ΛΟΥΚΙΑΣ ΜΑΡΚΙΔΟΥ ν. ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ, Αίτηση Αρ.: Ε55/19, 10/9/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEF:2020:9 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου Αίτηση Αρ.: Ε55/19 Μεταξύ: ΛΟΥΚΙΑΣ ΜΑΡΚΙΔΟΥ ΑΔΤ [ ], δια της πληρεξουσίου αντιπροσώπου της κας. Κωνσταντίνας Ιωαννίδου ΑΔΤ [ ] εκ Λευκωσίας Αιτήτριας και ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΑΔΤ [ ] εκ [ ], εκ Λευκωσίας Καθ' ου η Αίτηση ---------------------------------------------------------------------------------------- Επιδίκαση εξόδων 10.9.2020 Για την Αιτήτρια: κα. Αυξ. Χ΄΄Αυξέντη Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κ. Ν. Λοίζου Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρίστηκε την 24.4.2019 και μ' αυτήν η Αιτήτρια εξαιτείτο ως ακολούθως: «Α. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου εις ανάκτησιν της κατοχής υποστατικού που βρίσκεται στην οδό [ ] 26 Ακρόπολις Τ.Κ. 2000 στην τοποθεσία Φράγκισσα στην Ενορία του Αγίου Δημητρίου στο Δήμο Στροβόλου στην Επαρχία Λευκωσία, για σκοπούς ιδιοκατοίκησης της Αιτήτριας. Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου διατάττον τον Καθ' ου η αίτηση, ο οποίος είναι θέσμιος ενοικιαστής, να εκκενώσει και παραδώσει στην Αιτήτρια η οποία είναι Ιδιοκτήτρια, κενή και ελεύθερη την κατοχή του υποστατικού που βρίσκεται στην οδό [ ] 26 Ακρόπολις Τ.Κ. 2000 στην τοποθεσία Φράγκισσα στην Ενορία Αγίου Δημητρίου στο Δήμο Στροβόλου στην Επαρχία Λευκωσία. Γ. €1000.00 και/ή άλλο ποσό, ως οφειλόμενα ενοίκια από 01/01/2015 μέχρι 24/04/
- Δ. Ενδιάμεσα κέρδη €200,00 μηνιαίως από 24/04/2019 μέχρι εκκένωσης και παράδοσης ελεύθερης κατοχής του αναφερόμενου υποστατικού. Δ. Οποιαδήποτε άλλη θεραπεία το Δικαστήριο κρίνει δίκαιει και εύλογη υπό της περιστάσεις. Ε. Νόμιμον Τόκον. Στ. Έξοδα της Αίτησης, πλέον Φ.Π.Α., πλέον έξοδα επίδοσης.» Η Αιτήτρια ενήγαγε ως η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια και/ή δικαιούχος δύο αυλών, τριώροφης οικοδομής, εξωτερικών κτιρίων ως βοηθητικά υποστατικά και ενός χώρους στάθμευσης, επί του Τεμαχίου 1350, Φύλλο/Σχέδιο 21/54W2, Τμ. 13, αριθμός εγγραφής 13/1482, τοποθεσία Φραγκίσσα, Ενορία Αγίου Δημητρίου, Δήμος Στροβόλου, οδός [ ] 26, Ακρόπολη, Τ.Κ. 2000, στη Λευκωσία. Ο Καθ' ου η Αίτηση ενάγετο ως ο ενοικιαστής των βοηθητικών υποστατικών και της αυλής εντός της οποίας ευρίσκονται (εν τοις εφεξής «το επίδικο υποστατικό»). Ο Καθ' ου η Αίτηση καταχώρισε Έκθεση Υπεράσπισης την 30.5.2019, με την οποία, μεταξύ άλλων, παραδέχεται την ιδιότητα της Αιτήτριας. Αρνείται τις αιτούμενες θεραπείες και ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό και ισχυρίζεται ότι το επίδικο έχριζε επιδιορθώσεων, η Αιτήτρια συμφώνησε στη μείωση του ενοικίου και όπως οι επιδιορθώσεις γίνουν από τον Καθ' ου η Αίτηση, όπερ και εγένετο. Ο Καθ' ου η Αίτηση ισχυρίζεται επίσης ότι η Αιτήτρια διαμένει στην κυρίως οικοδομή στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα, το οποίο είναι πιο κατάλληλο ως χώρος διαμονής. Ο ίδιος διαμένει στο επίδικο με την ανήλικη θυγατέρα του και τη μητέρα της. Η Αιτήτρια καταχώρισε Ανταπάντηση στην Απάντηση, την 14.6.
- Ιστορικό: Στην παρούσα υπόθεση, καταχωρήθηκε Κλήση για Οδηγίες σύμφωνα με τη Διαταγή 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, από την πλευρά της Αιτήτριας. Καταχωρήθηκε επίσης Παράρτημα από πλευράς του Καθ' ου η Αίτηση και εκδόθηκαν από το Δικαστήριο Διατάγματα αποκάλυψης εγγράφων, με τα οποία συμμορφώθηκαν και οι δύο πλευρές. Στη συνέχεια, δόθηκαν οδηγίες για την καταχώρηση γραπτής μαρτυρίας υπό τη μορφή ενόρκων δηλώσεων, εφόσον κρίθηκε ότι η υπόθεση είναι ταχείας εκδίκασης και ορίστηκε για Αγορεύσεις. Την 1.7.2020, ζητήθηκε άδεια από το Δικαστήριο όπως η υπόθεση τεθεί ενώπιον του. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας δήλωσε ότι η κατοχή του επίδικου είχε παραδοθεί την 29.5.2020 και ζήτησε την απόσυρση της θεραπείας υπό Α και Β στην κυρίως Αίτηση, ως ένδειξη καλής θέλησης, όπως μη διεκδικηθεί η θεραπεία υπό Γ και Δ στην κυρίως Αίτηση και όπως αποσυρθεί άνευ βλάβης. Παρέμεινε έτσι το ζήτημα των δικηγορικών εξόδων, για το οποίο οι συνήγοροι ζήτησαν όπως ακουστούν και αποφασίσει επ' αυτού το Δικαστήριο. Η πλευρά της Αιτήτριας ζήτησε την επιδίκαση εξόδων υπέρ της και η πλευρά του Καθ' ου η Αίτηση όπως η κάθε πλευρά καταβάλει τα δικά της έξοδα. Το Δικαστήριο απέρριψε την κυρίως Αίτηση άνευ βλάβης δικαιωμάτων, άκουσε τους ευπαιδεύτους συνηγόρους επί του θέματος των εξόδων και επιφύλαξε την απόφαση του για να εκδοθεί σήμερα. Ερμηνεύοντας τις σχετικές πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν. 23/83 όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών 1983, όπως αυτοί έχουν τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και επειδή η υπό εξέταση δεν αφορά την ουσία της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων, έκρινα ότι η παρουσία Παρέδρων δεν είναι αναγκαία και το Δικαστήριο συνεδρίασε με μονομελή σύνθεση. Νομική και δικονομική πτυχή: Περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί: Τα έξοδα σε υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, διέπονται από τον Κανονισμό 13(β) [1] των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών 1983, ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και ο οποίος προνοεί, όπως και η Δ.59 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ότι η επιδίκαση εξόδων επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Σχετικοί είναι επίσης οι περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικοί Κανονισμοί της 17.10.1996 και της 13.12.
- Νομολογία: Υπάρχει αρκετή νομολογία επί του θέματος της επιδίκασης εξόδων σε υποθέσεις με βάση την περί Ενοικιοστασίου Νομοθεσία, αρχής γενομένης με την παλαιά αυθεντία Takis Galatariotis v. Charalambos Polemitis and Another 20 C.L.R. Part II, σελίδα
- Στην αυθεντία Katsiantonis v. Frantzeskou
(1981)1 C.L.R. 566, αποφασίστηκε ότι σε υποθέσεις με βάση την περί Ενοικιοστασίου Νομοθεσία, δεν εφαρμόζεται η αρχή ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα με τον ίδιο τρόπο που το ακολουθούν σε άλλες υποθέσεις. Το απόσπασμα που παρατίθεται από τη σελίδα 574, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό [2]. Στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην αυθεντία Kyriacou v. Leontiou
(1987)1 C.L.R. 420, που αφορούσε υπόθεση του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, από τη σελίδα 424 και εντεύθεν [3], ο έντιμος Δικαστής ως ήταν τότε, κ. Α. Λοϊζου, εξηγεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου στις αστικές υποθέσεις, με αναφορά σε Αγγλικές αποφάσεις καθώς και στο Annual Practice 1958. Η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας πρέπει να γίνεται δικαστικά και πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες δικαιοσύνης και της λογικής και όχι σύμφωνα με την προσωπική γνώμη του εκδικάζοντος Δικαστή. Περαιτέρω, η νομολογία επιτάσσει ότι δικαιολογείται απόκλιση από τον κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα, οποτεδήποτε καταφαίνεται ότι διάδικος συνέβαλε αδικαιολόγητα στη διόγκωση των εξόδων της δίκης για λόγους που δε σχετίζονται με το αποτέλεσμα (βλέπετε Joseph El Alam v. Τουμαζίδη
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 968, στη σελίδα 982 και Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί v. Φωτάκη Κυπριανού κ.ά.
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 261, στη σελίδα 274). Από την τελευταία αυθεντία παραθέτω σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του έντιμου Δικαστή κ. Π. Καλλή, από το τέλος της σελίδας 273 [4]. Στην αυθεντία Βασίλη v. Ευθυμίου, Πολιτική Έφεση Αρ. 336/2013, απόφαση ημερομηνίας 5.7.2019, ECLI:CY:AD:2019:A279, ο έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Αντ. Λιάτσος, με αναφορά στην πρωτόδικη απόφαση με την οποία απερρίφθη η υπόθεση, μεταξύ άλλων, ως επιπόλαιη και ενοχλητική και επειδή ο Καθ' ου η Αίτηση δεν είχε χρησιμοποιήσει το διαθέσιμο σ' αυτόν μέσο της αίτησης για διαγραφής της απαίτησης, είπε (σελίδα 2 της απόφασης): «Με βάση τα πιο πάνω, κατέληξε, ακολουθώντας τον Κανονισμό 13(β) των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών και τη νομολογία που αφορά τα έξοδα στις αστικές υποθέσεις, ότι ορθή άσκηση της διακριτικής ευχέρειας οδηγούσε στην κρίση όπως η κάθε πλευρά καταβάλει τα δικά της έξοδα. Είναι, βεβαίως, πάγια γραμμή της νομολογίας ότι το Εφετείο σε σπάνιες περιπτώσεις παρεμβαίνει στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας δικαστηρίου. Πλην, όμως, στην υπό κρίση περίπτωση η διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου δικαστηρίου ασκήθηκε εκτός του προδιαγεγραμμένου πλαισίου αρχών. Η ενώπιον του διαδικασία κρίθηκε ως εντελώς επιπόλαιη και το γεγονός ότι η πλευρά του εφεσείοντα δεν καταχώρισε, σε προηγούμενο στάδιο, αίτηση για διαγραφή της διαδικασίας, δεν ήταν ικανοποιητικός λόγος για να ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου προς την κατεύθυνση αποστέρησης των εξόδων του εφεσείοντα - καθ' ου η αίτηση στην πρωτόδικη διαδικασία.» Ευρήματα: Από τα ενώπιον μου τεθέντα στα δικόγραφα, τις δηλώσεις και τις αγορεύσεις των ευπαιδεύτων συνηγόρων, βρίσκω ότι: · Η Αιτήτρια καταχώρισε Αίτηση έξωσης για σκοπούς ιδιοκατοίκησης, με επιπλέον διεκδίκηση ορισμένων οφειλομένων ενοικίων. · Ο Καθ' ου η Αίτηση αρνήθηκε την οφειλή ενοικίων, αλλά επί της ουσίας του προβαλλόμενου λόγου έξωσης, η υπεράσπιση του επικεντρώθηκε ουσιαστικά, στο ζήτημα της ταλαιπωρίας (hardship). · Οι ισχυρισμοί του Καθ' ου η Αίτηση αντικρούστηκαν με την Ανταπάντηση στην Απάντηση (Reply). · Είχαν δοθεί οδηγίες του Δικαστηρίου και είχαν εκδοθεί Διατάγματα, με τα οποία τα μέρη είχαν συμμορφωθεί και η υπόθεση, μέχρι την Άνοιξη 2020 και την έκδοση των Διαταγμάτων του Υπουργού Υγείας και των Οδηγιών του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ως αποτέλεσμα της πανδημίας του κορωνοϊού, προχωρούσε σύμφωνα με τους Θεσμούς, όπως φαίνεται από το φάκελο της υπόθεσης. · Η κατοχή του επίδικου υποστατικού παραδόθηκε από τον Καθ' ου η Αίτηση το Μάιο 2020, πριν την έκδοση οποιουδήποτε Διατάγματος. · Οι λοιπές θεραπείες αποσύρθηκαν κατ' επιλογήν της Αιτήτριας, άνευ βλάβης δικαιωμάτων. · Η Αιτήτρια δεν προκάλεσε οποιοδήποτε μέρος των εξόδων της διαδικασίας, από της καταχώρησης της κυρίως Αίτησης μέχρι τον Ιούλιο 2020. · Η Αιτήτρια είχε δικαίωμα να καταχωρίσει την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση και να αιτηθεί θεραπείας από το Δικαστήριο. Είναι εύρημα μου ότι η Αιτήτρια καταχώρισε Αίτηση την οποία, εκ πρώτης όψεως, δικαιούτο να καταχωρίσει. Ο Καθ' ου η Αίτηση συμμορφώθηκε οικειοθελώς με το αίτημα της Αιτήτριας για παράδοση της κατοχής, 13 μήνες μετά την καταχώρηση της κυρίως Αίτησης και αφού καταχώρισε υπεράσπιση σ' αυτήν. Η Αιτήτρια επέλεξε να αποσύρει άλλες θεραπείες, οι οποίες δεν σχετίζονταν απόλυτα με την παράδοση της κατοχής. Αυτοί οι παράγοντες είναι καθοριστικά στοιχεία για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου και δεν υπάρχει άλλος παράγοντας ενώπιον μου που δυνατόν να επηρεάσει ή ανατρέψει την αναπόφευκτη κρίση μου με βάση τα πιο πάνω. Απόφαση: Υπό το φως των ανωτέρω, ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια με βάση τον Κανονισμό 13(β) των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών και την νομολογία που αφορά τα έξοδα στις αστικές υποθέσεις και τα έξοδα ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, επιδικάζω τα έξοδα της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τη Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €500 - €2.000. (Υπ.) ............. Λ. Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Πιστόν Αντίγραφον Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΠ [1] 13.(β) «Η επιδίκαση εξόδων επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Το αποτέλεσμα της υποθέσεως δεν αποτελεί το μόνο γνώμονα για την επιδίκαση εξόδων αλλά λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις της υποθέσεως.» [2] "In proceedings under the Rent Control laws the rule that costs follow the event does not apply in the inelastic way it does elsewhere (Galatariotis v. Polemitis & Another, 20 C.L.R. (Part II) 70; Electricity Authority v. Georgallettos & Others
(1972)1 C.L.R. 77). The reason is that under the Rent Control legislation a large element of discretion is left to the Court making the outcome of litigation less predictable than other areas of the law. So, a party who has misjudged his rights, should not necessarily be penalised." [3] "No doubt a successful party may sometimes be deprived of his costs. A successful plaintiff may moreover be ordered to pay the costs of the defendant (See London Welsh Estates Ltd. v. Philip, 100 L.J.K.B. 449 and the Annual Practice 1958 p. 1822 et seq. Indeed under the heading "Discretion to be Exercised Judicially" the following is stated at p. 1822: "Wide though the discretion is, it is a judicial discretion, and must be exercised on fixed principles, that is according to rules of reason and justice, not according to private opinion (Sharpe v. Wakefield, [1891] A.C. 173); or even benevolence (Kierson v. Joseph L. Thompson & Sons, Ltd., [1913] 1 K.B. 587), or sympathy (Bevington v. Perks, [1925] 2 K.B., p.231), and the exercise of discretion even by a Judge sitting alone must be justifiable (Ritter v. Godfrey, [1920] 2 K.B. 47); for instance where a party successfully enforces a legal right, and in no way misconducts himself, then he is entitled to costs as of right (Cooper v. Whittingham [1880] 15 Ch. D. 501; Jones v. Curling [1884] 13 Q.B.D., p.265; Upmann v. Forester [1883] 24 Ch. D. 231; Civil Service Co-operative Society v. General Steam Navigation Co., [1903] 2 K.B 756, C.A. explained and distinguished in Donald Campbell & Co., Ltd., v. Pollak, [1927] A.C. 732) see in particular, the language of Lord Cave, L.C., in that case at pp. 811, 812;" ... Further down at p. 1823 it is stated that "where there are no materials on which the Judge can exercise his discretion he is not justified in depriving a successful party of his costs. Civil Service Cooperative Society v. General Steam Navigation Co., [1903] 2 K.B. 756 C.A. The materials must be those in evidence in the case, and when judgment has been delivered the Court will not hear fresh viva voce evidence for the purpose of influencing the costs (Mayor of Bristol v. G. W. Ry.,
(1916)W.N. 47)." If neither private opinion nor benevolence nor sympathy come within the fixed principles upon which the judicial discretion of a Judge can be exercised in favour of depriving a successful party of his costs, more so these factors cannot be invoked nor impose upon a successful party the burden of paying the costs of the defendant. The discretion of the Judge must be clearly exercised and cannot merely be the application of some general rule. Simply to follow a general rule is not the exercise of discretion. (See Robertson v. R [1881] 6 P.D. 128)." [δική μου υπογράμμιση] [4] «Η επιδίκαση των εξόδων ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου η οποία πρέπει να ασκείται δικαστικά (Βλ. Glykys v. Ioannides (1959-60) 24 C.K.R. 220, Mylonas and Others v. Kaili
(1967)1 C.L.R. 77, Papakokkinou and Others v. Kanther
(1982)1 C.L.R. 65, 79 και Χάσικος κ.ά. v. Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ. 389). Κατά κανόνα τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης. 'Κλασσικό παράδειγμα εξαίρεσης από τον κανόνα αποτελεί η περίπτωση επιτυχόντα διαδίκου, ο οποίος συμβάλλει με το χειρισμό της υπόθεσης του, στην αύξηση των εξόδων της δίκης, σ' εκείνη την περίπτωση δικαιολογείται ο μετριασμός της εφαρμογής του κανόνα (τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα) και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου ώστε να αντανακλάται η συμβολή του επιτυχόντα διαδίκου στη διόγκωση των εξόδων' (Θρασυβούλου v. Arto Estates Ltd
(1993)1 Α.Α.Δ. 12, 15. Βλ. και El Alam v. Τουμαζίδη
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 968. Βλ. επίσης Papakokkinou ( πιο πάνω) (σελ. 79, 80), στην οποία υποδείχθηκε: 'Το αποτέλεσμα της δίκης δεν είναι ο μόνος παράγοντας ο οποίος λαμβάνεται υπόψη από το δικαστήριο. Η διαγωγή των διαδίκων είναι, επίσης, σχετική, ειδικώς το ύψος της απαίτησης εξεταζόμενο σε αντιπαράθεση με το ποσό των επιδικασθέντων αποζημιώσεων. Όπου οι ενάγοντες με τη διαγωγή τους έχουν προκαλέσει μέρος των εξόδων της διαδικασίας, είναι θεμιτό για το πρωτόδικο δικαστήριο, να τους στερήσει μέρος ή το σύνολο των εξόδων τους όπως ορθά έπραξε το πρωτόδικο δικαστήριο στην παρούσα υπόθεση'). Βλ. και Talyon Ltd. v. Soteriou
(1982)1 C.L.R. 777 και Miltiadous v. Miltiadous
(1982)1 C.L.R. 797).» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο