Μαρίνας Πούρος κ.α. ν. Α.Κ.Ι. CONSTRUCTIONS LTD κ.α., Αρ. αιτ. Ε 74 / 2020, 21/12/2020

(1)και

(2), Δ.25, Δ.26, Δ.30 θ.11, Δ.48 θθ.8(Χ) και 9, Δ.57, Δ.64, στους περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικούς Κανονισμούς του 1983 (ως τροποποιήθηκαν), Καν. 8, 9, 11(α), 11(β) και 12(β), καθώς και επί της πρακτικής και των γενικών εξουσιών του Δικαστηρίου. Τα γεγονότα επί των οποίων βασίζεται η υπό εξέταση αίτηση, εμφαίνονται στην επισυνημμένη ένορκο δήλωση της κας. Μαγδαληνής Ιωαννίδου, από τη Λευκωσία. Η ενόρκως δηλούσα λέγει ότι είναι υπάλληλος στη δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί τους Καθ' ων η Αίτηση και έχει εξουσιοδοτηθεί από τους τελευταίους αναφορικά με την υπό εξέταση αίτηση. Η κυρίως Αίτηση επιδόθηκε στους Καθ' ων η Αίτηση στις 24.8.2020, αλλά την απέστειλαν στους δικηγόρους τους στις 28.8.2020. Ως εκ τούτου και λόγω του βεβαρυμμένου φόρτου εργασίας των δικηγόρων εν όψει και των θερινών διακοπών, δεν θα είναι σε θέση να καταχωρήσουν την Απάντηση στις 4.9.2020, ημερομηνία κατά την οποία λήγει η προθεσμία των 14 ημερών για την καταχώρηση της. Περαιτέρω, δεν κατέστη δυνατόν να καθοριστεί συνάντηση με τους Καθ' ων η Αίτηση, καθότι οι τελευταίοι ασχολούνται με τον κατασκευαστικό τομέα και βρίσκονται ακόμα σε διακοπές. Ως εκ τούτου, αιτούνται παρατάσεως, ώστε να τους δοθεί η ευκαιρία να συναντηθούν με τους πελάτες τους για σκοπούς προετοιμασίας της Απάντησης. Η κα. Ιωαννίδου λέγει ακόμα ότι, κατά ή περί τις 28.8.2020, η δικηγόρος η οποία χειρίζεται την υπόθεση, ενημέρωσε τηλεφωνικώς τον δικηγόρο των Αιτητριών, καθότι ο συγκεκριμένος δικηγόρος δεν διαθέτει ηλεκτρονική διεύθυνση, ή φαξ, για το περιστατικό, καθώς για την καταχώρηση της παρούσας αίτησης. Είναι θέση των Καθ' ων η Αίτηση, ότι οι Αιτήτριες δεν θα υποστούν οποιαδήποτε ζημία με την έκδοση των αιτούμενων Διαταγμάτων, η οποία κρίνεται επιβεβλημένη, ώστε να είναι σε θέση οι Καθ' ων η Αίτηση να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, καθώς και τις θέσεις τους επί των ισχυρισμών των Αιτητριών, προς όφελος της ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Σε περίπτωση μη έκδοσης των αιτούμενων Διαταγμάτων, οι Καθ' ων η Αίτηση δεν θα είναι σε θέση να προωθήσουν τις θέσεις τους, θα ζημιωθούν ανεπανόρθωτα και δεν θα αποδοθεί δικαιοσύνη. Ένσταση: Ένσταση εκ μέρους των Αιτητριών 1 και 2 στην κυρίως Αίτηση (εν τοις εφεξής «οι Αιτήτριες»), καταχωρήθηκε την 16.10.2020 και αυτή βασίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.14, Δ.48 θθ.1, 2, 3, 4, 8 και 9, στις συμφυείς και αναφαίρετες εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου, στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο και στις τροποποιήσεις αυτού. Οι συγκεκριμένοι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: «Α. Οι καθ' ών η αίτηση δεν δικαιούνται να καταχωρήσουν υπεράσπιση. Σύμφωνα με τον τροποποιητικό Περί Ενοικιοστασίου Νόμο 30

(2003)1(Β) Α.Α.Δ. 895, η οποία αφορούσε αίτηση για την παράταση του χρόνου υποβολής περιγράμματος αγόρευσης σε Έφεση, για το θέμα της παράτασης προθεσμιών για τη λήψη θεσμικών μέτρων, ο έντιμος Πρόεδρος κ. Γ.Μ. Πικής, είπε (σελίδα 898): «Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτελεί το γνώμονα για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου να εγκρίνει την παράταση των προθεσμιών που τίθενται είτε από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας είτε από διαταγή του δικαστηρίου για τη λήψη διαδικαστικών μέτρων. Στην αποτίμηση των συμφερόντων της δικαιοσύνης, προέχει η διασφάλιση δικαίας δίκης, η οποία συναρτάται τόσο με το δικαίωμα εκατέρου των διαδίκων να ακουστεί στην υπόθεση του, όσο και με τη διεκπεραίωση της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο. Οι Θεσμοί έχουν ως κύριο αντικείμενο την καθιέρωση του θεσμικού πλαισίου για τη διασφάλιση δικαίας δίκης. Κάθε απόκλιση από αυτούς πρέπει να δικαιολογείται γίνεται δεκτή εφόσον δεν αντιστρατεύεται τα θέσμια της δικαίας δίκης, ως η περίπτωση της ηθελημένης αδιαφορίας για την τήρηση τους. Τα συμφέροντα του αντιδίκου, του διαδίκου που εξαιτείται την παράταση, λαμβάνονται υπόψη, όλως ιδιαίτερα, ο πιθανός επηρεασμός των ουσιαστικών, καθώς και των δικονομικών του δικαιωμάτων. Η τήρηση των διαδικαστικών κανόνων δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά το μέσο για την επίτευξη δικαίας δίκης. Εφόσον η παρέκκλιση από τα θέσμια δεν αναιρεί το σκοπό, αυτή αντιμετωπίζεται θετικά. Αντιμετωπίζεται αρνητικά, όταν αντιστρατεύεται τη διασφάλιση δικαίας δίκης, που εξυπακούει και την προστασία των δικαιωμάτων του αντιδίκου.» Η αντίστοιχη της Διαταγής 57 θεσμός 2, είναι η παλαιά Αγγλική πρόνοια Order 64 rule 7. Στην υποσημείωση με την επικεφαλίδα «Scope of Rule», στη σελίδα 1813 του Annual Practice 1958, αναφέρεται ότι: "Where the time, sought to be enlarged, is not 'appointed by these Rules' but by the Practice Masters' Rules (which have no statutory force) or some other rule of practice, r.7 does not apply, and in interlocutory proceedings the Court or Judge has inherent jurisdiction to extend the time independently of it (see Keymer v. Reddy, [1912] 1 K.B. p. 221, C.A.; Pole-Carew v. Western Counties Manure Co., Ltd.

(1919), 89 L.J. Ch.100, C.A.) Semble, the same applies to the extension of a period of time fixed by an interlocutory order of the Court or Judge for doing some act or taking some proceeding: there is an inherent jurisdiction (apart from this rule) to extend the time (unless the order was by consent, Australasian Automatic, etc., Co. v. Walter, [1891] W.N. 170)." [δική μου υπογράμμιση] Στην αυθεντία Αυξεντίου v. Σάββα

(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1963, το Ανώτατο Δικαστήριο είχε ενώπιον του το θέμα έκδοσης Διατάγματος παράτασης χρόνου εντός του οποίου ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούτο να δώσει λογαριασμό στον εξ' αποφάσεως πιστωτή και αποφάσισε ότι το Δικαστήριο είχε σύμφυτη εξουσία να διατάξει την έκδοση του εν λόγω διατάγματος ώστε να καταστεί δυνατή η εφαρμογή της απόφασης του (βλέπετε σελίδες 1966 και 1967 [3]). Είναι η κρίση μου ότι αίτημα για παράταση χρόνου, δύναται να εξεταστεί και υπό το φως της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου. Η σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου εξετάζεται πιο κάτω. Συμφυής εξουσία του Δικαστηρίου (inherent jurisdiction): Η ερμηνεία της συμφυούς εξουσίας του Δικαστηρίου, απαντάται στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 37, παράγραφος 12 [4]. Υπάρχει πλούσια νομολογία στην Κύπρο επί του θέματος, όπως οι αυθεντίες του Ανωτάτου Δικαστηρίου: Constantinides v. Vima et al

(1983)1 C.L.R. 348, Διευθυντής των Φυλακών v. Τζεννάρο Περρέλλα

(1995)1 Α.Α.Δ. 217, Αναφορικά με την Αίτηση της Beogradska D.D.

(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 911, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας της Κένυας v. Bank Fur Arbeit Uno Wirtschaft AG

(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 585, Κουλέρμος v. Κουμπαρίδου

(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 493 και Βασιλείου v. Μακρίδη

(2000)2 Α.Α.Δ. 133. Είναι η κρίση μου ότι ένας πρέπει πάντα να έχει κατά νουν, πως είναι υποχρέωση του διαδίκου να πράξει ότι είναι δυνατόν υπό το φως των προσωπικών του περιστάσεων να εμφανιστεί ή εκπροσωπηθεί σε υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου και να συμμορφωθεί με όλες τις πρόνοιες του Νόμου και των Κανονισμών. Το ίδιο ισχύει για όλες τις αστικές υποθέσεις. Υπό το φως και του άρθρου 30.3(β) του Συντάγματος της Δημοκρατίας, τυγχάνει εφαρμογής η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Ευσταθίου κ.ά. v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ

(2003)1 (Β) Α.Α.Δ. 1007, όπου, ειρήσθω εν παρόδω, υπήρξε παράλειψη του δικηγόρου στην καταχώριση υπεράσπισης ενωρίτερα. Στη σελίδα 1010 ο έντιμος Δικαστής κ. Γ. Κωνσταντινίδης, είπε τα εξής: «Θεωρούμε πως με την αδιαμφισβήτητη ανάθεση της υπόθεσης σε δικηγόρο προς καταχώρηση σημειώματος εμφάνισης και υπεράσπιση ευλόγως δεν θα αναμενόταν, πάντως όχι πέντε μήνες αργότερα, έκδοση τελικής απόφασης για τέτοια παράλειψη. Η δε εξομοίωση, στη περίπτωση, της παράλειψης του δικηγόρου προς παράλειψη που αντανακλούσε περιφρονητική διαγωγή του διαδίκου, δεν εδικαιολογείτο.» Έχοντας υπόψην ότι το δικαίωμα του διαδίκου να ακουστεί, που διασφαλίζεται με το άρθρο 30.3(β) και (γ) του Συντάγματος, πρέπει να συμβαδίζει με το δικαίωμα ακρόασης μίας υπόθεσης σε εύλογο χρόνο δυνάμει του άρθρου 30.2 του Συντάγματος, που επίσης συνιστά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και εχέγγυο για τη διασφάλισης της λειτουργίας της Δικαστικής εξουσίας (βλέπετε Μουγής v. Σπανούδης

(1996)1 (Β) Α.Α.Δ. 997 και Εφορεία Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων Λευκωσίας v. Sazen Fast Food Ltd.,

(2003)1 (Β) Α.Α.Δ. 1283, όπου γίνεται και αναφορά στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων), είναι η κρίση μου ότι, δεν υπήρξε εκ μέρους των Καθ' ων η Αίτηση κατάχρηση της διασφάλισης λογικής ευκαιρίας που τους παρέχεται από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας και τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, σύμφωνα με την επιταγή του Συντάγματος της Δημοκρατίας. Παραπέμπω επίσης στην αυθεντία Evand Promotions κ.ά. v. Rutman (Αρ. 2),

(1998)1Δ) Α.Α.Δ. 2123, στη σελίδα 2127 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο είπε τα εξής: «Η τήρηση των προθεσμιών και γενικά των κανόνων που διέπουν τη λήψη δικαστικών μέτρων, αποτελεί παράγοντα, ο οποίος άπτεται σε κάθε περίπτωση των συμφερόντων της δικαιοσύνης ... δεν είναι όμως αφ' εαυτού καθοριστικός, όπως αναγνωρίζει η νομολογία, εκτός όπου επιδεικνύεται αδιαφορία για τα θέσμια, σε βαθμό και έκταση που υπονομεύει το θεσμικό πλαίσιο επίκλησης των δικαιοδοσιών του Δικαστηρίου» Κρίση: Η κυρίως Αίτηση επιδόθηκε στους Καθ' ων η Αίτηση την 24.8.

1. Η υπό εξέταση αίτηση καταχωρίστηκε στις 31.8.
2. Η καταχώρηση δικογράφων άρχισε εκ νέου την 1.9.2020, εφόσον η θερινή Δικαστική αργία του 2020, διήρκησε από την 1η έως την 31η Αυγούστου
3. Οι 14 ημέρες από την επίδοση της κυρίως Αίτησης, παρήλθαν την 14.9.
4. Η υπό εξέταση αίτηση είχε ήδη καταχωρηθεί και επιδοθεί στο συνήγορο των Αιτητριών. Είναι η κρίση μου ότι δεν επιδείχθηκε οποιαδήποτε καθυστέρηση από πλευράς των Καθ' ων η Αίτηση, μήτε οποιαδήποτε κατάχρηση διαδικασίας ή αδιαφορία για τους Κανονισμούς και τη διαδικασία. Αντίθετα, παρατηρήθηκε καθυστέρηση στη διεκπεραίωση της διαδικασίας από της καταχωρήσεως της υπό εξέταση αίτησης και εντεύθεν. Περαιτέρω, η ένσταση των Αιτητριών, δεν βασίστηκε στους σχετικούς και απαραίτητους εκ των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ούτε στους περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικούς Κανονισμούς και η νομική της βάση κρίνεται ως ελλιπής. Ο περί Ενοικιοστασίου (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος του 2020, Ν.30(Ι)/2020 και ο περί Ενοικιοστασίου (Προσωρινές Διατάξεις) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2020, Ν. 53(Ι)/20, αφορούν διαδικασίες για έξωση λόγω καθυστερημένων ενοικίων που δεν έχουν καταβληθεί από την 1.3.2020 και εντεύθεν. Η κυρίως Αίτηση αφορά παλαιότερα ενοίκια, από το Σεπτέμβριο
5. Το γεγονός ότι η παρούσα διαδικασία δύναται να προχωρήσει και δεν αναστέλλεται, δεν σημαίνει ότι οι Καθ' ων η Αίτηση δεν δικαιούνται να την υπερασπιστούν. Είναι η κρίση μου ότι οι Καθ' ων η Αίτηση ενήργησαν εντός του πλαισίου των Κανονισμών και του Νόμου και δεν καταχράστηκαν τη διαδικασία με οποιοδήποτε τρόπο. Δεν επέδειξαν αδιαφορία για την εμφάνιση και υπεράσπιση τους ενώπιον του Δικαστηρίου. Στον αντίποδα, οι Αιτήτριες δεν θα υποστούν οποιαδήποτε ζημία από την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος. Είναι ορθό και δίκαιο να δοθεί στους Καθ' ων η Αίτηση η ευκαιρία να υπερασπιστούν την εναντίον τους υπόθεση. Απόφαση: Ως εκ των ανωτέρω, η υπό εξέταση αίτηση επιτυγχάνει και εκδίδεται Διάταγμα ως η παράγραφος (Α). Αναφορικά με τα έξοδα της αίτησης, επειδή, αφενός οι Καθ' ων η Αίτηση εξαιτούνται παρατάσεως και αφετέρου, παρατηρήθηκε καθυστέρηση από πλευράς των Αιτητριών στην εκδίκαση της υπό εξέταση αίτησης, δεν εκδίδεται οποιαδήποτε διαταγή. (Υπ.) ............ Λ. Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Πιστόν Αντίγραφον Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΠ [1] «12(α) Εκτός αν άλλως προβλέπεται στο Νόμο ή στους Κανονισμούς αναφορικά με τη διεξαγωγή της διαδικασίας τη λήψη μαρτυρίας και τη διασφάλιση του κύρους του δικαστηρίου εφαρμόζονται οι πρόνοιες του περί Δικαστηρίων Νόμου, 1960 και των Θεσμών με τις αναγκαίες προσαρμογές για να συνάδουν με τους σκοπούς του Νόμου.» [2] Σε ελεύθερη μετάφραση στην Ελληνική γλώσσα: «57

(2)Ένα Δικαστήριο ή Δικαστής θα έχει την εξουσία να επεκτείνει ή να μειώνει τον χρόνο που καθορίζεται από αυτούς τους κανονισμούς ή ορίζεται από οιονδήποτε διάταγμα επεκτάσεως του χρόνου για να γίνει κάτι ή να αρχίσει κάποια διαδικασία υπό τοιούτους όρους (αν υπάρχουν) που το δίκαιο της περίπτωσης θα απαιτεί και οιαδήποτε τέτοια επέκταση του χρόνου μπορεί να διαταχθεί παρόλον που η αίτηση για αυτό το σκοπό θα έχει γίνει μετά τη λήξη του χρόνου που ορίστηκε ή επετράπη νοούμενου ότι όταν ο χρόνος για την παράδοση οιουδήποτε δικογράφου ή εγγράφου ή καταχώρισης οιασδήποτε ενόρκου δηλώσεως, απαντήσεως ή εγγράφου ή τελέσεως οιασδήποτε πράξεως είναι ή έχει ορισθεί ή καθοριστεί από οιονδήποτε των κανονισμών αυτών ή από οιανδήποτε οδηγία ή διάταγμα του Δικαστηρίου ή Δικαστού, τα έξοδα οιασδήποτε αιτήσεως για παράταση τοιούτου χρόνου και οιουδήποτε διατάγματος θα καταβάλλονται από το διάδικο που κάμνει την τοιαύτη αίτηση εκτός εν το Δικαστήριο ή Δικαστής διατάξει διαφορετικά.» [3] «Η Δ.57 θ.2 δίδει εξουσία στο Δικαστήριο 'to enlarge or abridge the time appointed by this rule, or fixed by any order enlarging time ..'. Αντίστοιχος θεσμός είναι η Αγγλική O.64 r.7. Σύμφωνα με την Αγγλική νομολογία, ο κανονισμός αυτός έχει εφαρμογή μόνο όπου ο χρόνος καθορίζεται από νομοθετική ρύθμιση, όπως οι θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας και όχι σε άλλες περιπτώσεις. Επισημαίνεται όμως ότι σε ενδιάμεσες διαδικασίες το Δικαστήριο έχει συμφυή εξουσία να παρατείνει το χρόνο, ανεξάρτητα από οποιουσδήποτε κανονισμούς. Στην υπόθεση Τουβλοποιεία Γίγας Λτδ v. Ουστά (Αρ.1)

(1994)1 Α.Α.Δ. 109 στη σελ. 112 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σχετικά με το θέμα της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου. 'Η φύση και τα όρια της σύμφυτης εξουσίας του δικαστηρίου εξετάστηκαν στη Sofocli v. Leonidou

(1988)1 C.L.R. 584. Όπως προκύπτει, σύμφυτη είναι η δικαιοδοσία του δικαστηρίου η οποία ενυπάρχει λόγω της ταύτισης με το δικαστήριο και της αναγκαιότητας ύπαρξης της για τη λειτουργία του δικαστηρίου ως δικαστηρίου δικαίου. Δεν επεκτείνεται πέραν του ορίου τούτου, ούτε αποτελεί πηγή εξουσία ανεξάρτητης από το νόμο και τους θεσμούς.' .. Είναι προφανές από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης πως αν το Δικαστήριο αρνηθεί να δεχθεί την εγκυρότητα της παράτασης, τούτο αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε εξουδετέρωση του διατάγματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου, με το οποίο διέταξε την υποβολή λογαριασμών. .. Είναι, έτσι, κατά την άποψη μας, η παρούσα μία κλασσική περίπτωση όπου υπάρχει σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου, έστω και αν δεχθούμε ότι η Δ.57 θ.2 για παράταση του χρόνου δεν έχει εφαρμογή στην περίπτωση. Η ύπαρξη της είναι αναγκαία για να μπορέσει το Δικαστήριο να λειτουργήσει ως Δικαστήριο δικαίου ώστε να εφαρμοστεί η απόφαση του. Διαφορετική κατάληξη θα καθιστούσε την απόφαση του Δικαστηρίου άνευ σημασίας.» [4] "The overriding feature of the inherent jurisdiction of the court is that it is a part of procedural law, both civil and criminal, and not a part of substantive law; it is exercisable summary process, without a plenary trial; it may be invoked not only in relation to parties in pending proceedings, but in relation to any one, whether a party or not, and in relation to matters not raised in the litigation between the parties; it must be distinguished from the exercise of judicial discretion; and it may be exercised even in circumstances governed by rules of court. .. In summary, it may be said that the inherent jurisdiction of the court is a virile and viable doctrine, and has been defined as being the reserve or fund of powers, a residual source of powers, which the court may draw upon as necessary whenever it is just or equitable to do, in particular to ensure the observance of the due process of law, to prevent vexation or oppression, to do justice between the parties and to secure a fair trial between them." cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο