επουδενί να αφήνονται να αποφασισθούν μετά το πέρας της όλης ακροαματικής διαδικασίας και να κατασπαταλείται δικαστικός χρόνος και έξοδα. Πόσο δε μάλλον σε ένα Δικαστήριο συνοπτικής δικαιοδοσίας. Κατ' επέκταση, ο τρόπος που χειρίστηκε η πλευρά του Καθ' ου το υπό εξέταση ζήτημα συνιστά μια μορφή κατάχρησης της δικαστικής διαδικασίας και δεν είναι αποδεκτός, αφού μεταξύ άλλων στέρησε στην πλευρά του Αιτητή την αναφαίρετη ευκαιρία να τοποθετηθεί επί του σημείου αυτού. Επί της, ουσίας ουδεμία δυσκολία προέκυψε από τον ισχυριζόμενο λανθασμένο τύπο εις βάρος του Καθ' ου. Προσθέτω συναφώς ότι με βάση τον κ. 12(β) του σχετικού περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικού Κανονισμού, η «μη συμμόρφωση με τις πρόνοιες των Κανονισμών δεν συνεπάγεται την ακύρωση της διαδικασίας εκτός εάν το Δικαστήριο διατάξει τούτο». Η εν λόγω εισήγηση απορρίπτεται και προχωρώ στην εξέταση της υπόθεσης επί της ουσίας. (Β) Γενικότερα η οικονομική κατάσταση της Κύπρου την επίδικη περίοδο. Πριν προχωρήσω στα ευρήματά μου ως προς τα πραγματικά γεγονότα, προέχει μια ιστορική ανασκόπηση της κατάστασης οικονομίας του τόπου γενικότερα την επίδικη περίοδο, καθότι τα τότε τεκταινόμενα είναι σχετικά και επίδικα με το υπό εξέταση θέμα. Αποτελεί πασίδηλο γεγονός, και ασφαλώς δικαστική γνώση, ότι από ή περί τα μέσα του 2008 που ανακτήθηκε η κατοχή από τον Ιδιοκτήτη και μέχρι την καταχώρηση της επίδικης αίτησης το 2013, η Κυπριακή Δημοκρατία εισήλθε και (ενδεχομένως) διεξήλθε μια πρωτοφανή οικονομική ύφεση. Όπως καλύτερα περιγράφεται στη Χριστοδούλου Μυρτώ και άλλοι ν. Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου και άλλων,
(2013)3 Α.Α.Δ. 427, η κατάρρευση των αμερικανικών τραπεζών το 2008 προκάλεσε ένα παγκόσμιο ντόμινο οικονομικών προβλημάτων που επηρέασε και την Κύπρο. Η μη έγκαιρη λήψη προληπτικών ή αποτελεσματικών μέτρων,[11] είχε ως αποτέλεσμα την προοδευτική επιδείνωση της οικονομίας του τόπου και τις συνεχείς υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης. Τα προαναφερόμενα, σε συνάρτηση με το ιδιαιτέρως προβληματικό τραπεζικό σύστημα που λειτουργούσε ουσιαστικά ανέλεγκτο παρέχοντας ανεξέλεγκτα δανεισμό,[12] σε συνδυασμό με το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων[13] που κατείχαν οι μεγάλες κυπριακές τράπεζες οδήγησαν στον αποκλεισμό της Κύπρου από τις διεθνείς αγορές και τον Ιούνιο του 2012 την καταφυγή για οικονομική βοήθεια στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας της Ευρωζώνης και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η διάσωση της κυπριακής οικονομίας με απόφαση του Eurogroup τον Μάρτιο του 2013 με την παροχή βοήθειας ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ τέθηκε υπό τον όρο ότι η Κύπρος θα εξασφαλίσει με δικά της μέσα πρόσθετο ποσό ύψους περίπου 5,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, το λεγόμενο bail-in. Υπό τη δαμόκλειο σπάθη της άμεσης χρεοκοπίας του κράτους, στις 22/03/2013, η Βουλή ψήφισε μεταξύ άλλων, τον περί Εξυγίανσης Πιστωτικών και Άλλων Ιδρυμάτων Νόμο του 2013 (Ν. 17(Ι)/2013), που οδήγησε στο αποκορύφωμα της κρίσης το 2013 με το κούρεμα των καταθέσεων των δύο μεγαλύτερων τραπεζικών οργανισμών του τόπου και την πρακτική χρεωκοπία μιας εξ' αυτών. Οι επιπτώσεις της κρίσης είχαν αντίκτυπο διαστρωματικά στο σύνολο του λαού. Υπήρξε αύξηση της ανεργίας και του πληθωρισμού καθώς και αποκοπές μισθών, έκτακτες εισφορές, και κατάργηση επιδομάτων. Ο επηρεασμός έγινε αισθητός στους πλείστους επαγγελματικούς κλάδους, από τον τουρισμό, τις υπηρεσίες μέχρι τις κατασκευές, την αγορά ακινήτων και τη βιομηχανία γενικότερα. Αξίζει να σημειωθεί πως το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο με βάση το άρθρο 8 του Νόμου εκδίδει ανά διετία διάταγμα αναφορικά με την προβλεπόμενη αύξηση των ενοικιοστασιακών ενοικίων, αρχικά, στις 03/03/2009, μείωσε από 22/04/2009 το ποσοστό ανώτατης αύξησης από 14% σε 8% και ακολούθως, από τον Απρίλιο του 2013 και μέχρι σήμερα το ανώτατο όριο αύξησης καθορίζεται σε 0%, γεγονός που ιστορικά συμβαίνει για πρώτη φορά από τη θέσπιση του παρόντα Νόμου το 1983 και αποτελεί μια ενδεικτική και επί του θέματος αντανάκλαση της επίδρασης που είχε στην κοινωνία η οικονομική ύφεση που έπληξε τον τόπο. Αυτή είναι, σε πολύ αδρές γραμμές, η εικόνα της επικρατούσας κατάστασης στον τόπο κατά την περίοδο 2008 -2013, ήτοι από την παράδοση της κατοχής του επίδικου υποστατικού μέχρι και την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης. (Γ) Τα πραγματικά Γεγονότα. Έχοντας λοιπόν υπόψιν τα προαναφερόμενα, με βάση την ενώπιον μου μαρτυρία, οι διαπιστώσεις μου ως προς τα πραγματικά γεγονότα έχουν ως εξής. Ο ιδιοκτήτης κατά τον χρόνο καταχώρησης της Αίτησης αρ. Ε35/2005 είχε ειλικρινή πρόθεση για να προβεί σε κατεδάφιση και ανοικοδόμηση του επίδικου υποστατικού. Τούτο επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι προέβη σε όλες τις δέουσες ενέργειες για να εξασφαλίσει και εξασφάλισε άδεια οικοδομής για εξαώροφη πολυκατοικία αφού προηγουμένως εκπόνησε αρχιτεκτονικά σχέδια και απέστειλε την αναγκαία υπό τον Νόμο επιστολή για τετράμηνη προειδοποίηση. Πέραν τούτου, εξασφάλισε δανειοδότηση από τη ΣΠΕ Μακράσυκας για ποσό Λ.Κ. 155.000, η οποία αφορούσε την 1η φάση της ανοικοδόμησης και όχι ολόκληρο το έργο. Κατά την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης στην Ε35/05, ήτοι την 1η Δεκεμβρίου 2005, τόσο ο ιδιοκτήτης όσο και ο ενοικιαστής είχαν πλήρη γνώση και αντίληψη του περιεχομένου της εκ συμφώνου απόφασης. Είχαν συναφώς αποδεχθεί πλήρως τις παραμέτρους της εκδοθείσας απόφασης, τόσο όσον αφορά τη διάρκεια της αναστολής, όσο και του ύψους της αποζημίωσης που θα κατέβαλλε ο ιδιοκτήτης στον ενοικιαστή. Όσα διαφορετικά ανέφεραν οι διάδικοι κατά την παρούσα διαδικασία ελέγχονται ως εκ των υστέρων σκέψεις αφού, αφενός, κατά τον κρίσιμο χρόνο εκπροσωπούνταν αμφότεροι από δικηγόρους και αφετέρου, στο πρακτικό της εκ συμφώνου απόφασης δεν καταγράφεται οποιαδήποτε διαφωνία ή επιφύλαξη που να επιβεβαιώνει ότι ο ιδιοκτήτης διαφωνούσε προς τη διάρκεια της αναστολής, είτε ότι ο ενοικιαστής θεωρούσε ως ανεπαρκή την επιδικασθείσα υπέρ του αποζημίωση. Ο ιδιοκτήτης ανέμενε να αναλάβει κατοχή για να προβεί στις όποιες ενέργειες απαιτούνταν για την κατεδάφιση και ανοικοδόμηση, αμελώντας να προβεί στις όποιες αναγκαίες κινήσεις για να ανανεωθεί η εκδοθείσα πολεοδομική άδεια και η άδεια οικοδομής, με αποτέλεσμα να λήξουν. Ο ενοικιαστής πριν παραδώσει την κατοχή βρήκε εναλλακτική επαγγελματική στέγη και ανέμενε την πληρωμή της αποζημίωσης των Λ.Κ.15.000 για να αποχωρήσει από το υποστατικό. Η πληρωμή της αποζημίωσης καθυστέρησε για 4 περίπου μήνες για λόγους για τους οποίους δεν ευθύνεται οποιοσδήποτε εκ των διαδίκων αφού υπήρξε μια αντιδικία ως προς το κείμενο της αποστενογραφηθείσας απόφασης αναφορικά με το κατά πόσο το ποσόν που θα καταβαλλόταν ως αποζημίωση, θα ήταν τοκοφόρο ή όχι. Όταν περί τα μέσα του 2008 ανακτήθηκε η κατοχή, ο ιδιοκτήτης προέβη σε κάποιες προκαταρτικές εργασίες σχετικές περισσότερο με την καθαριότητα του χώρου παρά με την κατεδάφιση αλλά εν τέλει δεν προχώρησε ως είχε αρχικώς το 2005 σχεδιάσει. Οι λόγοι για τη μεταστροφή ήταν οι ακόλουθοι. Κατ' αρχάς, η σχετική πολεοδομική άδεια είχε λήξει από το 2007, προφανώς συνεπεία δικής του αμέλειας ή αδιαφορίας. Το γεγονός αυτό ήταν εις γνώση του ιδιοκτήτη πριν την παράδοση σε αυτόν της κατοχής του υποστατικού και τούτο φαίνεται και από τη μαρτυρία του και από τις σχετικές επιστολές που απεστάλησαν εκ μέρους του εκείνη την περίοδο. Παρόλα αυτά, ο ιδιοκτήτης δεν είχε ακόμα αποκλείσει την ανέγερση της οικοδομής, έχοντας την εντύπωση ότι μπορούσε είτε να ανανεώσει, είτε να εκδώσει εκ νέου σχετικές άδειες και προς τούτο απέστειλε μέσω δικηγόρου την επιστολή ημερομηνίας 07/02/2008 - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18, για την οποία ο ίδιος δεν έλαβε απάντηση. Όπως διαφάνηκε από την ενώπιον μου μαρτυρία η εν λόγω πολεοδομική άδεια παρουσιάζεται, σε κάποιον άγνωστο χρόνο, και υπό άγνωστες μεσολαβούσες συνθήκες, να έχει ανανεωθεί μέχρι και το 2009, πλην όμως ο τρόπος ανανέωσής της δεν ήταν ο ενδεδειγμένος. Το ζήτημα όμως του τρόπου «ανανέωσης» αν και σοβαρό, δεν είναι ουσιαστικό ως προς τα επίδικα, αφού, με βάση τα ενώπιον μου δεδομένα, ο ιδιοκτήτης συνέχιζε να διατηρεί την πεποίθηση ότι η άδεια παρέμεινε ληγμένη. Ούτε τα σχετικά με την εξασφάλιση δανειοδότησης ο ιδιοκτήτης τα είχε προχωρήσει, με αποτέλεσμα η χρηματοδότηση του όλου έργου να παραμείνει μόνο στην εξασφάλιση της αρχικής έγκρισης του 2005 για την πρώτη και λιγότερο δαπανηρή φάση του όλου έργου. Επίσης, αποτελεί γεγονός το οποίο δεν μπορεί να παραγνωριστεί, ότι η επικρατούσα κατάσταση στην οικοδομική βιομηχανία περί τα μέσα του 2008 είχε αρχίσει να αλλοιώνεται και οι προοπτικές τέτοιου είδους επενδύσεων να μην είναι ευνοϊκές. Βεβαίως, η ύπαρξη της οικονομικής κρίσης δεν αποτελεί πανάκεια για κάθε συμπεριφορά παρά μόνο ένα επιπρόσθετο, πλην όμως σημαντικό στοιχείο στάθμισης. Εν πάση περιπτώσει, ο Αιτητής συνομιλώντας με τον αρχιτέκτονά του και αξιολογώντας εμπειρικά και μόνο την όλη επικρατούσα κατάσταση αποφάσισε να μην προχωρήσει με το όλο έργο. Ο ενοικιαστής από την άλλη, βλέποντας τα χρόνια να περνούν δίχως να υπάρχει κατεδάφιση και ανοικοδόμηση του υποστατικού, συμπέρανε ότι έχει παραπλανηθεί από τον ιδιοκτήτη και καταχώρησε την παρούσα αίτηση, αξιώνοντας αποζημιώσεις. (Δ) Κατά πόσο υπήρξαν ψευδείς παραστάσεις ή απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων από τον ιδιοκτήτη για τη λήψη της εκ συμφώνου απόφασης. - Χρονικός προσδιορισμός Για να απαντηθεί το ερώτημα εάν η εκδοθείσα απόφαση είναι προϊόν ψευδών παραστάσεων ή απόκρυψης ουσιωδών γεγονότων με βάση το άρθρο 15 του Νόμου, θα πρέπει προηγουμένως να προσδιορισθεί το κρίσιμο χρονικό πλαίσιο. Εάν δηλαδή ο καθοριστικός χρόνος είναι μέχρι και την έκδοση της εκ συμφώνου απόφασης ή εάν ο καίριος χρόνος εκτείνεται στην περίοδο που μεσολάβησε μετά την έκδοσή της, ήτοι από το 2008 μέχρι και το
- Τούτος ο προσδιορισμός είναι καθοριστικός, δεδομένης της αξιολόγησης που έχω κάνει στη μαρτυρία του Καθ' ου και η οποία για το δεύτερο χρονικό στάδιο δεν κρίθηκε πειστική. Ο κ. Κλεάνθους στην αγόρευσή του αναγνωρίζει ότι η κρίσιμη περίοδος είναι «από την ημέρα καταχώρησης της αίτησης για διάταγμα έξωσης μέχρι και την έκδοση του διατάγματος». Εντούτοις, εισηγείται περαιτέρω ότι «κρίνεται και από την όλη συμπεριφορά του ιδιοκτήτη και εκ του γεγονότος της μη υλοποίησης της κατεδάφισης και ανοικοδόμησης» επικαλούμενος και τον γενικότερο σκοπό του Νόμου που αποσκοπεί στο να προστατεύσει τον θέσμιο ενοικιαστή. Αντιλαμβάνομαι ότι η εισήγηση της πλευράς του Αιτητή στη νομική της διάσταση, είναι ότι οι αναφορές στο άρθρο 15 του Νόμου σε ψευδείς παραστάσεις και παρασιώπηση ουσιωδών γεγονότων έχουν την έννοια των συνεχιζόμενων αστικών αδικημάτων και υπό τούτη την έννοια θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν και η μεταγενέστερη συμπεριφορά του Καθ' ου. Αν και το δεύτερο σκέλος της υπό εξέταση σχετικής εισήγησης με έχει προβληματίσει, δεν μπορώ να συμφωνήσω. Διασαφηνίζω. Ο ουσιώδης χρόνος δεν μπορεί να είναι άλλος παρά το διάστημα που μεσολάβησε πριν από την καταχώρηση της Ε5/2005 και μέχρι την έκδοση της εκ συμφώνου απόφασης τον Δεκέμβριο του
- Στην κατάληξή μου έχω λάβει υπόψιν τόσο τη γραμματική ερμηνεία όσο και τον σκοπό του υπό εξέταση άρθρου 15 του Νόμου. Έχω επίσης υπόψιν μου και τα προβλεπόμενα και στο άρθρο 6 του Νόμου. Όσον αφορά το άρθρο 15 του Νόμου, παρατηρώ τα εξής. Με βάση τη διατύπωση του εν λόγω άρθρου, συνάγεται ότι η επιδίκαση αποζημίωσης διασυνδέεται αποκλειστικά με το διάταγμα «.που ελήφθη διά.». Άρα, με αναφορά και καταλυτικό στοιχείο την παρελθούσα συμπεριφορά και όχι σε εκ του αποτελέσματος γεγονότα. Προς τούτο, συνηγορεί και το γεγονός πως το αντίστοιχο αγγλικό κείμενο έχει όμοια διατύπωση αφού γίνεται αναφορά σε «.and it is subsequently made to appear to the court that the order was obtained by.». Αν δηλαδή το διάταγμα εξασφαλίστηκε καλόπιστα, το ζήτημα τελειώνει εκεί. Όπως σχετικά αναφέρεται στο σύγγραμμα Woodfall' s Law on Landlord and Tenant, Τόμος 2 - παρ. 22.143 - Compensation for misrepresentation or concealment: « But the Act provides no safeguard to the tenant against a genuine change of mind on the landlord's part between the time of the court hearing and the time that the landlord's interest vests in possession. » Ίδια προσέγγιση υιοθετήθηκε πρωτόδικα και επικυρώθηκε κατ' έφεση και στη Παπαχριστοδούλου. Ο σκοπός του άρθρου 15 είναι να αποζημιώσει τον παραπλανηθέντα ενοικιαστή που απώλεσε άδικα την κατοχή του υποστατικού και όχι να τιμωρήσει τον ιδιοκτήτη που για καλό λόγο αναθεώρησε την άποψή του. Όσον αφορά την εκ του αποτελέσματος και μόνο συμπεριφορά, θεραπεία και επανάκτηση κατοχής, παρέχει το άρθρο 6(ε) του Νόμου όπου προνοείται ακύρωση ή αναθεώρηση εκδοθέντος διατάγματος λόγω μη υλοποίησής του εντός εύλογου χρόνου. Σε αυτή την περίπτωση, δεν απαιτείται καν η απόδειξη ψευδών παραστάσεων ή παρασιώπηση ουσιαστικών γεγονότων παρά μόνο η πάροδος εύλογου χρονικού διαστήματος. Γενικότερα ομιλούντες, το εν λόγω άρθρο 6 εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου ενώ έχει εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης της κατοχής δεν έχει ακόμη απολεσθεί η φυσική κατοχή (δείτε Μιχαηλίδου v. Μακρίδη ανωτέρω). Κατ' εξαίρεση, με βάση το άρθρο 6(ε),[14] εφαρμόζεται στην περίπτωση όπου η κατοχή έχει επιστραφεί στον ιδιοκτήτη, αλλά ο τελευταίος δεν υλοποίησε εντός εύλογου χρόνου το λόγο έξωσης επί του οποίου εκδόθηκε η δικαστική απόφαση. Παρεμβάλλω συναφώς ότι, εάν η παρούσα υπόθεση προωθείτο με βάση το άρθρο 6(ε) του Νόμου, ήτοι επιζητείτο η επανεγκατάσταση του θέσμιου ενοικίαση, η επιτυχία της θα ήταν υπό τις περιστάσεις και τα ενώπιον μου γεγονότα δεδομένη διότι προ πολλού παρήλθε ο εύλογος χρόνος για ανοικοδόμηση του υποστατικού και η συμπεριφορά του ιδιοκτήτη μετά την ανάληψη της κατοχής ουδόλως δικαιολογεί τη διατήρηση της ισχύος του εκδοθέντος διατάγματος ανάκτησης κατοχής. Όμως, ο Αιτητής επέλεξε διαφορετική πορεία, ενδεχομένως επειδή και ο ίδιος καθυστέρησε για αρκετά χρόνια για να αποταθεί στο Δικαστήριο δημιουργώντας νέα επιχείρηση. Ως εκ τούτου, και παρόλο που στο Αιτητικό της Κυρίως Αίτησης περιλαμβάνει διαζευκτικά ακύρωση του εκδοθέντος διατάγματος λόγω μη υλοποίησής του, η όλη πορεία της υπόθεσης επικεντρώθηκε και περιορίστηκε τόσο κατά την ακροαματική διαδικασία όσο και μέσω της αγόρευσης του δικηγόρου του Αιτητή, στα πλαίσια του άρθρου 15 και μόνο. (Ε) Εξέταση λεπτομερειών Απάτης και Ψευδών Παραστάσεων. Συνεπώς, με αναφορά στο συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο που έχω καθορίσει ανωτέρω, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο έχουν στοιχειοθετηθεί οι καθοριζόμενες στην Κυρίως Αίτηση υπό «Ε» «Λεπτομέρειες Απάτης και Ψευδών Παραστάσεων». Κατ' αρχάς, τα υπό «α» έως και «γ» στοιχεία δεν αναφέρονται σε λεπτομέρειες απάτης ή ψευδών παραστάσεων, αλλά σε εκ των γεγονότων συμπεράσματα λόγω εν τέλει της μη υλοποίησης του έργου και συνεπώς δεν είναι αποδεκτά. Όσον αφορά το υπό «δ» ότι ο ιδιοκτήτης παρίστανε στον ενοικιαστή ότι τα καταστήματα δεν ήταν κατάλληλα για συνέχιση επιχείρησης εστιατορίου, παρατηρώ ότι ουδεμία επί τούτου μαρτυρία δόθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία. Το ίδιο ισχύει για το σημείο «3» που δηλώνεται ότι ο ιδιοκτήτης θα μεταβιβάσει το επίδικο υποστατικό για να αποφύγει τυχόν ευθύνες έναντι του Αιτητή και πρώην ενοικιαστή. Τα σημεία «5», «6», «8» και «9» δεν αναφέρονται σε παραστάσεις του ιδιοκτήτη αλλά σε δαπάνες του ενοικιαστή, ενώ και το σημείο «7» αναφέρεται σε γεγονότα μεταγενέστερα της έκδοσης του επίδικου διατάγματος, ήτοι σε παραστάσεις που έγιναν περί τις αρχές του
- (ΣΤ) Η οικονομική δυνατότητα του Ιδιοκτήτη να υλοποιήσει το όλο έργο. Στην Κυρίως Αίτηση, ουδεμία αναφορά γίνεται προς αμφισβήτηση της οικονομικής δυνατότητας του Καθ' ου να υλοποιήσει το όλο έργο. Υπενθυμίζω ότι ο βασικός κανόνας ότι η δίκη δρομολογείται και παρουσιάζεται μέσα στο πλαίσιο που καθορίζεται από τη δικογραφία και μόνο[15] ισχύει και στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων και ούτε η μη δέσμευση από τους ισχύοντες κανόνες απόδειξης,[16] ούτε ο εξεταστικός χαρακτήρας της παρούσας δικαιοδοσίας διαφοροποιεί τον κανόνα αυτό.[17] Συνεπώς το θέμα της οικονομικής δυνατότητας του ιδιοκτήτη, ως μη επίδικο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον Αιτητή προς στοιχειοθέτηση είτε ψευδών παραστάσεων είτε παρασιώπηση ουσιώδους γεγονότος. Αλλά ακόμα και να μην υπήρχε τούτο το δικονομικό εμπόδιο, πάλι δεν θα αποδεχόμουν ότι η υλοποίηση του έργου σε 2 φάσεις αποτελούσε «ψευδή παράσταση» ή «απόκρυψη ουσιαστικού γεγονότος». Αφενός, καθότι στο τέλος της ίδιας της αναφερόμενης επιστολής της ΣΠΕ Μακράσυκας, προσδιορίζεται με σαφήνεια και κεφαλαία γράμματα, ότι η εν λόγω πιστοποίηση αφορά «ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ» και όχι εξαώροφη πολυκατοικία που εμφαίνεται στην άδεια οικοδομής. Συνεπώς, ήταν εις γνώση, ή έστω θα έπρεπε να ήταν εις γνώση του Αιτητή, με απλή αντιπαραβολή της Άδειας Οικοδομής και της επιστολής της ΣΠΕ Μακράσυκας, ότι το όλο έργο προτίθετο να ανοικοδομηθεί σε δύο φάσεις. Αφετέρου, δεν ήταν ανάγκη για το ίδιο Δικαστήριο να ενδιατρίψει κατά το χρόνο έκδοσης της εκ συμφώνου απόφασης περισσότερο επί του θέματος. Εφόσον το περιεχόμενο της Αίτησης είναι παραδεκτό, το Δικαστήριο δεν υποχρεούτο να διερευνήσει το ίδιο τα επίδικα γεγονότα. Στη Kyriakides v. Hilimintri
(1963)2 C.L.R. 171 υιοθετήθηκε η Thorne v Smith [1947] 1 All ER 39 στην οποίαν είχαν αναφερθεί τα ακόλουθα:[18] « If the tenant had stated this expressly in court the judge would surely have had jurisdiction to make the order on that ground. I think in the events which happened here, the tenant being legally represented, the judge was entitled to proceed on the view that this was the true position. Before making an order for possession the judge is under a duty to satisfy himself as to the truth if there be a dispute between landlord and tenant, but if the tenant in effect agrees that the landlord has a good claim to an order under the Acts, I think the judge has jurisdiction to make the order for possession under the Acts, without further inquiry. » Συνεπώς, ο Αιτητής δεν μπορεί να θεωρεί ότι παραπλανήθηκε το Δικαστήριο κατά την έκδοση του εν λόγω διατάγματος, ούτε έχει αποδειχθεί είτε απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων είτε ψευδείς παραστάσεις. * Ανεξαρτήτως και πέραν των όποιων δικογραφικών ελλείψεων, έχοντας προσδιορίσει το κρίσιμο χρονικό πλαίσιο, αποτελεί περαιτέρω διαπίστωσή μου ότι ο ιδιοκτήτης υπήρξε καλοπροαίρετος κατά τον χρόνο που εκδόθηκε η απόφαση. Το γεγονός ότι το επίδικο υποστατικό μέχρι σήμερα παραμένει κλειστό, εγκαταλειμμένο, και αναξιοποίητο είναι κατά την κρίση μου καθοριστικό επιβεβαιωτικό της καλοπιστίας του ιδιοκτήτη. Διότι, τούτη η στάσιμη κατάσταση πραγμάτων υποδηλώνει πως ο ιδιοκτήτης δεν είχε, κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης το 2005, αλλότρια κίνητρα, λόγου χάρη είτε πωλώντας ή ενοικιάζοντας εκ νέου το υποστατικό, είτε χρησιμοποιώντας το για ιδία χρήση. Αντιθέτως, εδώ και μια δεκαετία ο Καθ' ου χάνει τα εισοδήματα που λάμβανε από την ενοικίαση του υποστατικού. Δεν παραγνωρίζω, αντίθετα συμφωνώ και αποδέχομαι την εισήγηση του κ. Κλεάνθους ότι ο Καθ' ου για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πλέον το έργο δεν θα ήταν τόσο επικερδές για τον ίδιο, δεν προέβη σε οποιαδήποτε τεχνοοικονομική μελέτη, ή μελέτη βιωσιμότητας του έργου, είτε το 2005 είτε το 2008 αλλά βάσισε την κατάληξη του αυτή στην εμπειρική του κρίση και τα βιώματά του, λόγω του ότι έκτισε στο παρελθόν μια πολυκατοικία. Εντούτοις, έχω την άποψη ότι ο καθόλα εμπειρικός, μη επιμελής έως και επιπόλαιος τρόπος με τον οποίο ο ιδιοκτήτης αξιολόγησε την κατάσταση πραγμάτων, δεν υποδηλώνει ότι απόκρυψε ουσιώδη γεγονότα, ή προέβη σε ψευδείς παραστάσεις, είτε προς τον ενοικιαστή, είτε προς το Δικαστήριο. (Ζ) Κατά πόσο έχει αποδειχθεί η απαίτηση του ενοικιαστή. Παρά τα πιο πάνω συμπεράσματά μου, για σκοπούς πληρότητας, θα εξετάσω και το κατά πόσο έχει αποδειχθεί η απαίτηση του ενοικιαστή. Οι ειδικές ζημιές, πέραν του ότι πρέπει να δικογραφούνται με μεγάλη λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται η κάθε μια από αυτές με ιδιαίτερη αυστηρότητα,[19] θα πρέπει, όπως αναφέρεται ανωτέρω κατά το νομικό πλαίσιο, να έχουν μεταξύ τους αιτιώδη συνάφεια (causation). Να αποτελούν δηλαδή το άμεσο και λογικό συνεπακόλουθο της πράξης που προκάλεσε τη ζημία ή απώλεια. Εν προκειμένω, η αιτιώδης συνάφεια δεν αποδείχθηκε. Ακόμη δηλαδή και να αποδεικνυόταν ότι ο Αιτητής υπήρξε θύμα εξαπάτησης ή παρασιώπησης ουσιαστικών γεγονότων, που δεν αποδείχθηκε, με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία, θα δικαιούτο μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις, αφού η μαρτυρία που προσκόμισε προς απόδειξη των ισχυριζόμενων ζημιών του κρίνεται αδιαμφισβήτητα ανεπαρκής. Ενδεικτικό της δυσκολίας της πλευράς του Αιτητή να προσδιορίσει την ισχυριζόμενη ζημιά του είναι ότι μέσω της τελικής του αγόρευσης, ως προς το θέμα της αποζημίωσης του Αιτητή δεν υποβλήθηκε συγκεκριμένη εισήγηση, παρά μόνο παραπομπή γενικώς και αορίστως στη μαρτυρία του λογιστή του Αιτητή, στα κατατεθέντα τεκμήρια και στις διεκδικούμενες αξιώσεις «όπως αυτές περιορίσθηκαν στην ακροαματική διαδικασία». Παρά ταύτα, και εξετάζοντας μια προς μια τις αξιούμενες θεραπείες καταλήγω στα εξής συμπεράσματα. Ο Αιτητής ουδεμία μαρτυρία έδωσε για τα έξοδα μετακόμισης της τάξης των €20.000 (παρ. Ε5 της Κυρίως Αίτησης) ενώ και οι €90.000 που διεκδικεί για εξοπλισμό που παρέμεινε στο υποστατικό (παρ. Ε6 της Κυρίως Αίτησης) ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα, όπως διαφάνηκε από τη μαρτυρία και ειδικά από τις φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20. Παντελώς ανυπόστατη είναι και η αξίωση για εμπορική εύνοια της τάξης των €150.000 (παρ. Ε8 της Κυρίως Αίτησης) αφού το υποστατικό παραμένει κλειστό και εγκαταλειμμένο. Τα ίδια ισχύουν για την ισχυριζόμενη δαπάνη των €380.000 (παρ. 9Α της Κυρίως Αίτησης) για να καταστήσει κατάλληλο το νέο υποστατικό, αφού δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας επί τούτου. (Η) Η ισχυριζόμενη απώλεια κέρδους και τι πρέπει να αποδειχθεί. Όσον αφορά την ισχυριζόμενη απώλεια κέρδους, αν και έχω αποδεχθεί τη μαρτυρία του λογιστή του Αιτητή, επαναλαμβάνω ότι δεν έχει στοιχειοθετηθεί η αιτιώδης συνάφεια (causation) μεταξύ της όποιας απώλειας κέρδους και της παράδοσης της κατοχής του επίδικου υποστατικού. Δεν δόθηκε δηλαδή άμεση και επαρκής μαρτυρία προς στοιχειοθέτηση της διασύνδεσης μεταξύ των ισχυριζόμενων ζημιών του ενοικιαστή και της ευθύνης του ιδιοκτήτη λόγω της απώλειας της κατοχής του επίδικου υποστατικού. Η κερδοφορία μιας επιχείρησης εξαρτάται από πάρα πολλούς σταθμισμένους και άλλους τόσους αστάθμητους παράγοντες. Μόνο εφόσον αποκλεισθούν όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες θα δικαιολογείτο η επιδίκαση στον Αιτητή οποιουδήποτε ποσού για απώλεια κερδών. Και για να καταδειχθούν όλα όσα πρέπει να αποδειχθούν απαιτείται η παρουσίαση εξειδικευμένης μαρτυρίας από κατάλληλα πρόσωπα. Για το είδος, το επίπεδο και την έκταση της μαρτυρίας που πρέπει να παρουσιαστεί σε τέτοιες περιπτώσεις, πολύ χρήσιμη είναι η απόφαση στη Vasiliou v Hajigeorgiou [2010] All ER (D) 277 όπου διεκδικήθηκε αποζημίωση για απώλεια κερδών επιχείρησης εστιατορίου, όπως και στην παρούσα περίπτωση. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « 15. That left the judge to deal with the amount of the profit that would have been earned had the restaurant been able to trade. This was dealt with as a matter of expert evidence. The task of the experts was to assess what, in their opinion, would be the level of profitability which the restaurant could be expected to achieve over the relevant period on the assumption that it operated successfully. Their figures were therefore based on a comparison with the turnover and profit margins of other similar restaurants, although the precise models and methodology differed. 16. It is unnecessary for the purposes of this appeal to examine where the differences lay or how the judge resolved them. What is relevant is that the calculations of both experts depended inevitably on a number of key variables, namely: (
- i)the number of covers (i.e. customer capacity); (
- ii)the number of cover turns per week; and (iii) the average cover price. 17. From this the judge had to assess the expected turnover and the gross and net profit figures after taking into account overheads and expenses. He had then to decide what rate of growth was appropriate for a new restaurant business. 18. Judge Levy went through this exercise with enormous care and in some considerable detail in his judgment. He preferred the evidence of the respondent's expert, Mr Djanogly FCA, to that of Mr Negus FRICS (the appellant's expert) on a number of material issues. Again, the detail does not matter. He reached the conclusion that the average cover price for weekday lunches was £17 and £25 for other meals; that the number of covers was 60; that, although the optimum number of cover turns for a successful restaurant was 8.7, the respondent would not have reached that stage in the period under consideration and that the appropriate multiplier was therefore 6.6. On this basis he awarded Mr Vasiliou the sum of £221,721 by way of damages for loss of profit. To this a further £60,352 was added by way of interest. 19. Judge Levy made no discount in his award for the possibility that the respondent's restaurant might not have been a success or might not have traded as profitably as the other comparable restaurants used by Mr Djanogly as the basis of his profit calculations. That would have been inconsistent with his earlier finding (referred to above) that Mr Vasiliou was an accomplished restaurateur who, but for the appellant's breaches of covenant, would have traded successfully. » Στην παρούσα υπόθεση, δεν υπάρχει τέτοια μαρτυρία. (Θ) Η περίοδος από το 2010 και έπειτα αφορά τρίτο πρόσωπο. Επίσης, όπως φαίνεται από το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9, από το 2010 και έκτοτε ο Αιτητής δραστηριοποιείται μέσω της εταιρείας MULAN CHINESE RESTAURANT LTD, δηλαδή νομικά ομιλούντες, μέσω τρίτου προσώπου. Είναι καλά γνωστό ότι μια εταιρεία συνιστά ανεξάρτητη οντότητα με εντελώς ξεχωριστή νομική προσωπικότητα[20] από τα φυσικά πρόσωπα που την αποτελούν. Όπως σαφώς επεξηγείται στο σύγγραμμα The Law of Damages, 2η έκδοση, Financial loss, Financial loss suffered by someone other than the claimant, τόσο στο δίκαιο των συμβάσεων όσο και στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων, δεν είναι αρκετό να αποδειχθεί η απώλεια, αλλά θα πρέπει να καταδειχθεί ότι η απώλεια ήταν του ίδιου του ενάγοντα, όχι τρίτου προσώπου. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « The prima facie rule: loss, to be recoverable, must be claimant' s own loss 3.34. Prima facie a claim for damages for financial loss requires not only a loss, bus a loss suffered by the claimant: a loss suffered by a third party will not suffice. The principle applies both in contract and in tort, and is amply illustrated by the House of Lords' decision in Albacruz (Cargo Owners) v. Albazero (Owners), The Albazero [1976] 3 ALL ER 129. « (Ι) Η ισχυριζόμενη διαφορά στο ενοίκιο. Η μόνη αξίωση, που δυνητικά εν προκειμένω θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ανακτήσιμη, εφόσον δεν καλύπτεται από το επιδικασθέν υπέρ του Αιτητή ποσό των Λ.Κ. 15.000 (διότι διαφορετικά θα μιλούσαμε για διπλή αποζημίωσή του κάτι που δεν είναι επιτρεπτό), είναι η όποια διαφορά ενοικίου (παρ. 9Β της Κυρίως Αίτησης) για εύλογο διάστημα, η οποία όμως ούτε αυτή έχει στοιχειοθετηθεί επαρκώς. Ούτε ενοικιαστήριο παρουσιάστηκε, ούτε η μαρτυρία του Αιτητή συνάδει με το περιεχόμενο των τεκμηρίων που κατέθεσε, ούτε έχει ξεκαθαρίσει εάν όντως το ενοίκιο που καταβάλλει είναι μεγαλύτερο από το ποσό που κατέβαλλε στον Καθ' ου. Και κυρίως, δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία εμπειρογνώμονα που να δικαιολογεί από τη μια τη λογικότητα μετακίνησης του Αιτητή στο νέο συγκεκριμένο υποστατικό και από την άλλη, την αναγκαιότητα καταβολής συγκεκριμένου ενοικίου. (ΙΑ) Ο Αιτητής δεν περιόρισε τη ζημία του. Επίσης ο Αιτητής έχει και το νομικό πρόβλημα ότι δεν μερίμνησε για να περιορίσει τη ζημία του στο μέτρο όπου εύλογα θα μπορούσε να την αποφύγει.[21] Με άλλα λόγια, ο Αιτητής δεν μπορεί να καθυστερεί μέχρι το 2013 για να λάβει δικαστικά μέτρα εναντίον του Καθ' ου και να αναμένει από τον Καθ' ου να επωμιστεί όλες τις ζημιές που υπέστη μέσα στη πενταετία που μεσολάβησε. Συνεπώς, όλες οι πιο πάνω ισχυριζόμενες απώλειες ή ζημιές, κατ' εφαρμογή της σχετικής νομολογίας και ιδιαίτερα της Sizinos και Παπαχριστοδούλου είτε δεν έχουν αποδειχθεί, είτε κρίνονται έμμεσες, απομακρυσμένες και μη ανακτήσιμες. Σημειώνω συναφώς, ότι στην παρούσα υπόθεση, αντίθετα με τα γεγονότα στη Παπαχριστοδούλου, όχι μόνο δεν υφίσταται «ικανοποιητική αναντίλεκτη μαρτυρία επί της οποίας μπορεί να αποδοθεί συγκεκριμένο ποσό» στον Αιτητή, αλλά απουσιάζουν πλήρως οποιεσδήποτε παράμετροι επί των οποίων το Δικαστήριο θα μπορούσε να καταλήξει σε εύλογα και όχι αυθαίρετα συμπεράσματα ως προς την όποια άμεση απώλεια του Αιτητή συνεπεία της έκδοσης του υπό εξέταση διατάγματος ανάκτησης κατοχής. VΙΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Ως εκ των προαναφερόμενων, και με τη σύμφωνη γνώμη των παρέδρων, αποτελεί τελικό συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι ο Αιτητής δεν έχει αποδείξει την υπόθεσή του και η παρούσα Αίτηση απορρίπτεται. Όσον αφορά τα έξοδα, ακολουθούν το αποτέλεσμα της υπόθεσης και επιδικάζονται υπέρ του Καθ' ου η Αίτηση στην κλίμακα της καταχωρηθείσας Αίτησης, ήτοι €500.000 - €2.000.000, όπως αυτά υπολογιστούν από τη Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τέλος, αντίγραφο της παρούσας απόφασης και των τεκμηρίων να αποσταλεί στον Γενικό Εισαγγελέα για να διερευνήσει το ενδεχόμενο διάπραξης ποινικών αδικημάτων σε σχέση με τη χειρόγραφη αλλοίωση της ημερομηνίας της πολεοδομικής άδειας ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος (Υπ.).............. (Υπ.)............ Μάρω Γεωργιάδου Γιώργος Παναγιώτου Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Ζητείτο ταυτόχρονα και διάταγμα για ακύρωση του εκδοθέντος διατάγματος στη βάση του άρθρου 6 του Νόμου, αξίωση που δεν προωθήθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία και εν τέλει αποσύρθηκε μέσω της τελικής αγόρευσης των δικηγόρων του Αιτητή. [2] Στο στάδιο των τελικών αγορεύσεων υπήρξε περιορισμός της αξίωσης, στη βάση «της μαρτυρίας και των τεκμηρίων που παρουσιάστηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία». [3] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236, Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Κωστάκη Δαυίδ Μαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου) κ.ά.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A546, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018. [4] Μελά ν Συμβουλίου Κεντρικού Σφαγείου
(2003)1Γ 1799. [5] Ανδρονίκου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 ΑΑΔ 486. [6] Muskita Aluminium Industries Ltd. κ.ά. v. Alsako Aluminium Ltd. κ.ά.,
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1481 [7] Φοίβος Μαυρίδης v. Rima J. Dharaghji κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013 [8] Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι) Αρ. 3028, 29.12.95 Ν. 102(Ι)/95 [9] Thorne v Smith [1947] 1 All ER 39, Ονησιφόρου ν. Ηλιάδη κ.α.
(2000)1Β Α.Α.Δ και Λάμπρου κλπ ν Παντελίδης Παπαχριστοδούλου Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 316/2011, ημερομηνίας 7/03/2018. [10] Για την έννοια του δόλου, σχετικά δείτε: Μαρία Ιακώβου ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(2004)1 Α.Α.Δ. 992, 1003. [11] Ούτε ο δανεισμός των 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ από τη Ρωσία το 2011, ούτε και η κρατική στήριξη σε ιδιωτικές τράπεζες δεν απέτρεψαν τις δυσμενείς εξελίξεις. [12] Το 2014 η Κύπρος κατείχε την πρωτιά[12] από όλες τις χώρες της Ευρωζώνης στα δάνεια για την αγορά ακινήτων. [13] Με ζημιές της τάξης των 4,5 δισεκατομμυρίων ευρώ. [14] Το οποίο εισήχθη με τροποποίηση του Νόμου στο τέλος του 1995 και μετά την έκδοση της απόφασης Μιχαηλίδου v. Μακρίδη. [15] Δείτε μεταξύ άλλων: Κούρτης v. Ιασωνίδης
(1970)1 Α.Α.Δ 180, Πουρίκκου v. Μυροφόρα Σάββα
(1991)1 Α.Α.Δ. 507, ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ κ.α. v. CYP-CANA ALARMS LTD,
(2009)1Α Α.Α.Δ 704. [16] Δείτε: Παπά ν. Οικονομίδου κ.ά.
(2012)1Β Α.Α.Δ 928. [17]Δείτε: PANTAZIS AND SONS CO LTD ν. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ (ανωτέρω) και ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. ΓΙΑΝΝΟΥΛΑΣ ΧΡΙΣΤΟΥ, ECLI:CY:AD:2017:A250, Πολιτική Έφεση Αρ. 148/2012, απόφαση ημερομηνίας 7/07/2017 [18] Ομοίως, στη Middleton v. Baldock
(1950)1 All E.R. 708 λέχθηκαν τα εξής: «If the tenant, when sued for possession on some such ground as I have indicated, chooses to admit the truth of the allegation on which the landlord's claim is based, I think it is also established (and was so stated by Scrutton L.J. in Barton v. Fincham) that the judge can accept the admission as sufficient to found his jurisdiction and is not bound himself to investigate the matters of fact alleged. He has jurisdiction to make an order.» [19] Μεταξύ άλλων: Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 1157. [20]Μεταξύ άλλων: Salomon v. Salomon & Co Ltd
(1897)AC 22. [21] Scrimgeour Vickers (Asset Management) Ltd (ανωτέρω). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο