ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ν. Μυριανθοπούλου, Αίτηση Αρ.: Ε114/16, 15/2/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ/ΛΑΡΝΑΚΑΣ/ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου και Σπ. Σπυριδάκι και Κ. Φραγκούδη, Παρέδρων Αίτηση Αρ.: Ε114/16 Μεταξύ: ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, εκ Λευκωσίας Αιτητή και ΧΧΧς Μυριανθοπούλου, εκ Λευκωσίας Καθ' ης η Αίτηση -------------------------------------------------------------------------- 15.2.2109 Για τον Αιτητή: κ. Χρ. Θ. Κουνιάς Για την Καθ' ης η Αίτηση: κ. Γ.Α. Μηχανικός Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρίστηκε την 12.10.2016 και μ' αυτήν ο Αιτητής εξαιτείται ως ακολούθως: «α) Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου που να διατάσσει την Καθ' ης η αίτηση και/ή τους υπαλλήλους και/ή τους υπηρέτες και/ή τους αντιπροσώπους της όπως εκκενώσουν και παραδώσουν ελεύθερη κατοχή στον Αιτητή της Κυβερνητικής Κατοικίας με αρ. ΧΧ, στην περιοχή Προεδρικού Μεγάρου στην Λευκωσία δυνάμει του άρθρου 11 (ια) του Νόμου 23/
- β) Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου που να διατάσσει την Καθ' ης η αίτηση και/ή τους υπαλλήλους και/ή τους υπηρέτες και/ή τους αντιπροσώπους της όπως εκκενώσουν και παραδώσουν ελεύθερη κατοχή στον Αιτητή της Κυβερνητικής Κατοικίας με αρ. ΧΧ, στην περιοχή Προεδρικού Μεγάρου στην Λευκωσία δυνάμει του άρθρου 11 (ιγ) του Νόμου 23/
- γ) Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου που να διατάσσει την Καθ' ης η αίτηση και/ή τους υπαλλήλους και/ή τους υπηρέτες και/ή τους αντιπροσώπους της όπως εκκενώσουν και παραδώσουν ελεύθερη κατοχή στον Αιτητή της Κυβερνητικής Κατοικίας με αρ. ΧΧ, στην περιοχή Προεδρικού Μεγάρου στην Λευκωσία δυνάμει του άρθρου 11 (στ) του Νόμου 23/
- δ) Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου με την οποία ο Αιτητής να ανακτά την κατοχή του ως άνω υποστατικού. ε) Απόφαση για την πληρωμή οιονδήποτε ποσών ενοικίων που θα εκκρεμούν ως ενδιάμεσα κέρδη (Mesne Profits) κατά την ημέρα εκδόσεως του διατάγματος εξώσεως και/ή μέχρι παραδόσεως κενής κατοχής ολόκληρου του υποστατικού προς ΕΥΡΩ 77.91 μηνιαίως. στ) Τα έξοδα της παρούσας αιτήσεως.» Ο Αιτητής είναι ο Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο δια Νόμου εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας και αρμόδιος να ενάγει και να ενάγεται για απαιτήσεις υπό και εναντίον Τμημάτων και/ή Υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Δημοκρατία είναι ιδιοκτήτρια της Κυβερνητικής Κατοικίας με αρ. ΧΧΧ, στην περιοχή Προεδρικού Μεγάρου, στη Λευκωσία (εν τοις εφεξής «η επίδικη οικία»). Η επίδικη οικία ενοικιάστηκε από το σύζυγο της Καθ' ης η Αίτηση, ΧΧΧ Μυριανθόπουλο, τέως Αντισυνταγματάρχη του Κυπριακού Στρατού, δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου το οποίο καταρτίστηκε κατά ή περί την 1.5.1970, για περίοδο ενός έτους, ήτοι από 1.5.1970 μέχρι 30.4.1971, έναντι του αρχικά συμφωνημένου ετήσιου ενοικίου των Λ.Κ.93, πληρωτέον σε 12 ίσες μηνιαίες δόσεις στο τέλος κάθε μήνα. Ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος απεβίωσε και η σύζυγος του ΧΧΧ Μυριανθοπούλου έχει καταστεί θέσμια ενοικιάστρια της επίδικης οικίας. Σύμφωνα με ρητό όρο της Συμφωνίας ενοικίασης, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει το δικαίωμα να αναθεωρεί το ενοίκιο ετήσια. Το ενοίκιο αναθεωρήθηκε και το σημερινό ενοίκιο ανέρχεται σε €77,91.- Η επίδικη οικία απαιτείται από την Κυπριακή Δημοκρατία για την άσκηση των νομίμων καθηκόντων της και για σκοπούς δημοσίου συμφέροντος. Ο Αιτητής, με διπλοσυστημένη επιστολή των δικηγόρων του με ημερομηνία 30.3.2016, η οποία επιδόθηκε στην Καθ' ης η Αίτηση την 9.5.2016, της έδωσε ειδοποίηση δύο μηνών από την ημερομηνία λήψης της επιστολής, τερματισμού της ενοικίασης της επίδικης οικίας και παράδοσης της, αλλά η Καθ' ης η Αίτηση μέχρι σήμερα αρνήθηκε να συμμορφωθεί και δεν προστατεύεται από τον Νόμο, σαν θέσμια ενοικιάστρια. Απάντηση: Απάντηση εκ μέρους της Καθ' ης η Αίτηση καταχωρίστηκε την 9.12.2016 και μ' αυτήν η Καθ' ης η Αίτηση αρνείται την αιτούμενη θεραπεία. Εγείρει επίσης προδικαστικές ενστάσεις και ισχυρίζεται ότι η υπόθεση δεν δύναται να προχωρήσει ως έχει, διότι είναι αντικανονική και/ή ελαττωματική, καθ' ότι: «α) Η αίτηση δεν συντάχθηκε σύμφωνα με τον Τύπο 1, του Παραρτήματος του περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικού Κανονισμού του 1983 και των τροποποιήσεών του. β) Με την επιστολή των Αιτητών ημερομηνίας 30/03/2016, που επικαλούνται στην παράγραφο Δ της αίτησής τους, δεν τηρήθηκαν οι όροι και οι προθεσμίες που καθορίζονται στον Νόμο 23/1983 όπως τροποποιήθηκε. γ) Ο τερματισμός της ενοικίασης θέσμιου ενοικιαστή, είναι παράνομος. δ) Ουδείς νόμιμος λόγος δικαιολογεί την παρούσα αίτηση.» Διαζευκτικά και ανεξάρτητα από τις πιο πάνω ενστάσεις, η Καθ' ης η Αίτηση λέγει ότι η επίδικη οικία βρίσκεται στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου, στη Λευκωσία. Η Καθ' ης η Αίτηση παραδέχεται τις λεπτομέρειες ενοικίασης και της περιγραφής του ακινήτου, όπως αναφέρονται στην Αίτηση. Ο σύζυγος της, ΧΧΧ Μυριανθόπουλος, ενοικίασε για πρώτη φορά την επίδικη κατοικία το 1961 και συνέχισε να κατοικεί στην κατοικία αυτή με τη σύζυγο και τις δύο του κόρες μέχρι το
- Την 1.5.1970, ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος υπέγραψε νέο ενοικιαστήριο έγγραφο για την επίδικη κατοικία, διάρκειας ενός χρόνου από 1.5.1970 μέχρι 30.4.1971, με ενοίκιο £27,00 μηνιαίως (£ΧΧΧ3,00 ετησίως). Το ενοίκιο αυξήθηκε στις £40,00 μηνιαίως και αργότερα στις £45,60 (€77,91), ενοίκιο που καταβάλλεται μέχρι σήμερα. Ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος απεβίωσε στις 19.10.1986 και στην κατοικία συνέχισαν τη διαβίωσή τους η οικογένειά του μέχρι και σήμερα. Η Καθ' ης η Αίτηση, η οποία είναι 85 ετών, είναι η σύζυγος του ΧΧΧ Μυριανθόπουλου και διαμένει στην επίδικη κατοικία αδιαλείπτως από το 1961 μέχρι σήμερα. Δέχεται πιέσεις και εκβιασμούς από τους ιδιοκτήτες για να εγκαταλείψει την κατοικία. Με βάση το υπογραφέν συμβόλαιο «... η προμήθεια νερού στην κατοικία μέχρι την ποσότητα των 20 τόνων είναι δωρεάν». Οι ιδιοκτήτες παράνομα και αυθαίρετα απέκοψαν το νερό το 1989 στον κήπο της κατοικίας και το 2005 απέκοψαν την παροχή πόσιμου νερού στην επίδικη κατοικία, με αποτέλεσμα η Καθ' ης η Αίτηση να υποχρεωθεί σε νέα υδραυλική εγκατάσταση και την τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα. Η Καθ' ης η Αίτηση ισχυρίζεται ότι οι ιδιοκτήτες, συνεχίζοντας τους εκβιασμούς και τις απειλές προς την ίδια για να εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία, απέστειλαν στις 15.1.2014 επιστολή με την οποία «καθόριζαν» παράνομα και αυθαίρετα το μηνιαίο ενοίκιο της επίδικης κατοικία σε €465,00 μηνιαίως από €77,
- Από το 1986 (χρονολογία θανάτου του ΧΧΧ Μυριανθόπουλου) μέχρι σήμερα, δεν έγινε από τους ιδιοκτήτες οποιαδήποτε απαραίτητη επιδιόρθωση, προσθήκη ή βάψιμο στην επίδικη οικία, παρά τις ανάγκες που υπήρχαν, τις εκκλήσεις της Καθ' ης η Αίτηση και τις υποσχέσεις των ιδιοκτητών για επιδιορθώσεις και βάψιμο. Ουδείς νόμιμος και ουσιαστικός λόγος συντρέχει για την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος και ουδείς λόγος αποκαλύπτεται για να δικαιολογήσει την Αίτηση του Αιτητή. Η επιστολή των ιδιοκτητών προς την Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 30.3.2016 είναι παράνομη και/ή αδικαιολόγητη και/ή αυθαίρετη, ενώ η παρούσα Αίτηση είναι άκαιρη, ενοχλητική και εκδικητική. Από την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος θα προξενηθεί μεγαλύτερη ταλαιπωρία παρά από τη μη έκδοσή του. Η Αίτηση για έξωση από την επίδικη οικία, συνιστά κατάχρηση δικαιώματος, ενώ δεν συντρέχουν οι νομικές και πραγματικές προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτουμένου Διατάγματος και/ή αποφάσεως. Διαζευκτικά και εάν το Δικαστήριο ήθελε εκδώσει το αιτούμενο Διάταγμα και/ή απόφαση, η Καθ' ης η Αίτηση θα διεκδικήσει τις προβλεπόμενες από τον Νόμο αποζημιώσεις. Ιστορικό: Στην παρούσα υπόθεση, καταχωρήθηκε Κλήση για Οδηγίες, σύμφωνα με τη Διαταγή 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες για την καταχώρηση ενόρκων δηλώσεων αποκάλυψης εγγράφων και οδηγίες για την καταχώρηση μαρτυρίας υπό τη μορφή ενόρκων δηλώσεων, εφόσον κρίθηκε ότι η υπόθεση είναι ταχείας εκδίκασης. Ορίστηκε για Διευκρινήσεις στις 5.12.2018 και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του για να εκδοθεί σήμερα. Την 2.5.2017 παρασχέθηκαν Λεπτομέρειες από πλευράς του Αιτητή, ως εξής: (α) Το ποσό των Λ.Κ.93 αφορά το χρονιαίο ενοίκιο δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου του
- (β) Το ενοίκιο που καταβάλλει σήμερα η Καθ' ης η Αίτηση είναι €77,91 μηνιαίως. (γ) Το υποστατικό απαιτείται και θα χρησιμοποιηθεί για τις ανάγκες της Κυπριακής Δημοκρατίας και σε αυτό θα στεγαστεί Κυβερνητική Υπηρεσία. Μαρτυρία: Αιτητή: Σε ένορκο δήλωση αποκάλυψης εγγράφων εκ μέρους του Αιτητή ημερομηνίας 19.6.2017 και σε συμπληρωματική ένορκο δήλωση αποκάλυψης ημερομηνίας 23.1.2018, αποκαλύφθηκαν τα ακόλουθα έγγραφα:
- Έντυπο ταχυδρομείου CN
- Επιστολή ημερ. 30/3/2016 προς την Καθ' ης η Αίτηση.
- Επιστολή Επάρχου ημερομηνίας 26/9/
- Ενοικιαστήριο έγγραφο ημερ. 1/5/
- Επιστολές ημερ. 5/3/2013 και 6/3/
- Επιστολή ημερ. 14/3/
- Επιστολή ημερ. 31/12/
- Επιστολή ημερ. 15/11/
- Επιστολή ημερ. 2/7/
- Επιστολή ημερ. 27/1/
- Επιστολή ημερ. 16/3/
- Δύο Επιστολές ημερ. 28/4/
- Απόσπασμα από τα πρακτικά συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 15/12/
- Επιστολή ημερ. 20/1/
- Επιστολή ημερ. 5/5/2016 προς Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας.
- Έγγραφο της Γραμματείας του Υπουργικού Συμβουλίου ημερ. 5/5/
- Επιστολή ΚΥΠ ημερ. 19/1/
- Σε ένορκο δήλωση της κας ΧΧΧ Κασκίρη προς υποστήριξη της υπόθεσης του Αιτητή, η ενόρκως δηλούσα λέγει ότι είναι δημόσιος υπάλληλος και από το 1983 εργάζεται στο Τμήμα Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, στο οποίο υπάγονται τα θέματα που αφορούν την ενοικίαση και διάθεση των Κυβερνητικών κατοικιών που βρίσκονται στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου στη Λευκωσία. Είναι κάτοχος πτυχίου και μεταπτυχιακού στην Πολιτική Μηχανική και κατέχει τη θέση του Ανώτερου Εκτελεστικού Μηχανικού. Γνωρίζει πολύ καλά τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, αφού κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα υπόθεση χρόνο, είναι η αρμόδια Λειτουργός που χειριζόταν και εξακολουθεί να χειρίζεται τα θέματα διαχείρισης, επιδιόρθωσης και ενοικίασης όλων των Κυβερνητικών κατοικιών, συμπεριλαμβανομένης και της επίδικης κατοικίας. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι η νόμιμη και εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια της κυβερνητικής κατοικίας αρ. ΧΧΧ, στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου, στη Λευκωσία. Ο Αιτητής στην παρούσα Αίτηση είναι ο Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας ως ο δια νόμου εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η διαχείριση των Κυβερνητικών Κατοικιών έχει ανατεθεί στο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων και το 2010, αποφασίστηκε όπως το Τμήμα Δημοσίων Έργων αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Διαθέσεων / Διαχείρισης Κυβερνητικών κτιρίων και κατοικιών. Η Επιτροπή Διάθεσης Κρατικών Οικιών θεσπίστηκε το έτος 1964 και προήδρευε ο Έπαρχος της κάθε Επαρχίας. Κατά ή περί την 1.5.1970 υπογράφηκε Συμφωνία Ενοικιάσεως στη Λευκωσία, μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας ως ιδιοκτήτριας και του κ. ΧΧΧ Μυριανθόπουλου, τέως Αντισυνταγματάρχη του Κυπριακού Στρατού, ο οποίος απεβίωσε το έτος
- Σύμφωνα με επιστολή του Επάρχου Λευκωσίας ημερομηνίας 26.9.1961, η Κυπριακή Δημοκρατία παραχώρησε την επίδικη κατοικία, με αρχικό ενοίκιο Λ.Κ.21.- μηνιαίως, το οποίο αυξήθηκε με τη Συμφωνία Ενοικιάσεως ημερομηνίας 1.5.1970 σε Λ.Κ.ΧΧΧ3.- ετησίως. Ακολούθως, αυξήθηκε σε Λ.Κ.40.- μηνιαίως και μετά σε €77,91 μηνιαίως, το οποίο ισχύει μέχρι σήμερα. Τα πρωτότυπα των σχετικών εγγράφων, λόγω του ότι χρονολογούνται από το έτος 1961 και 1970, δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστούν στο αρχείο του Τμήματος Δημοσίων Έργων, αλλά ούτε και σε άλλα Κυβερνητικά κτίρια. Με βάση ρητό όρο της Συμφωνίας Ενοικιάσεως ημερομηνίας 1.5.1970, μεταξύ άλλων, το ενοίκιο του εν λόγω υποστατικού ήταν δυνατό να αναθεωρηθεί από την Κυπριακή Δημοκρατία σε ετήσια βάση. Λόγω της δύσκολης οικονομικής κατάστασης που η Κυπριακή οικονομία διέρχεται από το έτος 2013 και σε μία προσπάθεια μείωσης των μεγάλων Κρατικών δαπανών τις οποίες η Κυπριακή Δημοκρατία καταβάλλει σε ενοικιάσεις ακινήτων για στέγαση Κρατικών Υπηρεσιών, αποφασίστηκε η ανάκτηση κατοχής τεσσάρων Κυβερνητικών κατοικιών, οι οποίες βρίσκονται στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου, μεταξύ των οποίων και της επίδικης κατοικίας, για την καλύτερη αξιοποίηση τους προς όφελος της Κυπριακής Δημοκρατίας ώστε να καταστεί δυνατή η στέγαση υπηρεσιών οι οποίες τώρα στεγάζονται σε ενοικιαζόμενα κτίρια έναντι καταβολής ενοικίου. Για το σκοπό αυτό, δόθηκαν οδηγίες προς το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας όπως προβεί σε έρευνα για το σημερινό ετήσιο ενοίκιο Κυβερνητικών κατοικιών, μεταξύ των οποίων και της επίδικης κατοικίας. Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, με βάση το εμβαδόν κλειστού χώρου εκάστης κατοικίας, με επιστολή του ημερομηνίας 31.12.2013, ενημέρωσε την Αν. Διευθύντρια Τμήματος Δημοσίων Έργων για την αναθεώρηση του ενοικίου της επίδικης κατοικίας, σε €5.580 ετησίως. Το Τμήμα Δημοσίων Έργων, με επιστολή του ημερομηνίας 15.1.2014, ενημέρωσε την Καθ' ης η Αίτηση για το θέμα αναθεώρησης του ενοικίου. Προηγουμένως και μετά από σχετική γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, απεστάλη επιστολή ημερομηνίας 5.3.2013 στο Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας και ημερομηνίας 6.3.2013 στην Καθ' ης η Αίτηση, όπου το Τμήμα Δημοσίων Έργων ενημέρωσε την Καθ' ης η Αίτηση ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα έπαυε να πληρώνει την κατανάλωση νερού για την επίδικη κατοικία. Η κα. Κασκίρη αναφέρει ότι, η Κυπριακή Υπηρεσία Πληροφοριών (ΚΥΠ), πέραν των πολλών προφορικών αιτημάτων της, με επιστολή της ημερομηνίας 2.7.2014 ζήτησε όπως της διατεθεί η κατοικία με αριθμό ΧΧΧ ή η κατοικία με αριθμό 45, οι οποίες βρίσκονται εγγύς του Προεδρικού Μεγάρου, για εγκατάσταση νέων υπηρεσιών της. Στην επιστολή αυτή γίνεται επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας για να παραχωρηθεί μία εκ των δύο κατοικιών. Με νέα επιστολή της ημερομηνίας 19.1.2018, η ΚΥΠ ζητά όπως της παραχωρηθεί η κατοικία με αριθμό ΧΧΧ για εγκατάσταση νέων υπηρεσιών της. Η κατοικία με αριθμό 45, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 15.12.1989, παραχωρήθηκε για στέγαση της Γραμματείας της Παγκύπριας Πορείας Αγάπης Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', τον Ιανουάριο
- Το Σωματείο Παγκύπρια Πορεία Αγάπης Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' σκοπό έχει την παραχώρηση υποτροφιών σε άριστους, πτωχούς φοιτητές για πανεπιστημιακές σπουδές. Η ενόρκως δηλούσα λέγει ότι, η Καθ' ης η Αίτηση, για μεγάλα χρονικά διαστήματα κάθε χρόνο, διαμένει στην Ελλάδα όπου κατοικούν οι θυγατέρες της. Την επίδικη κατοικία, ουσιαστικά, την κατέχει περισσότερο για διακοπές στην Κύπρο παρά ως μόνιμη κατοικία της, λόγω του χαμηλού ενοικίου που καταβάλλει στην Κυπριακή Δημοκρατία. Ο αρμόδιος υπάλληλος/επιστάτης του Τμήματος Δημοσίων Έργων, υπεύθυνος για όλα τα θέματα που αφορούν τη συντήρηση των Κυβερνητικών κατοικιών που βρίσκονται στην περιοχή του Προεδρικού Μεγάρου, ο οποίος καθημερινά βρίσκεται στο χώρο των κατοικιών, έχει ενημερώσει επανειλημμένα την κα. Κασκίρη ότι η επίδικη κατοικία παραμένει για μεγάλα διαστήματα κλειστή και προσπάθειες του να επικοινωνήσει με την Καθ' ης η Αίτηση για θέματα που αφορούσαν την κατοικία απέτυχαν, λόγω της απουσίας της εκτός Κύπρου. Περαιτέρω, ο σκοπός για τον οποίο παραχωρήθηκε η κατοικία στον τότε Αντισυνταγματάρχη του Κυπριακού Στρατού ΧΧΧ Μυριανθόπουλο, δεν υφίσταται πλέον αφού έχει αποβιώσει το έτος
- Η Καθ' ης η Αίτηση, με επιστολή του δικηγόρου της προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερομηνίας 5.5.2016 και αφού προέβαινε σε διάφορα παράπονα, ανέφερε ότι είναι έτοιμη να φύγει από την κατοικία, με την προϋπόθεση όπως καλυφθούν όλα τα έξοδα μεταφοράς της ιδίας και όλων των επίπλων, αντικειμένων και ρουχισμού της στην Ελλάδα όπου διαμένουν οι θυγατέρες της. Για το σκοπό αυτό, το Τμήμα Δημοσίων Έργων έχει προβεί σε έρευνα σχετικά με το κόστος μεταφοράς των αντικειμένων της Καθ' ης η Αίτηση από Κύπρο σε Ελλάδα και το οποίο φαίνεται στην επιστολή της ενόρκως δηλούσας ημερομηνίας 16.3.
- Στην επιστολή, γίνεται αναφορά σε container 20' το οποίο θα κόστιζε γύρω στα €1.000,00 και σε container 40' το οποίο θα κόστιζε γύρο στα €1.200,
- Η Καθ' ης η Αίτηση, παρόλο που η ίδια ζητούσε όπως τα έξοδα μεταφοράς των διαφόρων αντικειμένων της καλυφθούν από την Κυπριακή Δημοκρατία, μέχρι και σήμερα αρνείται να συνεργαστεί. Το κόστος μεταφοράς των διαφόρων αντικειμένων γνωστοποιήθηκε στο δικηγόρο της Καθ' ης η Αίτηση και με την επιστολή ημερομηνίας 28.4.2017, ζητείτο η διευθέτηση συνάντησης για το ως άνω θέμα, χωρίς όμως ανταπόκριση. Η ενόρκως δηλούσα κατέθεσε ότι, ο Αιτητής, συμμορφούμενος με τις πρόνοιες του Νόμου απέστειλε διπλοσυστημένη επιστολή στην Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 30.3.2016, η οποία παρελήφθη την 9.5.2016, με την οποία τερμάτισε τη Συμφωνία Ενοικιάσεως ημερομηνίας 1.5.1970, δίδοντας την εκ του Νόμου προειδοποίηση για την παράδοση της επίδικης κατοικίας. Καθ' ης η Αίτηση: Σε ένορκο δήλωση αποκάλυψης εγγράφων της Καθ' ης η Αίτηση, η τελευταία αποκάλυψε τα εξής έγγραφα:
- Ενοικιαστήριο Έγγραφο ημερομηνίας 1/5/
- Επιστολή Υπουργείου Εσωτερικών, Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας προς ΧΧΧ Μυριανθόπουλο, ημερομηνίας 1/5/
- Επιστολή Υπουργείου Εσωτερικών, Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας προς ΧΧΧ Μυριανθόπουλο, ημερομηνίας 2/7/
- Απόδειξη ΧΧΧ Νικολάου Trading για το ποσό των €20,00, ημερομηνίας 4/12/
- Επιστολή Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας προς Γενικό Διευθυντή Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων, ημερομηνίας 8/7/
- Συστημένη επιστολή Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων προς ΧΧΧ Μυριανθοπούλου, ημερομηνίας 27/1/
- Διπλοσυστημένη επιστολή Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας προς ΧΧΧ Μυριανθοπούλου, ημερομηνίας 25/2/
- Συστημένη επιστολή Τμήματος Δημοσίων Έργων προς ΧΧΧ Μυριανθοπούλου, ημερομηνίας 17/10/2005 με συνημμένη κατάσταση Λογαριασμού του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας για την περίοδο 5/7-6/9/
- Επιστολή Τμήματος Δημοσίων Έργων Λευκωσίας προς ΧΧΧ Μυριανθοπούλου, ημερομηνίας 6/3/
- Επιστολή δικηγόρου Γιώργου Α. Μηχανικού προς Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων ημερομηνίας 20/3/
- Επιστολή Τμήματος Δημοσίων Έργων Λευκωσίας προς Γιώργο Α. Μηχανικό, ημερομηνίας 23/4/
- Επιστολή δικηγόρου Γιώργου Α. Μηχανικού προς Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων ημερομηνίας 29/4/
- Επιστολή Τμήματος Δημοσίων Έργων Λευκωσίας προς Γιώργο Α. Μηχανικό, ημερομηνίας 30/8/
- Επιστολή δικηγόρου Γιώργου Α. Μηχανικού προς Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων ημερομηνίας 9/9/
- Επιστολή Τμήματος Δημοσίων Έργων Λευκωσίας προς Γιώργο Α. Μηχανικό, ημερομηνίας 25/10/
- Συστημένη επιστολή Τμήματος Δημοσίων Έργων Λευκωσίας προς ΧΧΧ Μυριανθοπούλου, ημερομηνίας 15/1/
- Επιστολή δικηγόρου Γιώργου Α. Μηχανικού προς Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 5/3/
- Απόδειξη Είσπραξης Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας για το ποσό των €23,80, ημερομηνίας 6/3/
- Επιστολή δικηγόρου Γιώργου Α. Μηχανικού προς Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ημερομηνίας 30/9/
- Απόδειξη Είσπραξης των Δημοσίων Έργων προς τη ΧΧΧ Μυριανθοπούλου για το ποσό των €467,46, ημερομηνίας 10/3/
- Διπλοσυστημένη επιστολή δικηγόρου Χρίστου Θ. Κουνιά προς τη ΧΧΧ Μυριανθοπούλου, ημερομηνίας 30/3/
- Επιστολή δικηγόρου Γιώργου Α. Μηχανικού προς Πρόεδρο Κυπριακής Δημοκρατίας, ημερομηνίας 5/5/
- 23 Καταστάσεις Λογαριασμών του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας. Σε ένορκο δήλωση της ιδίας, η κα. Μυριανθοπούλου κατέθεσε ότι είναι η σύζυγος του ΧΧΧ Μυριανθόπουλου, στο όνομα του οποίου υπογράφηκε το συμβόλαιο ενοικίασης της επίδικης κατοικίας το 1961, στην οποία συνέχισαν να κατοικούν με τις δύο κόρες τους μέχρι το
- Την 1.5.1970 ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος υπέγραψε νέο ενοικιαστήριο έγγραφο για την επίδικη κατοικία διάρκειας ενός χρόνου, από 1.5.1970 μέχρι 30.4.1971, με ενοίκιο £27.- μηνιαίως (£ΧΧΧ3.- ετησίως). Το ενοίκιο αυξήθηκε στις £40.- μηνιαίως και αργότερα στις £45,60 (€77,91), ενοίκιο που καταβάλλεται μέχρι σήμερα. Ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος απεβίωσε στις 19.10.1986 και στην επίδικη κατοικία συνέχισαν να κατοικούν η σύζυγος και οι θυγατέρες του. Η Καθ' ης η Αίτηση λέγει ότι, από το 1961 μέχρι σήμερα, διαμένει στην επίδικη κατοικία αδιαλείπτως, παρ' όλο που δέχεται συνεχείς πιέσεις και εκβιασμούς από τους ιδιοκτήτες για να την εγκαταλείψει. Συγκεκριμένα, βάσει του υπογραφέντος συμβολαίου «...η προμήθεια νερού στην κατοικία μέχρι την ποσότητα των 25 τόνων μηνιαίως είναι δωρεάν» (παράγραφος 4 ενοικιαστηρίου εγγράφου). Παρ' όλα αυτά, οι ιδιοκτήτες παράνομα και αυθαίρετα απέκοψαν το 1989 το νερό στον κήπο της κατοικίας και το 2005 απέκοψαν την παροχή πόσιμου νερού στην επίδικη κατοικία. Ως αποτέλεσμα των ενεργειών αυτών, η Καθ' ης η Αίτηση υποχρεώθηκε σε νέα υδραυλική εγκατάσταση, την τοποθέτηση ηλιακού θερμοσίφωνα και την αντικατάσταση ντεπόζιτου νερού. Αντηλλάγησαν επιστολές μεταξύ του δικηγόρου της Καθ' ης η Αίτηση και του Τμήματος Δημοσίων Έργων Λευκωσίας, μεταξύ Μαρτίου και Οκτωβρίου
- Είναι η θέση της Καθ' ης η Αίτηση ότι, εάν όντως ίσχυε ο ισχυρισμός ότι το δικαίωμα του ΧΧΧ Μυριανθόπουλου δεν μεταφέρεται στην οικογένεια του, το Τμήμα Δημοσίων Έργων θα έπρεπε από το 1986 (χρονολογία θανάτου του ΧΧΧ Μυριανθόπουλου) αλλά και μετέπειτα, να επιδιώξει την ανάκτηση της επίδικης κατοικίας. Ο λόγος που δεν προέβησαν σε διαβήματα ανάκτησης κατοχής είναι διότι η οικογένεια είναι θέσμιοι ενοικιαστές. Αυτό ανάφερε προφορικά το Τμήμα Δημοσίων Έργων, όταν μετά την αφυπηρέτηση του συζύγου της από τον Κυπριακό Στρατό το 1984, δήλωσαν ότι ήταν έτοιμοι να μετακομίσουν και έλαβαν την απάντηση ότι δεν χρειαζόταν, αφού πλέον ήταν θέσμιοι ενοικιαστές. Τους το ανάφερε και γραπτώς, σε επιστολή προς το σύζυγό της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 1.5.1979, το Υπουργείο Εσωτερικών, Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας. Ως εκ τούτου, ο υποτιθέμενος τερματισμός της ενοικίασης της επίδικης κατοικίας, είναι αυθαίρετος και παράνομος. Περαιτέρω, οι ιδιοκτήτες, συνεχίζοντας τους εκβιασμούς και τις απειλές προς την Καθ' ης η Αίτηση για να εγκαταλείψει την επίδικη κατοικία, απέστειλαν επιστολή στις 15.1.2014, με την οποία «καθόριζαν» παράνομα και αυθαίρετα το μηνιαίο ενοίκιο της επίδικης κατοικίας σε €465.- μηνιαίως από €77,
- Το ότι η πράξη αυτή είναι παράνομη και αυθαίρετη φαίνεται στην παράγραφο 4 της προαναφερθείσας επιστολής της Επαρχιακής Διοίκησης, όπου αναφέρεται ότι «...ουδεμία αύξησις ενοικίου δύναται να επιβληθή επί θέσμιου ενοικιαστού...». Επιπρόσθετα, από το 1986 μέχρι σήμερα, δεν έγινε από τους ιδιοκτήτες στο ενοικιαζόμενο υποστατικό, οποιαδήποτε απαραίτητη επιδιόρθωση, προσθήκη ή βάψιμο, παρά τις ανάγκες που είχε το υποστατικό και παρά τις εκκλήσεις της Καθ' ης η Αίτηση και τις υποσχέσεις των ιδιοκτητών για επιδιορθώσεις και βάψιμο και έτσι, η Καθ' ης η Αίτηση έχει επωμιστεί το κόστος συντήρησης της κατοικίας. Το Τμήμα Δημοσίων Έργων διέκοψε αυθαίρετα το τακτικό πρόγραμμα συντήρησης της επίδικης κατοικίας, όπως συνέβαινε από της αρχικής ενοικιάσεως. Στις 5.3.2014, ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση απέστειλε επιστολή στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, αναφέροντάς του τα όσα είχαν εξελιχθεί και ζητώντας του να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ομαλοποίηση της κατάστασης, όπως και ενθυμητική επιστολή στις 30.9.2014, χωρίς όμως να λάβει οποιαδήποτε απάντηση. Στις 30.3.2016, η κα. Μυριανθοπούλου έλαβε επιστολή από τον δικηγόρο των Αιτητών με την οποία τερματίζεται η ενοικίαση της επίδικης κατοικίας εντός δύο μηνών από τη λήψη της επιστολής. Στις 5.5.2016, ο δικηγόρος της απέστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενημερώνοντάς τον για την κατάσταση και ζητώντας τη βοήθεια του για επίλυση του προβλήματος, στην οποία δεν έλαβε απάντηση. Στην επιστολή αυτή ανέφερε επίσης ότι η Καθ' ης η Αίτηση ήταν έτοιμη να φύγει, με την προϋπόθεση να καλυφθούν όλα τα έξοδα μεταφοράς της ιδίας και της οικοσκευής της στην Ελλάδα. Έγιναν κάποιες συνομιλίες με τους Αιτητές, μέσω δικηγόρων, αλλά αυτές δεν καρποφόρησαν. Αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω, είναι να επωμιστεί η Καθ' ης η Αίτηση το κόστος για το νερό, το κόστος των ενοικίων και όλα τα έξοδα συντήρησης της επίδικης κατοικίας. Οι Αιτητές δεν δικαιούνται παροχής έννομης προστασίας με τη μορφή που αξιώνουν και/ή με οποιαδήποτε άλλη μορφή και η Καθ' ης η Αίτηση εξαιτείται την απόρριψη της Αίτησης με έξοδα εις βάρος τους. Πραγματικά γεγονότα: Από το σύνολο του ενώπιον μας μαρτυρικού υλικού, βρίσκουμε ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα: Ο Αιτητής είναι ο δια Νόμου εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Δημοκρατία είναι ιδιοκτήτρια μίας Κυβερνητικής κατοικίας με αρ. ΧΧΧ, στην περιοχή Προεδρικού Μεγάρου, στη Λευκωσία. Πρόκειται για ελεγχόμενη περιοχή εν τη εννοία του άρθρου 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και υπό το φως της Κ.Δ.Π. 519/
- Η κατοικία συμπληρώθηκε πριν την 31.12.
- Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η διαχείριση των Κυβερνητικών Κατοικιών έχει ανατεθεί στο Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων και το 2010, αποφασίστηκε όπως το Τμήμα Δημοσίων Έργων αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Διαθέσεων / Διαχείρισης Κυβερνητικών κτιρίων και κατοικιών. Η Επιτροπή Διάθεσης Κρατικών Οικιών είχε θεσπιστεί το 1964 και προήδρευε ο Έπαρχος της κάθε Επαρχίας. Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής μεταφέρθηκαν με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στον Κεντρικό Φορέα Στέγασης των Κρατικών Υπηρεσιών (Τεκμήριο Δ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018). Με επιστολή του Επάρχου Λευκωσίας ημερομηνίας 26.9.1961, προς τον κ. ΧΧΧ Μυριανθόπουλο, Αντισυνταγματάρχη του Κυπριακού Στρατού (Τεκμήριο Β στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), η Κυπριακή Δημοκρατία παραχώρησε την επίδικη κατοικία, με αρχικό ενοίκιο Λ.Κ.21.- μηνιαίως. Την 1.5.1970 υπογράφηκε Συμφωνία Ενοικιάσεως μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας ως ιδιοκτήτριας και του κ. ΧΧΧ Μυριανθόπουλου (Τεκμήριο Α στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018 και Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), για την ενοικίαση της επίδικης οικίας για περίοδο ενός έτους, από την 1.5.1970 έως την 30.4.1971, με ενοίκιο Λ.Κ.93 ετησίως. Το έγγραφο είναι στην Αγγλική γλώσσα. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)του περί Επισήμων Γλωσσών της Δημοκρατίας Νόμου, Ν.67/88 ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, «σε οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία γίνεται αποδεκτό ως αποδεικτικό μέσο και έγγραφο συνταγμένο σε οποιαδήποτε ξένη γλώσσα», ενώ δεν υπήρξε ένσταση για το Τεκμήριο Α. Σύμφωνα με τη ρήτρα 1(
- c)του ενοικιαστηρίου εγγράφου, η Δημοκρατία επιφύλαξε το δικαίωμα να αναθεωρήσει το ενοίκιο μέχρι την 31.3.1971 και στη συνέχεια επί ετήσιας βάσεως. Το ενοίκιο αναθεωρήθηκε στις Λ.Κ.40.- μηνιαίως με επιστολή της Επιτροπής Διάθεσης Κρατικών Οικιών ημερομηνίας 1.5.1979 προς τον ΧΧΧ Μυριανθόπουλο (Τεκμήριο 11 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018). Στην ίδια επιστολή, γινόταν αναφορά στο καθεστώς του κ. Μυριανθόπουλου ως θέσμιου ενοικιαστή, δυνάμει των προνοιών του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.36/75. Στη συνέχεια, το ενοίκιο αυξήθηκε σε Λ.Κ.45,60 μηνιαίως από 22.4.1983 με απόφαση της Επιτροπής Διάθεσης Κρατικών Οικιών (Τεκμήριο 2 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), δηλαδή €77,91 μηνιαίως. Το ποσό αυτό ισχύει μέχρι σήμερα, παρόλο που με επιστολή ημερομηνίας 15.1.2014 από το Τμήμα Δημοσίων Έργων προς την Καθ' ης η Αίτηση (Τεκμήριο ΣΤ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018 και Τεκμήριο 12 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), το Τμήμα καθόρισε το ενοίκιο για την επίδικη οικία στο ποσό των €465.- μηνιαίως από 1.3.2014. Ήταν κοινό έδαφος ότι το πληρωτέο ενοίκιο για την επίδικη οικία είναι €77,91 μηνιαίως και αυτό αποτελεί εύρημα μας. Στις 10.3.2016, καταβλήθηκε από την Καθ' ης η Αίτηση ποσό €467,46 προς τα Δημόσια Έργα, έναντι οφειλομένων ενοικίων (Τεκμήριο 18 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018). Φαίνεται ότι ήταν τα ενοίκια περιόδου έξι μηνών. Η δεύτερη επιφύλαξη της ρήτρας 1(
- c)του ενοικιαστηρίου εγγράφου, προνοούσε για την αυτόματη ανανέωση της συμβατικής ενοικίασης, εκτός εάν οποιοσδήποτε των συμβαλλομένων ειδοποιούσε τον έτερο για τη λήξη αυτής, για περίοδο ενός χρόνου, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις [1]. Η ρήτρα 4(
- a)του εγγράφου προνοεί ως ακολούθως: "That if the rents hereby reserved or any party thereof, shall be unpaid for 21 days after becoming payable (whether formally demanded or not) or if any covenant on the tenants part herein contained shall not be performed or observed then and in any of the said cases it shall be lawful for the landlord at any time thereafter to re-enter upon the demised premises or any party thereof in the name of the whole and thereupon this demise shall absolutely determine but without prejudice to the right of action of the landlord in respect of any breach of the tenant's covenants herein contained." Δυνάμει του άρθρου 27
(2)[2] του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83 όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, οι όροι και προϋποθέσεις του τελευταίου ενοικιαστηρίου εγγράφου εφαρμόζονται στη θέσμια ενοικίαση, εφόσον αυτοί είναι σύμφωνοι με τις διατάξεις του Νόμου. Η ρήτρα 2(b) του Τεκμηρίου 2 προνοεί ως ακολούθως: "The following stipulations shall be observed by the Tenant: To take due care of the premises and to yield up to the Landlord at the expiration or earlier termination or determination of the term hereby created in good and clean condition, reasonable wear and tear and damage by accidental fire or tempest excepted." Κρίνω ότι καθίσταται σαφές πως τα μέρη συμφώνησαν ότι οι ζημιές από φυσική φθορά θα βαρύνουν τον ιδιοκτήτη, δηλαδή τη Δημοκρατία. Άλλωστε, υπάρχει σχετική πρόνοια και στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, άρθρο 27
(2)[3], αλλά και σχετικές πρόνοιες στα εδάφια
(3)και
(4)του ιδίου άρθρου [4]. Δεν αμφισβητήθηκε ο ισχυρισμός της Καθ' ης η Αίτηση ότι, από το 1986 μέχρι σήμερα, δεν έγινε από τους ιδιοκτήτες οποιαδήποτε απαραίτητη επιδιόρθωση, προσθήκη ή βάψιμο στην επίδικη οικία. Κρίνω ότι ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος κατέστη θέσμιος ενοικιαστής της επίδικης οικίας την 1.5.
- Συνέχισε να διαμένει στην επίδικη οικία με την οικογένεια του, μέχρι το θάνατο του το
- Η σύζυγος του αποβιώσαντα, δηλαδή η Καθ' ης η Αίτηση, συνέχισε να κατοικεί στην επίδικη οικία μέχρι σήμερα. Ούτως κατέστη η ίδια θέσμια ενοικιάστρια (βλέπετε σχετικά πιο κάτω). Δεν αμφισβητήθηκε ότι, με βάση το υπογραφέν συμβόλαιο: «Supply of water up to 25 tons per month or 50 tons per two months will be provided free of charge. Any consumption above that limit will be paid by the tenant in accordance with the existing rates». Η Δημοκρατία το 1989, απέκοψε το νερό στον κήπο της κατοικίας και το 2005 την παροχή πόσιμου νερού στην επίδικη κατοικία. Δεν αμφισβητήθηκε επίσης ότι, η Καθ' ης η Αίτηση προέβη σε τοποθέτηση νέας υδραυλικής εγκατάστασης και ηλιακού θερμοσίφωνα. Η Καθ' ης η Αίτηση κατέβαλε το ποσό των €20.- προς το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας, την 6.3.2014, για την επανασύνδεση / μεταβίβαση της παροχής στην επίδικη κατοικία Τεκμήριο 17 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018). Την 14.3.2013, το Τμήμα Δημοσίων Έργων απέστειλε επιστολή στο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας (Τεκμήριο Γ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), με την οποία αναφέρθηκε ότι λόγω της δύσκολης δημοσιονομικής κατάστασης που διερχόταν η οικονομία, ήταν απαραίτητη η ανάκτηση της κατοχής τεσσάρων Κυβερνητικών κατοικιών, για την καλύτερη αξιοποίηση τους προς όφελος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μεταξύ αυτών και η επίδικη οικία. Στις 5.3.2013, το Τμήμα Δημοσίων Έργων απέστειλε επιστολή στο Διευθυντή του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας (Τεκμήριο Ζ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), με την οποία τον πληροφόρησε, πως κατόπιν γνωμάτευσης από τον Γενικό Εισαγγελέα, η Κυβέρνηση θα παύσει να πληρώνει την κατανάλωση νερού σε τρεις Κυβερνητικές κατοικίες, μεταξύ των οποίων η επίδικη κατοικία και οι λογαριασμοί κατανάλωσης νερού να αποστέλλονται στους χρήστες των κατοικιών. Στις 6.3.2013, το Τμήμα Δημοσίων Έργων απέστειλε επιστολή στην Καθ' ης η Αίτηση με την οποία την πληροφορούσε ότι θα έπαυε να πληρώνει την κατανάλωση νερού στην επίδικη οικία (Τεκμήριο Η στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018 και Τεκμήριο 4 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018). Την προαναφερόμενη επιστολή απάντησε ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση με επιστολή του ημερομηνίας 20.3.2013 προς το Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων (Τεκμήριο 5 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), ζητώντας να αποκατασταθεί το δίκαιο της. Το Τμήμα Δημοσίων Έργων απάντησε με επιστολή του ημερομηνίας 23.4.2013 (Τεκμήριο 6 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), ότι το περιεχόμενο της προηγούμενης επιστολής τους εξακολουθεί να ισχύει. Ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση απέστειλε επιστολή ημερομηνίας 29.4.2013 στο Διευθυντή Τμήματος Δημοσίων Έργων, ζητώντας να σχολιαστεί ο όρος του ενοικιαστηρίου εγγράφου που αφορά τη δωρεάν προμήθεια νερού (Τεκμήριο 7 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018). Στις 30.8.2013, το Τμήμα Δημοσίων Έργων απάντησε με επιστολή του προς το δικηγόρο της Καθ' ης η Αίτηση (Τεκμήριο 8 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), με αναφορά στην παύση πληρωμής της κατανάλωσης νερού στην επίδικη κατοικία. Στις 9.9.2013, ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση επανήλθε με επιστολή του (Τεκμήριο 9 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018) και το Τμήμα Δημοσίων Έργων απέστειλε απαντητική επιστολή ημερομηνίας 25.10.2013 (Τεκμήριο 10 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), αναφέροντας του ότι ο λόγος της διακοπής της πληρωμής της κατανάλωσης νερού, είναι το ότι ο ΧΧΧ Μυριανθόπουλος απεβίωσε και θεωρούν ότι το δικαίωμα του για χρήση της κατοικίας δεν μεταφέρεται σε οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας του. Στις 5.3.2014, ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση απέστειλε επιστολή στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας (Τεκμήριο 13 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), αναφέροντάς του το ιστορικό της ενοικίασης και την απόφαση του Τμήματος Δημοσίων Έργων να μην πληρώνει την κατανάλωση νερού στην επίδικη οικία και την απόφαση για αύξηση του μηνιαίου ενοικίου, ζητώντας του να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την ομαλοποίηση της κατάστασης. Ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση απέστειλε και υπενθυμητική επιστολή στις 30.9.2014 (Τεκμήριο 14 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018). Η Κυπριακή Υπηρεσία Πληροφοριών, με επιστολή της ημερομηνίας 2.7.2014 προς το Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Συγκοινωνιών (Τεκμήριο Θ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), τον ενημέρωσαν ότι απαιτούνταν πρόσθετοι χώροι για την εγκατάσταση νέων υπηρεσιών που δημιούργησε η Υπηρεσία και ζήτησαν όπως διατεθεί μία εκ των Κυβερνητικών κατοικιών με αριθμούς ΧΧΧ ή
- Στην επιστολή γίνεται επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας για την όσο το δυνατόν ενωρίτερα παραχώρηση μίας εκ των δύο κατοικιών. Με νέα επιστολή ημερομηνίας 19.1.2018 προς τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων (Τεκμήριο Ι στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), η Κυπριακή Υπηρεσία Πληροφοριών ζητεί να της διατεθεί η επίδικη κατοικία για εγκατάσταση νέων υπηρεσιών της. Για την κατοικία αρ. 45, είχε αποφασιστεί από το Υπουργικό Συμβούλιο το Δεκέμβριο 1989, η παραχώρηση της για στέγαση της Γραμματείας της Παγκύπριας Πορείας Αγάπης Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' (Τεκμήριο Κ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018). Με επιστολή ημερομηνίας 30.3.2016 από το δικηγόρο του Αιτητή προς την Καθ' ης η Αίτηση (Τεκμήριο Ξ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018 και Τεκμήριο 15 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), δόθηκε ειδοποίηση δύο μηνών από της ημερομηνίας λήψεως της επιστολής, για τον τερματισμό της ενοικίασης και την παράδοση ελεύθερης κατοχής της επίδικης οικίας. Ως λόγοι έξωσης, αναφέρονταν η εκτέλεση των νομίμων καθηκόντων της Δημοκρατίας για σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)(ια) και λόγοι σύμφωνα με τα άρθρα 11
(1)(ιγ) και (στ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Η επιστολή παραλήφθηκε περί την 9.5.2016 (Τεκμήριο Ο στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018). Στις 5.5.2016, ο δικηγόρος της Καθ' ης η Αίτηση απέστειλε επιστολή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (Τεκμήριο Λ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018 και Τεκμήριο 16 στην ένορκο δήλωση της Καθ' ης η Αίτηση ημερομηνίας 15.6.2018), ενημερώνοντάς τον για την κατάσταση που δημιουργήθηκε με το θέμα της καταβολής των τελών για κατανάλωση νερού στην επίδικη οικία και την απαίτηση για αύξηση του ενοικίου, ζητώντας τη βοήθεια του για επίλυση του προβλήματος. Στην επιστολή, ο συνήγορος της Καθ' ης η Αίτηση ανέφερε επίσης ότι η Καθ' ης η Αίτηση ήταν έτοιμη να φύγει, με την προϋπόθεση να καλυφθούν όλα τα έξοδα μεταφοράς της ιδίας και της οικοσκευής της στην Ελλάδα. Έγιναν προκαταρκτικές έρευνες για το κόστος μεταφοράς της οικοσκευής, από πλευράς του Τμήματος Δημοσίων Έργων, οι οποίες κοινοποιήθηκαν στο δικηγόρο του Αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 16.3.2017 (Τεκμήριο Μ στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), ενώ αντηλλάγησαν και σχετικές επιστολές μεταξύ των συνηγόρων των διαδίκων (Τεκμήριο Ν στην ένορκο δήλωση της κας. ΧΧΧ Κασκίρη ημερομηνίας 23.1.2018), χωρίς να καταλήξουν σε συμφωνία. Νομική πτυχή: Σύζυγος θέσμιου ενοικιαστή: Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου Ν.23/83, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, ο ορισμός του «ενοικιαστή» περιλαμβάνει (παράγραφος (γ)): «τον επιζώντα σύζυγον όστις, ή τέκνον ενοικιαστού το οποίον, διέμενε ή είχε την κύρια απασχόληση του στο ενοικιαζόμενο υποστατικό μετ' αυτού κατά τον χρόνον του θανάτου του ή εφοίτα τακτικώς εν τη αλλοδαπή ή εργαζόταν προσωρινώς εν τη αλλοδαπή κατά τον χρόνον του θανάτου του ενοικιαστού ή, εν περιπτώσει ενοικιάσεως κατοικίας, οσάκις ο ενοικιαστής δεν εγκαταλείπη σύζυγον ή ο ενοικιαστής είναι γυνή, τοιούτο μέλος της οικογενείας του ενοικιαστού το οποίον διέμενε μετ' αυτού δια περίοδον ουχί μικροτέραν των εξ μηνών αμέσως προ του θανάτου του ενοικιαστού». Δεν θα προβούμε σε ευρήματα αναφορικά μετά τα τέκνα του θέσμιου ενοικιαστή, καθότι δεν είναι διάδικοι στην ενώπιον μας διαδικασία. Είναι όμως σαφές ότι η Καθ' ης η Αίτηση, ως η επιζώσα σύζυγος του θέσμιου ενοικιαστού, η οποία σύμφωνα με την ενώπιον μας μαρτυρία που δεν αμφισβητήθηκε επαρκώς ή ανετράπη, κατοικούσε στην επίδικη οικία κατά το χρόνο του θανάτου του συζύγου της, θεωρείται η ίδια ενοικιαστής του επίδικου και δεν υπόκειται σε έξωση δυνάμει του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ειμή μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11. Λόγος έξωσης - Ιδιοκατοίκηση: Το άρθρο 11
(1)(στ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, προνοεί τα ακόλουθα: «11
(1)Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται δια την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, δια το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή δια την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (στ) Σε περίπτωση κατά την οποία το ακίνητο απαιτείται λογικά από τον ιδιοκτήτη για ιδιοκατοίκηση ή για την κατοίκηση του συζύγου, τέκνου ή εξαρτώμενου γονέα ή του συζύγου του τελευταίου, ή όταν ο ιδιοκτήτης είναι οικογενειακή εταιρεία, για ιδιοκατοίκηση μέλους της και το δικαστήριο θεωρεί λογική την έκδοση τέτοιας απόφασης ή τέτοιου διατάγματος. Νοείται ότι ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα θα εκδίδωνται δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν το Δικαστήριον πεισθή ότι, λαμβανομένων υπ' όψιν όλων των περιστάσεων της υποθέσεως, θα επροξενείτο μεγαλυτέρα ταλαιπωρία δια της εκδόσεως του διατάγματος ή της αποφάσεως παρά δια της αρνήσεως εκδόσεως τούτου. Δια τους σκοπούς της παραγράφου αυτής ο όρος 'περιστάσεις της υποθέσεως' περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το κατά πόσον ο ενοικιαστής είναι εκτοπισθείς ή παθών, ως οι όροι ούτοι καθορίζονται εις το Μέρος V του παρόντος Νόμου, το κατά πόσον υπάρχει διαθέσιμον έτερον ανάλογον και με λογικόν ενοίκιον μέρος στεγάσεως δια τον ενοικιαστή, και το κατά πόσον ο ιδιοκτήτης ηγόρασε το ακίνητον μετά την ημερομηνία καθ' ήν ετέθη εν ισχύι ο παρών Νόμος προς τον σκοπόν αποκτήσεως κατοχής δυνάμει των διατάξεων της παρούσης παραγράφου». Το άρθρο 11
(2)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, προνοεί τα ακόλουθα: «11
(2)Σε όσες περιπτώσεις δεν απαιτείται από το άρθρο αυτό άλλη γραπτή προειδοποίηση για έξωση, ο ιδιοκτήτης οφείλει να επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως, χωρίς αυτό να επηρεάζει τις εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου υποθέσεις από της δημοσίευσης του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικός) Νόμος του 1995.» Το άρθρο 11
(2)προνοεί για την αποστολή γραπτής προειδοποίησης ενός μηνός προς τον ενοικιαστή, εκτός όπου προνοείται άλλη περίοδος από το άρθρο 11. Το δε άρθρο 29
(1)προνοεί περί της αποστολής ειδοποίησης δυνάμει του Νόμου. Τα δύο τελευταία ισχύουν για όλους τους λόγους έξωσης. Συνεπώς, για να εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής για ιδιοκατοίκηση, πρέπει να πληρούνται οι πιο κάτω προϋποθέσεις σωρευτικά:
- Το επίδικο ακίνητο να κείται εντός ελεγχόμενης, εν τη εννοία του Νόμου, περιοχής και να έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.
- Ο Ενοικιαστής να είναι θέσμιος ενοικιαστής.
- Ο ιδιοκτήτης να έχει επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση ένα τουλάχιστο μήνα πριν τη καταχώριση της Αίτησης.
- Η οικία να απαιτείται λογικά προς κατοχή από τον ιδιοκτήτη.
- Το Δικαστήριο να κρίνει ότι η έκδοση του διατάγματος έξωσης είναι λογική.
- Η έκδοση του διατάγματος, κατά τη κρίση του Δικαστηρίου, θα προκαλέσει λιγότερη ταλαιπωρία παρά η μη έκδοση του. Η επιφύλαξη που αφορά την ταλαιπωρία, είναι η ίδια με την επιφύλαξη του εδαφίου (ζ) που αφορά την ιδία χρήση. Κατ' ακρίβειαν και η πρώτη παράγραφος είναι πολύ παρόμοια, με την εξαίρεση ότι το εδάφιο (στ) ομιλεί για κατοίκηση και όχι για στέγαση επιχείρησης και δεν περιλαμβάνει την εξέταση της δυνατότητας εξασφάλισης άλλης επαγγελματικής στέγης από τον Αιτητή. Στην προκείμενη περίπτωση, κρίνουμε ότι οι πρώτες τρεις προϋποθέσεις ικανοποιούνται αναφορικά με την Καθ' ης η Αίτηση. Σύμφωνα με το άρθρο 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου: « 'κατοικία' σημαίνει οικοδομή ή κατασκευή ή μέρος της που ενοικιάζεται ως κατοικία προσώπου ή για τη στέγαση σωματείων, ιδρυμάτων και μη επαγγελματικών οργανώσεων, έστω και αν μέρος αυτής χρησιμοποιείται για επαγγελματικούς σκοπούς». Η επίδικη κατοικία ενοικιάζεται ως κατοικία προσώπου και η πρόθεση είναι να χρησιμοποιηθεί για τη στέγαση Κυβερνητικής Υπηρεσίας. Είναι η κρίση μου ότι η πρόθεση χρήσης της επίδικης οικίας από τον ιδιοκτήτη, δεν επηρεάζει την εφαρμογή του άρθρου 11
(1)(στ) για την έκδοση Διατάγματος έξωσης λόγω ιδιοκατοίκησης. Είναι η σημερινή χρήση που έχει σημασία, ώστε να τεθεί το αίτημα του ιδιοκτήτη κάτω από το ορθό άρθρο και να εξεταστεί η πλήρωση των ορθών προϋποθέσεων. Περαιτέρω, κρίνω ότι είναι φανερόν πως η πρόθεση του Νομοθέτη ήταν να περιλάβει στις «κατοικίες» κάτω από το συγκεκριμένο Νόμο, υποστατικά που χρησιμοποιούνται για μη κερδοσκοπικούς σκοπούς, έστω και εάν θεωρηθεί ότι αυτοί είναι επαγγελματικοί σκοποί. Αυτός είναι, κατά την άποψη μου, ο λόγος περίληψης στον ορισμό, σωματείων, ιδρυμάτων και μη επαγγελματικών οργανώσεων. Πρόκειται δηλαδή για χρήσεις άλλες από επιχείρηση. Ο όρος «επιχείρηση» δεν ερμηνεύεται στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο. Το «Μεγάλο Μονοτονικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας», Α. Γεωργοπαπαδάκου, ερμηνεύει τον όρο ως εξής: « 'επιχείρηση', η, -ης και εως,
- ό,τι αναλαβαίνει κανείς να εκτελέσει, ενέργεια, απόπειρα για επίτευξη σκοπού.
- οργάνωση κεφαλαίου και εργασίας για εκτέλεση έργου με σκοπό το κέρδος: Εμπορική επιχείρηση.
- πολεμικές ενέργειες που αποβλέπουν στην ήττα και την εκμηδένιση του αντιπάλου: Τραυματίστηκε στις επιχειρήσεις του 1940.» Η λειτουργία του Κράτους και υπηρεσιών του Κράτους δεν αποτελεί την άσκηση επιχείρησης. Δεν έχει εμπορική χροιά, ούτε έχει σκοπό το κέρδος. Είναι η κρίση μου ότι αφενός μεν το επίδικο είναι κατοικία, αφετέρου η προτιθέμενη χρήση εμπίπτει και πάλι στον ορισμό της κατοικίας. Με τις πιο πάνω επισημάνσεις υπόψην, σχετική και καθοδηγητική αναφορικά με τις υπόλοιπες τρεις προϋποθέσεις, είναι η αυθεντία Χριστοδουλίδης v. Ολυμπίου
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 838 (απόφαση μειοψηφίας που υιοθετήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ως προς το σημείο αυτό, στην υπόθεση Πουκή v. Ξενοπούλου & άλλης
(1990)1 Α.Α.Δ. 104, στη σελίδα 107). Τέταρτη προϋπόθεση - Λογικό απαίτησης ιδιοκτήτη: Πέραν των πιο πάνω αυθεντιών, στην Παμπορίδη v. Χουλιώτη κ.α.
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 604, αναφερόμενος στο άρθρο 11
(1)(ζ), ο έντιμος Δικαστής κ. Φρ. Νικολαϊδης, είπε: «Η φράση απαιτείται λογικώς ερμηνεύθηκε σε αριθμό υποθέσεων. Έχει αποφασιστεί ότι η φράση προϋποθέτει την ύπαρξη ανάγκης η οποία πρέπει να είναι γνήσια υφιστάμενη ανάγκη, κάτι περισσότερο από απλή επιθυμία αν και κάτι κατά πολύ λιγότερο της απόλυτης ανάγκης (βλ. Yiannopoulos v. Theodoulou
(1979)1 C.L.R. 215), ενώ στην υπόθεση Andreou v. Christodoulou
(1978)1 C.L.R. 192, λέχθηκε ότι η ανάγκη θα πρέπει να είναι οριστική και άμεση.» Επιπλέον, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις έκδοσης διατάγματος ανάκτησης κατοχής δυνάμει του άρθρου 11
(1)(ζ), όπως αυτές καταγράφονται στην απόφαση της μειοψηφίας στην υπόθεση Χριστοδουλίδης v. Ολυμπίου (βλέπετε πιο πάνω), και που ισχύουν και για το εδάφιο (στ) και μάλιστα λιγότερο αυστηρές, η ανάγκη πρέπει να είναι υποκειμενικά γνήσια και αντικειμενικά εύλογη όχι όμως απαραίτητα επιτακτική. Αναφορά στις ίδιες αποφάσεις ως την Παμπορίδης πιο πάνω, αλλ' αυτή τη φορά στα πλαίσια υπόθεσης ιδιοκατοίκησης με βάση το εδάφιο (στ), προβαίνει ο έντιμος Δικαστής, ως ήταν τότε, κ. Π. Αρτέμης στην αυθεντία Κολόμβου v. Κωνσταντίνου κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ.
- Βλέπετε ακόμα Megarry's The Rent Acts, 10η έκδοση, Τόμος 1, σελίδες 284 και
- Είναι η κρίση μου ότι η απαίτηση του Αιτητή να ανακτήσει την κατοχή της επίδικης οικίας είναι λογική. Η πρόθεση είναι να στεγαστεί Κυβερνητική Υπηρεσία, η οποία μάλιστα επικαλείται λόγους ασφαλείας για την ανάγκη χρήσης της επίδικης κατοικίας και όχι άλλου υποστατικού, λόγω της τοποθεσίας της. Κρίνω ότι η τέταρτη προϋπόθεση ικανοποιείται. Πέμπτη προϋπόθεση - Λογικότητα έκδοσης διατάγματος και Έκτη προϋπόθεση - Ταλαιπωρία: Συνεκτιμώντας το σύνολο των περιστάσεων των μερών σε συσχετισμό με τους σκοπούς της νομοθεσίας για να προσδιορίσουμε αν είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη η έκδοση διατάγματος έξωσης, ασκούμε τη διακριτική μας ευχέρεια και κρίνουμε ότι δεν είναι λογική η έκδοση του διατάγματος. Στο τι πρέπει να λάβουμε υπόψη έχουμε καθοδηγεί τόσο από τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, όσο και από την Αγγλική αυθεντία Cumming v. Danson
(1942)2 All ER 653. Έχουμε λάβει υπόψη εάν η έκδοση του διατάγματος θα προκαλέσει λιγότερη ταλαιπωρία παρά η μη έκδοση του. Κρίνουμε ότι η έκδοση του διατάγματος θα προκαλέσει μεγαλύτερη ταλαιπωρία στην Καθ' ης η Αίτηση παρά η μη έκδοση του στον Αιτητή. Πρόκειται για ηλικιωμένο άτομο που έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στην επίδικη κατοικία και παρόλο που δεν είναι αδύνατη η μετακίνηση της, φρονούμε ότι καθίσταται ευκόλως αντιληπτόν, πως θα προκληθεί ταλαιπωρία στην Καθ' ης η Αίτηση, σαφώς μεγαλύτερη από την ταλαιπωρία που θα προκληθεί στο Κράτος εάν στερηθεί στον παρόντα χρόνο, την κατοχή της επίδικης κατοικίας. Κατ' ακολουθίαν, η έκτη και η έβδομη προϋπόθεση δεν ικανοποιούνται και ο συγκριμένος λόγος έξωσης αποτυγχάνει. Λόγος έξωσης - Εκτέλεση νομίμων καθηκόντων ή εξουσιών τοπικής αρχής: Η επιστολή προειδοποίησης προς την Καθ' ης η Αίτηση περιλάμβανε τρεις λόγους έξωσης, έτσι ορθώς περιλήφθηκαν και οι τρεις λόγοι στην Αίτηση έξωσης (βλέπετε σχετικά την αυθεντία Νεοφύτου v. Τσιαππαρή
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 14). Το άρθρο 11
(1)(ια) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου 1983, ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα προνοεί ως ακολούθως: «11
(1)Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται δια την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, δια το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή δια την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (ια) εις περίπτωσιν καθ' ην η κατοικία ή το κατάστημα απαιτείται λογικώς προς τον σκοπόν εκτελέσεως των νομίμων καθηκόντων ή εξουσιών τοπικής αρχής ή δι' οιονδήποτε σκοπόν όστις, κατά την γνώμην του Δικαστηρίου, είναι προς το δημόσιον συμφέρον» Στην ίδια αυθεντία (Νεοφύτου v. Τσιαππαρής, πιο πάνω), αποφασίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι αυτό το λόγο έξωσης μπορεί να επικαλεσθεί δημόσια αρχή και όχι ο ιδιώτης ιδιοκτήτης. Συνεπώς, για να εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής με βάση τον πιο πάνω λόγο, πρέπει να πληρούνται οι πιο κάτω προϋποθέσεις σωρευτικά:
- Το επίδικο ακίνητο να κείται εντός ελεγχόμενης, εν τη εννοία του Νόμου, περιοχής και να έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.
- Ο Ενοικιαστής να είναι θέσμιος ενοικιαστής.
- Ο ιδιοκτήτης να έχει επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση ένα τουλάχιστο μήνα πριν τη καταχώριση της Αίτησης.
- Το επίδικο να απαιτείται λογικά προς κατοχή από τον ιδιοκτήτη.
- Ο σκοπός για τον οποία απαιτείται να είναι η εκτέλεση των νομίμων καθηκόντων ή εξουσιών τοπικής αρχής, ή για οποιοδήποτε σκοπό ο οποίος είναι προς το δημόσιο συμφέρον κατά την κρίση του Δικαστηρίου. Οι πρώτες τέσσερεις προϋποθέσεις πληρούνται. Βλέπετε σχετικά και πιο πάνω. Φαίνεται ότι ο συγκεκριμένος λόγος ένστασης βασίζεται στο section 5
(1)(f) του Αγγλικού Increase of Rent and Mortgage Interest (Restrictions) Act 1920, το οποίο προνοεί ως εξής: "5.
(1)No order or judgment for the recovery of possession of any dwelling-house to which this Act applies, or for the ejectment of a tenant therefrom, shall be made or given unless- (f) the landlord is a local authority or a statutory undergoing and the dwelling-house is reasonably required for the purpose of the execution of the statutory duties or powers of the authority or undertaking, and the court is satisfied as aforesaid as respects alternative accommodation;" Στο εδάφιο (ια) δεν υπάρχει η ανάγκη εξέτασης της ύπαρξης εναλλακτικής στέγης, ενώ στο Αγγλικό εδάφιο, δεν υπάρχει η ανάγκη εξέτασης κατά πόσον ο σκοπός για τον οποίο απαιτείται η ανάκτηση κατοχής είναι προς το δημόσιο συμφέρον. Η δημόσια αρχή στην προκείμενη περίπτωση είναι η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατίας, ως ιδιοκτήτης. Κρίνεται ότι είναι προς το δημόσιο συμφέρον η εξοικονόμηση χρημάτων από το Κράτος δια της χρήσης ιδιόκτητων υποστατικών αντί της ενοικίασης τέτοιων από ιδιώτες ιδιοκτήτες, έναντι ενοικίου. Κρίνουμε ότι οι προϋποθέσεις του Νόμου πληρούνται. Λόγος έξωσης - Κυβερνητικές κατοικίες υπαλλήλων ή αξιωματούχων της Κυβέρνησης: Το άρθρο 11
(1)(ιγ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου 1983, ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα προνοεί ως ακολούθως: «11
(1)Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται δια την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, δια το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή δια την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (ιγ) σε περίπτωση, που προκύπτει από τις διατάξεις οποιουδήποτε νόμου ή κανονισμών, οι οποίοι εφαρμόζονται από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για την παραχώρηση ενοικίασης κατοικίας που ανήκει σ' αυτή, ή σε περίπτωση που εύλογα εξάγεται από τις περιστάσεις της παραχώρησης ενοικίασης κατοικίας που ανήκει στην Κυβέρνηση ή από τις πρόνοιες του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ότι η ενοικίαση έγινε για εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού ο οποίος συναρτάται με την ιδιότητα του ενοικιαστή ως υπαλλήλου ή αξιωματούχου της Κυβέρνησης ή ως προσώπου που ικανοποιούσε κατ' εκείνο το χρόνο καθορισμένα σε νόμο ή κανονισμούς κριτήρια, και ο ενοικιαστής παύει για οποιοδήποτε λόγο μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποιητικού) Νόμου του 2002, να έχει την εν λόγω ιδιότητα ή να ικανοποιεί τα εν λόγω κριτήρια.» Συνεπώς, για να εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής με βάση τον πιο πάνω λόγο, πρέπει να πληρούνται οι πιο κάτω προϋποθέσεις σωρευτικά εκτός εάν είναι εναλλακτικές:
- Το επίδικο ακίνητο να κείται εντός ελεγχόμενης, εν τη εννοία του Νόμου, περιοχής και να έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.
- Ο Ενοικιαστής να είναι θέσμιος ενοικιαστής.
- Ο ιδιοκτήτης να έχει επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση ένα τουλάχιστο μήνα πριν τη καταχώριση της Αίτησης.
- Το δικαίωμα του ιδιοκτήτη προκύπτει από τις διατάξεις οποιουδήποτε νόμου ή κανονισμών, οι οποίοι εφαρμόζονται από την Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για την παραχώρηση ενοικίασης κατοικίας που ανήκει σ' αυτή, ή
- Εύλογα εξάγεται από τις περιστάσεις της παραχώρησης ενοικίασης κατοικίας που ανήκει στην Κυβέρνηση ή από τις πρόνοιες του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ότι η ενοικίαση έγινε για εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού ο οποίος συναρτάται με την ιδιότητα του ενοικιαστή ως υπαλλήλου ή αξιωματούχου της Κυβέρνησης ή ως προσώπου που ικανοποιούσε κατ' εκείνο το χρόνο καθορισμένα σε νόμο ή κανονισμούς κριτήρια,
- και ο ενοικιαστής παύει για οποιοδήποτε λόγο μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποιητικού) Νόμου του 2002, να έχει την εν λόγω ιδιότητα ή να ικανοποιεί τα εν λόγω κριτήρια.» Είναι η κρίση μας ότι οι προϋποθέσεις που τυγχάνουν εφαρμογής στην προκείμενη περίπτωση είναι οι υπ' αρ. 1-3, 5-6 και ότι αυτές πληρούνται. Η ενοικίαση της επίδικης οικίας είχε γίνει σε αξιωματικό της Εθνικής Φρουράς, ο οποίος έπαυσε να κατέχει τη θέση αυτή και έχει μάλιστα αποβιώσει προ πολλών ετών. Αναστολή διατάγματος έξωσης: Το άρθρο 11
(5)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, προνοεί ως ακολούθως: «Το Δικαστήριον, εκδίδον απόφασιν ή διάταγμα δυνάμει των παραγράφων (α), (β), (γ), (δ), (ε), (στ), (ζ), (η), (θ), (ι), (ια) και (ιβ) του άρθρου τούτου, δύναται, τηρουμένου του όρου ότι ο ενοικιαστής θα πληρώσει παν ποσόν το οποίο νομίμως οφείλεται ή δυνατόν να καταστή οφειλόμενον υπ' αυτού, να αναστείλει την εκτέλεσιν της αποφάσεως ή του διατάγματος ή να αναβάλει την ημερομηνίαν κατοχής δια τοιαύτην περίοδον μη υπερβαίνουσα το εν έτος, εκτός εάν οι διάδικοι άλλως ήθελαν συμφωνήσει, και υπό την επιφύλαξιν τοιούτων όρων οίους το Δικαστήριον ήθελε θεωρήσει κατάλληλους.» Κρίνουμε ότι είναι δίκαιο όπως δοθεί κάποιος χρόνος στην Καθ' ης η Αίτηση να μετακινηθεί από την επίδικη οικία, στην οποία κατοικεί από πολλά χρόνια και ιδιαίτερα, ενόψει του γεγονότος ότι η Καθ' ης η Αίτηση είναι ηλικιωμένη. Ως εκ τούτου, υπάρχει λόγος άσκησης της διακριτικής μας ευχέρειας υπέρ της αναστολής του διατάγματος έξωσης για περίοδο 12 μηνών. Απόφαση: Ως εκ των ανωτέρω και με την σύμφωνο γνώμη των Παρέδρων, ο λόγος έξωσης με βάση το άρθρο 11
(1)(στ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Οι λόγοι έξωσης με βάση το άρθρο 11
(1)(ια) και (ιγ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, επιτυγχάνουν. Εκδίδεται Διάταγμα εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση, των υπαλλήλων και/ή υπηρετών και/ή αντιπροσώπων αυτής, ανάκτησης κατοχής της Κυβερνητικής Κατοικίας με αρ. ΧΧΧ, στην περιοχή Προεδρικού Μεγάρου, στη Λευκωσία. Η εκτέλεση του Διατάγματος αναστέλλεται αρχικά από σήμερα μέχρι 28.2.2019 και στη συνέχεια από μήνα σε μήνα για περίοδο δώδεκα
(12)μηνών από σήμερα, ήτοι μέχρι 14.2.2020 περιλαμβανομένης, νοουμένου ότι την πρώτη ημέρα εκάστου επομένου μηνός αρχής γενομένης την 1.3.2019, με επτά
(7)μέρες χάρη, η Καθ' ης η Αίτηση θα καταβάλλει στον Αιτητή τα ενδιάμεσα οφέλη, ως κατωτέρω. Εκδίδεται απόφαση υπέρ του Αιτητή και εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση για τα πιο κάτω ποσά: (α) €77,91 μηνιαίως ως ενδιάμεσα οφέλη από την 1.3.2019 μέχρι παράδοσης της κατοχής πλέον νόμιμο τόκο επί εκάστου ποσού εκ €77,91 από την ημερομηνία που καθίσταται πληρωτέο μέχρις εξόφλησης. (β) Δικηγορικά έξοδα ως θα υπολογισθούν από τη Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα έως €500.- (Υπ.) .............. Λ. Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΠ [1] "Provided further that if one month prior to the expiration of the tenancy no notice is given by either party this lease agreement shall be deemed to have been renewed for one further period of one year under the same terms and conditions." [2][2] «
(1)Ενοικιαστής όστις, δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, διατηρεί κατοχήν οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εν όσω διατηρεί την τοιαύτην κατοχήν, τηρεί πάντας τους όρους και προϋποθέσεις του τελευταίου ενοικιαστηρίου συμβολαίου, έστω και αν έχει λήξει η ισχύς του και δικαιούται εις τα εξ αυτών απορρέοντα οφέλη, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τας διατάξεις του παρόντος Νόμου, δικαιούται να παραιτηθή της κατοχής της κατοικίας ή του καταστήματος μόνον κατόπιν επιδόσεως τοιαύτης ειδοποιήσεως οία θα απητείτο δυνάμει του ενοικιαστηρίου συμβολαίου και σε περίπτωση που δεν απαιτείται τέτοια ειδοποίηση μόνο κατόπιν γραπτής προειδοποίησης, έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως. Νοείται ότι εις την περίπτωσιν καθ' ην υπενοικιαστής καθίσταται θέσμιος ενοικιαστής ο τοιούτος θέσμιος ενοικιαστής κατέχει την κατοικίαν ή το κατάστημα τηρούμενων επιπροσθέτως οιωνδήποτε υφιστάμενων περιοριστικών συμφωνιών περιεχομένων εις τους μεταξύ του ιδιοκτήτου και του ενοικιαστού όρους και προϋποθέσεις ενοικιάσεως.» [3]
(2)«Αν δεν υπάρχει ενοικιαστήριο συμβόλαιο ή αν το συμβόλαιο δεν αναφέρει το αντίθετο, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να επιδιορθώσει ελαττώματα που δεν είναι εμφανή (latent defects), το υδατοστεγές της οροφής, την ηλεκτρική, υδραυλική και αποχετευτική εγκατάσταση και από τις φυσικές φθορές όσες δημιουργούν κίνδυνον για τη ζωή του ενοίκου ή περίοικου.» [4] «
(3)Με την επιφύλαξη των διατάξεων των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου, ο ενοικιαστής υποχρεούται να προστατεύει το ακίνητο από ζημιές που μπορεί να προκληθούν από τον ίδιο, από τους ενοίκους, από αντιπροσώπους ή προσκεκλημένους του και υποχρεούται να τις επιδιορθώνει χωρίς καθυστέρηση.» Ο ενοικιαστής υποχρεούται να επιτρέπει στον ιδιοκτήτη να επιθεωρεί το ενοικιαζόμενο ακίνητο σε λογικά χρονικά διαστήματα και ύστερα από προειδοποίηση. «
(4)Για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου ο ενοικιαστής ακινήτου μπορεί να ειδοποιήσει τον ιδιοκτήτη για τις αναγκαίες επιδιορθώσεις ή για την αναγκαία συντήρηση και ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προβεί σ' αυτές χωρίς καθυστέρηση. Το παρόν εδάφιο εφαρμόζεται κατ' αναλογίαν και σε περίπτωση παράλειψης εκπλήρωσης της υποχρέωσης του ενοικιαστή βάσει του προηγούμενου εδαφίου. Παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων για επιδιόρθωση ή συντήρηση δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο