Κ. Σ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ (ΑΚΙΝΗΤΑ) ΛΙΜΙΤΕΔ ν. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ κ.α., Αίτηση Αρ. Ε24/2017, 23/4/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELAR:2019:8 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ - ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου και Μάρως Γεωργιάδου και Γιώργου Παναγιώτου, Παρέδρων Αίτηση Αρ. Ε24/2017 Μεταξύ׃ Κ. Σ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ (ΑΚΙΝΗΤΑ) ΛΙΜΙΤΕΔ, από τη Λάρνακα Αιτητές -και-
- XXXXX ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, από τη Λάρνακα
- XXXXX ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, από τη Λάρνακα Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 23/04/2019 Για τους Αιτητές: κα Ζαννέτου για Ι. Φράγκος & Συνεργάτες ΔΕΠΕ Για τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2: κος Δημητρίου για Ανδρέα Θ. Μαθηκολώνη Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα Αίτηση αφορά το κατάστημα υπ' αριθμό 8 που βρίσκεται στο ισόγειο οικοδομής επί της οδού XXXXX αρ. 27Γ, στη Λάρνακα (στο εξής: «το Υποστατικό»). I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ (Α) Η Κυρίως Αίτηση Με την παρούσα Αίτηση ημερομηνίας 12/07/2017, οι Αιτητές αξιώνουν εις βάρος των Καθ' ων 1 και 2 τα ακόλουθα: « (α) Απόφαση ή/και διάταγμα του Δικαστηρίου, το οποίο να διατάσσει τους Καθ' ων η Αίτηση, τους εξαρτώμενους, και/ή πληρεξούσιος αντιπροσώπους τους, και/ή υπηρέτες και/ή αντιπροσώπους τους, όπως εκκενώσουν και παραδώσουν στους Αιτητές κενή και ελεύθερη την κατοχή του πιο πάνω υποστατικού. (β) Απόφαση ή/και διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσονται οι Καθ' ων η Αίτηση να καταβάλουν στους Αιτητές το ποσό των €380 ως οφειλόμενο καθυστερημένο ενοίκιο δια το μήνα Ιούνιο του
- (γ) Απόφαση ή/και διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσονται οι Καθ' ων η Αίτηση να καταβάλλουν στην Αιτήτρια το ποσό των €380 μηνιαίως από την ημερομηνία καταχώρισης της παρούσας Αίτησης, μέχρι την ανάκτηση ελευθέρας κατοχής του υποστατικού ως ενδιάμεσα οφέλη και/ή αποζημιώσεις. » Βασίζουν την απαίτησή τους για διάταγμα ανάκτησης κατοχής στην ισχυριζόμενη συστηματική μη καταβολή του νομίμως οφειλόμενου ενοικίου, δυνάμει της 2ης επιφύλαξης του άρθρου 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983, (Ν. 23/83) (στο εξής: «ο Νόμος»). Ισχυρίζονται συναφώς ότι οι Καθ' ων 1 και 2 «παρέλειπαν επισταμένα και συστηματικά να καταβάλουν τα οφειλόμενα ενοίκια». (Β) Η Απάντηση Στην κοινή Απάντησή τους ημερομηνίας 04/09/2017, οι Καθ' ων 1 και 2 αρνούνται και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των Αιτητών και αναφέρουν ότι «έχουν εξοφλήσει πλήρως όλα τα ενοίκια προ της καταχωρίσεως της παρούσης Αίτησης αλλά και μέχρι σήμερα» Ισχυρίζονται ακόμα ότι «πληρώνουν κανονικά και αδιάλειπτα όλα τα νομίμως οφειλόμενα ενοίκια μέχρι σήμερα χωρίς οποιανδήποτε καθυστέρηση», και ότι «δεν καθυστερούν ή και δεν καθυστερούν συστηματικώς οποιονδήποτε ενοίκιο και έχουν πληρώσει και εξοφλήσει πλήρως όλα τα ενοίκια ή και τα ενοίκια των μηνών Μαϊου και Ιουνίου 2017 ή και έχουν πληρώσει και εξοφλήσει πλήρως τα εν λόγω ενοίκια αμέσως μετά την επίδοση της παρούσης αίτησης ή και εντός 5 ημερών από την επίδοση της προς αυτούς». Διατείνονται ότι «ουδέποτε υπήρξε η οποιαδήποτε καθυστέρηση στην πληρωμή των ενοικίων ή και ουδέποτε υπήρξε η οποιαδήποτε συστηματική καθυστέρηση στην πληρωμή των ενοικίων» (Γ) Η Απάντηση στην Απάντηση. Στην Απάντηση στην Απάντηση ημερομηνίας 11/09/2017 οι Αιτητές εμμένουν στις δικές τους θέσεις σημειώνοντας ότι οι Καθ' ων παραδέχονται στην Απάντησή τους την ύπαρξη θέσμιας ενοικίασης και κατ' επέκταση τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου. Επιπροσθέτως, παραθέτουν τις πιο κάτω λεπτομέρειες ως γεγονότα που στοιχειοθετούν τη βασική τους θέση περί μη συστηματικής πληρωμής του ενοικίου, την οποία παραθέτω αυτούσια: « (α) Κατά ή περί 17/07/2017 καταβλήθηκε το ενοίκιο δια το μήνα Ιούνιο του
- Παρ' όλα αυτά μέχρι εκείνη την ημέρα δεν καταβλήθηκε το ενοίκιο δια το μήνα Ιούλιο του 2017 το οποίο είχε καταστεί πληρωτέο την 1/7/
- (β) Σε καμία περίπτωση οι Καθ' ων η Αίτηση δεν πληρώνουν κανονικά και αδιάλειπτα τα οφειλόμενα ενοίκια χωρίς οποιαδήποτε καθυστέρηση. Οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι οι Καθ' ων η Αίτηση παρέλειπαν επισταμένα και συστηματικά να καταβάλουν τα οφειλόμενα ενοίκια, συμπεριφορά και/ή τακτική που τηρούν μέχρι και σήμερα. Η εν λόγω συμπεριφορά των Καθ' ων η Αίτηση, οδήγησε τους Αιτητές να αποστείλουν μέσω των τότε δικηγόρων τους επιστολή ημερομηνίας 5/05/2015 με την οποία τους ζητούσαν καταβολή των ενοικίων δια τους μήνες 1 Μαρτίου - 1 Μαϊου 2015 ύψους €1.140 και επιστολή ημερομηνίας 13/10/2016 δια την καταβολή των ενοικίων δια τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 2016 ύψους €
- Ακόμα και μετά την αποστολή των εν λόγω επιστολών, οι Καθ' ων η Αίτηση συνέχισαν και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να καθυστερούν συστηματικά τη καταβολή των ενοικίων. Συγκεκριμένα, το ενοίκιο δια το μήνα Σεπτέμβριο του 2016 καταβλήθηκε κατά ή περί τις 19/10/2016, το ενοίκιο δια τον Οκτώβριο του 2016 κατά ή περί την 22/11/2016, το ενοίκιο δια τον Νοέμβριο του 2016 κατά ή περί την 21/12/2016, το ενοίκιο δια τον Δεκέμβριο του 2016 κατά ή περί την 24/1/2017, το ενοίκιο δια τον Ιανουάριο του 2017 κατά ή περί την 22/2/2017, δια τον Φεβρουάριο του 2017 κατά ή περί την 23/03/2017 δια το Μάρτιο και Απρίλιο του 2017 κατά ή περί την 22/5/2017 δια τον Μάιο του 2017 κατά ή περί την 26/6/2017 δια τον Ιούνιο 2017 κατά ή περί την 17/07/2017 και δια τον Ιούλιο 2017 κατά ή περί την 21/8/
- Οι Αιτητές επιφυλάσσονται να προσκομίσουν κατά τη δικάσιμο αποδειχτικά στοιχεία για την καθυστέρηση στη πληρωμή των ενοικίων η οποία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. (γ) Περαιτέρω, οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι Καθ' ων η αίτηση σήμερα οφείλουν τα ενοίκια δια τους μήνες Αύγουστος και Σεπτέμβριος του
- » ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Η Ακροαματική διαδικασία έγινε με τη μορφή της ταχείας εκδίκασης, οι δε ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν. Για την πλευρά των Αιτητών έδωσε μαρτυρία η κα XXXXX Παρασκευά, διευθυντής των Αιτητών και η κα XXXXX Τραπεζάρη, υπάλληλος στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. Για τους Καθ' ων 1 και 2 μαρτύρησε μόνο ο ίδιος ο Καθ' ου
- (α) Η μαρτυρία της κας XXXXX Παρασκευά (Μ. Ε. 1) Η κα Παρασκευά είναι διευθυντής και μέτοχος των Αιτητών (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) οι οποίοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του επίδικου υποστατικού (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3) . Το επίδικο υποστατικό συμπληρώθηκε πριν την 31η Δεκεμβρίου 1999 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 εως και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8). Επισυνάπτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 το επίδικο ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 25/02/
- Η ενοικίαση έληξε στις 28/02/2013 δίχως να ανανεωθεί. Οι Καθ' ων παρέμειναν στο υποστατικό και έγιναν θέσμιοι ενοικιαστές. Ισχυρίζεται ότι η «συστηματική καθυστέρηση στην καταβολή των ενοικίων από μέρους των Καθ' ων η Αίτηση, οδήγησε τους Αιτητές να αποστείλουν και στο παρελθόν μέσω των τότε δικηγόρων τους επιστολές στους Καθ' ων η Αίτηση με τις οποίες τους καλούσαν να καταβάλουν τα οφειλόμενα ενοίκια». Παρουσιάζει και καταθέτει προειδοποιητική επιστολή ημερομηνίας 16/06/2017 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10) προς την οποία οι Καθ' ων συμμορφώθηκαν μόνο μερικώς. Παρουσιάζει επίσης προγενέστερες επιστολές της περιόδου μεταξύ Μαΐου 2015 - Οκτωβρίου 2016 με παρόμοιο περιεχόμενο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 16 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 17). Αξίζει να σημειωθεί ότι στην επιστολή ημερομηνίας 9/06/2015 ΤΕΚΜΗΡΙΟ 16 υποδεικνύεται τραπεζικός λογαριασμός των Αιτητών στον οποίο ζητήθηκε από τους Καθ' ων να καταβάλουν τα οφειλόμενα ενοίκια. Η εν λόγω μάρτυρας ισχυρίζεται ότι παρά τις πιο πάνω προειδοποιητικές επιστολές, η μη συστηματική πληρωμή των ενοικίων συνεχίστηκε, δίδοντας τις ακόλουθες λεπτομέρειες στην παρ. 15 της μαρτυρίας της: «
- [.] Συγκεκριμένα: (α) το ενοίκιο δια το μήνα Σεπτέμβριο του 2016 το κατέθεσαν στο λογαριασμό των Αιτητών στις 18/10/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3243 και ημερομηνίας 18/10/
- (β) το ενοίκιο δια τον Οκτώβριο του 2016 το κατέθεσαν στο λογαριασμό των Αιτητών στις 21/11/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3253 και ημερομηνίας 21/11/
- (γ) το ενοίκιο δια τον Νοέμβριο του 2016 το κατέθεσαν στο λογαριασμό των Αιτητών στις 20/12/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3259 και ημερομηνίας 20/12/
- (δ) το ενοίκιο δια τον Δεκέμβριο του 2016 το κατέθεσαν στον λογαριασμό των Αιτητών στις 23/1/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3264 και ημερομηνίας 23/01/
- (ε) το ενοίκιο δια τον Ιανουάριο του 2017 το κατέθεσαν στο λογαριασμό των Αιτητών στις 21/2/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3269 και ημερομηνίας 22/2/
- (στ) το ενοίκιο δια τον Φεβρουάριο του 2017 το κατέθεσαν στον λογαριασμό των Αιτητών στις 22/03/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3275 και ημερομηνίας 22/3/
- (ζ) το ενοίκιο δια το Μάρτιο του 2017 και Απρίλιο του 2017 το κατέθεσαν στον λογαριασμό των Αιτητών στις 19/5/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν τις αποδείξεις με αριθμό 3284 και 3285, ημερομηνίας 22/5/
- » Επιπροσθέτως, στην παρ. 16 της μαρτυρίας της αναφέρεται στις ισχυριζόμενες συστηματικές καθυστερήσεις μετά την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης, ήτοι από 12/07/2017 και έπειτα. «
- [.] Συγκεκριμένα: (α) το ενοίκιο δια το μήνα Ιούλιο του 2017 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 18/8/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3300 και ημερομηνίας 21/8/
- (β) το ενοίκιο δια το μήνα Αύγουστο του 2017 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 19/9/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3306 και ημερομηνίας 19/9/
- (γ) το ενοίκιο δια το μήνα Σεπτέμβριο του 2017 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 17/10/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3312 και ημερομηνίας 26/10/
- (δ) το ενοίκιο δια το μήνα Οκτώβριο του 2017 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 21/11/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3318 και ημερομηνίας 21/11/
- (ε) το ενοίκιο δια τον μήνα Νοέμβριο του 2017 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 22/12/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3323 και ημερομηνίας 28/12/
- (στ) το ενοίκιο δια το μήνα Δεκέμβριο του 2017 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 23/01/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη αριθμός 3328 και ημερομηνίας 23/01/
- (ζ) το ενοίκιο δια τους μήνες Ιανουάριος και Φεβρουάριος του 2018 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 21/02/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν τις αποδείξεις με αριθμό 3337 και 3338, ημερομηνίας 21/02/
- (η) το ενοίκιο δια το μήνα Μάρτιο του 2018 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 23/04/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη με αριθμό 3348 και ημερομηνίας 23/04/
- (ι) το ενοίκιο δια το μήνα Απρίλιο 2018 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 23/04/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη με αριθμό 3349 και ημερομηνίας 23/04/
- (κ) το ενοίκιο δια το μήνα Μάιο του 2018 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 25/06/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη με αριθμό 3363 και ημερομηνίας 25/6/
- (λ) το ενοίκιο δια το μήνα Ιούνιο του 2018 κατατέθηκε στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών στις 3/07/
- Για την εν λόγω πληρωμή οι Αιτητές εξέδωσαν την απόδειξη με αριθμό 3364 και ημερομηνίας 3/07/3018.[1] » Καταθέτει σχετικά δέσμες αποδείξεων (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 18 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 19) καθώς και κατάσταση λογαριασμού (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 20) για τις περιόδους στις οποίες παραπέμπει. Αξιώνει συναφώς διάταγμα ανάκτησης κατοχής «πρωτίστως λόγω μη συστηματικής καταβολής ενοικίου αλλά και λόγω της συμπεριφοράς τους απέναντι στους Αιτητές και ενοικιαστές γειτονικών καταστημάτων» επικαλούμενη οχληρία που δημιουργούν οι ενοικιαστές. (β) Η μαρτυρία της κας XXXXX Τραπεζάρη (Μ. Ε. 2) Η κα Τραπεζάρη είναι τραπεζικός υπάλληλος. Εργάζεται στην Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ. Είναι υπεύθυνη του τραπεζικού λογαριασμού υπ' αριθμό 0550059ΧΧΧΧΧ. Παρουσιάζει ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 αντίστοιχα αναλυτική κατάσταση λογαριασμού από τον Ιανουάριο του 2014 έως και τον Ιούλιο του 2018 και ακολούθως από 02/07/2018 έως και 20/07/
- Αναφέρει συναφώς ότι οι εν λόγω καταχωρήσεις έγιναν κατά τη συνήθη και κανονική διεξαγωγή των εργασιών της τράπεζας και βρίσκονται υπό τον έλεγχο και τη φύλαξη της αναφερόμενης εταιρείας. Η ίδια έχει συγκρίνει τις καταστάσεις με τις αρχικές καταχωρήσεις και διαπίστωσε ότι είναι ορθές. (γ) Η μαρτυρία του Καθ' ου
- Ο Καθ' ου στη δική του μαρτυρία ανέφερε ότι «σήμερα που ορκίζομαι δεν υπάρχει οποιονδήποτε οφειλόμενο ποσό και έχουν εξοφληθεί και πληρωθεί όλα τα ενοίκια». Όπως ο ίδιος αντιλαμβάνεται, έχοντας συμβουλευθεί και τον δικηγόρο του, το Δικαστήριο πρέπει να απορρίψει την Αίτηση καθότι «από τη στιγμή που δεν υφίσταται μη καταβολή οποιουδήποτε ενοικίου, η καθυστέρηση στην καταβολή του δεν είναι λόγος εξώσεως.» Ισχυρίζεται συναφώς ότι «ο νόμος που αφορά το ενοικιοστάσιο καταρτίστηκε για να προστατεύει τους ενοικιαστές όταν και εφόσον πληρώνουν και εξοφλούν τα ενοίκια τους και δεν παραλείπουν στην πληρωμή τους». (δ) Οι Αγορεύσεις Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων που έλαβε χώρα στις 27/11/2018, οι δικηγόροι των διαδίκων παρουσίασαν και υιοθέτησαν γραπτά κείμενα και η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε. Έγινε επίσης κοινή δήλωση παραδεκτού γεγονότος ότι το τελευταίο ενοίκιο που είχε πληρωθεί μέχρι τότε ήταν για τον Σεπτέμβριο του 2019 το οποίο πληρώθηκε στις 27/09/
- ΙΙΙ. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ / ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Έχοντας διεξέλθει το περιεχόμενο των δικογράφων και έχοντας υπόψιν την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, προχωρώ ακολούθως σε σύνοψη, περιορισμό και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Η Δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου δεν αμφισβητείται. Υπάρχει ενοικιαστική σχέση μεταξύ ιδιοκτήτη (Αιτητών) και ενοικιαστή (Καθ' ων 1) στη βάση γραπτής συμφωνίας, η οποία έχει λήξει και καταστεί θέσμια. Αδιαμφισβήτητο είναι επίσης ότι το ακίνητο συμπληρώθηκε πριν το 2000 και βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή. Επίσης δεν αμφισβητείται ο τρόπος, ο χρόνος και οι ημερομηνίες πληρωμής έκαστου ενοικίου. Αυτό που ουσιαστικά θα πρέπει να αποφασισθεί από το Δικαστήριο είναι το κατά πόσο, στη βάση της προσκομισθείσας μαρτυρίας, έχει στοιχειοθετηθεί ο βασικός ισχυρισμός των Αιτητών ότι οι Καθ' ων 1 καθυστερούν συστηματικά την πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων. Εντός τούτου του πλαισίου θα εξεταστεί και η υπεράσπιση των Καθ' ων η οποία σχετίζεται με την ερμηνεία της έννοιας της «μη συστηματικής» καταβολής ενοικίου. IV. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως προς το δικαίωμα για ανάκτηση κατοχής λόγω οφειλόμενων ενοικίων και συνεπεία συστηματικής μη καταβολής του οφειλόμενου ενοικίου σχετικό είναι το άρθρο 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου («ο Νόμος»), το οποίο, υπό τον παράτιτλο «περιορισμός εξώσεων», έχει ως εξής: « Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται διά την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, διά το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή διά την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (α) Εις περίπτωσιν καθ' ην οιονδήποτε νομίμως οφειλόμενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι μίαν ή περισσοτέρας ημέρας μετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι' ανάκτησιν κατοχής: Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη διά συστημένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούμενον να εισπράξη τούτο: Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον. » Η δυνατότητα έκδοσης διατάγματος ανάκτησης κατοχής συνεπεία συστηματικής άρνησης καταβολής νομίμως οφειλόμενου ενοικίου στη βάση ηθελημένης παράλειψης επιβεβαιώθηκε στη Δ. Γιάγκου κ.α. ν. Δ. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ. 506, στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη κατάληξη, σημείωσε ότι η εν λόγω αξίωση είχε εγερθεί στην αίτηση της εφεσείουσας και πως η εν λόγω θεραπεία εντάσσεται κάτω από τον ενιαίο λόγο της καθυστέρησης πληρωμής ενοικίων. Όπως συναφώς σημειώθηκε στη Maximos Court Ltd ν 1. Χρ. Πιερή κ.α.
(2001)1Β Α.Α.Δ 875 όπου ερμηνεύθηκαν οι πρόνοιες του άρθρου 11
(1)(α) του Νόμου, αναγκαία προϋπόθεση για την έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής με βάση το υπό εξέταση άρθρο, συμπεριλαμβανομένης αξίωσης βασισμένης στη συστηματική μη καταβολή ενοικίων, είναι η επίδοση της προβλεπόμενης στο εν λόγω άρθρο έγγραφης ειδοποίησης στον ενοικιαστή. Στη Μ. Σ. Σχίζα ν. Μ. Θεοφίλου κ.α. Πολιτική Έφεση Αρ. 7/2011, ημερομηνίας 03/11/2016 διατάχθηκε η επανεκδίκαση της υπόθεσης καθότι το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε παραλείψει να αποφανθεί για το κατά ποσό υφίστατο ζήτημα συστηματικής ή μη καταβολής των νομίμως οφειλομένων ενοικίων διαρκούσης της μίσθωσης. V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Έχοντας υπόψιν τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[2] και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η παρούσα υπόθεση, ως εμπίπτουσα εντός της διαδικασίας της «ταχείας εκδίκασης» με βάση τη νέα Διαταγή 30, η ακροαματική της εκδίκαση έλαβε χώρα μόνο με την εκατέρωθεν καταχώρηση έγγραφης μαρτυρίας. Ούτε υπήρξε οποιοδήποτε αίτημα για αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Συνεπώς οι διάδικοι δεν αξιολογήθηκαν δια ζώσης, ούτε έχουν υποστεί το βάσανο της αντεξέτασης. Συνακόλουθα, στην παρούσα περίπτωση όπως και σε κάθε υπόθεση που εκδικάζεται με βάση τη διαδικασία «ταχείας εκδίκασης», δεν μπορούν να προκύψουν συμπεράσματα αξιοπιστίας με βάση την κατά την ακροαματική διαδικασία γενική συμπεριφορά των μαρτύρων,[3] και πρωταγωνιστικό ρόλο κατά την αξιολόγηση δεν μπορεί παρά να διαδραματίζει το περιεχόμενο των σχετικών τεκμηρίων σε συνδυασμό βεβαίως με την αντιπαραβολή των εκατέρων θέσεων. (α) Αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας Παρασκευά. Η εντύπωση που έχω αποκομίσει αξιολογώντας τη μαρτυρία αυτή είναι θετική. Οι επί τούτου ισχυρισμοί της εν λόγω μάρτυρος είναι ακριβείς και λεπτομερείς. Συνολικά ιδωμένη η υπό εξέταση μαρτυρία παρουσιάζει συνοχή και πειστικότητα. Μέσω των εγγράφων που παρουσιάζονται ως τεκμήρια κατ' αρχάς καλύπτεται με εμπεριστατωμένο τρόπο το ζήτημα που άπτεται της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου και συναρτάται με τον χρόνο συμπλήρωσης του Υποστατικού. Επίσης, υποστυλώνεται με επιμέλεια και με τη δέουσα επάρκεια η βασική αξίωση περί των Αιτητών ύπαρξης συστηματικής καθυστέρησης στην πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων. Η έγγραφη της μαρτυρία, αντιπαραβαλλόμενη με το περιεχόμενο των σχετικών τεκμηρίων (ενοικιαστηρίου εγγράφου, καταστάσεις λογαριασμού και προειδοποιητικές επιστολές) επιβεβαιώνει τη θέση περί μη έγκαιρης πληρωμής των οφειλόμενων ενοικίων επί διαρκούς βάσης. Εξάλλου, ουσιαστική αμφισβήτηση της μαρτυρίας της δεν υπήρξε από πλευράς των Καθ' ων. Συνεπώς, δέχομαι ότι είναι διευθυντής και μέτοχος των Αιτητών οι οποίοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του επίδικου υποστατικού το οποίο συμπληρώθηκε πριν την 31η Δεκεμβρίου
- Δέχομαι επίσης ότι η επίδικη ενοικιαστική σχέση απορρέει από το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9, ήτοι το επίδικο ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 25/02/2011, το οποίο έληξε στις 28/02/2013 δίχως να ανανεωθεί και οι Καθ' ων παρέμειναν στο υποστατικό και έγιναν θέσμιοι ενοικιαστές με υφιστάμενο ενοίκιο προς €380,00 μηνιαίως. Δέχομαι περαιτέρω ότι οι Αιτητές από το 2015 και κατά καιρούς απέστειλαν προειδοποιητικές επιστολές για καθυστερημένα ενοίκια (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 16 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 17). Δίχως αντίλογο και αποδεκτή είναι και η μαρτυρία της όπως αυτή λεπτομερώς παρατίθεται στις παραγράφους 15 και 16 της σχετικής ένορκης της δήλωσης, από την οποία προκύπτει ότι τουλάχιστον από το 2015 και εντεύθεν υπάρχει συστηματική μη συμμόρφωση των Καθ' ων ως προς την υποχρέωσή τους να καταβάλλουν το συμφωνηθέν ενοίκιο την 1η μέρα έκαστου μηνός. Σημειώνω επί τούτου ότι τόσο στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 17 - επιστολή ημερ. 13/10/2016 όσο και στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 - επιστολή ημερομηνίας 16/06/2017, οι Καθ' ων εγκαλούνται για τη συμπεριφορά τους να μην καταβάλλουν έγκαιρα το οφειλόμενο ενοίκιο. Όσον αφορά όμως τους ισχυρισμούς που έχουν παρεισφρήσει στη μαρτυρία της για «άσχημες και έντονες οσμές» παρατηρώ ότι αυτοί οι ισχυρισμοί κινούνται εντελώς εκτός δικογράφων και δεν θα ληφθούν υπόψιν. Τέτοιου είδους ισχυρισμοί ουσιαστικά παραπέμπουν σε λόγο έξωσης εξαιτίας οχληρίας. Τέτοια όμως διαζευκτική βάση για έξωση δεν υπάρχει στην Αίτηση και δεν θα με απασχολήσει περαιτέρω. (β) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας Τραπεζάρη (Μ. Ε. 2) Αναντίλεκτη παρέμεινε και η μαρτυρία της κας Τραπεζάρη. Αποδέχομαι συναφώς ως ορθά όλα όσα αναφέρονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 και στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 αφού όπως προκύπτει οι καταχωρήσεις συνάδουν και επιβεβαιώνουν τις καταχωρήσεις που παρουσιάζονται στις καταστάσεις λογαριασμού που έχει παρουσιάσει η πλευρά των Αιτητών, δηλαδή το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- (γ) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Καθ' ου
- Η μαρτυρία του Καθ' ου δεν προσέφερε οτιδήποτε σημαντικό στην όλη υπόθεση. Από τη μαρτυρία του δέχομαι μόνο ότι μέχρι την ημερομηνία που ο ίδιος ορκίστηκε δεν υπήρχε οφειλόμενο οποιοδήποτε ενοίκιο. Όσον αφορά όμως την ουσία της υπόθεσης και δη τις καθυστερήσεις στην καταβολή των ενοικίων δεν τις αρνήθηκε και δεν υπάρχει ουσιαστική τοποθέτηση. Κατά τα λοιπά, η μαρτυρία του δεν αναφέρεται σε οποιαδήποτε γεγονότα που να χρήζουν αξιολόγησης παρά μόνο αναπαράγει νομική επιχειρηματολογία για την οποία δεν χωρεί αξιολόγηση σε αυτό το στάδιο. VΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (Α) Τα πραγματικά γεγονότα / ευρήματα Στη βάση όσων έχουν τεθεί ενώπιον μου, είναι δεδομένο ότι το επίδικο υποστατικό συμπληρώθηκε πριν την 31/12/
- Στη βάση ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 25/02/2011 συναφθέν μεταξύ των Αιτητών (ιδιοκτητών) και των Καθ' ων αρ. 1 και 2 (ενοικιαστών) δημιουργήθηκε ενοικιαστική σχέση μεταξύ των μερών και μετά πλέον θέσμια ενοικίαση στο επίδικο υποστατικό. Το σημερινό καταβαλλόμενο ενοίκιο ανέρχεται στο ποσό των €380,
- Το τελευταίο ενοίκιο που είχε πληρωθεί μέχρι την επιφύλαξη της απόφασης στις 27/11/2018 είναι για τον Σεπτέμβριο του 2019 το οποίο πληρώθηκε στις 27/09/2018.[4] (Β) Κατά πόσο έχει καταδειχθεί συστηματική μη πληρωμή του οφειλόμενου ενοικίου. Στους όρους 2 και 3 του επίδικου ενοικιαστήριου εγγράφου ημερομηνίας 25/02/2011 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9) αναφέρονται τα εξής: «
- Το ενοίκιο συμφωνείται μηνιαίως σε €600.00 (Εξακόσια Ευρώ) το οποίο θα είναι πληρωτέο την 1η ημέρα έκαστου μηνός. Το ενοίκιο θα καταβάλλεται απευθείας στον ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ.
- Ο ΕΝΟΙΚΙΑΣΤΗΣ είναι υπόχρεος όπως, κατά τη διάρκεια του χρόνου της ενοικιάσεως πληρώνει τακτικώς και ανελλιπώς το ενοίκιο. Παράλειψη ή καθυστέρηση πέρα των Δέκα
(10)ημερών πληρωμής του ενοικίου θα παρέχει στον ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ δικαίωμα να τερματίσει αν θέλει την παρούσα σύμβαση ενοικιάσεως [...] » (Ο τονισμός των λέξεων είναι δικός μου) Όπως φαίνεται τόσο από τον όρο 2 του ενοικιαστηρίου όπου αναφέρεται ότι το ενοίκιο «θα καταβάλλεται απευθείας στον ΙΔΙΟΚΤΗΤΗ» αλλά και όπως συνάγεται από την όλη συμπεριφορά των διαδίκων, το ενοίκιο είναι κομίσιμο (Παπακόκκινου v. Landbroke Group P.L.C. κ.α.
(1999)1 (Β) Α.Α.Δ.838 και C & Κ Κυριάκου & Αδελφοί Λτδ ν. Αντώνη Ιωάννου
(1990)1 Α.Α.Δ. 479 καθώς και τα άρθρα 47, 48 και 49 του περί Συμβάσεων Νόμου) αφού οι ενοικιαστές ανέλαβαν υποχρέωση να καταθέτουν αυτό σε συγκεκριμένο τραπεζικό λογαριασμών των Αιτητών. Ως επίσης στον όρο 2 του ενοικιαστηρίου ρητά διαλαμβάνεται ο χρόνος πληρωμής είναι η 1η ημέρα έκαστου μηνός και τούτη η συμφωνία δεν είχε διαφοροποιηθεί στην πορεία του χρόνου. Η μαρτυρία επί του σημείου αυτού υπήρξε σαφής και κατηγορηματική. Ουδεμία μαρτυρία υπάρχει ενώπιον μου ότι οι συμβαλλόμενοι αποδέχθηκαν έστω δια της συμπεριφοράς τους διαφορετική ρύθμιση ως προς τον χρόνο πληρωμής του ενοικίου. Αναφορικά με τις καθυστερήσεις, έχω προηγουμένως παραθέσει επ' ακριβώς τόσο τη δικογράφηση όσο και τη μαρτυρία που δόθηκε για τούτο το ζήτημα. Η μαρτυρία που παρουσίασε η πλευρά των Αιτητών υπήρξε μακροσκελής, λεπτομερής και εν τέλει δίχως αντίλογο. Για σκοπούς οικονομίας δεν θα επαναλάβω μια προς μια τις καθυστερήσεις στην πληρωμή του ενοικίου. Είναι εμφανές ότι οι καθυστερήσεις είναι πολλές και συνεχείς ως οι εν λόγω ισχυρισμοί των Αιτητών επιβεβαιώνονται από τις μη αμφισβητούμενες τραπεζικές καταστάσεις (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22). Συνακόλουθα, διαπιστώνω ότι εν προκειμένω από το 2015 και εντεύθεν υπάρχει συστηματική μη συμμόρφωση των Καθ' ων ως προς την υποχρέωσή τους να καταβάλλουν το συμφωνηθέν ενοίκιο την 1η μέρα έκαστου μηνός. Τούτη η καθυστέρηση είναι, όπως φαίνεται από τα προπαρατεθέντα στοιχεία, πέριξ των 45 ημερών για κάθε ενοίκιο. Συμπληρώνω ότι έχει σταλεί η αναγκαία προαπαιτούμενη επιστολή από τους Αιτητές με βάση το άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου στις 16/07/2017 και επιδόθηκε προσωπικά σε αυτούς στις 19/06/2017. (Γ) Η ερμηνεία της δεύτερης επιφύλαξης του άρθρου 11
(1)(α) του Νόμου. Αυτό που απομένει να εξεταστεί είναι η ερμηνεία της δεύτερης επιφύλαξης του άρθρου 11
(1)(α) του Νόμου την οποία, για σκοπούς εύκολης αναφοράς, παραθέτω ξανά: « Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον. » (ο τονισμός των λέξεων είναι δικός μου) Οι συνήγοροι των μερών εκφράζουν εκ διάμετρου αντίθετη άποψη όσον αφορά την έννοια της συστηματικής μη καταβολής του ενοικίου. Η πλευρά των Καθ' ων εισηγείται ότι για να πληρείται η εν λόγω προϋπόθεση θα πρέπει να παραμένουν οφειλόμενα ενοίκια. Η πλευρά των Αιτητών διαφωνεί. Για σκοπούς καλύτερης κατανόησης της εκατέρωθεν συλλογιστικής παραθέτω αυτούσια την ουσιαστική επιχειρηματολογία των δικηγόρων των διαδίκων. Οι δικηγόροι των Καθ' ων επιχειρηματολογούν ως εξής: « Τούτο διότι το άρθρο στην εξαίρεση που υπάρχει στο εδάφιο δεν ομιλεί για καθυστερημένη καταβολή αλλά συστηματική μη καταβολή. Δηλαδή όταν ο ενοικιαστής καθόλη την διάρκεια της ενοικίασης συστηματικά ΔΕΝ καταβάλλει τα νομίμως οφειλόμενα ενοίκια. Το εν λόγω μέρος του άρθρου δεν περιέχει την λέξη «καθυστέρηση», δεν αναφέρει την περίπτωση όπου ο ενοικιαστής «καθυστερεί συστηματικώς την καταβολή». Είναι εμφανές ότι για να εκδοθεί διάταγμα θα πρέπει να μην έχει καταβληθεί ενοίκιο που αφορά την διάρκεια της ενοικίασης και όχι απλά να έχει καθυστερήσει η καταβολή οποιουδήποτε ενοικίου. Δηλαδή κατά τον χρόνο που εκκρεμεί η αίτηση πέρα των 14 ημερών από την επίδοση της να μην έχουν καταβληθεί ενοίκια και να συνεχίζουν να οφείλονται. Είναι εμφανής η πρόθεση του νομοθέτη, ότι δηλαδή εκεί όπου το ενοίκιο καταβάλλεται από τον ενοικιαστή, ΔΕΝ εκδίδεται διάταγμα έξωσης. Είναι επίσης εμφανές και ο σκοπός του νόμου, η προστασία των ενοικιαστών που καταβάλλουν τα ενοίκια τους, από την αυθαίρετη έξωση τους εκεί όπου ο ιδιοκτήτης αλλότρια προσπαθεί να τους εκδιώξει από το ακίνητο είτε διότι έχει εξασφαλίσει με άλλο πρόσωπο μεγαλύτερο ενοίκιο είτε για οποιονδήποτε άλλο λόγο. Είναι εμφανές ότι για να εκδοθεί διάταγμα σύμφωνα με την εξαίρεση που ορίζει το συγκεκριμένο άρθρο θα πρέπει π.χ. να οφείλετο ενοίκιο ενός μηνός για το έτος 2014 ή ενός άλλου ενοικίου για το 2015 ή για άλλο έτος με αποτέλεσμα να μπορεί να αποδειχθεί η συστηματική ΜΗ καταβολή ενοικίου. Δεν είναι αρκετή η καταβολή με καθυστέρηση για να εκδοθεί το έσχατο διάταγμα της έξωσης που είναι και το πιο δραστικό διάταγμα που έχει δυνατότητα να εκδώσει το παρόν Δικαστήριο. » Η πλευρά των Αιτητών απαντά ως ακολούθως: « ...το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει Διάταγμα όταν ο Ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως, συστηματικά δεν καταβάλλει το ενοίκιο του την ημέρα που βάσει των όρων της ενοικίασης οφείλει να το καταβάλει. Σε καμία περίπτωση η συστηματική καθυστέρηση, δεν σημαίνει παράλειψη καταβολής του ενοικίου. Περαιτέρω, είναι η θέση μας ότι ο λόγος ύπαρξης αυτού του δεύτερου μέρους της διάταξης του νόμου είναι για να καλύψει την καταχρηστικότητα που μπορεί να επιφέρει σημείο εκείνο της ίδιας διάταξης που προνοεί ότι «το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν». Με άλλα λόγια, αν δεν υπήρχε αυτό το δεύτερο μέρος της διάταξης του νόμου τότε ο κάθε θέσμιος ενοικιαστής θα είχε τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται κάθε φορά καταχρηστικά και από τη μία να καθυστερεί συστηματικά την καταβολή του ενοικίου αλλά από την άλλη να μπορεί να αποφεύγει την έκδοση διατάγματος έξωσης του, με την πληρωμή εντός 14 ημερών από της επίδοσης σε αυτόν αίτησης, κάθε οφειλόμενου ποσού. » Παρεμβάλλω και υπενθυμίζω ότι τον Νοέμβριο του 2018 δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός προς το Δικαστήριο ότι το τελευταίο ενοίκιο που καταβλήθηκε ήταν για τον Σεπτέμβριο του 2018. Συνεπώς, η εισήγηση των Καθ' ων που θεμελιώθηκε στη θέση ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο πρέπει να υπάρχουν οφειλόμενα ενοίκια για τη στοιχειοθέτηση της «συστηματικής καθυστέρησης», καταπίπτει μόνο εκ της παραδοχής ότι υφίστανται οφειλόμενα ενοίκια τουλάχιστον από τον Οκτώβριο του 2018. Πέραν αυτού, η οφειλή των εν λόγω ενοικίων αποτελεί και αυτοτελή λόγο για την έκδοση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής δυνάμει του βασικού μέρους άρθρου 11
(1)(α). Ανεξαρτήτως όμως των προαναφερόμενων και για σκοπούς πληρότητας, θα εξετάσω επί της ουσίας την εν λόγω εισήγηση, δηλαδή τον ισχυρισμό ότι η συστηματική μη καταβολή προαπαιτεί την ύπαρξη οφειλόμενων ενοικίων. Προχωρώντας λοιπόν στην εξέταση της εισήγησης αναφέρω κατ' αρχάς ότι με βάση τους σχετικούς κανόνες ερμηνείας νομοθετημάτων, η ερμηνεία Νόμου δεν μπορεί να οδηγεί ούτε σε αδικία ούτε σε παράλογα αποτελέσματα.[5] Προεξάρχουσα είναι η γραμματική ερμηνεία, δηλαδή ερμηνεία με βάση το απλό, γραμματικό και κατά κυριολεξία νόημα των λέξεων. Παρέκκλιση από τη γραμματική ερμηνεία επιτρέπεται μόνο κάτω από ορισμένες συνθήκες όπως όταν η αυστηρώς ετυμολογική έννοια θα αντίκειται στην πρόθεση, τη λειτουργικότητα ή τον δηλωμένο σκοπό του Νομοθέτη ή εάν το νόημα που θα αποδοθεί θα οδηγήσει σε παράλογο αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση, δεν επιτρέπεται η ερμηνεία να προσθέτει όρους που δεν υπάρχουν, ή να διευρύνει το νόημα του Νόμου, ιδίως όταν δεν εντοπίζονται ασαφείς ή διφορούμενες λέξεις ή έννοιες.[6] Όπως λέχθηκε στη Δημοκρατία ν. Κωνσταντίνου, Αναθεωρητική Έφεση αρ. 106/2012, ημερομηνίας 19/09/2018:[7] « το βασικό κριτήριο για την ερμηνεία νομοθετήματος είναι η συνήθης σημασία των λέξεων. Δεν είναι επιτρεπτή προσθήκη λέξεων στο κείμενο του Νόμου και η παρεμβολή επεκτάσεων οι οποίες δεν βρίσκονται στο Νόμο » Προσθέτω ότι τo υπό εξέταση εδάφιο δεν μπορεί παρά να εξεταστεί μέσα στο πλαίσιο που βρίσκεται, δηλαδή εντός του άρθρου 11
(1)(α) το οποίο γενικώς αναφέρεται στον λόγο έξωσης λόγω ύπαρξης καθυστερημένων ενοικίων. Έχω επίσης κατά νου ότι το εν λόγω εδάφιο περιλαμβάνει τη λέξη «καταβάλλει» η οποία αναφέρεται σε εξακολουθητική συμπεριφορά, σε διάρκεια. Το ίδιο νόημα έχει και η φράση «διαρκούσης της μισθώσεως». Όσον αφορά τη λέξη «συστηματικός», σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Δ Έκδοση, του Γ. Μπαμπινιώτη, σελ. 1889, σημαίνει, μεταξύ άλλων, «αυτός του οποίου οι ενέργειες γίνονται με καθορισμένο και οργανωμένο τρόπο» και «αυτός που γίνεται με σταθερό και επαναλαμβανόμενο τρόπο». Συμπληρώνω ότι το υπό εξέταση εδάφιο αφορά επιφύλαξη. Και όχι μόνο. Επιπλέον, η εισαγωγική στο εδάφιο φράση «Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής.» ακολουθούμενη από τις λέξεις «.εκτός εάν.» απολήγουν μαζί σε δημιουργία και δευτερεύουσας / εσωτερικής επιφύλαξης επί της βασικής επιφύλαξης που τίθεται στο εδάφιο. Ως προς την ερμηνεία των επιφυλάξεων/εξαιρέσεων (provisos) παραπέμπω στη Γεωργίου κ.α. ν. Δημοκρατίας
(1998)3 Α.Α.Δ 883 όπου λέχθηκαν τα εξής: « Ανέκαθεν ίσχυσαν συγκεκριμένοι κανόνες σε σχέση με την εμβέλεια των επιφυλάξεων (provisos). [.] Η επιφύλαξη αποτελεί συνήθη μέθοδο εξαίρεσης από την εμβέλεια της βασικής νομοθετικής διάταξης προς την οποία συναρτάται ή περιορισμού της έκτασης εφαρμογής της. Σε τέτοια περίπτωση ερμηνεύεται με αναφορά στη βασική νομοθετική διάταξη στην οποία υπόκειται, δεν την επεκτείνει, και δεν θεωρείται ότι αποβλέπει στη θέσπιση ιδιαίτερου αυτοτελούς κανόνα δικαίου. » Με βάση τα προαναφερόμενα, θεωρώ ότι η διατύπωση του εν λόγω άρθρου δεν εμπεριέχει οτιδήποτε αμφίσημο. Είναι γραμματικώς σαφέστατο τι εκεί προβλέπεται. Όπως ορθά και η δικηγόρος των Αιτητών επισημαίνει, αποσκοπεί στην αποτροπή καταχρηστικής συμπεριφοράς εκ μέρους του ενοικιαστή εις βάρος του ιδιοκτήτη. Η προαναφερθείσα δευτερεύουσα / εσωτερική επιφύλαξη στόχο εχει να επιφέρει μια λογική εξισορρόπηση, ένα αντίβαρο στο δικαίωμα που δόθηκε στους ενοικιαστές με την εισαγωγή του υπό εξέταση εδαφίου με το άρθρο 8(α) του Ν. 102(Ι)/1995, ήτοι στη δυνατότητα για πληρωμή εντός περαιτέρω 14 ημέρων από την επίδοση της Αίτησης παρόλο που προηγήθηκε παράλειψη εξόφλησης εντός 21 ημερών από την επίδοση γραπτής ειδοποίησης. Ο Νόμος, μέσω της τροποποίησης του 1995 ουσιαστικά έδωσε στον ενοικιαστή μια τελευταία ευκαιρία για να εξοφλήσει τα οφειλόμενα ενοίκια εντός επιπλέον 14 ημερών από την επίδοση της Αίτησης για ανάκτηση κατοχής. Εάν ενεργήσει ως ανωτέρω ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να αξιώσει ανάκτηση κατοχής «εκτός εάν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον». Η αντίθετη εισήγηση της πλευράς των Καθ' ων ότι θα πρέπει να παραμένουν οφειλόμενα ενοίκια για να δικαιολογείται η έξωση στερείται νομικής υποστήριξης, λογικής και πειστικότητας. Η εισήγηση παραβλέπει ότι όταν παραμένουν απλήρωτα ενοίκια το δικαίωμα για έξωση υφίσταται με βάση το βασικό άρθρο. Η υπό εξέταση επιφύλαξη με τον τρόπο που η πλευρά των Καθ' ων την ερμηνεύει δεν θα είχε καν νόημα και λόγο ύπαρξης αν ήταν απαραίτητο να παραμένουν ενοίκια κατά τον χρόνο εξέτασής της. Οι πιο πάνω διαπιστώσεις θεωρώ ότι επιβεβαιώνονται και από την επί του θέματος σχετική νομολογία. Παραδείγματος χάριν παραπέμπω στη Μ. Σ. Σχίζα ν. Μ. Θεοφίλου (ανωτέρω) όπου σύμφωνα με τα εκεί γεγονότα τα ενοίκια ήταν όλα πληρωμένα κατά τη δικάσιμο. Εντούτοις, το Ανώτατο Δικαστήριο, παρέπεμψε για επανεκδίκαση την υπόθεση ως προς το ζήτημα της συστηματικής μη πληρωμής ενοικίου ενέργεια που αποδεικνύει ότι η επιχειρηματολογία των Καθ' ων δεν έχει έρεισμα. Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει και στην ακόλουθη επισήμανση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τις επιπτώσεις της πληρωμής που γίνεται εντός της προθεσμίας των 14 ημερών σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο. Η αναφορά έχει αυτόδηλο περιεχόμενο: « Τέτοια πληρωμή αναμφίβολα ενεργοποιεί τη σχετική επιφύλαξη, τηρουμένης βέβαια της ουσιαστικής προϋπόθεσης που αφορά την συστηματική συμμόρφωση του ενοικιαστή στο παρελθόν. » Ούτε φυσικά υπό τελολογικής άποψης η εισήγηση των Καθ' ων έχει οποιοδήποτε έρεισμα. Ο σκοπός του περί Ενοικιοστασίου Νόμου τον οποίο αορίστως επικαλείται η πλευρά των Καθ' ων για να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά της, ουδόλως νομιμοποιεί τέτοιες συμπεριφορές. Η θέσμια ενοικίαση είναι μια εξειδικευμένη σύμβαση επί της οποίας οι βασικές αρχές του δικαίου των συμβάσεων τυγχάνουν εφαρμογής. Η επενέργεια του Νόμου θέτει κάποιες ασφαλιστικές δικλίδες δίχως όμως να ακυρώνει τις ουσιαστικές εκατέρων υποχρεώσεις. Στη Ηλία Αριστοδήμου ν Τάκη Χαραλάμπους
(1990)1 Α.Α.Δ 319 λέχθηκε συναφώς: « Είναι πρόδηλο ότι το δικαστήριο εξίσωσε την αδράνεια του εστιατορίου "Αρχόντισσα" με απαλλαγή από τις συμβατικές υποχρεώσεις για την καταβολή ενοικίου που συνιστά νομικό σφάλμα. Εφόσον η σύμβαση διατηρήθηκε σε ισχύ η καταβολή ενοικίου αποτελούσε υποχρέωση του εφεσιβλήτου. Ενώπιόν μας δεν τέθηκε θέμα απόδοσης στον εφεσίβλητο άλλης ζημίας από εκείνη που προέκυψε λόγω των μεταβολών και της διάρθρωσης του χώρου του εστιατορίου. Η δυνατότητα διεκδίκησης τέτοιων αποζημιώσεων δε μπορούσε να απαλλάξει τον εφεσίβλητο από τις συμβατικές του υποχρεώσεις για την καταβολή ενοικίου. » Ο Νόμος δεν εγκαθιδρύει αναφαίρετα δικαιώματα στους ενοικιαστές, δεν δημιουργεί δικαιώματα in rem επί της ενοικιαζόμενης γης και δεν επιδιώκει να αποστερήσει ή να περιορίσει το θεμελιώδες ατομικό δικαίωμα στην εκμετάλλευση της ιδιοκτησίας. Παρέχει μια εύλογη προστασία των ενοικιαστών νοουμένου ότι και οι ίδιοι οι ενοικιαστές τηρούν τη βασική τους υποχρέωση απέναντι στους ιδιοκτήτες, ήτοι την εμπρόθεσμη πληρωμή του ενοικίου. Όπως λέχθηκε PAPHOS STONE C. ESTATES LTD ν. 1. VICTORIA ANN ΖΑΒΡΟΥ κ.α.
(1998)1Γ Α.Α.Δ 1854: « .σκοπός του περί Ενοικιοστασίου Νόμου δεν ήταν η δημιουργία νέων ηθών στην αγορά, αλλά η προστασία της κατοχής ενοικιαστών εκεί όπου δικαιολογείται με βάση κάποιες προϋποθέσεις που τίθενται. » Ως εκ των πιο πάνω, η ερμηνεία που αποδίδεται από την πλευρά των Καθ' ων δεν είναι ορθή, οδηγεί σε παράλογα αποτελέσματα και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Η σχετική υπεράσπιση απορρίπτεται. Οι Αιτητές έχουν αποδείξει ότι δικαιολογείται η έκδοση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής τόσο λόγω ύπαρξης οφειλόμενων ενοικίων όσο και συνεπεία συστηματικής μη πληρωμής του οφειλόμενου ενοικίου. Δεν παραγνωρίζω ότι ο κ. Δημητρίου στην αγόρευσή του εισηγείται διαζευκτικά ότι οι καθυστερήσεις στην καταβολή ενοικίου δεικνύουν συμπεριφορά που «παγιώθηκε και/ή έγινε αποδεκτή από της Αιτητές για πάρα πολλά χρόνια» και ότι η συμπεριφορά αυτή «έχει μεταλλάξει της όρους ενοικίασης τον χρόνο καταβολής έκαστου ενοικίου». Προς υποστήριξη της θέσης του επικαλείται το σκεπτικό του ίδιου Δικαστηρίου στην Απόφαση επί της Αίτησης αρ. Ε10/2017 ημερομηνίας 11/09/2018. Διαφωνώ. Πέραν του ότι η εισήγηση αυτή δεν καλύπτεται δικογραφικά, δεν υπάρχει ενώπιον μου μαρτυρία που να επιβεβαιώνει τούτη την εισήγηση. Αντιθέτως, αυτό που εξάγεται είναι ότι οι Αιτητές επέμειναν στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων και για αυτό τον λόγο από το 2015 και έπειτα απέστειλαν κατ' επανάληψη προειδοποιητικές επιστολές για τα καθυστερημένα ενοίκια. Επιπροσθέτως δεν συμφωνώ ότι μπορεί να υπάρξει οποιοσδήποτε συσχετισμός της παρούσας υπόθεσης με τα γεγονότα στην Ε10/2017 αφού το σκεπτικό του Δικαστηρίου σε εκείνη την υπόθεση προέκυψε στη βάση γεγονότων ουσιωδώς διαφορετικών από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Η εισήγηση απορρίπτεται. Παρά το γεγονός ότι θα εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής, κρίνω δίκαιο υπό τις περιστάσεις και λαμβάνοντας υπόψιν τη διάρκεια της ενοικίασης, να αναστείλω την εκτέλεση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής για περίοδο 45 ημερών από σήμερα, με βάση τα άρθρα 11
(5)και 16 του Νόμου, για να δώσω στους Καθ' ων 1 και 2 την ευκαιρία να εξεύρουν νέα επαγγελματική στέγη. VΙΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Ως εκ των προαναφερόμενων, και με τη σύμφωνη γνώμη των παρέδρων, αποτελεί τελικό συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι οι Αιτητές έχουν αποδείξει την υπόθεσή τους εναντίον των Καθ' ων αρ. 1 και 2. Οι Καθ' ων 1 και 2 κρίνονται υπόλογοι για συστηματική μη πληρωμή του οφειλόμενου ενοικίου. Η Κυρίως Αίτηση επιτυγχάνει. Συνεπώς: (α) Εκδίδεται Διάταγμα ανάκτησης κατοχής του επίδικου Υποστατικού, ήτοι του καταστήματος υπ' αριθμό 8 που βρίσκεται στο ισόγειο οικοδομής επί της οδού XXXXX αρ. 27Γ, στη Λάρνακα. (β) Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσονται οι Καθ' ων η Αίτηση αρ. 1 και 2 και/ή οποιοσδήποτε τυχόν αντιπρόσωπος και/ή υπάλληλος και/ή υπηρέτης τους και/ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο έλκει συμφέρον ή δικαίωμα από αυτούς, εκκενώσει και παραδώσει κενή και ελεύθερη την κατοχή του προαναφερόμενου υπό «α» υποστατικού. (γ) Η εκτέλεση του διατάγματος ανάκτησης κατοχής αναστέλλεται για περίοδο 45 ημερών από σήμερα. (δ) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 για το ποσό των €2.660 για οφειλόμενα ενοίκια προς €380,00 μηνιαίως από τον Οκτώβριο του 2018 μέχρι και τον Απρίλιο του 2019 (7 μήνες). (ε) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 προς €380 μηνιαίως, για ενδιάμεσα κέρδη από Μάιο του 2019 και κάθε 1η μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι παραδόσεως κενής και ελεύθερης της κατοχής του επίδικου υποστατικού. (στ) Επιδικάζονται τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τη Γραμματέα του Δικαστηρίου και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (ζ) Όλα τα πιο πάνω ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος (Υπ.)................. (Υπ.)................. Μάρω Γεωργιάδου Γιώργος Παναγιώτου Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Προφανώς, η ορθή αναφορά είναι «2018». [2] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236, Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Κωστάκη Δαυίδ Μαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου) κ.ά.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A546, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018. [3] Νίνος Β. Μιχαηλίδης ΛΤΔ ν. Κυριάκου Γ. Δρουσιώτη κ.α.
(1995)1 Α.Α.Δ 877 και Θεοδόση X"Γεωργίου ν. της Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ.
- [4] Όπως προαναφέρεται, αυτό δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός στις 27/11/
- [5] Μεταξύ άλλων: Δημοκρατίας ν. Ματθαίου
(1990)3 Α.Α.Δ. 2452, Antigoni Georighiadou v. The Attorney-General of the Republic
(1966)3 C.L.R. 612, 615. [6] Δείτε: Καντούνας ν. IOANNIS N. PATSALIDES GENERAL ENTERPRISES LTD κ.α.
(2004)1Γ Α.Α.Δ 1876. [7] Επίσης: Papaneophytou v. Republic
(1973)3 C.L.R. 191 και Γεωργίου ν. Πειθαρχικού Συμβουλίου Δικηγόρων
(1999)1 Α.Α.Δ. 384. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο