ΤΕΚΤΟΝΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «ΣΟΛΩΝ» ν. ΣΩΤΗΡΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αίτηση Αρ.: Κ12/18, 3/11/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEF:2020:37 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου και Δ. Δημάδη και Γ. Κωνσταντίνου, Παρέδρων Αίτηση Αρ.: Κ12/18 Μεταξύ: ΤΕΚΤΟΝΙΚΟΝ ΙΔΡΥΜΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «ΣΟΛΩΝ» Αιτητών και ΣΩΤΗΡΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ Καθ' ου η Αίτηση ----------------------------------------------------------------------------------------------- 3.11.2020 Για τους Αιτητές: κα. Α. Κουντούρη για κ.κ. Μ. Χριστοφίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κ. Χρ. Χριστοδούλου για κ.κ. Μ.Ξ. Ιωάννου & Συνεργάτες Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρήθηκε την 8.6.2018 και μ' αυτήν οι Αιτητές εξαιτούνται ως ακολούθως: «
- Οι Αιτητές αιτούνται την έκδοση Διατάγματος και/ή απόφασης του Δικαστηρίου που να καθορίζει και/ή αυξάνει το ενοίκιο του καταστήματος, κείμενο στη Λευκωσία, στην Οδό Ονασαγόρου υπ' αριθμό 61 και 61 Α. (εφεξής καλουμένου το «μίσθιο») βάσει του Περί Ενοικιοστασίου Νόμου άρθρο 8 παράγραφοι 1, 2, 3, 4(α) και 5, στο δίκαιο ενοίκιο της μικρής περιοχής, και/ή αύξηση κατά 14% και/ή γενικά στο δίκαιο ενοίκιο από την καταχώριση της παρούσας αίτησης και/ή από τέτοια περίοδο ήθελε κρίνει το Δικαστήριο δίκαια και/ή πρέπουσα υπό τις περιστάσεις.
- Διαζευκτικά και άνευ βλάβης των ανωτέρω, Διάταγμα και/ή απόφαση του Δικαστηρίου για την αύξηση του ενοικίου του μίσθιου από το ποσό των €754,28.- μηνιαίως στο ποσό των €1.360,00.- μηνιαίως, από την 01/01/2018 και/ή από τέτοια περίοδο ήθελε κρίνει το Δικαστήριο δίκαια και/ή πρέπουσα υπό τις περιστάσεις.
- Οποιοδήποτε άλλο Διάταγμα και/ή θεραπεία ήθελε θεωρήσει το Δικαστήριο λογική και/ή δίκαια υπό τις περιστάσεις.
- Τα έξοδα της αίτησης, πλέον έξοδα επίδοσης πλέον Φ.Π.Α.» Οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι είναι ιδιοκτήτες ενός καταστήματος στη Λευκωσία, επί της οδού Ονασαγόρου υπ' αρ. 61 και 61Α (εν τοις εφεξής «το επίδικο κατάστημα»). Το επίδικο ανεγέρθηκε πριν το έτος 1999, είναι ευρύχωρο και αποτελείται από ισόγειο χώρο έκτασης 68 τ.μ. με αποχωρητήριο και νιπτήρα. Το επίδικο τοποθετείται εντός του αστικού και εμπορικού κέντρου της Λευκωσίας, εμπίπτει εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας, στην ενορία Τρυπιώτης. Απέχει 400 μέτρα περίπου από το Δημαρχείο Λευκωσίας στα Νοτιοδυτικά, 60 μέτρα περίπου από την εκκλησία Τρυπιώτη στα Βορειοδυτικά και 80 μέτρα περίπου από την εμπορική οδό Λήδρας στα Ανατολικά. Το επίδικο κατάστημα ενοικιάστηκε δυνάμει γραπτής συμφωνίας κατά ή περί την 1.3.2007, με μηνιαίο ενοίκιο Λ.Κ. 500,00.- (€854,30.-), για περίοδο τριών ετών. Κατά ή περί τον Ιούλιο 2009, οι Αιτητές απέστειλαν επιστολή προς τον Καθ' ου η Αίτηση με την οποία τον πληροφορούσαν ότι το ενοίκιο από 1.7.2009, θα αυξανόταν στο ποσό των Λ.Κ. 550,00.- (€939,73.-) ως η πρόνοια του ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 22.2.
- Ωστόσο, κατά ή περί την 1.1.2013, ένεκα της οικονομικής κρίσης, το ενοίκιο μειώθηκε στο ποσό των €754,28.- μηνιαίως. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι θέσμιος ενοικιαστής καθότι, η ενοικίαση έληξε την 28.2.
- Ο Καθ' ου η Αίτηση χρησιμοποιεί το επίδικο ως κατάστημα. Το ενοίκιο παραμένει το ίδιο πέραν των πέντε ετών, χωρίς να δοθεί οποιοδήποτε ποσό ως αύξηση, παρά τις επανειλημμένες, προφορικές οχλήσεις των Αιτητών, όσο και της γραπτής όχλησης των δικηγόρων των Αιτητών μέσω επιστολής ημερομηνίας 30.3.
- Η περιοχή στην οποία βρίσκεται το επίδικο υποστατικό είναι μία από τις πλέον εμπορικότερες περιοχές της Λευκωσίας. Τα ενοίκια ξεπερνούν το ποσό των €1.066,00.- μηνιαίως και ανέρχονται και μέχρι το ποσό των €2.300,00.- μηνιαίως. Το ενοίκιο των €754,28.- είναι εξαιρετικά χαμηλό σε σύγκριση με τα ενοίκια άλλων παρόμοιων υποστατικών και/ή καταστημάτων που βρίσκονται στην ίδια περιοχή. Απάντηση: Απάντηση εκ μέρους του Καθ' ου η Αίτηση καταχωρήθηκε την 28.6.2018 και μ' αυτήν αρνείται τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην κυρίως Αίτηση. Ισχυρίζεται προς υπεράσπισην του, ότι δεν συντρέχουν οι κατά Νόμον προϋποθέσεις αύξησης ενοικίου δυνάμει του άρθρου 8
(4)(α) του Ν.23/83, καθότι δυνάμει Διαταγμάτων του Υπουργικού Συμβουλίου Κ.Δ.Π.116/13, Κ.Δ.Π.123/15 και Κ.Δ..Π.88/17, από 22.4.2013 μέχρι 21.4.2019, το ανώτατο όριο αύξησης ενοικίων καθορίστηκε στο 0% στις Ελεγχόμενες περιοχές. Ανταπάντηση: Ανταπάντηση εκ μέρους των Αιτητών καταχωρήθηκε την 5.9.2018 και μ' αυτήν επαναλαμβάνουν τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην Αίτηση τους, εμμένουν στην αλήθεια και ορθότητά τους, ενώνουν επίδικα θέματα με τον Καθ' ου η Αίτηση και αρνούνται τους ισχυρισμούς του. Οι Αιτητές ισχυρίζονται ότι η μείωση του ποσοστού αύξησης δυνάμει του Διατάγματος του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν επηρεάζει τις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και/ή της επιφύλαξης του άρθρου 8
(4)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Ιστορικό: Στην παρούσα υπόθεση, καταχωρήθηκε Κλήση για Οδηγίες, σύμφωνα με τη Διαταγή 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες για την καταχώρηση ενόρκων δηλώσεων αποκάλυψης εγγράφων και οδηγίες για την καταχώρηση μαρτυρίας υπό τη μορφή ενόρκων δηλώσεων, εφόσον κρίθηκε ότι η υπόθεση είναι ταχείας εκδίκασης. Ορίστηκε για Διευκρινήσεις/Αγορεύσεις στις 10.9.2020 και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφαση του για να εκδοθεί σήμερα. Έκθεση Λειτουργού: Το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες στη Λειτουργό Εκτιμήσεων του Δικαστηρίου να ετοιμάσει γραπτή Έκθεση Εκτίμησης για το δίκαιο ενοίκιο του επίδικου υποστατικού. Η Έκθεση φέρει ημερομηνία 6.2.2020 και η Λειτουργός του Δικαστηρίου, κα. Φάνη Κουκουλαρίδου, κατέγραψε τα εξής: · Το επίδικο είναι κατάστημα και βρίσκεται στην οδό Ονασαγόρου 61 και 61Α, επί του Τεμαχίου 196, Σύμπλεγμα 82, Φ/Σχ.1.24.
- · Έχει συνολικό εμβαδόν 75 τ.μ. · Το επίδικο ενοικιάστηκε από τον Καθ' ου η Αίτηση το Μάρτιο
- · Το πληρωτέο ενοίκιο είναι €754,28 από τον Ιανουάριο
- · Το πληρωτέο ενοίκιο ανέρχεται σε €10,05/τ.μ. · Η Λειτουργός χρησιμοποίησε τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης και βρήκε ότι ο μέσος όρος των ενοικίων της μικρής περιοχής, για το έτος 2018, από 8 ενοικιάσεις (στις οποίες περιέλαβε και το υπό εκτίμηση υποστατικό) είναι €17,98/τ.μ. · Το αγοραίο ενοίκιο υπολογίστηκε σε €25,00/τ.μ., λαμβάνοντας υπόψην το συγκριτικό με αρ.
- · Όλα τα συγκριτικά είναι καταστήματα. · Ο μέσος όρος των ενοικίων της μικρής περιοχής ανέρχεται σε €17,98/τ.μ. · Καθορισμός του ενοικίου του επίδικου στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής ανέρχεται σε €1.213,
- Μαρτυρία: Αιτητών: Από πλευράς των Αιτητών, παρουσιάστηκε ένορκος δήλωση του κ. Ιωάννη Τροχίδη, από τη Λευκωσία. Ο ενόρκως δηλών κατέθεσε ότι είναι ο Α' Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου των Αιτητών και γνωρίζει τα γεγονότα. Οι Αιτητές είναι ιδιοκτήτες καταστήματος, κειμένου στη Λευκωσία, στην Οδό Ονασαγόρου υπ' αριθμό 61 και 61Α. Το επίδικο ανεγέρθηκε πριν το έτος 1999, είναι ευρύχωρο και αποτελείται από ισόγειο χώρο έκτασης 68 τ.μ. με αποχωρητήριο και νιπτήρα. Τοποθετείται εντός του αστικού και εμπορικού κέντρου της Λευκωσίας, εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Λευκωσίας. Το επίδικο κατάστημα ενοικιάστηκε δυνάμει γραπτής συμφωνίας, κατά ή περί την 1.3.2007, με μηνιαίο ενοίκιο Λ.Κ.500,00.- (€854,30.-), για περίοδο τριών ετών. Τον Ιούλιο 2009, οι Αιτητές απέστειλαν επιστολή προς τον Καθ' ου η Αίτηση, με την οποία τον πληροφορούσαν ότι το ενοίκιο από 1.7.2009, θα αυξανόταν στο ποσό των Λ.Κ.550,00.- (€939,73.-), ως η πρόνοια του ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 22.2.
- Ωστόσο, την 1.1.2013, ένεκα της οικονομικής κρίσης, το ενοίκιο μειώθηκε στο ποσό των €754,28.- μηνιαίως. Ο Καθ' ου η αίτηση είναι θέσμιος ενοικιαστής, καθότι η ενοικίαση έληξε την 28.2.
- Ο κ. Τροχίδης κατέθεσε ότι η περιοχή στην οποία βρίσκεται το επίδικο υποστατικό, είναι μία από τις πλέον εμπορικές περιοχές της Λευκωσίας. Τα ενοίκια ξεπερνούν το ποσό των €1.066,00.- μηνιαίως και ανέρχονται και μέχρι το ποσό των €2.300,00.- μηνιαίως. Παρουσίασε δε Έκθεση Εκτίμησης ημερομηνίας 26.8.2016, του ιδιώτη εκτιμητή κ. Κλεάνθη Τοφαρίδη. Η μείωση του ποσοστού αύξησης δυνάμει του Διατάγματος του Υπουργικού Συμβουλίου, δεν επηρεάζει τις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και της επιφύλαξης του άρθρου 8
(4)(α). Το ενοίκιο των €754,28.- είναι εξαιρετικά χαμηλό σε σύγκριση με τα ενοίκια άλλων παρόμοιων υποστατικών και/ή καταστημάτων που βρίσκονται στην ίδια περιοχή. Καθ' ου η Αίτηση: Κατέθεσε ένορκο δήλωση ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση, κ. Σωτήρης Αντωνίου, από τη Λευκωσία. Ο κ. Αντωνίου ισχυρίστηκε ότι η Αίτηση πρέπει να απορριφθεί, εφόσον δεν συντρέχουν οι κατά Νόμω προϋποθέσεις αύξησης ενοικίου δυνάμει του άρθρου 8
(4)(α) του Ν.23/83, καθότι δυνάμει Διαταγμάτων του Υπουργικού Συμβουλίου Κ.Δ.Π.116/13, Κ.Δ.Π.123/15 και Κ.Δ.Π.88/17, από 22.4.2013 μέχρι 21.4.2019, το ανώτατο όριο αύξησης ενοικίων είναι στο 0% στις Ελεγχόμενες περιοχές. Πραγματικά γεγονότα: Από το σύνολο του ενώπιον μας μαρτυρικού υλικού, τις παραδοχές και τους ισχυρισμούς που παρέμειναν αναντίλεκτοι, βρίσκουμε ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα: Οι Αιτητές είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες ενός καταστήματος που βρίσκεται στην οδό Ονασαγόρου 61 και 61Α, Λευκωσία, Τεμάχιο 196, Φ/Σχ.21.46.582, Λευκωσία, εντός των ορίων του Δήμου Λευκωσίας (Έκθεση Λειτουργού), δηλαδή εντός ελεγχόμενης περιοχής εν τη εννοία του άρθρου 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου 1983, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα και της Κ.Δ.Π. 519/
- Το επίδικο συμπληρώθηκε πριν την 31.12.1999 και έχει εμβαδόν 75 τ.μ. (Έκθεση Λειτουργού). Το επίδικο αποτελεί μέρος τριώροφου κτιρίου, με υπόγειο και αυλή, το οποία ανήκει στους Αιτητές (Τεκμήριο 3 στην ένορκο δήλωση του κ. Τροχίδη). Το επίδικο ενοικιάστηκε από τους Αιτητές στον Καθ' ου η Αίτηση, δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 22.2.2007 (Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση του κ. Τροχίδη) και χρησιμοποιείται από τον Καθ' ου η Αίτηση ως εμπορικό κατάστημα. Το ενοικιαστήριο έγγραφο προνοούσε για περίοδο ενοικίασης τριών ετών, από 1.3.2007 έως 28.2.
- Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι στη λήξη της συμβατικής περιόδου ενοικίασης, ο Καθ' ου η Αίτηση παρέμεινε εντός του ακινήτου και κατέστη θέσμιος ενοικιαστής. Το ενοίκιο συμφωνήθηκε σε Λ.Κ.500.- από 1.3.2007 έως 28.2.2009 και σε Λ.Κ.550.- από 1.3.2009 έως 28.2.
- Κατά ή περί τον Ιανουάριο 2013, τα μέρη συμφώνησαν σε καθορισμό του ενοικίου στα €754,28 μηνιαίως. Το πληρωτέο ενοίκιο κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα Αίτηση χρόνο, είναι €754,28 μηνιαίως. Με επιστολή των δικηγόρων των Αιτητών ημερομηνίας 23.3.2018, η οποία επιδόθηκε την 30.3.2018 (Τεκμήριο 2 στην ένορκο δήλωση του κ. Τροχίδη), ο Καθ' ου η Αίτηση κλήθηκε να καταβάλει ενοίκιο €1.360 από 1.1.
- Ο Καθ' ου Αίτηση δεν ανταποκρίθηκε. Δεχόμαστε τον υπολογισμό του εμβαδού του επίδικου, όπως το καθόρισε η Λειτουργός του Δικαστηρίου. Κρίνουμε ορθή την επιλογή των συγκριτικών στην οποία προέβη η Λειτουργός, αφενός επειδή σ' αυτά περιέλαβε το επίδικο υποστατικό για σκοπούς υπολογισμού του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής και αφετέρου, επειδή έλαβε υπόψην υποστατικά στην ίδια μικρή περιοχή με το επίδικο, ώστε να δίδεται καλύτερη και δικαιότερη εικόνα των συγκριτικών ενοικιάσεων. Η Έκθεση της Λειτουργού ήταν αποδεκτή από τον Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος δεν προσκόμισε μαρτυρία από άλλο εμπειρογνώμονα. Οι Αιτητές έχουν παρουσιάσει γνώμη εμπειρογνώμονα εκτιμητή, ως Τεκμήριο 3 στην ένορκο δήλωση του κ. Τροχίδη. H Λειτουργός είναι μάρτυρας του Δικαστηρίου, με βάση τον Νόμο. Ο ιδιώτης εκτιμητής δεν έχει αντεξεταστεί, ούτε κατέθεσε ο ίδιος την Έκθεση του. Λαμβάνουμε υπόψην την Έκθεση του επικουρικά και παρατηρούμε ότι η επιτόπια εξέταση είχε διενεργηθεί το 2016 και όχι κατά τον επίδικο χρόνο καταχώρησης της κυρίως Αίτησης. Ο κ. Τοφαρίδης χρησιμοποίησε τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης και υιοθέτησε 5 συγκριτικά, στα οποία δεν περιέλαβε το επίδικο κατάστημα. Βρήκε ότι ο μέσος όρος των ενοικίων της μικρής περιοχής είναι €21,97/τ.μ. και το 90% του μέσου όρου €19,77/τ.μ., έστω €20/τ.μ. Όλα τα δεδομένα, είναι πολύ κοντά σ' αυτά που υιοθέτησε η Λειτουργός στη δική της Έκθεση. Για τον υπολογισμό του δικαίου ενοικίου, ενόψει των προνοιών του άρθρου 8 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου (βλέπετε πιο κάτω), ως συγκριτικά, λαμβάνονται υπόψην τα ενοίκια, συμβατικά, αγοραία και θέσμια, που ίσχυαν κατά το χρόνο καταχώρισης της Αίτησης, δηλαδή τον Ιούνιο
- Κρίνουμε ότι δεν δικαιολογείται η με οποιοδήποτε τρόπο διαφοροποίηση ή κατηγοριοποίηση των ενώπιον μας συγκριτικών υποστατικών όπως έχουν υιοθετηθεί από τη Λειτουργό του Δικαστηρίου. Αντίθετα, φαίνεται καθαρά ότι ανάμεσα τους υπάρχει ομοιομορφία νομικών χαρακτηριστικών. Έχουμε ικανοποιηθεί ότι η Λειτουργός έχει λάβει υπόψη σχετικά περιστατικά για να καταλήξει στη γνώμη της και ότι κινήθηκε εντός των πλαισίων που η νομοθεσία οριοθετεί. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι κάτοχος του επίδικου υποστατικού από το Μάρτιο 2007, δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου. Είναι η κρίση μου ότι, η ημερομηνία έναρξης της ενοικίασης δέον όπως λαμβάνεται υπόψη για τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου, αφού έμμεσα συνδέεται τόσο με την ηλικία του ακινήτου, όσο και με τη κατάσταση του. Κρίνω ότι η έναρξη της ενοικίασης δεν είναι αντινομική περίσταση (βλέπετε σχετικά Λεύκος Π. Γεωργιάδης v. P. SHAFTAKOLAS ESTATES LTD,
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1750). Βλέπετε ακόμα σελίδα 28 στο σύγγραμμα Modern Methods of Valuation, κάτω από την επικεφαλίδα «Determination of rental value - Comparison of Rents»: «He must have regard not only to the rents of other properties that are let, but also to the dates when the rents were fixed, to the age and condition of the buildings as compared with that with which he is concerned, and to the amount of similar accommodation in the vicinity to be let or sold.» [δική μου υπογράμμιση]. Νομική πτυχή: Ο καθορισμός του δικαίου ενοικίου υποστατικού διέπεται από το άρθρο 8 [1] του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, 23/83, ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την ενώπιον μας μαρτυρία, το πληρωτέο ενοίκιο για το επίδικο υποστατικό κατά το χρόνο καταχώρισης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης, ήταν €754,28 μηνιαίως, ποσό που ισχύει από το 2013. Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση καταχωρίστηκε την 8.6.2018. Το ποσό το οποίο θα καθορίσουμε ως το δίκαιο ενοίκιο υπολογίζεται ως οφειλόμενο από την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης (βλέπετε εδάφιο
(3)[2]). Το εδάφιο
(4)(α) του άρθρου 8, προνοεί: «
(4)(α)Το ανώτατον όριον το υπό του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου δεν θα υπερβαίνη ποσοστόν 14 τοις εκατόν δια τα πρώτα δύο έτη από της ενάρξεως ισχύος του παρόντος Νόμου, μετά το πέρας της οποίας περιόδου το ποσοστόν θα καθορίζεται ανά διετίαν υπό του Υπουργικού Συμβουλίου τη συστάσει του Υπουργού δια διατάγματος δημοσιευομένου εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας.» Δυνάμει Διατάγματος του Υπουργικού Συμβουλίου το οποίο δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα την 17.3.2017 και ίσχυε κατά το χρόνο καταχώρισης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης, Κ.Δ.Π. 88/2017, το ανώτατο όριο αυξήσεως από 22.4.2017 μέχρι 21.4.2019 είναι 0%. Η επιφύλαξη του άρθρου 4(α) προνοεί τα ακόλουθα: «Νοείται ότι, αν η πρώτη αίτηση που υποβάλλεται μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 1995 για αύξηση του ενοικίου βάσει του επιτρεπόμενου ποσοστού, που δεν υπερβαίνει τώρα το 14%, οδηγεί στον καθορισμό ενοικίου χαμηλότερου από το 40% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, τότε καθορίζεται ενοίκιο ίσο προς το 40% του μέσου αυτού όρου. Το ποσοστό 40% ως ανωτέρω, για την πρώτη ή τις επόμενες αιτήσεις αυξάνεται από 1.1.1997 κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες ανά διετία, μέχρις ότου ανέλθει στο 90% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής.» Το ποσοστό αυτό έγινε 50% την 1.1.1997, 60% την 1.1.1999, 70% την 1.1.2001, 80% την 1.1.2003 και 90% την 1.1.2005. Κατά τον ουσιώδη χρόνο της καταχώρισης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης, ίσχυε το ποσοστό του 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής. Είναι η κρίση μου ότι η αυθεντία Χριστόπουλος Φεραίος v. Χρ. Γεωργιάδης Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 212/2010, απόφαση ημερομηνίας 2.12.2015, δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση, εφόσον το ενοίκιο του επίδικου υποστατικού δεν είχε καθοριστεί προηγούμενα από το Δικαστήριο, με βάση το 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής. Στην εν λόγω αυθεντία, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι, αφ' ης στιγμής δόθηκε αύξηση μέχρι το 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής, δεν δικαιολογείται η εκ δευτέρου αύξηση και ο καθορισμός του ενοικίου με οποιοδήποτε ποσοστό άλλο από το 14%. Εφόσον σήμερα το 14%, ποσοστό το οποίο καθορίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο, δεν ισχύει πλέον, αλλά ισχύει το 0%, το αποτέλεσμα της απόφασης είναι ότι, αφ' ης στιγμής καθορίστηκε από το Δικαστήριο μία φορά το δίκαιο ενοίκιο ενός υποστατικού στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής (το οποίο εξακολουθεί να ισχύει), με τις επόμενες Αιτήσεις καθορισμού, το Δικαστήριο μπορεί να καθορίσει το ενοίκιο μόνο με το ποσοστό 0%. Συνεπώς, ουδεμία αύξηση αλλά και ουδεμία μείωση. Ο σκοπός του Νομοθέτη δεν ήταν να καταστήσει τους ιδιοκτήτες υποστατικών εντός της μικρής περιοχής, προνομιούχους, όπως αποφάνθηκε το Ανώτατο Δικαστήριο, ούτε να συνεχίσουν να υπάρχουν μετά το 90%, δύο ειδών αυξήσεις. Η επιφύλαξη του άρθρου 8
(4)(α) του Νόμου, ήταν η προσωρινή εξαίρεση από τον κανόνα, μέχρι που να φθάσει το ενοίκιο στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής. Το αγοραίο ενοίκιο λαμβάνεται υπόψη, μεταξύ άλλων (βλέπετε εδάφιο
(5)[3]). Στην υπόθεση Λεύκος Π. Γεωργιάδης v. P. SHAFTAKOLAS ESTATES LTD (πιο πάνω), ο έντιμος Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου είπε στη σελίδα 1754 και σε σχέση με το άρθρο 8
(5)(πριν την τροποποίηση του από τον Νόμο 102
(1)/95): «Οι περιστάσεις που εξειδικεύονται δεν εξαντλούν βέβαια αυτές που μπορεί να ληφθούν υπόψη. Όμως καλύπτουν ευρύ φάσμα των 'περιστάσεων' το οποίο χαρακτηρίζει τα σχετικά περιστατικά και περιορίζει άλλα πιθανά περιστατικά σ' εκείνα που δεν είναι αντινομικά προς τα καθοριζόμενα. Ανεξάρτητα από οποιοδήποτε ερμηνευτικό κανόνα (όπως το ejusdem generis), αποκλείονται από την έρευνα περιστάσεις αντινομικές προς εκείνες που καθορίζονται.» Οι περιστάσεις που περιγράφονται στο εδάφιο
(5)του άρθρου 8 ως αυτό έχει τροποποιηθεί, είναι οι ίδιες. Συνεπώς, η πιο πάνω αυθεντία εφαρμόζεται και σήμερα σε περιπτώσεις όπως η υπό εξέταση. Υπολογισμός: Εφόσον, το αγοραίο ενοίκιο είναι €25,00/τ.μ., ο μέσος όρος των ενοικίων της μικρής περιοχής είναι €17,98/τ.μ., το 90% του μέσου όρου είναι €16,18/τ.μ., το πληρωτέο ενοίκιο για το επίδικο υποστατικό ανέρχεται σε €10,05/τ.μ., ο υπολογισμός του ενοικίου του επίδικου καταστήματος στο 90% του μέσου όρου της μικρής περιοχής, ανέρχεται σε €1.213,50 μηνιαίως. Το ποσό αυτό κρίνεται ως το δίκαιο ενοίκιο, λαμβανομένων υπόψην της τοποθεσίας, της ηλικίας, της κατάστασης και του μεγέθους του επίδικου υποστατικού. Απόφαση: Ως εκ των ανωτέρω και με τη σύμφωνο γνώμη των Παρέδρων, εκδίδεται Διάταγμα του Δικαστηρίου καθορίζον το μηνιαίο ενοίκιο του επίδικου υποστατικού στο ποσό των €1.213,50 από 8.6.2018. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση για δικηγορικά έξοδα ως θα υπολογισθούν από τη Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €500 έως €2.000, πλέον Φ.Π.Α. Η απόφαση να συνταχθεί αφού χαρτοσημανθεί το ενοικιαστήριο έγγραφο, Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση του κ. Τροχίδη. (Υπ.) Λ. Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Πιστό αντίγραφο Γραμματέας ΛΣΚ/ΕΠ [1] «
(1)Ουδεμία αύξησις ενοικίου κατοικιών ή καταστημάτων δύναται να επιβληθή επί θεσμίου ενοικιαστού πλην ως εν τω παρόντι Νόμω διαλαμβάνεται.
(2)Είναι νόμιμον δια τον θέσμιον ενοικιαστήν ή τον ιδιοκτήτην οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εάν θεωρή εαυτόν ηδικημένον, να αποτείνεται δι' αιτήσεως εις το Δικαστήριον δια τον καθορισμόν του δικαίου ενοικίου του πληρωτέου εν σχέσει προς την τοιαύτην κατοικίαν ή κατάστημα: Νοείται ότι ουδεμία αίτησις καταχωρίζεται προ της παρελεύσεως δύο ετών από της ημερομηνίας καθ' ην ο ενοικιαστής έλαβε κατοχήν του ακινήτου ή από της ημερομηνίας της τελευταίας αύξησης ή μείωσης του ενοικίου.» [2] «8
(3)Εις ην περίπτωσιν υποβάλλεται τοιαύτη αίτησις εις το Δικαστήριον, το Δικαστήριον εξετάζει ταύτην και, κατόπιν διεξαγωγής τοιαύτης ερεύνης οίαν τούτο ήθελε θεωρήσει κατάλληλον και παροχής εις ένα έκαστον των διαδίκων της ευκαιρίας να τύχη ακροάσεως, και λαμβανομένων υπ' όψιν των εν τοις εδαφίοις
(4)και
(5)αναφερομένων περιορισμών και περιστάσεων, καθορίζει το δίκαιον ενοίκιον από της ημερομηνίας καταχωρήσεως της τοιαύτης αιτήσεως και το ούτω καθορισθέν ποσόν θεωρείται ως το ενοίκιον το οποίον ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλλη εις τον ιδιοκτήτην.» [3] «8
(5)Τηρουμένων των πιο πάνω εδαφίων, για τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου πρέπει να υπολογίζεται το αγοραίο ενοίκιο και ο μέσος όρος των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η σπανιότητα παρόμοιων ακινήτων στην ίδια μικρή περιοχή, ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις (εκτός οι προσωπικές), μεταξύ των οποίων η ηλικία, ο χαρακτήρας, το μέγεθος, η τοποθεσία, η κατάσταση του ακινήτου (και, προκειμένου περί διατηρητέας οικοδομής, κατά πόσο έχουν εκτελεσθεί σε αυτή έργα από τον ιδιοκτήτη και με ποιο ύψος δαπανών), καθώς και οι παρεχόμενες σ' αυτό διευκολύνσεις.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο