ΦΩΤΙΟΥ κ.α. ν. ΚΟΥΤΡΟΥΠΗΣ, Αίτηση αρ.: Ε21/2016, 28/5/2020

(1)/99 και στους Περι Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.48 ΘΘ.1,2,3,8 και 9". Υποστηρίζεται δε από την ένορκη δήλωση του Γ.Φ. (πατέρα και πληρεξούσιου αντιπροσώπου του Αιτητή), ο οποίος αναφέρεται στην απόφαση που εκδόθηκε σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση και στο γεγονός ότι το ένταλμα κατάσχεσης και εκποίησης κινητής περιουσίας, που καταχωρήθηκε στις 30.01.2019, έχει επιστραφεί ανεκτέλεστο, ενώ ο Καθ' ου η αίτηση κανένα ποσό κατέβαλε μέχρι τώρα, έναντι του χρέους του. Ένσταση: Ο Καθ' ου η αίτηση δεν εκπροσωπήθηκε από συνήγορο στην παρούσα διαδικασία. Προέβη σε δήλωση ότι αδυνατεί να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό στον Αιτητή και δεν καταχώρησε ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης. Ακροαματική διαδικασία: Κατά την ακρόαση της αίτησης εξετάστηκε ενόρκως μόνο ο Καθ' ου η αίτηση. Δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία για την πλευρά του Αιτητή. Αντεξέταση Καθ' ου η αίτηση Κατά την αντεξέταση του ο Καθ' ου η αίτηση ανέφερε τα εξής: Είναι ηλικίας xx ετών, νυμφευμένος και πατέρας πέντε ανήλικων παιδιών με ηλικίες xx, xx, xx, xx, και xx, αντίστοιχα. Διανέμει με την οικογένεια του στην επαρχία Λευκωσίας (στη xx). Είναι άνεργος από τις 30.6.2019. Τα τελευταία 7 χρόνια εργοδοτείτο στο Δημόσιο, όπου ως καθηγητής δίδασκε στο xxx κλασικό τραγούδι. Έχει σπουδάζει στο κονσερβατόριο της Αγίας Πετρούπολης και είναι πτυχιούχος βυζαντινής μουσικής. Η διάρκεια των σπουδών του ήταν πενταετής και στο πλαίσιο αυτής έχει αποκτήσει και μεταπτυχιακό τίτλο. Πέρα από την ελληνική, κατέχει την αγγλική και τη ρωσική γλώσσα και λίγο την ιταλική. Το καθεστώς εργοδότησης του στο Δημόσιο ήταν "αυτοτελώς εργαζόμενος". Δεν απασχολείτο τότε άλλου (π.χ. με ιδιωτικά μαθήματα) λόγω έλλειψης χρόνου, αφού στο xxxx δούλευε απογευματινές ώρες (2:30μ.μ. - 6:00μ.μ), τέσσερις φορές τη βδομάδα. Ο μηνιαίος μισθός του τότε κυμαινόταν από €900,00 μέχρι €1.300,00, αναλόγως με τον αριθμό των εργάσιμων ημερών του κάθε μήνα. Δεν είχε μισθό τα καλοκαίρια, αφού απολυόταν και επαναπροσλαμβανόταν με τη νέα σχολική χρονιά. Πέραν από το μισθό του, λάμβανε και το επίδομα τέκνου ύψος €700,00 το οποίο συνεχίζει να λαμβάνει. Αναφέρθηκε επίσης στα έξοδα της οικογένειάς του, χωρίς να παρουσιάσει οποιοδήποτε στοιχείο : Ενοίκιο €1.000,00 μηνιαίως, Υδατοπρομήθεια €30,00 ανά δίμηνο Ρεύμα €180 Διατηρούν με τη σύζυγο του δύο οχήματα (με ημερομηνίες εγγραφής 1997 και 2009) Τα συνολικά έξοδα της οικογένειας του ανέρχονται σε €2.000,00 με €2.500,00 το μήνα Ούτε η σύζυγος του εργάζεται, παρά το γεγονός ότι κατέχει τον τίτλο Διδάκτορα Πανεπιστημίου, διότι επέλεξε να αφοσιωθεί στα παιδιά τους. Αυτά φοιτούν στο Γυμνάσιο xxx και στο Δημοτικό σχολείο xxx και πηγαινοέρχονται με λεωφορείο. Όλα τα έξοδα τους καλύπτονται από αποταμιεύσεις της συζύγου του (που εμβάζονται σε σταθερή βάση από τη Ρωσία) και από το επίδομα τέκνου. Βοηθούνται επίσης από τον αδερφό της συζύγου του. Άλλα χρέη δεν έχει πέραν από το σπουδαστικό δάνειο του, το οποίο όμως αποπληρώνει η μητέρα του. Δεν καπνίζει και είναι πολύ καλά στην υγεία του. Δεν έχει εξασφαλίσει ακόμα εργασία καθότι ο τομέας του είναι εξειδικευμένος. Εργασία αναζητεί μόνο στον τομέα του, αφού οι σπουδές του είναι στο κλασικό τραγούδι και μόνο αυτό μπορεί να διδάξει. Συνεχίστηκε η αντεξέταση του μάρτυρα σε επόμενη δικάσιμο καθότι κλήθηκε από το Δικαστήριο να παρουσιάσει στοιχεία των εμβασμάτων που λαμβάνει η σύζυγος του από τη Ρωσία. Κατά την δεύτερη αυτή δικάσιμο παρουσίασέ ένορκη δήλωση της συζύγου του στην οποία αναφέρει ότι αυτήν την περίοδο συντηρεί η ίδια την οικογένειας τους με αποταμιεύσεις που εμβάζονται στην Κύπρο από το εξωτερικό και ότι δεν επιθυμεί να δημοσιοποιήσει προσωπικά της δεδομένα (αναφερόμενη προφανώς στις καταστάσεις λογαριασμού). Επικαλέστηκε ο Καθ' ου η αίτηση τα προσωπικά δεδομένα της συζύγου του, υποστηρίζοντας ότι ο τραπεζικός τους λογαριασμός είναι μεν κοινός αλλά δυνάμει νομικής συμβουλής που έχει λάβει, αυτός δεν δικαιούται και δεν προτίθεται να παρουσιάσει οποιαδήποτε τραπεζική κατάσταση. Αξιολόγηση και πραγματικά γεγονότα: Παρακολούθησα με προσοχή τον Καθ' ου η αίτηση στη διάρκεια της εξέτασης του. Μου έχει κάνει σχετικά καλή εντύπωση. Αποδέχομαι ότι η οικογένεια του είναι επταμελής και ότι οι ανάγκες τους είναι ως ο Καθ' ου η αίτηση περιγράφει. Η ανεργία του υποστηρίζεται από τα έγγραφα που έχει καταθέσει. Αποδέχομαι ότι δεν έχει αναζητήσει άλλη εργασία εκτός από αυτήν της διδασκαλίας κλασικού τραγουδιού και ότι δεν έχει ακόμα εξασφαλίσει κάποια θέση εργασίας στον τομέα αυτό. Δεν αποδέχομαι όμως τον ισχυρισμό του περί της ανυπαρξίας άλλων εισοδημάτων και της κάλυψης όλων των εξόδων της οικογένειας από τις αποταμιεύσεις της συζύγου του στο εξωτερικό. Δόθηκε στον μάρτυρα η ευκαιρία και κλήθηκε να παρουσιάσει τις καταστάσεις του κοινού τραπεζικού λογαριασμού όπου, σύμφωνα με τον μάρτυρα, καταλήγουν τα εμβάσματα,. Αντ' αυτού όμως ο μάρτυρας αρνήθηκε να συνεργαστεί επικαλούμενος αόριστη νομική συμβουλή και "προσωπικά δεδομένα" της συζύγου του. Νομική Πτυχή: Εφόσον η αίτηση προωθήθηκε μόνο αναφορικά με την έκδοση σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση διατάγματος μηνιαίων δόσεων, θα εξεταστεί από το Δικαστήριο μόνο αυτό το σκέλος της παρούσας αίτησης. Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος (στο εξής "ο Νόμος") έχει τροποποιηθεί με το Νόμο 134(Ι)/1999, ο οποίος αντικατέστησε τα Μέρη VIII και ΙΧ. Στο βαθμό που εξακολουθεί να υπάρχει στο Νόμο η προγενέστερη της τροποποίησης πρόνοια, για την έκδοση από το Δικαστήριο διατάγματος πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις, θεωρώ ότι τυγχάνει εφαρμογής η νομολογία που ερμηνεύει (στο πλαίσιο των καταργημένων διατάξεων) τις αρχές με βάση τις οποίες το Δικαστήριο δύναται να διατάξει τον εξ' αποφάσεως οφειλέτη να εξοφλήσει το χρέος του με περιοδικές πληρωμές. Η νομολογία αποτελείται από παλιότερες και πρόσφατες αποφάσεις. Δέστε Rolandis Louca & Soteriades Ltd v. Andreas Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686, Gesico Photographic v. J.K.Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, Μιχαήλ ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ) Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, Λέρος Σαββα ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ.) Λτδ, Πολ. Έφ. 9542, ημερομηνίας 20.6.97, Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034, Προκοπίου κ.α. ν. Ανδρέας Λάμπρου Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 11459, ημερομηνίας 27.1.2004. Διευκρινίζεται στη Νομολογία ότι το βάρος απόδειξης, στις αιτήσεις έρευνας, βρίσκεται στους ώμους του εξ αποφάσεως οφειλέτη, ο οποίος υποχρεούται να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη των περιουσιακών του στοιχείων, για να καταδείξει ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα εξόφλησης του χρέους του. Στην πρόσφατη απόφαση στην Έφεση Αρ. 31/2015 S.X. v. X.X. ημ. 19.10.2018, λέχθηκαν τα εξής από τον Παμπαλλή, Δ. "Όπως επιβεβαιώθηκε σε σειρά αποφάσεων, η διαδικασία αυτή στοχεύει στην εξέταση του εξ' αποφάσεως χρεώστη σχετικά με την ικανότητα του να πληρώσει το χρέος του. (Βλ. GESICO v. J.K. VIDEO ART CO. LTD.

(1991)1 Α.Α.Δ. 134). Στη βάση του εδαφίου

(2)του άρθρου 84 (πιο πάνω), ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να παρουσιάσει ενόρκως όλα τα βιβλία, έγγραφα ή αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία βρίσκονται στην κατοχή του, με σκοπό τη διαπίστωση της περιουσιακής του ικανότητας. Ο σκοπός της πιο πάνω νομοθετικής πρόνοιας δεν είναι άλλος παρά να προστατεύσει τον εξ' αποφάσεως πιστωτή, ο οποίος δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ' αποφάσεως οφειλέτη τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ' αποφάσεως χρέους. Καθίσταται, συναφώς, έκδηλο ότι το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εξ' αποφάσεως οφειλέτη, ο οποίος θα πρέπει να καταδείξει ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του. Υποχρεούται προς τούτο να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη των περιουσιακών του στοιχείων. (Βλ. Βασιλειάδης ν. Τσουρή

(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 43 και THE OLD SALT YACHTING CO. LTD. v. Bίκης, ECLI:CY:AD:2018:D358, Αγ. Ναυτ. 42/2014, ημερ. 11 Ιουλίου 2018). Η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή του χρέους με δόσεις συναρτάται, όπως καθιερώθηκε από την προγενέστερη νομολογία επί του προκειμένου, άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του, στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση των παιδιών και η προσωπική ευχέρεια του οφειλέτη για οικονομική του διακίνηση, ώστε να του επιτρέπεται μια αξιοπρεπής διαβίωση. (Βλ. Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου

(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1034). Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, όπου ο Καθ' ου η Αίτηση δεν εργάζεται, το Δικαστήριο καλείται να διαπιστώσει κατά πόσο η ανεργία υπήρξε επιλογή του οφειλέτη. Σχετική είναι η υπόθεση Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, όπου η Καθ' ης η Αίτηση δεν εργαζόταν. Λέχθηκαν, λοιπόν, τα εξής: "Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της εφεσείουσας είναι απλώς η αναγκαία βούληση. Η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η εφεσείουσα δύναται να εργοδοτηθεί δεν ήταν εν προκειμένω μόνο εύλογη αλλά, θα λέγαμε, και επιβεβλημένη. Ο καθορισμός των μηνιαίων δόσεων στο οπωσδήποτε μικρό ποσό των £20 αποτελεί εξ άλλου ένδειξη ότι το Δικαστήριο δεν απαιτούσε να ανάγεται η εργοδότηση της σε ψηλό επίπεδο αλλά και ένδειξη ανησυχίας του Δικαστηρίου για αυστηρή προσήλωση στη γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα σε όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη: βλ. Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686 στη σελ. 689." Παραθέτω επίσης χαρακτηριστικό απόσπασμα από την απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου όπου στη σελίδα 1038 αναφέρονται τα εξής από τον έντιμο Νικήτα Δ.: « Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. . . . Μια συνοπτική παρουσίαση των ευρύτερων κριτηρίων με βάση τα οποία προσδιορίζεται η περιοδική (συνήθως μηνιαία) δόση για την αποπληρωμή δικαστικού χρέους επιχειρεί η απόφαση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ.

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686: "Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ - Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα - Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) - Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου."» Το Δικαστήριο καλείται να σταθμίσει τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν την στέγαση, τη διατροφή, την ιατρική περίθαλψη, τη μόρφωση των παιδιών του και κάποια ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του χρεώστη. [Βλ. Φλαγκοφάς (ανωτέρω) και Παναγιώτου ν. Μιχαήλ (ανωτέρω)]. Στην απόφαση S.X. v. X.X. (πιο πάνω) λέχθηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο θα έπρεπε να επιμένει κατά την εξέταση του οφειλέτη αναφορικά με τα εισοδήματα της συζύγου του, η οποία κατά τον ίδιο επιμερίζονταν τα έξοδα της οικογένειας τους, ώστε να καθοριστεί η δική του συνεισφορά στα έξοδα της οικογένειας. Εφαρμόζοντας τις αρχές της πιο πάνω νομολογίας και με βάση μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση βρίσκω ότι η άρνηση του να παρουσιάσει τις τραπεζικές καταστάσεις αναφορικά με τα εμβάσματα εξωτερικού και την πηγή τους με την επίκληση των προσωπικών δεδομένων της συζύγου του, ήταν απόλυτα λανθασμένη. Διαπιστώνω επίσης ότι ο Καθ' ου η αίτηση παρά το νεαρό της ηλικίας του και την καλή κατάσταση της υγείας του, επέλεξε να μην αναζητήσει εργασία πέραν από την διδασκαλία κλασσικού τραγουδιού, στην οποία κατέχει πτυχιακό και μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών. Αυτό θα ήταν αποδεκτό εάν ο Καθ' ου η αίτηση δεν ήταν εξ' αποφάσεως οφειλέτης, οπότε και θα ήταν ελεύθερος να ιεραρχήσει τις προτεραιότητες του όπως αυτός επιθυμούσε. Εφόσον όμως ο Καθ' ου η παρούσα αίτηση βαρύνεται με το εξ' αποφάσεως χρέος που περιγράφεται πιο πάνω[1], όφειλε να ιεραρχήσει με την ανάλογη προτεραιότητα την υποχρέωση του για εξόφληση του χρέους που βαρύνεται με την δικαστική απόφαση. Η κατ' επιλογή του Καθ' ου η αίτηση παράλειψη αναζήτησης άλλης εργασίας και η κατά συνέπεια "κατ' επιλογήν ανεργία του" καταδεικνύει την έλλειψη βούλησης για εργασία από μέρους του. Επαναλαμβάνω ότι ο Καθ' ου η αίτηση παραδέχθηκε με ειλικρίνεια ότι δεν έχει αναζητήσει και δεν επιθυμεί να αναζητήσει άλλη εργασία, παρά το γεγονός ότι είναι νέος και υγιής και ότι πέραν από τις μουσικές του σπουδές κατέχει και κάποιες ξένες γλώσσες. Εφαρμόζοντας όλες τις προαναφερόμενες αρχές στα γεγονότα της παρούσας αίτησης και λαμβάνοντας υπόψη: την ανάγκη για εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, ότι δεν υπάρχουν άλλα διατάγματα μηνιαίων δόσεων εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν έχει τη βούληση να εργαστεί. την ανάγκη του ιδίου και της πολύτεκνης οικογένειας του Καθ' ου η αίτηση για αξιοπρεπή διαβίωση, το ύψος του υπολοίπου του εξ' αποφάσεως χρέους και το χρόνο που απαιτείται για την αποπληρωμή του με μηνιαίες δόσεις, καταλήγω, ότι ο Καθ' ου η Αίτηση είναι σε θέση να εξοφλήσει το χρέος του με μηνιαίες δόσεις των €150.- Με έχει προβληματίσει ιδιαίτερα η ημερομηνία έναρξης καταβολής των δόσεων αυτών. Θα πρέπει να αναφέρω ότι η απόφαση έχει επιφυλαχτεί στις 3.3.2020 και λίγες μέρες μετά η χώρα μας βρέθηκε στη δίνη της παγκόσμιας υγειονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία COVID-19 και στην προσπάθεια αντιμετώπισης και περιορισμού του νέου κορωνοΐού. Ως αποτέλεσμα επιβλήθηκαν μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης και η χώρα επέβαλε την αναστολή λειτουργίας σε ορισμένες κατηγορίες επιχειρήσεων καθώς και τον περιορισμό στις μετακινήσεις των πολιτών. Έτσι, η πληθώρα των πολιτών τέθηκε σε υποχρεωτική "καραντίνα" στις 24.3.2020. Τις κανονικές εργασίες τους ανέστειλαν και τα κατά τόπους Δικαστήρια τα οποία επαναλειτούργησαν μόλις στις 4.5.2020, με την 1η φάση χαλάρωσης των επιβληθέντων μέτρων. Σήμερα, 28.5.2020, τα πλείστα μέτρα έχουν αρθεί και η χώρα μας εισήλθε σε μια φαινόμενη κανονικότητα. Βρίσκεται ακόμα στην προσπάθεια περιορισμού και αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης, αφού ακόμα αναμένεται η εξεύρεση θεραπείας και/ή το εμβόλιο για αυτόν τον ιό. Αποτελεί προσωπική μου άποψη ότι, υπό τις πιο πάνω περιγραφόμενες νέες συνθήκες, σε αυτή την χρονική στιγμή η αναζήτηση και εξεύρεση εργασίας από μέρους του Καθ' ου η αίτηση πιθανόν να μην είναι εύκολη. Ως εκ τούτου η ημερομηνίας έναρξης της καταβολής των μηνιαίων δόσεων θα ξεκινήσει τον ερχόμενο Οκτώβριο

(2020). ΚΑΤΑΛΗΞΗ Εκδίδεται εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση διάταγμα πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους του, με μηνιαίες δόσεις των €150 που θα ξεκινήσουν την 01/10/2020, και θα συνεχιστούν κάθε επόμενο μήνα, μέχρι εξόφλησης του χρέους. Εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση επιδικάζονται τα έξοδα της παρούσας αίτησης, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα καταβληθούν διά των μηνιαίων δόσεων. (Υπ.) .............. Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Βλ. σελίδα 1, πιο πάνω. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο