NEOPHITOS (MAVRIS) HOLDINGS LIMITED ν. ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ κ.α., Αίτηση Αρ. Ε25/2014, 19/6/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2019:25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου και Φρ. Βλαδιμήρου και Α. Ισαΐα, Παρέδρων Αίτηση Αρ. Ε25/2014 Μεταξύ׃ NEOPHITOS (MAVRIS) HOLDINGS LIMITED Αιτητών και
- ΧΧΧΧ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ
- ΧΧΧΧ ΓΙΑΓΚΟΥ
- MΗΧΑΝΟΥΡΓΕΙΟ ΚΩΣΤΑΣ ΝΕΟΚΛΕΟΥΣ ΛΙΜΙΤΕΔ
- M.A.D. CALIFORNIA BEACH BAR LIMITED Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 19/06/2019 Για τους Αιτητές: κος Ε. Κορακίδης Για τους Καθ' ων η Αίτηση 1, 2, 3 και 4: κος Σ. Σάββα Α Π Ο Φ Α Σ Η Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ Η παρούσα υπόθεση σχετίζεται με τα καταστήματα με αρ. ΧΧΧΧ και ΧΧΧΧ που βρίσκονται στο κτηριακό συγκρότημα με την επωνυμία ΧΧΧΧΧΧΧ επί της οδού ΧΧΧΧΧ στην Κάτω Πάφο και τα οποία στο εξής θα προσδιορίζονται ως «το Υποστατικό». Α. Η Αίτηση. Η παρούσα Αίτηση καταχωρήθηκε στις 05/06/
- Οι Αιτητές διατείνονται ότι είναι ιδιοκτήτες του επίδικου Υποστατικού. Αξιώνουν διάταγμα ανάκτησης κατοχής του Υποστατικού. Επιπλέον, αξιώνονται €113.250,00 ως οφειλόμενα ενοίκια, πλέον €2.050,00 μηνιαίως από 01/04/2014 ως ενδιάμεσα οφέλη μέχρι παράδοσης της κατοχής, πλέον τόκους και έξοδα. Στο δικόγραφό τους, οι Αιτητές υποστηρίζουν ότι το κτηριακό συγκρότημα που βρίσκεται το επίδικο υποστατικό ανεγέρθηκε πριν το 1998, κατέχεται και χρησιμοποιείται ως μπυραρία από τους Καθ' ων η αίτηση από τον Αύγουστο του
- Το ύψος του μηνιαίου ενοικίου είναι €2.050,
- Προβάλλουν ότι οι Καθ' ων η αίτηση οφείλουν μέρος του ενοικίου του Αυγούστου του 2009 ύψους €500,00 και τα μηνιαία ενοίκια από τον Σεπτέμβρη του 2009 μέχρι τον Μάρτη του 2014, ημερομηνία τερματισμού της ενοικίασης. Οι Αιτητές απέστειλαν σχετική προειδοποιητική επιστολή ημερομηνίας 25/2/2014 με την οποία τερμάτισαν την επίδικη ενοικίαση και κάλεσαν τους Καθ' ων να πληρώσουν τα οφειλόμενα ενοίκια και να παραδώσουν την κατοχή. Οι Καθ' ων η αίτηση δεν συμμορφώθηκαν, συνεχίζουν να παραλείπουν να εξοφλήσουν τα οφειλόμενα ενοίκια και διατηρούν την κατοχή των πιο πάνω υποστατικών χωρίς να καταβάλλουν οποιοδήποτε ενοίκιο. Β. Η Απάντηση των Καθ' ων 1, 2, 3 και
- Στην τροποποιημένη κοινή Απάντησή τους ημερομηνίας 10/11/2015, οι Καθ' ων παραδέχονται ότι οι Αιτητές είναι ιδιοκτήτες του Υποστατικού. Κατά τα λοιπά, αρνούνται τόσο την ύπαρξη της επίδικης ενοικίασης όσο και τον ισχυρισμό ότι το Υποστατικό ανεγέρθηκε πριν το 1998 και ισχυρίζονται ότι οι Καθ' ων 1, 2 και 3, «ουδεμία απολύτως συμφωνία είτε γραπτή είτε προφορική έχουν με την αιτήτρια δια ενοικίαση των ως άνω καταστημάτων και καμία σχέση έχουν με τα επίδικα υποστατικά». Περαιτέρω αμφισβητούν ότι οφείλουν οποιοδήποτε ποσό και επιπροσθέτως διατείνονται ότι ο τερματισμός της επίδικης συμφωνίας είναι άκυρος. Υποστηρίζουν ότι ενοικιαστές είναι μόνο οι Καθ' ων
- Βασίζουν τη θέση τους αυτή σε συγκεκριμένα κατ' ισχυρισμό γεγονότα, τα οποία, για σκοπούς ευκολότερης κατανόησης παραθέτω αυτούσια από την τροποποιημένη Απάντησή τους: « Περαιτέρω οι καθ' ων η αίτηση αναφέρουν ότι η αιτήτρια δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 1/4/2002 ενοικίασε στους ΧΧΧΧ Κάιζερ και Dario ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ τα επίδικα καταστήματα από 1/4/2002 μέχρι 31/3/2007 με δικαίωμα παράτασης της ενοικίασης για άλλα τρία χρόνια. Εν συνεχεία ο ΧΧΧΧ Κάιζερ αποδεσμεύτηκε από την ως άνω ενοικίαση των καταστημάτων και την επιχείρηση που στεγάστηκε σε αυτήν και ως ενοικιαστής των καταστημάτων παρέμεινε ο Dario ΧΧΧΧ και συνέταιροι στην επιχείρηση έγιναν οι ΧΧΧΧ Αριστοτέλους και ΧΧΧ Φιλίππου οι οποίοι ομού μετά του Dario ΧΧΧΧ ίδρυσαν την εταιρεία M.A.D. CALIFORNIA BEACH BAR LIMITED που συστάθηκε και γράφτηκε στα μητρώα του εφόρου εταιρειών στις 19 Μαρτίου 2004 με αρ. ΗΕ 146736 με μετοχές 333 έκαστος εξ αυτών. Τις μετοχές του ΧΧΧ Φιλίππου και ΧΧΧΧ Αριστοτέλους αγόρασε εν συνεχεία ο καθ' ου η αίτηση αρ. 1 ΧΧΧΧ Νεοκλέους και αργότερα αγόρασε και τις μετοχές του Dario ΧΧΧΧ και κατέστη ο αποκλειστικός μέτοχος της καθ' ης η αίτηση εταιρείας αρ. 4 M.A.D. CALIFORNIA BEACH BAR LIMITED η οποία ήτο πλέον και ο ενοικιαστής των επιδίκων καταστημάτων με την σύμφωνη γνώμη των αιτητών. » ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατά την ακροαματική διαδικασία, για την πλευρά των Αιτητών, έδωσε μαρτυρία ο διευθυντής αυτών ο κ. ΧΧΧΧ Χριστοδουλίδης (Μ. Α. 1) και ο Λειτουργός του Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού (ΚΟΤ) κ. ΧΧΧΧ Χατζηπέτρου. Για την πλευρά των Καθ' ων, μαρτύρησαν οι ίδιοι οι Καθ' ων 1 και
- Α. Η μαρτυρία της πλευράς των Αιτητών.
- Η μαρτυρία του κ. ΧΧΧΧ Χριστοδουλίδη (Μ. Α. 1). Ο κύριος Χριστοδουλίδης είναι εκ των διευθυντών της Αιτήτριας εταιρείας. Η γραπτή του δήλωση κατατέθηκε ως «ΕΓΓΡΑΦΟ Α». Η Αιτήτρια είναι η ιδιοκτήτρια του επίδικου υποστατικού, το οποίο ολοκληρώθηκε πριν το
- Το Υποστατικό το κατείχαν οι Καθ' ων 1 και 2 από τον Ιούνιο του 2009 μέχρι και τις 26/3/2015, οπότε και επέστρεψαν την κατοχή. Οι Καθ' ων 1 και 2 είναι σύζυγοι. Οι Καθ' ων 3 και 4 συμπεριλήφθηκαν στην Κυρίως Αίτηση με σκοπό να αποκλεισθεί ο κίνδυνος να προβληθεί από τους Καθ' ων 1 και 2 ο ισχυρισμός ότι οι ενοικιαστές είναι τα εν λόγω νομικά πρόσωπα, όπως είχε παλαιότερα συμβεί στα πλαίσια άλλης αίτησης. Αναφέρθηκε στο ιστορικό της επίδικης ενοικίασης. Εξήγησε ότι παλαιότερα το υποστατικό ενοικιαζόταν σε κάποιον Dario ΧΧΧΧ, όπως φαίνεται και από το ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 01/04/2002, το οποίο κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Όσον αφορά τους κατ' ισχυρισμό υφιστάμενους ενοικιαστές, ανέφερε ότι περί τις αρχές του 2010 τον προσέγγισε ο Καθ' ου 1 και ο οποίος του έδωσε επιταγές των Καθ' ων 3 προς εξόφληση των ενοικίων μέχρι και τον Ιούλιο του
- Ο ίδιος απάντησε ότι δεν θα αποδεχόταν να αναγνωρίσει οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ως ενοικιαστή πλην του Dario, εκτός εάν πληρώνονταν τα οφειλόμενα ενοίκια και συνομολογείτο νέα γραπτή συμφωνία. Στη συνέχεια ο Μ. Α. 1 εξέδωσε στις 14/5/2010 απόδειξη είσπραξης για το ποσό των €20.000, επ' ονόματι του Dario και ο Καθ' ου 1 δεν επανήλθε για να συναφθεί νέα συμφωνία. Ακολούθως, μέσω των δικηγόρων της Αιτήτριας, διαπιστώθηκε ότι σχετική άδεια λειτουργίας του Υποστατικού ως μπαρ, άδεια η οποία εξασφαλίζεται από τον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού (ΚΟΤ), εκδόθηκε στο όνομα των Καθ' ων 1 και
- Ο Καθ' ου 1 δηλώθηκε ως ο «επιχειρηματίας» και η Καθ' ης 2 ως η «διευθύντρια» της επιχείρησης. Από τα προαναφερόμενα, ο μάρτυρας εξακρίβωσε ότι την κατοχή των υποστατικών την ανέλαβαν από τον Ιούνιο του 2009 οι Καθ' ων 1 και
- Πρόσθεσε ότι, το 2009, το συμφωνημένο ενοίκιο ήταν €2.
- Ανέφερε ότι η Αιτήτρια απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές προς τους Καθ' ων δίχως ανταπόκριση. Ισχυρίστηκε ότι τα οφειλόμενα ενοίκια ανέρχονται στο ποσό των €113.250,
- Τα κλειδιά του υποστατικού, τα επέστρεψε στους Αιτητές ο προηγούμενος δικηγόρος των Καθ' ων. Κατά την αντεξέτασή του, ανέφερε πως τα οφειλόμενα ενοίκια οφείλονται από τους Καθ' ων 1 και 2 και ότι οι Καθ' ων 3 δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό. Τις €20.000 (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 7(α) και (β)) του τις έφερε ο Καθ' ου
- Όσον αφορά την επιταγή των €12.800 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7(γ)) είπε ότι δεν έχει καταφέρει να την εξαργυρώσει παρά τις προσπάθειες του. Δικαιολογήθηκε ως προς το ότι εξαργύρωσε ο ίδιος προσωπικά τις άλλες δύο επιταγές, λέγοντας πως εάν τις κατέθετε στο όνομα της εταιρείας θα ήταν χρονοβόρα η εξαργύρωσή τους και δεν το επιθυμούσε αυτό. Αναλώθηκε αρκετός χρόνος κατά την αντεξέτασή του αναφορικά με το τι ακριβώς αφορούσε η έκδοση των 3 προαναφερόμενων επιταγών. Ανάφερε ότι οι σχετικές αποδείξεις είσπραξης των €20.000 εκδόθηκαν στο όνομα του Dario διότι «ήταν ο μόνος που αναγνώριζε η εταιρεία, είχε συμβόλαιο μαζί του σαν ο ενοικιαστής, δεν υπήρχε κανένας άλλος . ο XXXXX Νεοκλέους ήρτε εκεί για να πληρώσει τα καθυστερημένα ενοίκια για τον Dario ΧΧΧΧ». Πρόσθεσε ότι ανέφερε στον Καθ' ου 1 ότι όταν θα εξαργυρώνονταν οι επιταγές οι Αιτητές θα σύναπταν συμβόλαιο μαζί του. Έκτοτε δεν ξαναείδε τον Καθ' ου 1 παρόλο που εκείνος κατείχε το κατάστημα. Επανέλαβε ότι στην παρούσα Αίτηση συμπεριλήφθηκαν οι Καθ' ων 3 και 4, γιατί διαφορετικά «θα έσυρνε τη μπάλα ο ένας στον άλλο». Σημείωσε ότι μόνο με τον ΧΧΧΧ Νεοκλέους (Καθ' ου 1) είχε να κάμει. Όσον αφορά την Καθ' ης 2, ανέφερε επί λέξει «δεν μπορώ να πω ότι την ξέρω τη γυναίκα, δεν μίλησα ποτέ μαζί της». Τόνισε ότι με τον Καθ' ου 1 μίλησε πάρα πολλές φορές και ότι ο Καθ' ου 1 ανέλαβε να εξοφλήσει όλα τα καθυστερημένα ενοίκια.
- Η μαρτυρία του κ. ΧΧΧΧ Χατζηπέτρου (Μ. Α. 2). Ο Μ.Α. 2 ονομάζεται ΧΧΧ Χατζηπέτρου και είναι λειτουργός στον ΚΟΤ από το
- Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπηρεσιακού του φακέλου, ο κύριος Νεοκλέους (Καθ' ου 1), αιτήθηκε την έγκρισή του ως «επιχειρηματίας» και έκδοση άδειας λειτουργίας επ' ονόματι του τον Μάιο του 2010 και άδεια εγκρίθηκε αναδρομικά από την 01/01/
- Οι εν λόγω άδειες συνεχίστηκαν να είναι επ' ονόματι του και με «διευθύντρια» την κυρία ΧΧΧΧ Γιάγκου (Καθ' ης 2) για τα έτη 2011, 2012 και
- Για το 2014 δεν εκδόθηκε άδεια και σε διάφορες επιθεωρήσεις που έγιναν, διαπιστώθηκε ότι το υποστατικό ήταν κλειστό, δεν λειτουργούσε. Από τον Ιούνη του 2015 και έκτοτε ανέλαβε το Υποστατικό κάποιο τρίτο πρόσωπο. Εξήγησε ότι τούτη η άδεια υποβάλλεται μόνο στην αρχή δεν υπάρχει αίτηση για ανανέωσή της. Πρόσθεσε ότι, όσον αφορά δε την άδεια λειτουργίας του ίδιου του Υποστατικού, εκείνη η άδεια είναι ετήσια ανανεώσιμη και θα πρέπει κάθε έτος να: 1) κατέχεται υγειονομικό πιστοποιητικό 2) διαπιστώνονται καλά επίπεδα συντήρησης και καθαριότητας 3) πληρωθούν οι όποιοι όροι τεθούν μετά από επιθεώρηση και 4) πληρωθεί το ετήσιο τέλος. Στην παρούσα υπόθεση υπήρχαν αυτά τα δεδομένα. Κατά την αντεξέτασή του αναφέρθηκε στο ιστορικό των αδειούχων επιχειρηματιών από το 2005 και στα ελάχιστα τυπικά προσόντα που απαιτούνται για να εγκριθεί κάποιος από τον ΚΟΤ ως επιχειρηματίας. Εξήγησε πώς ως ΚΟΤ δεν μπορούν να γνωρίζουν τι είδους συμφωνίες γίνονται μεταξύ επιχειρηματία και ιδιοκτήτη. Αυτό που γνωρίζουν είναι για τις αιτήσεις οι οποίες υποβάλλονται σε αυτούς. Η προσκόμιση ενοικιαστηρίου εγγράφου δεν είναι απαραίτητη, καθότι υπάρχει το ενδεχόμενο ο ενοικιαστής να είναι κάποιο τρίτο πρόσωπο και όχι ο «επιχειρηματίας». Αυτό που ενδιαφέρει τους ίδιους είναι η αίτηση που υποβάλλει ο «επιχειρηματίας» και προσυπογράφει ο ιδιοκτήτης και στην οποία ο τελευταίος αναφέρει που έχει παραχωρήσει τη διαχείριση. Στην παρούσα περίπτωση υπάρχει και η υπογραφή του ιδιοκτήτη. Σημείωσε ότι δεν υπάρχει μέσα στον φάκελο έγγραφο που να δηλώνει ότι ο κ. Νεοκλέους (Καθ' ου 1) είναι και ο ενοικιαστής, εντούτοις, θεωρεί αυτονόητο ότι όποιος θέλει να αναλάβει ως επιχειρηματίας είναι και ενοικιαστής, αναφέροντας συγκεκριμένα ότι «η κοινή λογική αυτό λέει». Αναφέρθηκε στην αλληλογραφία που ο ΚΟΤ αντάλλαξε με τον δικηγόρο των Αιτητών. Τέλος, ξεκαθάρισε πως το αίτημα προς τον ΚΟΤ υποβλήθηκε όχι ως διευθυντής εταιρείας αλλά ως «φυσικό πρόσωπο». Β. Η μαρτυρία της πλευράς των Καθ' ων.
- Η μαρτυρία της Καθ' ης αρ.
- Η γραπτή δήλωση της κυρίας Γιάγκου κατατέθηκε ως «ΕΓΓΡΑΦΟ Β». Ισχυρίστηκε ότι δεν έχει οποιαδήποτε σχέση η ίδια με τους Αιτητές, ούτε γραπτή, ούτε προφορική συμφωνία υπάρχει μεταξύ τους. Αναφέρθηκε στο ιστορικό των ενοικιάσεων του υποστατικού. Διατείνεται ότι ο σύζυγός της το 2009 αγόρασε τις μετοχές των Καθ' ων
- Ανάμεσα στους προηγούμενους μετόχους ήταν και ο Dario, ο οποίος τον ενημέρωσε ότι «ότι υπήρχε προφορική συμφωνία με την αιτήτρια για τα επίδικα υποστατικά». Ισχυρίζεται ότι είναι οι Καθ' ων 4 που ενοικίαζαν και είχαν στην κατοχή τους το επίδικο υποστατικό όλα αυτά τα χρόνια. Η ίδια έχει άλλη, δική της επιχείρηση, μια δισκοθήκη στην Κάτω Πάφο. Όσον αφορά το γεγονός ότι η ίδια παρουσιάζεται ως «διευθυντής» στον ΚΟΤ σε σχέση με το υποστατικό, αυτό έγινε επειδή της το ζήτησε ο σύζυγός της, όταν απεχώρησε ο προηγούμενος διευθυντής. Κατά την αντεξέτασή της, είπε ότι οι πληροφορίες που γνωρίζει για τους προηγούμενους ενοικιαστές, είναι από «κουβέντες που έγιναν». Δεν θυμάται ημερομηνίες. Αγόρασαν τις μετοχές της εταιρείας το 2010, επειδή τους παρότρυναν ότι θα ήταν καλή ιδέα. Ανέφερε πως «είχα μια δισκοθήκη στον ίδιο δρόμο και είπαμε να αγοράσουμε ένα μπαρ» για να συνεργάζονται οι δύο επιχειρήσεις. Διαφώνησε ότι λειτουργούσε η ίδια και το επίδικο μπαρ. Επέμενε ότι μόνο περιστασιακά περνούσε από το υποστατικό «για να δει τι γίνεται». Αρχικά διαχειριστής ήταν ο Dario. Ακολούθως, το 2012, τον αντικατέστησε κάποιος «Paolo», η διαχείριση ήταν έναντι αμοιβής. Η επιχείρηση του μπαρ ήταν ζημιογόνα και το 2014 αποφάσισαν να την κλείσουν. Ισχυρίστηκε ότι η παράδοση/επιστροφή του υποστατικού έγινε μόλις τον Ιούνιο του 2015, επειδή οι εκπρόσωποι των Αιτητών δεν παραλάμβαναν τα κλειδιά λόγω του ότι ήθελαν να πληρωθούν τα ενοίκια τους. Επέμενε ότι η ίδια δεν έχει σχέση με την ενοικίαση, περνούσε μια φορά κάθε 15 ημέρες, δεν διενεργούσε εισπράξεις, δεν πλήρωνε υπαλλήλους, ούτε ενοίκια. Όσον αφορά την ενοικίαση, εν τέλει ανέφερε πως ο σύζυγός της συμφώνησε προφορικά με τον Dario «να μείνει το ενοικιαστήριο στην εταιρεία».
- Η μαρτυρία του κ. ΧΧΧΧ Νεοκλέους (Καθ' ου 1) Στη μαρτυρία του ο Καθ' ου 1 είπε ότι η Καθ' ης 3 είναι εταιρεία δικών του συμφερόντων. Η Καθ' ης 4 το ίδιο. Συγκεκριμένα, έχει αγοράσει τις μετοχές της Καθ' ης 4 από τους προηγούμενους μετόχους την περίοδο 2009-
- Υποστήριξε ότι ο ίδιος ουδεμία σχέση έχει με τους Αιτητές, ούτε οι Καθ' ων 3 έχουν οποιανδήποτε σχέση με εκείνους. Η μόνη σύνδεση είναι ότι ο ίδιος έχει εκδώσει, μέσω των Καθ' ων 3, κάποιες επιταγές προς τον Dario και ο τελευταίος τις παρέδωσε στους Αιτητές. Αναγνώρισε σχετικά το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Περαιτέρω, προσδιόρισε τους Καθ' ων 4 λέγοντας ότι ήταν «μπαρ, μπυραρία». Κατά την αντεξέτασή του, διευκρίνισε ότι μέσω του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 7 αγόρασε τον «αέρα» της επιχείρησης των Καθ' ων 4 και κάποιον ευτελή εξοπλισμό. Έδωσε €30.000 στον Dario και €40.000 στους άλλους δύο μετόχους για αυτή την πράξη. Οι Καθ' ης 4 εταιρεία νομίζει ότι «έκλεισε». Δέχθηκε ότι μπήκε στο μαγαζί όταν αγόρασε τις μετοχές των δύο μετόχων τον Ιούνιο του
- Δέχθηκε επιπλέον, ότι τότε έγινε διευθυντής και γραμματέας των Καθ' ων 4 και ότι αυτός ήταν ο «κυρίαρχος». Είπε ότι συμφώνησε με τον Dario για να παραμείνει ως διαχειριστής και να δουλεύει και για λογαριασμό του. Τις μετοχές του Dario τις αγόρασε στις αρχές του 2010 και έκτοτε «η συνεννόηση ήταν να τον [εννοεί τον Dario] έχω στο μαγαζί να δουλεύει». Σε ερώτηση γιατί ο ίδιος δεν πλήρωσε ενοίκιο, απάντησε ότι έδωσε επιταγές του Dario για να πληρώσει εκείνος τα ενοίκια, ο Dario ήταν «ο μάστρος». Ο ίδιος δεν έλεγχε ούτε τα λογιστικά. Ο Dario δεν του απέδιδε κέρδη, ούτε βιβλία για να ελέγξει. Τούτη η κατάσταση συνεχίστηκε μέχρι και το 2012, οπόταν και ανέλαβε κάποιος «Paolo» με την προοπτική ότι η επιχείρηση θα λειτουργούσε καλύτερα. Όμως τούτο δεν συνέβη και ο Καθ' ου 1 διέταξε το κλείσιμό της. Όσον αφορά το γεγονός ότι δεν συμμορφώθηκε με το περιεχόμενο της προειδοποιητικής επιστολής για το οφειλόμενα ενοίκια, απάντησε ότι το έπραξε αυτό επειδή «είχα τον κύριο Dario τζιαμέ», ενώ στη συνέχεια είπε ότι «γιατί ήταν πάνω στην εταιρεία, το διαχειρίζετο ο Dario, εγώ δεν χρωστούσα ενοίκια του κύριου Μαυρή» εννοώντας τους Αιτητές. Ακολούθως ανέφερε ότι ο Dario του είχε πει «τα ενοικιαστήρια τα έχω εγώ, είναι πάνω μου όλα». Γ. Οι Αγορεύσεις. Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων που έλαβε χώρα στις 17/12/2018, οι δικηγόροι των διαδίκων παρουσίασαν και υιοθέτησαν γραπτά κείμενα και η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε. ΙΙΙ. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ / ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Έχοντας διεξέλθει το περιεχόμενο των δικογράφων και λαμβάνοντας υπόψιν την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου αλλά και τις αγορεύσεις, προχωρώ ακολούθως σε σύνοψη, περιορισμό και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι το ακίνητο συμπληρώθηκε πριν το 2000 και ότι βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή, ως σαφώς προκύπτει και από το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Τα ζητήματα που εγείρονται στην Απάντηση των Καθ' ων σχετικά με τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου δεν έχουν προωθηθεί και συνεπώς έχουν εγκαταλειφθεί. Υπενθυμίζω όμως ότι η δικαιοδοσία ελέγχεται αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο αφού είναι θέμα δημόσιας τάξης που δεν εξαρτάται από την οποιανδήποτε συμφωνία. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της αυτενέργειας που επιβάλλει ο ειδικός χαρακτήρας της παρούσας δικαιοδοσίας, θα με απασχολήσει το κατά πόσον η συμβατική ενοικίαση έχει μετατραπεί σε θέσμια. Δεδομένου επίσης ότι έχει επιστραφεί η κατοχή του Υποστατικού, η έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής δεν αποτελεί επίδικο ζήτημα και δεν ενδιαφέρει για το εναπομένον ζήτημα των οφειλόμενων ενοικίων το άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου. Ούτε το ύψος των κατ' ισχυρισμό οφειλόμενων ενοικίων έχει αμφισβητηθεί, εντούτοις το βάρος απόδειξης είναι στους Αιτητές να αποδείξουν ότι τους οφείλονται ενοίκια και σε ποια έκταση. Παραδεκτό είναι επίσης ότι υπήρχε σχέση ιδιοκτήτη - ενοικιαστή στο Υποστατικό, πλην όμως αμφισβητείται ποιος στην πραγματικότητα ήταν ο αντισυμβαλλόμενος των Αιτητών. Συνεπώς, ουσιαστικά τα μοναδικά επίδικα θέματα είναι κατ' αρχάς ποιος ή ποιοι εκ των τεσσάρων Καθ' ων η Αίτηση ήταν στην πραγματικότητα ο ενοικιαστής / οι ενοικιαστές του Υποστατικού και εφόσον στοιχειοθετηθεί αυτό, η διαπίστωση σε ποια έκταση έχουν αποδείξει την υπόθεσή τους οι Αιτητές. IV. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η παρούσα δικαιοδοσία αφορά ενοικιάσεις που έχουν καταστεί θέσμιες. Η θέσμια ενοικίαση αποτελεί το προσωπικό δικαίωμα του αμετακίνητου και συνιστά πλάσμα νόμου.[1] Κύριο χαρακτηριστικό των ενοικιάσεων που καθίστανται θέσμιες είναι ότι τίθενται περιορισμοί τόσο στις εξώσεις όσο και στις αυξήσεις των ενοικίων (άρθρα 8 και 11 του Νόμου). Άλλη ιδιαιτερότητα είναι ότι οι οποιοιδήποτε συμβατικοί όροι ενοικίασης (ρητοί ή εξυπακουόμενοι) συνεχίζουν να ισχύουν κατά τη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης μόνο εφόσον είναι σύμφωνοι προς τις διατάξεις του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, όπως ρητά διαλαμβάνεται στο άρθρο 27 του Νόμου. Το παρόν Δικαστήριο, στα πλαίσια της ενυπάρχουσας δικαιοδοσίας του προς επίλυση των διαφορών που αναφύονται σχετικά με τις υπό αναφορά θέσμιες (προστατευόμενες) ενοικιάσεις, καθώς και επί οποιουδήποτε κύριου ή παρεμπίπτοντος συναφούς με αυτές θέματος, εκτός από τα βασικά ζητήματα που σχετίζονται με την ανάκτηση της κατοχής και την αναπροσαρμογή ενοικίου, πραγματεύεται, μεταξύ άλλων, τα θέματα που άπτονται της επιδίκασης των καθυστερημένων και οφειλόμενων ενοικίων, καθώς επίσης και αξιώσεις που αφορούν επιδίκαση αποζημιώσεων λόγω ζημιών που προκαλούνται σε ελεγχόμενα υποστατικά.[2] V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Όπως προκύπτει από τη σχετική νομολογία, η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι ένα πολυσχιδές έργο. Το Δικαστήριο οφείλει να προβεί στην αξιολόγηση αντιπαραβάλλοντας και διερευνώντας τα επίδικα γεγονότα με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων των διαδίκων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται έτσι ώστε το Δικαστήριο να μην περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του μάρτυρα, αλλά να λάβει υπόψιν όλες τις σχετικές και νομικές αποδεκτές παραμέτρους αξιολόγησης. Η δε αποτίμηση της μαρτυρίας θα πρέπει να γίνει με βάση την κρίση του Δικαστηρίου για το αξιόπιστο αυτής και όχι στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Όπως επιβεβαιώθηκε πολύ πρόσφατα στη ΝΑΤ JANGO FASHION LTD ν. Α.Κ.ΠΟΧΤΖΕΛΙΑΝ & ΥΙΟΙ (ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ) ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2018:A443, Πολ.΄Εφεση Αρ. 105/2014, ημερ. 15/10/2018 η μαρτυρία αξιολογείται σφαιρικά και όχι μικροσκοπικά. Συναφώς, θα πρέπει να είναι πάντα υπόψιν ότι κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός. Οι ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα, το επίπεδο μόρφωσης και ο τρόπος έκφρασης του μάρτυρα δεν πρέπει να αποτελούν στοιχεία που να επενεργούν αρνητικά εις βάρος της ίδιας της αξιοπιστίας του. Όπως πολύ εύστοχα υποδείχθηκε στη Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)Α.Α. Δ.676: « Η ανθρώπινη εμπειρία διδάσκει ότι ένας ευγενής και ήπιος μάρτυρας, δεν είναι κατ΄ ανάγκην και ειλικρινής. Και το αντίθετο. Ένας υπερβολικά διαχυτικός ή αναστατωμένος μάρτυρας μπορεί να ορμάται από μια πλειάδα αιτιών, χωρίς να είναι ανειλικρινής. » Έχοντας υπόψιν τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[3] και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας. Διευκρινίζω ότι, παρόλο που έχω μελετήσει με προσοχή το σύνολο των τεκμηρίων που έχουν παρουσιαστεί ενώπιον μου και έχω προβεί στις σχετικές αντιπαραβολές όπου έκρινα αναγκαίο, για σκοπούς οικονομίας δεν θα αναφερθώ σε κάθε ένα τεκμήριο ξεχωριστά παρά μόνο σε ό,τι κρίνω ότι έχει ειδική βαρύτητα προς αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης.
- Αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. ΧΧΧΧ Χριστοδουλίδη (Μ. Α. 1). Σε γενικό πλαίσιο, θετική είναι η εντύπωση που έχω αποκομίσει από τη μαρτυρία του Μ. Α.
- Μαρτυρία συγκροτημένη και πειστική που δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Η φιλαλήθεια του εν λόγω προσώπου ήταν εμφανής. Δεν προσπάθησε να υπεκφύγει απαντήσεων ή να παρουσιάσει διαστρεβλωμένη εικόνα της πραγματικότητας όπως ο ίδιος τη βίωσε, ακόμα και εάν μερικά από όσα ανέφερε δεν ήταν βολικά για την προώθηση της υπόθεσης των Αιτητών. Εντούτοις, δεν μπορώ να αποδεχθώ πλήρως τη μαρτυρία του. Το ουσιαστικότερο που δεν αποδέχομαι είναι την αναφορά του στην κυρίως εξέτασή του, ότι αντισυμβαλλόμενος των Αιτητών στην επίδικη ενοικίαση κατέστη, πέραν του Καθ' ου 1, και η Καθ' ης
- Παρόλο που αποδέχομαι ότι η παρουσιαζόμενη ως «διευθύντρια» της επιχείρησης Καθ' ης αρ. 2 είχε άμεση σχέση με το Υποστατικό, δεν συμφωνώ ότι όσα τέθηκαν ενώπιον μου αρκούν για να την αναγάγουν σε ενοικιάστρια και κατ' επέκταση συνυπεύθυνη για τις όποιες οφειλές ενοικίων. Ο λόγος που δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό του είναι επειδή όπως διαφάνηκε κατά την αντεξέτασή του, όσον αφορά την Καθ' ης 2, ο μάρτυρας μιλούσε συμπερασματικά λόγω των στοιχείων που περιήλθαν εις γνώση του εκ των υστέρων, και ειδικά τις πληροφορίες που εξασφάλισε ο δικηγόρος του από τον ΚΟΤ. Ο ίδιος ο Μ. Α. 1, ευθαρσώς και χωρίς περιστροφές παραδέχτηκε ότι την Καθ' ης 2 δεν την γνωρίζει καν και ότι μόνο με τον Καθ' ου 1 είχε να κάνει κατά τον κρίσιμο χρόνο. Το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέτασή του, έχει αυτόδηλο περιεχόμενο: « E. Έχεις πει ότι θα υπογράφετε, αν εξοφλούνταν τα παλιά ενοίκια, τα καθυστερημένα ενοίκια θα υπογράφετε νέο ενοικιαστήριο έγγραφο. A. Μάλιστα. E. Με ποιον θα υπογράφετε; A. Με τον κύριο XXXXX Νεοκλέους. E. Μόνο με τον κύριο XXXXX; A. Ασφαλώς μόνο, δεν ήξερα άλλον. » Επίσης, παρόλο που στη μαρτυρία του, κατά την κυρίως εξέτασή του δήλωσε ότι είχε αναφέρει στον Καθ' ου 1 ότι δεν θα αναγνώριζε άλλον ενοικιαστή εκτός του Dario, παρά μόνο εάν προηγουμένως πληρώνονταν τα οφειλόμενα ενοίκια και συναπτόταν νέα συμφωνία ενοικίασης, προκύπτει ότι εν τέλει η πλευρά των Αιτητών συναίνεσε στο να συναφθεί νέα συμφωνία ενοικίασης. Διότι, όπως φαίνεται από τη μαρτυρία του Μ. Α. 2, οι Αιτητές συνυπέγραψαν το σχετικό έντυπο του ΚΟΤ, μέσω του οποίου ο Καθ' ου 1 ανέλαβε ως «επιχειρηματίας» του υποστατικού, ενέργεια που υποδηλώνει εάν όχι τη ρητή συναίνεση, σίγουρα την εξυπακουόμενη αποδοχή από τους Αιτητές για τη διαφοροποίηση της μέχρι τότε ενοικιαστικής σχέσης. Επίσης, οφείλω να σημειώσω ότι ο μάρτυρας δεν ήταν σαφής όσον αφορά το τι ακριβώς θα εξοφλείτο με την επιταγή των €12.800 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7(γ)) η οποία εν τέλει δεν εξαργυρώθηκε. Δεδομένου όμως ότι η βασική του θέση ότι οφείλονται ενοίκια από τον Αύγουστο του 2009 (μέρος) προς €2.050 μηνιαίως, δεν έχει αμφισβητηθεί, το σημείο της μαρτυρίας του εν τέλει καθίσταται άνευ σημασίας. Κατά τα λοιπά, αποδέχομαι την υπόλοιπη μαρτυρία του. Όσα ανέφερε συνάδουν με τα παρουσιασθέντα τεκμήρια. Η ενώπιον μου μαρτυρία, συνολικά ιδωμένη, επιβεβαιώνει τη βασική θέση των Αιτητών ότι από ή περί τα μέσα του 2009 μέχρι και περί τις αρχές του 2010 ο Καθ' ου 1 ανέλαβε σταδιακά την επιχείρηση που είχε προηγουμένως ο Dario και μέχρι και την επιστροφή της κατοχής, στις 26/03/2015, διατηρούσε την αποκλειστική κατοχή του επίδικου υποστατικού. Το γεγονός ότι στον ΚΟΤ ο Καθ' ου 1 παρουσιάζεται ως ο «επιχειρηματίας» του Υποστατικού για τα έτη 2010, 2011, 2012 και 2013 αποτελεί ένα επιπρόσθετο σημαντικό στοιχείο στάθμισης το οποίο τείνει να επιβεβαιώσει τη θέση αυτή της πλευράς των Αιτητών. Περαιτέρω, το γεγονός ότι ο ίδιος ο Καθ' ου 1 για την πιο πάνω περίοδο παρουσιάζεται να είναι δηλωμένος ως «φυσικό πρόσωπο» και όχι ως «διευθυντής εταιρείας», επιβεβαιώνει τη θέση του Μ. Α. 1 ότι οι Αιτητές ουδέποτε συναίνεσαν στην αντικατάσταση του προηγούμενου ενοικιαστή είτε από τους Καθ' ων 3, είτε από τους Καθ' ων
- Αδιαμφισβήτητο παρέμεινε και ότι το συμφωνημένο ενοίκιο ήταν €2.050 ενώ ούτε ο ισχυρισμός του Μ. Α. 1 ότι το τελευταίο ενοίκιο που καταβλήθηκε είναι έναντι ενοικίου του Αυγούστου του 2009 αμφισβητήθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο από τους Καθ' ων. Συνεπώς, αποδέχομαι, κατά το μεγαλύτερο μέρος τη μαρτυρία του, ως ανωτέρω επεξηγώ.
- Αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. ΧΧΧΧ Χατζηπέτρου (Μ. Α. 2). Άριστη εντύπωση αποκόμισα από τον εν λόγω μάρτυρα. Όσα ανέφερε, στο μέτρο που αφορούν πληροφορίες που προέρχονται από τα αρχεία που τηρούνται στον ΚΟΤ, γίνονται αποδεκτά αφού δεν αμφισβητήθηκαν. Δέχομαι, συνεπώς, ότι με βάση αίτημα που υποβλήθηκε τον Μάιο του 2010, αναδρομικά, από την 1/10/2010 η άδεια λειτουργίας του Υποστατικού εκδόθηκε με «επιχειρηματία» τον Καθ' ου 1 και με «διευθύντρια» της επιχείρησης την Καθ' ης 2, ρύθμιση που συνεχίστηκε για τα έτη 2011, 2012 και
- Η εν λόγω άδεια εκδόθηκε με την προσυπογραφή της πλευράς των Αιτητών. Δέχομαι, επίσης, ότι δεν υπάρχει στον ΚΟΤ καταχωρημένο κάποιο έγγραφο το οποίο να πιστοποιεί συγκεκριμένο πρόσωπο ως τον ενοικιαστή του υποστατικού, εντούτοις με βάση τη συνήθη πρακτική που γνωρίζει ο εν λόγω λειτουργός, είθισται, ο «επιχειρηματίας» να είναι συνήθως και ο ενοικιαστής του υποστατικού. Τέλος, δέχομαι ότι το αίτημα για άδεια λειτουργίας υποβλήθηκε από φυσικό πρόσωπο και όχι από διευθυντή εταιρείας.
- Η Αξιολόγηση της μαρτυρίας της Καθ' ης
- Δεν έχω σχηματίσει ιδιαίτερα καλή εικόνα από τη μαρτυρία της Καθ' ης
- Ήταν εμφανές ότι γνώριζε πολύ περισσότερα από όσα παρουσίασε στο Δικαστήριο. Κατά την αντεξέτασή της, είτε προσπαθούσε να υπεκφύγει των απαντήσεων, είτε γενικολογούσε. Όπως είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της ακροαματικής διαδικασίας, η εν λόγω μάρτυρας συνειδητά επιχείρησε να αυτοπαρουσιαστεί ως άσχετη προς τα επίδικα θέματα, δίχως όμως αυτό να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Η μνήμη της ήταν επιλεκτική και τούτο φαίνεται από το γεγονός ότι ενώ στη κυρίως της εξέταση προέβη σε λεπτομερέστατη αναφορά στο ιστορικό της κατοχής του υποστατικού από το 2002 με αναφορά σε συγκεκριμένες ημερομηνίες και συγκεκριμένα πρόσωπα, κατά την αντεξέτασή της η σταθερή απάντηση που έδιδε ήταν ότι όσα ξέρει είναι γενικώς «κουβέντες που άκουγε κατά καιρούς». Επίσης, θυμίζω ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο η ίδια διαχειριζόταν στον ίδιο δρόμο μια δισκοθήκη και μαζί με τον σύζυγό της αποφάσισαν «να αγοράσουν το μπαρ» ταυτόχρονα με την αγορά των μετοχών των Καθ' ων 4, ως επένδυση για τα παιδιά τους. Οι δηλώσεις αυτές υποδηλώνουν ότι η ανάληψη της επιχείρησης του επίδικου υποστατικού, έγινε στη βάση οργανωμένου πλάνου και της προσδοκίας ότι τούτες οι μεγάλες επενδύσεις[4] θα βοηθούσαν στην αύξηση του κύκλου των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων αλλά και γενικότερα την οικογένεια τους. Έχοντας επίσης υπόψιν ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο η ίδια ήταν δηλωμένη στον ΚΟΤ ως «διευθύντρια» της επιχείρησης του Υποστατικού δεν είναι πειστική η αναφορά της ότι ο δικός της ρόλος εξαντλείτο στο να περνά από το Υποστατικό «μια φορά κάθε 15 ημέρες [μόνο] για να δει τι γίνεται». Ποιος ακριβώς όμως ήταν επακριβώς ο δικός της ρόλος της στη σύναψη της επίδικης συμφωνίας ενοικίασης δεν έχει απαντηθεί μέσω της μαρτυρίας της, αφού από όσα βρίσκονται ενώπιον μου δεν μπορούν να εξαχθούν σαφή συμπεράσματα. Αυτό όμως που αναντίλεκτα προκύπτει, αντιπαραβάλλοντας τη μαρτυρία της με όσα ανέφερε ο ίδιος ο Μ. Α. 1, η Καθ' ης 2 δεν είχε οποιονδήποτε ρόλο ή συμμετοχή στις συζητήσεις και διαπραγματεύσεις όταν ο σύζυγός της προσέγγισε τον Μ. Α. 1 δίδοντας του τις επιταγές των Καθ' ων
- Συνεπώς, παρά την γενικότερη μη θετική εντύπωση που αποκόμισα από τη μαρτυρία της, όσον αφορά την ουσιαστικότερη της θέση, ότι δηλαδή η ίδια δεν έχει οποιανδήποτε σχέση με την επίδικη ενοικίαση, με βάση τα ενώπιον μου δεδομένα, δεν μπορώ παρά να αποδεχθώ τη μαρτυρία της επ' αυτού του σημείου.
- Η Αξιολόγηση της μαρτυρίας του Καθ' ου
- Αρνητική ήταν η εντύπωση που μου έκανε ο Καθ' ου
- Ήταν εμφανής η προσπάθειά του να επιρρίψει την όλη ευθύνη στην Καθ' ης 4 εταιρεία η οποία όπως ο ίδιος ανέφερε είναι «έχει κλείσει»[5] εννοώντας προφανώς ότι η αναφερόμενη εταιρεία έχει διαλυθεί ή ότι είναι οικονομικά αδρανής. Ισχυρίστηκε ότι δεν έχει οποιανδήποτε σχέση προσωπικά ο ίδιος με την ενοικίαση, εντούτοις, εν τη ρύμη του λόγου του, είπε ότι ο ίδιος έδωσε τις επιταγές (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 7 και 10) των Καθ' ων 3 στον Dario, για να εξοφλήσει τα οφειλόμενα ενοίκια. Χαρακτηριστική ήταν η επαμφοτερίζουσα του στάση ως προς το ζήτημα της μη πληρωμής των ενοικίων. Αρχικά είπε ότι τα ενοίκια δεν πληρώθηκαν επειδή «είχα τον Dario τζιαμέ». Ακολούθως ισχυρίστηκε ότι τα ενοίκια δεν πληρώθηκαν «επειδή ήταν πάνω σε εταιρεία». Τέλος, έριξε το φταίξιμο στον Dario λέγοντας ότι το εν λόγω πρόσωπο τον είχε διαβεβαιώσει ότι «τα ενοικιαστήρια είναι πάνω του». Αυτή η στάση και συμπεριφορά καταδεικνύει ότι ο σκοπός του εν λόγω μάρτυρα δεν ήταν να πει την αλήθεια στο Δικαστήριο αλλά με κάθε τρόπο να υποστηρίξει, πώς ο ίδιος δεν φέρει προσωπική ευθύνη για την πληρωμή των ενοικίων. Συνακόλουθα, δεν αποδέχομαι τη βασική του θέση ότι ο ίδιος δεν έχει σχέση με τους Αιτητές. Ήταν ο ίδιος προσωπικά που είχε διαπραγματεύσεις με τον Μ.Α. 1 για να αναλάβει την κατοχή του Υποστατικού, ήταν ο ίδιος που ως φυσικό πρόσωπο με την συνυπογραφή των Αιτητών κατέστη ο «επιχειρηματίας» του υποστατικού και ήταν αυτός που μέσω μιας τρίτης άσχετης εταιρείας (Καθ' ων 3) δικών του συμφερόντων, ξόφλησε μέρος των παλαιοτέρων ενοικίων που οφείλονταν στους Αιτητές. Ήταν αυτός, που μαζί με τη σύζυγό του, από το 2010 μέχρι και την επιστροφή της κατοχής τον Ιούνιο του 2015 είχαν την πραγματική κατοχή του Υποστατικού. Τα πρόσωπα που βρίσκονταν εκεί, είτε λέγονταν Dario, είτε Paolo, ή άλλως πως δεν ήταν τίποτα περισσότερο από εργοδοτούμενοι, υπάλληλοι, υπηρέτες ή αντιπρόσωποι των Καθ' ων 1 και 2 και για τούτο το λόγο αμείβονταν για τις υπηρεσίες τους. Με βάση τα προαναφερόμενα δεν αποδέχομαι και απορρίπτω τη μαρτυρία του Καθ' ου
- VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Α. Τα πραγματικά Γεγονότα. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση, προκύπτουν τα ακολούθα συμπέρασμα όσον αφορά τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Το επίδικο υποστατικό έχει ανεγερθεί πριν το 1999 και βρίσκεται σε ελεγχόμενη από το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων περιοχή. Οι Αιτητές είναι oι ιδιοκτήτες του Υποστατικού. Αρχικά, οι Αιτητές σύναψαν γραπτή συμφωνία με τον ΧΧΧΧ Κάιζερ και τον Dario ΧΧΧΧΧ ή ΧΧΧΧΧΧΧ σύμφωνα με τον Έφορο Εταιρειών, (στο εξής: «Dario») για την ενοικίαση του Υποστατικού. Στη πορεία του χρόνου παρέμεινε ως μοναδικός ενοικιαστής ο Dario. Η διάρκεια της ενοικίασης αυτής ήταν από την 01/04/2002 μέχρι τις 31/003/
- Σχετικό είναι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Μετά τη λήξη της, η ενοικίαση κατέστη θέσμια. Το συμφωνηθέν ενοίκιο κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν €2.050,00 μηνιαίως. Ο Dario, συνεργαζόμενος με κάποιον ΧΧΧΧ Αριστοτέλους και κάποιον ΧΧΧΧ Φιλίππου ασκούσε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στο Υποστατικό μέσω της Καθ' ης αρ. 4 εταιρείας. Κάθε ένας εκ των τριών είχε επ' ονόματί του 333 μετοχές. Περί τα μέσα του 2009 οι Καθ' ων 1 και 2 αποφάσισαν να επενδύσουν στην επιχείρηση της μπυραρίας που διεξαγόταν στο Υποστατικό επειδή θεώρησαν ως καλή ιδέα τη συνεργασία της εν λόγω μπυραρίας με μια επιχείρηση δισκοθήκης που η Καθ' ης διατηρούσε στον ίδιο δρόμο. Οι Καθ' ων 1 και 2 σταδιακά ανάλαβαν την αποκλειστική κατοχή του Υποστατικού έναντι του συνολικού ανταλλάγματος €70.000, ποσό το οποίο διαμοίρασαν στον προηγούμενο ενοικιαστή και στα πρόσωπα με τα οποία εκείνος συνεργαζόταν. Στα πλαίσια τούτης της συμφωνίας, αρχικά στις 04/06/2009, ο Καθ' ου 1 αντικατάστησε ως μέτοχος τους προαναφερθέντες ΧΧΧΧ Αριστοτέλους και ΧΧΧΧ Φιλίππου, ενώ από τις 19/01/2010 κατέστη ο μοναδικός μέτοχος, διευθυντής και γραμματέας των Καθ' ων
- Σχετικά είναι το ΤΕΚΜΗΡΙΑ 5 και το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Κατά ή περί τον ίδιο χρόνο, ήτοι περί στις αρχές του 2010, ο Καθ' ου 1 προσέγγισε τους Αιτητές με σκοπό να εξοφλήσει προηγούμενα οφειλόμενα ενοίκια ύψους €32.800 (που αντιστοιχούν σε 16 μήνες) και να αντικαταστήσει τον Dario ως ενοικιαστή. Προς τούτο εξέδωσε 3 μεταχρονολογημένες επιταγές των Καθ' ων
- Οι δύο πρώτες, ημερομηνίας 15/02/2010 και 15/03/2010, ήταν για το ποσό των €10.000 και μια για το ποσό των €12.800 (σχετικά, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7Α, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7Β, και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7Γ). Αυτές οι επιταγές δεν ανέγραφαν το πρόσωπο το οποίο θα έπρεπε να πληρωθεί. Τον Απρίλιο και τον Μάιο του ιδίου έτους, οι δύο πρώτες επιταγές εξαργυρώθηκαν προσωπικά από τον διευθυντή των Αιτητών (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10Α και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10Β). Η απόδειξη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 - απόδειξη αρ. 424184) για το ποσό των €20.000 ημερομηνίας 14/05/2010 είναι σχετική. Από το περιεχόμενο της εν λόγω απόδειξης προκύπτει ότι με το ποσό των €20.000 εξοφλήθηκαν τα ενοίκια μέχρι και μέρος (€1.550) του Αυγούστου του
- Αποδέκτης της απόδειξης παρουσιάζεται ο Dario. Πέραν της πληρωμή των δύο προαναφερθέντων επιταγών, δεν καταβλήθηκε οποιοδήποτε άλλο ποσό έναντι των ενοικίων. Η κατοχή επιστράφηκε στους Αιτητές μόλις τον Ιούνιο του 2015 μέσω του προηγούμενου δικηγόρου των Καθ' ων. Β. Ποιος ήταν κατά τον επίδικο χρόνο ο πραγματικός ενοικιαστής του Υποστατικού. Τα επίδικα γεγονότα, στη νομική τους διάσταση, φέρνουν στο φως το προβλεπόμενο εκ του άρθρου 62 του περί Συμβάσεων Νόμου δικαίωμα αντικατάστασης μιας σύμβασης ή και ενός συμβαλλόμενου μέρους σε αυτήν (novation). Το εν λόγω άρθρο έχει ως εξής: «
- Αν οι συµβαλλόµενοι συµφωνούν να αντικαταστήσουν τη σύµβαση µε νέα, ή να υπαναχωρήσουν από τη σύµβαση ή να τροποποιήσουν αυτήν, η αρχική σύµβαση δεν χρειάζεται εκπλήρωση. » Σχετικά, στο Chittys on Contracts 31st Edition, Volume 1, σελ. 1515 παρ. 19-086 αναφέρονται τα εξής: « Novation. There is no doubt that with the consent of both contracting parties all contracts of any kind may be transferred, and the term "novation" has been introduced from Roman law to describe this species of transfer. Novation takes place where the two contracting parties agree that a third, who also agrees, shall stand in the relation of either of them to the other. » Όπως επιπλέον εξηγείται στο Chittys η αντικατάσταση μπορεί να αφορά ολόκληρο, μέρος μιας συμφωνίας, ή ακόμα και πολυμερή συμφωνία με επηρεασμό μόνο συγκεκριμένων συμβαλλομένων και εξακολούθηση της ισχύος της αρχικής συμφωνίας για τα υπόλοιπα μέρη. Σε αντίθεση με την εκχώρηση δικαιωμάτων, η αντικατάσταση απαιτεί τη συμφωνία όλων των εμπλεκομένων και αντί να μεταβιβάζει υφιστάμενες υποχρεώσεις, τις καταργεί και τις αντικαθιστά με νέες υποχρεώσεις. Στον περί Συμβάσεων Νόμο δεν προβλέπεται οποιοσδήποτε συγκεκριμένος τύπος συντέλεσης της αντικατάστασης, οι δε υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται με τη νέα σύμβαση, μπορεί να είναι οι ίδιες ή διαφορετικές με εκείνες που είχαν αναληφθεί με τη σύμβαση η οποία αντικαθίσταται. [6] Επιπροσθέτως, όπως χαρακτηριστικά επεξηγείται στο σύγγραμμα The India Contract Act των Polloc & Mulla, 14η Αναθεωρημένη Έκδοση, Novation, Formalities, σελ. 948 η νέα συμφωνία μπορεί να συναφθεί είτε προφορικά, είτε να εξαχθεί από τη συμπεριφορά των μερών. Σχετικά είναι και τα αναφερόμενα στην ΠΙΓΚΟΣ ΕΣΤΕΙΤΣ ΛΤΔ ν. ΜΙΧΑΛΗ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ ΝΙΚΟΛΑ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ κ.α., ECLI:CY:AD:2015:A628, Πολιτική Εφεση Αρ. 304/2009, ημερ. 28/09/2015: « Η αντικατάσταση υπάρχουσας σύμβασης με νέα, ως αποτέλεσμα συμφωνίας των εμπλεκομένων μερών, είναι δυνατό να οδηγήσει σε αποδέσμευση από τις προηγούμενες συμβατικές τους υποχρεώσεις. Ο όρος «novation» εισήχθη από το ρωμαϊκό δίκαιο. Απαιτείται, ως ουσιαστικό στοιχείο, η λήψη της συγκατάθεσης όλων των μερών μιας συμφωνίας, προκειμένου αυτή να αντικατασταθεί. Συνήθως παίρνει τη μορφή αντικατάστασης ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη μιας σύμβασης από τρίτο πρόσωπο και συνεπάγεται τη μεταβίβαση τόσο των δικαιωμάτων όσο και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εν λόγω σύμβαση. Είναι βέβαια δυνατό η νέα σύμβαση να αφορά αντικατάσταση της προηγούμενης με τα ίδια συμβαλλόμενα μέρη. Αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας νέας σύμβασης (Chitty on Contracts, 26th ed., vol. 1, para 1436, p. 902). » Όσον αφορά ιδιαιτέρως τις συμφωνίες ενοικιάσεως, όπως τονίσθηκε στη MAXIMOS COURT LTD v.
- ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΠΙΕΡΗ κ.α.
(2001)1Β ΑΑΔ 875 η αποδοχή ενοικίου από τρίτο πρόσωπο δεν επιμαρτυρεί, άνευ ετέρου, τη συνομολόγηση νέας ενοικίασης αλλά μόνο στοιχείο συνυπολογισμού. Θα πρέπει τα εκάστοτε περιστατικά να καταδεικνύουν την πρόθεση όλων των μερών για τη δημιουργία νέας συμφωνίας.[7] Για να πληρούνται δε οι προϋποθέσεις του άρθρου 62 του περί Συμβάσεων Νόμου για αντικατάσταση (novation) του ενοικιαστή σε μια συμφωνία ενοικίασης απαιτείται συμφωνία όλων των εμπλεκομένων.[8] * Εφαρμόζοντας το πιο πάνω νομικό πλαίσιο στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα. Με δεδομένο ότι η πληρωμή ενοικίων από τρίτο πρόσωπο δεν αποτελεί επαρκές και αυτοτελές υπόβαθρο στοιχειοθέτησης σύναψης νέας ενοικιαστικής σχέσης μεταξύ των Αιτητών και του όποιου τρίτου προσώπου, είναι αδιαμφισβήτητο ότι οι Καθ' ων 3 δεν έχουν οποιανδήποτε σχέση στην επίδικη ενοικίαση. Το ίδιο ισχύει και για τους Καθ' ων 4. Ενώπιον μου δεν υπάρχει το παραμικρό ίχνος μαρτυρίας από το οποίο θα μπορούσε να συναχθεί το συμπέρασμα ότι οι Αιτητές συναίνεσαν για την αντικατάσταση του Dario από τους Καθ' ων 4 με τους οποίους δεν είχαν οποιανδήποτε συμβατική σχέση. Στη Pantazis and Sons Co Ltd v Νικολάου
(2002)1Α Α.Α.Δ 217 αναφέρθηκαν τα εξής: « Η σύσταση της εταιρείας και η διεξαγωγή των εργασιών της, έστω εν γνώσει των εφεσειόντων, απέμεινε εσωτερικό ζήτημα και, στο πλαίσιο των δεδομένων, δεν επέφερε την ανάδειξή της σε ενοικιαστή κατά αντικατάσταση του εφεσίβλητου. » Κατά μείζονα λόγο στην παρούσα υπόθεση, η πλευρά των Αιτητών ούτε συναίνεσε, ούτε καν φάνηκε να γνωρίζει για την ύπαρξη και την επιχειρηματική δραστηριότητα των Καθ' ων 4 και συνεπώς αυτοί δεν μπορούν να θεωρηθούν ως «ενοικιαστές» του Υποστατικού. Ούτε όσον αφορά την Καθ' ης 2 έχει παρουσιαστεί εκείνη η απαραίτητη μαρτυρία μέσω της οποίας να στοιχειοθετείται ότι η ίδια είχε προσωπικά συμβληθεί με τους Αιτητές. Παρεμβάλλω ότι η ενοικίαση[9] είναι μια αμφίπλευρη συμφωνία. Στο πλαίσιο της παρούσας δικαιοδοσίας, η έννοια αυτή συναρτάται με την εγκαθίδρυση δικαιώματος για την αποκλειστική κατοχή[10] και την ανεμπόδιστη εκμετάλλευση ενός υποστατικού έναντι συμφωνηθέντος ανταλλάγματος. Μια συμφωνία ενοικίασης, κατά κύριο λόγο, συνάπτεται ρητώς και ως επί το πλείστο, γραπτώς και ως συνήθως με βάση το δόγμα της συμβατικής σχέσης (privity of contract) δεσμεύει μόνο τους συμβαλλόμενους. Η αντικατάσταση ενός ενοικιαστή (novation) όπως οι σχετικές αρχές έχουν προηγουμένως παρατεθεί, αποτελεί μια εξαίρεση του εν λόγω δόγματος της συμβατικής σχέσης. Πέραν όμως των πιο πάνω, όπως υποστηρίζεται και στο σύγγραμμα Megarry & Wade (ανωτέρω) υπό τον τίτλο The nature and Creation of Leases - Types of Leases and Tenancies -
(2)Periodic Tenancies
(3)By Conduct - σελ. 785 παρ. 17-086, είναι πιθανόν μια ενοικίαση να εγκαθιδρυθεί στη βάση της πρόθεσης και της συμπεριφοράς των συμβαλλομένων (by conduct). Σε τούτη την περίπτωση, το βάρος απόδειξης ότι μέσω της συμπεριφοράς των διαδίκων (by conduct) έχει συναφθεί συμφωνία ενοικίασης, το φέρει η πλευρά που το επικαλείται και εναπόκειται σε αυτήν να το αποσείσει με την κατάλληλη μαρτυρία. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « The issue has always been to determine the likely intentions of the parties, and it is up to the person asserting that there is a tenancy to make good his claim. » Εν προκειμένω, η μαρτυρία του ίδιου του Μ.Α. 1 στην οποία έχω αναφερθεί προηγουμένως, αντί με σαφή τρόπο να επιβεβαιώσει τη σύναψη ενοικιαστικής σχέσης μεταξύ των Αιτητών και της Καθ' ης 2 είτε δια αντικατάστασης, είτε δια συμπεριφοράς, συνηγορεί προς το αντίθετο συμπέρασμα. Είναι μεν γεγονός ότι η Καθ' ης 2 είχε κάποιον, μάλλον διευθυντικό ρόλο στην όλη επιχείρηση καθώς και φυσική παρουσία στο Υποστατικό. Όμως, αυτά τα δεδομένα, είναι από τη μια αναμενόμενα λόγω της συζυγικής σχέσης μεταξύ των Καθ' ων 1 και 2, και από την άλλη, δεν αρκούν για να αναγάγουν την Καθ΄ ης 2 αυτομάτως σε ενοικιάστρια και συνυπεύθυνη για πληρωμή όλων των οφειλόμενων ενοικίων, ως η εισήγηση των Αιτητών. Εξάλλου, ο Μ. Α. 1 παραδέχθηκε ότι ο ίδιος ουδέποτε διαπραγματεύθηκε με την Καθ' ης 2, την οποία δεν γνωρίζει καν. Από την άλλη πλευρά, όσον αφορά τον Καθ' ου 1, σημειώνω τα εξής. Θυμίζω ότι αρχικώς οι Αιτητές είχαν θέσει ως όρο για να αποδεχθούν την αντικατάσταση του Dario την εξαργύρωση και των 3 επιταγών συνολικής αξίας €32.800 και την υπογραφή νέου ενοικιαστηρίου εγγράφου. Το ποσό αντιστοιχεί σε 16 οφειλόμενα ενοίκια. Όπως ορθά ο κ. Κορακίδης εισηγείται, φαίνεται πως είχε σκοπό να καλύψει τα ενοίκια από τον Νοέμβριο του 2008 έως και τον Φεβρουάριο του 2010, όπως συνάγεται από την προτελευταία απόδειξη του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- Όμως, η τρίτη επιταγή των €12.800, ήτοι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7(γ), ουδέποτε εξαργυρώθηκε και ως εκ τούτου, στις 30/04/2010 (ημερομηνία που η εν λόγω επιταγή κατέστη πληρωτέα) δεν επισυνέβη και η αντικατάσταση αφού δεν εκπληρώθηκε ο όρος που έθεσαν οι Αιτητές για να συναινέσουν στην αλλαγή του ενοικιαστή. Υπενθυμίζω ότι απαραίτητο στοιχείο για τη σύναψη έγκυρης συμφωνίας αντικατάστασης (novation) είναι η συμφωνία όλων των συμβαλλομένων. Συνεπώς, εν την απουσία τέτοιας συναίνεσης, δεν υπήρξε κατά το συγκεκριμένο χρονικό σημείο αντικατάσταση του ενοικιαστή, λαμβάνοντας υπόψιν και τον σχετικό όρο υπ' αριθμό 2 στο ενοικιαστήριο έγγραφο, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 που διαλαμβάνει τα εξής: «
- Οι Ενοικιαστές δεν θα έχ[ουν] το δικαίωμα μετενοκίασις, υπενοικίασης, εκχώρησις, ή παραχώρησις άδειας χρησιμοποίησις από τρίτο πρόσωπο, του όλου ή μέρους των υποστατικών εκτός εάν λά[βουν] προηγουμένως την γραπτή συγκατάθεση του ιδιοκτήτη και υπό τον ρητόν όρον ότι θα καταβάλ[ουν] εις τον ιδιοκτήτη ενοικιάζοντα το συμφωνηθέν προς τούτο ποσόν των £7,000.- » Παρά όμως τα προαναφερόμενα, η αντικατάσταση εν τέλει συντελέστηκε τον Μάιο του 2010 με αναδρομική ισχύ από τον Ιανουάριο του
- Επεξηγώ. Λαμβάνοντας υπόψιν την πλέον αξιόπιστη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, ήτοι τη μαρτυρία του Μ. Α. 2, τελικά, οι Αιτητές, τον Μάιο του 2010, δια της συμπεριφοράς τους, και συγκεκριμένα δια της προσυπογραφής από αυτούς του σχετικού εντύπου του ΚΟΤ επί του οποίου ο Καθ' ου 1, με αίτηση που υπέβαλε ζήτησε όπως θεωρηθεί αναδρομικά από την 01/01/2010 ως ο «επιχειρηματίας» του Υποστατικού, απεμπόλησαν τα δικαιώματα τους που προέκυπταν με βάση τον προπαρατεθέντα όρο αρ. 2 στο ενοικιαστήριο έγγραφο και αποδέχθηκαν την αντικατάσταση του Dario από τον Καθ' ου 1 άνευ όρων. Όπως συναφώς εξηγείται στη Μ. Σ. Σχίζα ν. Μ. Θεοφίλου Θεοφίλου κ.α. Πολιτική Έφεση Αρ. 7/2011, ημερομηνίας 03/11/2016, παρόλο που στο άρθρο 27 του Νόμου προσδιορίζεται ότι οι όροι της συμβατικής ενοικίασης συνεχίζουν να ισχύουν και όταν η ενοικίαση καταστεί θέσμια, τούτη η προϋπόθεση τελεί υπό την αίρεση ύπαρξης μεταγενέστερης τροποποιητικής συμφωνίας, ή συμπεριφοράς που καταδεικνύει ανοχή και κώλυμα λόγω συμπεριφοράς. Εκ των προαναφερόμενων, συμπεραίνω ότι δια της πιο πάνω ενέργειας καθίσταται ξεκάθαρο ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, δηλαδή τον Μάιο του 2010, ήταν κοινή και πραγματική πρόθεση και επιθυμία των συμβαλλομένων, ήτοι των Αιτητών μέσω του διευθυντή τους Μ. Α. 1 και του Καθ' ου 1, όπως ο τελευταίος καταστεί και θεωρηθεί ο ενοικιαστής του Υποστατικού, εις αντικατάσταση του Dario, αναδρομικά από 01/01/
- Συνεπώς, η ημερομηνία 01/01/2010 τεκμαίρεται ως η ημέρα όπου συντελέστηκε η αντικατάσταση του προηγούμενου ενοικιαστή και έκτοτε ο Καθ' ου 1 είναι υπόλογος για τα οφειλόμενα ενοίκια μέχρι την επιστροφή της κατοχής. Προς τούτη την κατάληξη συνηγορεί και το γεγονός πως τον Ιανουάριο του 2010 ο Καθ' ου 1 κατέστη ο μοναδικός αξιωματούχος και μέτοχος των Καθ' ων 4, μέσω των οποίων ο προηγούμενος ενοικιαστής αρκούσε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στο Υποστατικό. Για τα ενοίκια από τον Αύγουστο του 2009 μέχρι και τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους η ευθύνη για τα οφειλόμενα ενοίκια παρέμεινε στον προηγούμενο ενοικιαστή. Γ. Κατά πόσο οι Αιτητές έχουν αποδείξει την αξίωσή τους εναντίον του Καθ' ου
- Δεν αμφισβητείται ότι οι Αιτητές έχουν δεόντως επιδώσει στους Καθ' ων τις προειδοποιητικές επιστολές ημερομηνίας 25/02/2014, πλην όμως, οι εν λόγω επιστολές δεν έχουν κατατεθεί ως τεκμήριο. Δεδομένου όμως ότι η ενοικίαση έχει προ πολλού καταστεί θέσμια, η παράλειψη αυτή δεν είναι καταλυτική καθότι το επίδικο ζήτημα δεν συναρτάται πλέον με το άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου το οποίο παρέχει το δικαιοδοτικό υπόβαθρο για την ανάκτηση της κατοχής σε περίπτωση ύπαρξης καθυστερημένων ενοικίων. Η παρούσα εντάσσεται εντός του πλαισίου των υποθέσεων που αφορούν αποκλειστικά την επιδίκαση οφειλόμενων ενοικίων ζήτημα για το οποίο, τόσο τον Νόμο όσο και τη σχετική νομολογία (Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού ανωτέρω), δεν αποτελεί προαπαιτούμενο η αποστολή οποιασδήποτε προειδοποιητικής επιστολής. Εξάλλου, η κατοχή υποστατικού δυνάμει ενοικιαστικής σχέσης δημιουργεί αντίστοιχη και αλληλένδετη υποχρέωση για καταβολή ενοικίου.[11] Η πλευρά τον Καθ' ων δεν έχει αμφισβητήσει το ύψος των οφειλόμενων ενοικίων. Βεβαίως, το βάρος απόδειξης για τούτο το θέμα είναι στους ώμους των Αιτητών. Στη C&F Orologas & Sons Ltd ν Μίτας, ECLI:CY:AD:2015:A46, Πολιτική Έφεση αρ. 366/09, ημερομηνίας 30/01/2015 που εφεσείοντες ήταν οι ιδιοκτήτες, αναφέρθηκε ότι: « Το βάρος απόδειξης ότι τα εν λόγω ενοίκια παραμένουν οφειλόμενα βαρύνει τους εφεσείοντες. » Στην παρούσα περίπτωση, είναι αναντίλεκτο ότι το ύψος του μηνιαίου ενοικίου κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν €2.050,
- Κοινό έδαφος είναι ότι η κατοχή του Υποστατικού επιστράφηκε τον Ιούνιο του 2015 και ότι η τελευταία πληρωμή ενοικίου έγινε για μέρος του ενοικίου του Αυγούστου του 2009 με εναπομείναν υπόλοιπο €
- Για τα ενοίκια όμως μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2009, με βάση τα ευρήματά μου υπόλογος ήταν ο προηγούμενος ενοικιαστής, αφού η αντικατάσταση συντελέστηκε μόλις την 01/01/
- Συνεπώς, τα οφειλόμενα που έχουν αποδειχθεί συμποσούνται ως εξής: · 60 μήνες για τα ενοίκια για τα έτη 2010, 2011, 2012, 2013 και 2014 (5 Χ 12) = €123.000 · 2 ½ μήνες για το 2015 (όπως οι Αιτητές έχουν περιορίσει την αξίωσή τους) = €5.125 Κατά συνέπεια, το υπόλοιπο οφειλόμενο είναι το ποσό των €128.125 (€123.000 + €5.125). Η αξίωση για τόκο προς 9,00%. Οι Αιτητές διεκδικούν και τόκους προς 9,00%. Η απαίτηση αυτή αφορά αποζημίωση για ειδική ζημία. Οι ειδικές ζημιές πρέπει να δικογραφούνται με μεγάλη λεπτομέρεια, να αποδεικνύονται με ιδιαίτερη αυστηρότητα[12] και να έχουν μεταξύ τους αιτιώδη συνάφεια (causation). Να αποτελούν δηλαδή το άμεσο και λογικό συνεπακόλουθο της πράξης που προκάλεσε τη ζημία ή απώλεια. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα The Law of Damages, 2η Έκδοση, Τhe right to interest, The position at common law, par. 10.13, σελ. 252: « In particular, interest losses, whether simple of compound, must be proved with some specificity [.] loss must be proved. Absent such proof, there will be no claim at common law. » Στο ενοικιαστήριο δεν εμπεριέχεται οποιοσδήποτε όρος που να παρέχει τέτοιο δικαίωμα στους Αιτητές, παρά μόνο ο όρος 8 που συνιστά ανεφάρμοστη ποινική ρήτρα σε περίπτωση μη επιστροφής των υποστατικών κατά τον τερματισμό της ενοικίασης. Ούτε καν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε σαφής μαρτυρία αναφορικά με την ύπαρξη της ισχυριζόμενης ζημιάς των Αιτητών και με την αιτιώδη συνάφεια προς τα επίδικα θέματα. Ο ισχυρισμός του Μ. Α. 1 ότι είναι «επιχειρηματίας» δεν είναι αρκετός για να θεμελιώσει την απαίτηση αυτή. Ως εκ τούτου, δεν έχει αποδειχθεί η αξίωση αυτή και οι Αιτητές δικαιούνται μόνο νόμιμο τόκο από την καταχώρηση. Οι διαταγές για έξοδα όσον αφορά τους υπόλοιπους Καθ' ων. Με έχει προβληματίσει το ζήτημα των εξόδων όσον αφορά του υπόλοιπους Καθ' ων. Ο κ. Κορακίδης εισηγήθηκε είτε τη μη έκδοση διαταγής για έξοδα είτε, την έκδοση διαταγής τύπου bullock order. Όπως, μεταξύ άλλων, εξηγείται στη Μιχαήλ ν. Ψαρά κ.α.
(2009)1Β Α.Α.Δ 1159 η εν λόγω διαταγή τυγχάνει εφαρμογής εφόσον: « ο ενάγων βρίσκεται σε αμφιβολία ως προς το ποιος από δύο ή περισσότερους ενεχόμενους σε ένα συμβάν είναι ένοχος επίδειξης αμέλειας έναντί του και δεν μπορούσε με λογική προσπάθεια να εξακριβώσει τα γεγονότα που σχετίζονταν με την αμέλεια. » Σε τέτοια περίπτωση, εκεί δηλαδή όπου ο επιτυχών εναγόμενος δικαιούται τα έξοδά του αλλά παράλληλα ο ενάγων δικαιούται να αποζημιωθεί από τον αποτυχόντα εναγόμενο, δύναται να εκδοθεί επιπρόσθετη διαταγή με την οποία διατάσσεται ο αποτυχών εναγόμενος όπως καταβάλει προς τον ενάγοντα τα έξοδα τα οποία αυτός διατάχθηκε να καταβάλει προς τον άλλο, τον επιτυχόντα εναγόμενο. Η άποψή μου είναι ότι δεν μπορεί να εκδοθεί διαταγή τύπου bullock order. Κατ' αρχάς, σημειώνω ότι τα επίδικα θέματα δεν σχετίζονται με αμέλεια, έτσι ώστε η εν λόγω διαταγή να μπορεί να τύχει εφαρμογής. Εν πάση περιπτώσει, τα επίδικα γεγονότα ήταν εις τη σφαίρα γνώσης των Αιτητών ή έστω θα μπορούσαν με εύλογη επιμέλεια να διαπιστωθούν εκ των προτέρων. Το γεγονός ότι στράφηκαν κατά περισσοτέρων του ενός προσώπου για σκοπούς δικής τους δικονομικής τους εξασφάλισης δεν διαφοροποιεί την ταξινόμηση της περίπτωσης. Οι σχετικές αρχές ως προς την επιδίκαση εξόδων είναι καλά γνωστές. Η σχετική νομολογία, δείχνει ότι η επιδίκαση εξόδων εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Ιδιαίτερα, στην παρούσα δικαιοδοσία, λόγω της ιδιαίτερης φύσης του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, με βάση τον κανονισμό 13(β) του Περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικό Κανονισμού, παρέχεται ευρύτατη[13] διακριτική εξουσία, η οποία θα πρέπει να ασκείται δικαστικά, δηλαδή να υπάρχει προσδιοριστικός λόγος που να επιτρέπει στο Δικαστήριο να ασκήσει τη διακριτική του εξουσία ενάντια στον κανόνα που υποβάλλει ότι, τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, λαμβάνοντας υπόψιν τη σχετική νομολογία που επιτάσσει όπως η δικαίωση διάδικου δεν συνεπάγεται δαπάνη[14] και ότι θεωρείται ασύννομο ο διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του.[15] Υπό τις περιστάσεις, η ουσία του ζητήματος είναι ότι οι Αιτητές δεν απέδειξαν την υπόθεσή τους εναντίον των υπόλοιπων Καθ' ων, ιδιαίτερα όσον αφορά την εμπλοκή της Καθ' ης 2 στη συμφωνία ενοικίασης. Παρόλα αυτά, λαμβάνω υπόψιν την υπερασπιστική γραμμή των Καθ' ων και το γεγονός ότι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο δικηγόρο καθώς και το δεδομένο ότι οι Καθ' ων 4 δεν απέδειξαν τη δική τους υπεράσπιση. Συνυπολογίζω επίσης ότι η πλευρά των Καθ' ων ενέπλεξε η ίδια τους Καθ' ων 3 στην εν λόγω υπόθεση, εκδίδοντας δικές τους επιταγές. Συνεπώς κρίνω ορθό όσον αφορά τους Καθ' ων 3 και 4 να μην εκδώσω οποιανδήποτε διαταγή για έξοδα. Όμως, όσον αφορά την Καθ' ης 2, δεν έχω πεισθεί ότι υπάρχει επαρκές υπόβαθρο για να αποκλίνω από τον βασικό κανόνα που επιτάσσει όπως τα έξοδα ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Συνεπώς θα εκδοθούν διαταγές ως ανωτέρω. VΙI. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Ως εκ των προαναφερομένων, και με τη σύμφωνη γνώμη των παρέδρων η Αίτηση επιτυγχάνει στην έκταση που καθορίζεται λεπτομερώς ανωτέρω και εκδίδονται τα ακόλουθα διατάγματα: (α) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση αρ. 1 για το ποσό των €128.125,00 για υπόλοιπο οφειλόμενων ενοικίων από 01/01/2010 μέχρι και τον Μάρτιο του 2015. (β) Επιδικάζονται τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας υπέρ των Αιτητών εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση 1, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τη Γραμματέα του Δικαστηρίου και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στη κλίμακα €100.000 - €500.000. (γ) Η απαίτηση εναντίον των Καθ' ων 2, 3 και 4 απορρίπτεται. Όσον αφορά τα έξοδα, καμία διαταγή όσον αφορά τους Καθ' ων 3 και 4. Όσον αφορά την Καθ' ης 2, επιδικάζονται έξοδα υπέρ της, στη κλίμακα €100.000 - €500.000. (δ) Όλα τα πιο πάνω ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος (Υπ.)................. (Υπ.)............... Φρ. Βλαδιμήρου Α. Ισαΐας Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Δείτε: Αναφορικά με τις Αιτήσεις του Αβραάμ Δίσπυρου
(1990)1 Α.Α.Δ. 365. [2] Συναφώς: Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Petsas v. Pavlides
(1980)3 C.L.R. 158, Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού κ.α.
(2001)1Α Α.Α.Δ 261 και Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014. [3] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236,Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola κλπ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A546, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018. [4] Όπως ο σύζυγός της ανάφερε, μόνο η αγορά των μετοχών των Καθ' ων 4 στοίχισε €70.000 και αφορούσε ουσιαστικά την εξαγορά του «αέρα» του Υποστατικού και συντελέστηκε μέσω της μεταβίβασης των μετοχών που κατείχε ο Dario και δύο άλλα πρόσωπα. [5] Ο ισχυρισμός αυτός δεν επιβεβαιώνεται με βάση τα έγγραφα του εφόρου εταιρειών (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 και 6). [6] Δείτε: Ελληνική Τράπεζα Λτδ. ν. Πολυδωρίδης
(1993)1 Α.Α.Δ. 68. [7] Συναφώς δείτε: Λιμνατίτη και άλλη ν. Σύννου και άλλων
(1992)1 Α.Α.Δ. 817, Κυθραιώτης κ.ά. v. Milington-Ward
(2001)1(B) A.Α.Δ. 1480 και A. M. C. Hotels v. Α. Κάτση
(2011)1Α Α.Α.Δ
- [8]Δείτε: Chittys on Contracts 31st Edition, Volume 1, σελ. 1515 παρ. 19-
- [9] Η έννοια της «ενοικίασης» στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο (Ν. 23/83)(ο «Νόμος») δεν αναλύεται ιδιαίτερα. Στη σχετική ερμηνευτική αναφορά στο άρθρο 2 του Νόμου αναγράφονται τα εξής: «ενοικίασις» σημαίνει ενοικίασιν, είτε έγγραφον ή άλλως, ή κατοχήν ακινήτου, δυνάμει της οποίας δημιουργείται η σχέσις ιδιοκτήτου και ενοικιαστού [..] » [10] Δείτε: Street v. Mountford [1985] A. C.
- [11]Σχετικά: P.P. Body Art Gym Ltd v. Shiptrans Estate Ltd, Πολιτική Έφεση αρ. 300/2012, ημερομηνίας 14/12/
- [12] Μεταξύ άλλων: Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 1157. [13] Δείτε και την Katsiantonis ν. Fragkeskou
(1981)1 CLR 566. [14] Δείτε: Χάσικος ν. Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ, 389. [15] Δείτε: Θρασυβούλου v. Arto estate Ltd
(1983)1 Α.Α.Δ 12. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο