← Κύπρος

Pagoda Restaurants (Limassol) Ltd ν. Kondovadia Estates Ltd, Αίτηση αρ. K8/2017, 29/5/2020

Pagoda Restaurants (Limassol) Ltd ν. Kondovadia Estates Ltd, Αίτηση αρ. K8/2017, 29/5/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2020:10 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου Α. Γεωργίου, Α. Κωστή, Μελών Αίτηση αρ. K8/2017 Μεταξύ: Pagoda Restaurants (Limassol) Ltd, xxxx x, xxxxx, Λευκωσία Αιτήτριας και Kondovadia Estates Ltd Καθ' ης η αίτηση 29/5/2020 Για Αιτήτρια: κα Γ. Τουμαζή για κκ. Σκορδής, Παπαπέτρου & Σια Δ.Ε.Π.Ε. Για Καθ' ης η Αίτηση: κα Χ" Ιωάννου με κα Μ. Καραπατάκη για κκ. Καραπατάκης, Παυλίδης Δ.Ε.Π.Ε. AΠΟΦΑΣΗ Με την κυρίως αίτηση με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό (που καταχωρήθηκε στις 28.4.2017 και τροποποιήθηκε στις 12.5.2017 και 15.2.2019), η Αιτήτρια αξιώνει από το Δικαστήριο την έκδοση: (α) Διακήρυξης και Διατάγματος του δικαστηρίου ότι διατηρεί το δικαίωμα να αγοράσει, σύμφωνα με τον όρο 10 της συμφωνίας ημερομηνίας 20.8.1997, το υποστατικό που βρίσκεται στην πολυκατοικία xxxx υπ' αρ. x και x στον ισόγειο χώρο και χώρο στάθμευσης με βεράντες και μεσοπάτωμα, στο τεμάχιο xxx Φ.Σχ. x-xxx-xxx τμήμα x xx/xx με αριθμό εγγραφής xxx, στην οδό xxx xx, στον xxxx xxxx στη Λεμεσό (που στο εξής θα αναφέρεται ως «το μίσθιο»), για το ποσό των €136.688,

  1. (β) Διηνεκούς διατάγματος, το οποίο να απαγορεύει στην Καθ' ης η αίτηση να αποξενώσει, μεταβιβάσει, παραχωρήσει ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο διαθέσει το μίσθιο ή να συνάψει οποιαδήποτε συμφωνία ή να προβεί σε συναλλαγή με τρίτα πρόσωπα τα οποία να δημιουργούν δικαιώματα στο μίσθιο ή σε σχέση με αυτό. (γ) αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας, πλέον έξοδα. Υποστηρίζει η Αιτήτρια ότι δυνάμει του όρου 10 του ενοικιαστηρίου εγγράφου που είχε συναφθεί μεταξύ των διαδίκων στις 20.8.1997, αυτή απέκτησε δικαίωμα αγοράς του μισθίου, έναντι του ποσού των €136.688,11 (Λ.Κ.80.000,00). Το δικαίωμα αυτό θα μπορεί να ασκηθεί εντός της περιόδου των 18 μηνών, από την ειδοποίηση έκδοσης χωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για το μίσθιο. Μετά την εκπνοή της συμφωνίας ενοικίασης, η Αιτήτρια παρέμεινε στο μίσθιο ως θέσμια ενοικιάστρια και δυνάμει νομικής συμβουλής που έλαβε στις 31.8.2008, δεν επιδίωξε την σύναψη νέας συμφωνίας αφού όλοι οι όροι του αρχικού ενοικιαστηρίου εγγράψου συνέχιζαν να ισχύουν. H Αιτήτρια ενημερώθηκε πρόσφατα ότι η Καθ' ης η αίτηση επιδιώκει να πουλήσει το μίσθιο σε τρίτο πρόσωπο έναντι του τιμήματος των €350.000,
  2. Στο πλαίσιο σχετικής αλληλογραφίας μεταξύ των διαδίκων, η Καθ' ης η αίτηση ισχυρίζεται ότι ο όρος 10 της συμφωνίας δεν υφίσταται πια και επίσης ότι η Αιτήτρια παρέλειψε να καταβάλει στην Καθ' ης η αίτηση οφειλόμενα ενοίκια και να της παραδώσει τραπεζική εγγύηση, επικαλούμενη τον όρο 11 της συμφωνίας. Απάντηση Η Καθ' ης η αίτηση στην Απάντηση της: Προβάλλει σειρά προδικαστικών ενστάσεων, αναφορικά με την καθ' ύλη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου, το πρόωρο της παρούσας Αίτησης και την έλλειψη ενεστώτος και εννόμου συμφέροντος από πλευράς της Αιτήτριας. Απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας. Υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι: α. η σύμβαση ενοικίασης (του 1997) έχει εκπνεύσει και έπαψε να έχει δεσμευτική ισχύ, από το έτος 2007 και μετά. β. οι όροι της συμφωνίας που η Αιτήτρια επικαλείται, ήταν άσχετοι με την ενοικίαση του μισθίου, γ. το δικαίωμα αγοράς του μισθίου ήταν σύμβαση υπό την αίρεση της επέλευσης μελλοντικού γεγονότος (της έκδοσης ξεχωριστών τίτλων ιδιοκτησίας), το οποίο ακόμα δεν έχει επέλθει και επομένως η σύμβαση δεν είναι νόμιμα εκτελεστή. δ. το δικαίωμα αγοράς του μισθίου αποτελεί ασαφή σύμβαση, διότι δεν καθορίζει προθεσμία εντός της οποίας θα εκδίδονταν οι ξεχωριστοί τίτλοι ιδιοκτησίας, ενώ δεν έχει ενεργοποιηθεί στην δεκαετή διάρκεια της σύμβασης. ε. η Αιτήτρια δεν είναι συνεπής με τις υποχρεώσεις της, αφού συνεχίζει να καταβάλλει μειωμένο ενοίκιο, παρά την επαναφορά του ενοικίου (από την 1.1.2017) στα προηγούμενα του επίπεδα και έχει επίσης προβεί σε παράνομες κατασκευές στο μίσθιο χωρίς την ρητή έγκριση της Καθ' ης η αίτηση. στ. η Αιτήτρια κωλύεται να προωθεί την Αίτηση αυτή, διότι ουδέποτε στο διάστημα των 20 ετών που προηγήθηκαν της Αίτηση εξέφρασε την επιθυμία να αγοράσει το μίσθιο. Ιστορικό διαδικασίας Της παρούσας διαδικασίας προηγήθηκε άλλη διαδικασία, στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, η οποία διακόπηκε από την Αιτήτρια μετά την διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι δικαιοδοσία εκδίκασης της διαφοράς των διαδίκων έχει το παρόν Δικαστήριο. Στο παρόν Δικαστήριο η Αιτήτρια καταχώρησε, ταυτόχρονα με την κυρίως Αίτηση, αίτηση για έκδοση παρεμπιπτόντων διαταγμάτων, η οποία απορρίφθηκε, για τους λόγους που καταγράφονται στην ενδιάμεση απόφαση ημερ. 1.9.
  3. Παραδεκτά Γεγονότα και έγγραφα Οι δύο πλευρές κατέθεσαν στο Δικαστήριο εκ συμφώνου, στις 15.2.2019, κατάλογο παραδεκτών γεγονότων και εγγράφων, ο οποίος έχει ως εξής: Παραδεκτά Γεγονότα
  4. Η Αιτήτρια είναι θέσμια ενοικιάστρια του μισθίου και σε αυτό διατηρεί εστιατόριο.
  5. Η Καθ' ης είναι εγγεγραμμένη συνιδιοκτήτρια κατά 1/8 μερίδιο του ακινήτου στο οποίο βρίσκεται το μίσθιο (αρ. εγγραφής xxx).
  6. Στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού εκκρεμεί, στον Κλάδο επιτόπιων ερευνών, φάκελος ΑΧ xxx/xxxx - οριζόντιος διαχωρισμός για την εγγραφή xxxxx.
  7. Το μίσθιο έχει ανεγερθεί πριν την 31.12.1999 και βρίσκεται εντός ελεγχόμενης περιοχής.
  8. Η Αιτήτρια στις 20 Αυγούστου 1997 συνήψε με την Καθ' ης η Αίτηση Ενοικιαστήριο Έγγραφο με το οποίο ενοικιάστηκε στην Αιτήτρια το μίσθιο για χρήση ως εστιατόριο προσφέροντος κινέζικη και ασιατική κουζίνα το οποίο έφερε ημερομηνία λήξης την 30 Σεπτεμβρίου 2007 και το οποίο είχε δεόντως χαρτοσημανθεί από τον Έφορο Χαρτοσήμων την 07/06/2002 στην Λευκωσία...
  9. Το Ενοικιαστήριο Έγγραφο ημερομηνίας 20/08/1997 είναι το Τεκμήριο 2 που επισυνάπτεται στην ένορκη μαρτυρία του Χ.A. ημερομηνίας 15/11/
  10. Κατά την 15/02/2017 η Αιτήτρια καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού την Αγωγή υπ' αρ. XXXXX/17 και κατά την ίδια ημερομηνία καταχώρησε στα πλαίσια της εν λόγω αγωγής μονομερή αίτηση για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων επί της αρχής quia timet, πανομοιότυπων με των κατ' αίτηση διαταγμάτων στην παρούσα μονομερή αίτηση.
  11. Κατά την 16/02/2017, στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα που (μεταξύ άλλων) απαγόρευε και εμπόδιζε την Καθ' ης η Αίτηση, από του να πωλήσει, αποξενώσει, μεταβιβάσει, παραχωρήσει και διαθέσει καθ' οιονδήποτε τρόπο το σύνολο ή μέρος των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας επί του μισθίου (ισόγειου χώρου και χώρου στάθμευσης, μετά βεραντών και μεσοπατώματος) σε οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο εκτός από την Αιτήτρια και από του να συνάψει οποιαδήποτε συμφωνία ή από του να προβεί σε οποιαδήποτε συναλλαγή με οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο που να δημιουργεί οποιαδήποτε δικαιώματα επί των εν λόγω χώρων ή και σε σχέση με αυτούς μέχρι την εκδίκαση της Αγωγής υπ' αρ. XXXXX/17 ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου.
  12. Κατά την 4/4/2017 και στα πλαίσια της αγωγής υπ' αρ. XXXXX/17 το Δικαστήριο απέρριψε την μονομερή αίτηση της Αιτήτριας και το προσωρινό διάταγμα έπαψε να ισχύει.
  13. Κατά την 27/04/2017 η Αιτήτρια καταχώρησε ειδοποίηση διακοπής της αγωγής υπ' αρ. XXXXX/
  14. Τα δικηγορικά έξοδα της Εναγόμενης στην Αγωγή υπ' αρ. XXXXX/17 (Καθ' ης η Αίτηση στην παρούσα Αίτηση) έχουν εξοφληθεί πλήρως από την Αιτήτρια.
  15. Παραδεκτό (εκ των δικογράφων) είναι και το γεγονός ότι δεν έχει ακόμα εκδοθεί ο χωριστός τίτλος ιδιοκτησίας του μισθίου. Σημειώνω ότι όλα τα πιο πάνω γεγονότα αυτά, ως παραδεκτά, δεν είναι πλέον επίδικα. Ως παραδεκτά έγγραφα κατατέθηκαν (α) αντίγραφο ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερ. 20.8.1997 και (β) επιστολή (πρωτότυπη) του Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού Λεμεσού ημερ. 26.11.
  16. Αμφισβητούμενα παραμένουν τα εξής: · Το κατά πόσον το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων έχει δικαιοδοσία εκδίκασης της παρούσας Αίτησης. · Εάν εξακολουθεί να ισχύει το δικαίωμα αγοράς το μισθίου. · Εάν αποδεικνύει η Αιτήτρια επαπειλούμενη ζημιά ή επαπειλούμενη παραβίαση κάποιου δικαιώματος της και · Εάν η Αιτήτρια έχει δικαίωμα για αποζημίωση. Ακροαματική διαδικασία: Η παρούσα Αίτηση εμπίπτει στην κατηγορία υποθέσεων "ταχείας εκδίκασης" και έτσι δόθηκαν οδηγίες για την κατάθεση γραπτής μαρτυρίας για την υπόθεση της κάθε πλευράς. Κατατέθηκε αρχικά η μαρτυρία της Αιτήτριας (στις 15.11.2018 και 4.3.2019) και στη συνέχεια η μαρτυρία της Καθ' ης Αιτητή (στις 4.4.2019). Ζητήθηκε η αντεξέταση των μαρτύρων Χ.Κ. και Χ.Α. και το αίτημα εγκρίθηκε. Οι μάρτυρες αυτοί αντεξετάστηκαν στις 12.6.
  17. Οι συνήγοροι παρουσίασαν τις τελικές γραπτές αγορεύσεις τους στις 11.10.2019 και η απόφαση επιφυλάχθηκε την 1.11.
  18. Στις αγορεύσεις των συνηγόρων θα γίνει αναφορά, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο. Μαρτυρία και αξιολόγηση Μάρτυρες Αιτήτριας Ο πρώτος μάρτυρας της Αιτήτριας, Χ.Κ. (M.A.1), αναφέρει στην έγγραφη μαρτυρία του τα εξής: Είναι ο διευθυντής του εστιατορίου που η Αιτήτρια διατηρεί στο μίσθιο, από το έτος
  19. Προηγούμενα κατείχε διευθυντικές θέσεις σε επιχειρήσεις ταχυφαγίων και σε εστιατόρια του Ομίλου PAGODA GROUP OF RESTAURANTS (από την 1.1.2008). Η Αιτήτρια διεξάγει επιχειρήσεις διαχείρισης εστιατορίων xxxx εξυπηρέτησης, xxxx και xxxx κουζίνας και στις 20/8/97 σύναψε με την Καθ' ης η αίτηση συμφωνία ενοικίασης, με αντικείμενο το μίσθιο (που αποτελείται από ισόγειο χώρο και χώρο στάθμευσης, βεράντες και μεσοπάτωμα). Σε αυτό η Αιτήτρια λειτουργεί εστιατόριο με την επωνυμία xxxx. Μέχρι τις αρχές του έτους 2013, η Αιτήτρια ανήκε στον όμιλο Pagoda Group of Restaurants (στο εξής αναφερόμενος ως "Pagoda Group"). Περί τις 7.1.2013 ο Χ.Α. (Μ.Α.2) εξαγόρασε το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου της Αιτήτριας και είναι έκτοτε ο μοναδικός Διευθυντής, Γραμματέας και μέτοχος της. H συμφωνία ενοικίασης είχε διάρκεια μέχρι την 30/9/2007 και αφορούσε τη χρήση του μίσθιου ως εστιατόριο. Στη συμφωνία περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, οι πιο κάτω όροι: Το ενοίκιο ανερχόταν σε €1.196,02 (Λ.Κ.700,00) μηνιαίως, Η Αιτήτρια είχε δικαίωμα να προβεί σε προσθηκομετατροπές στο μίσθιο, οι οποίες θα γίνονταν με δικά της έξοδα και θα παρέμεναν προς όφελος του μίσθιου, χωρίς υποχρέωση της Καθ' ης η αίτηση να αποζημιώσει την Αιτήτρια.[1] Η Καθ' ης η αίτηση είχε υποχρέωση να προβεί σε αγορά συντελεστή δόμησης τον οποίο θα μετέφερε στο μίσθιο, για να επεκταθεί το εστιατόριο, ως ο καλυμμένος χώρος των βεραντών. Το κόστος της δαπάνης θα επωμίζονταν η Αιτήτρια, ενώ το ενοίκιο δεν θα επηρεαζόταν από την αύξηση του συντελεστή δόμησης κτλ.[2] Η Αιτήτρια δικαιούνταν να παρατείνει την ισχύ της ενοικίασης νοουμένου ότι θα κατέβαλλε αύξηση στο ενοίκιο προς 10% για κάθε επόμενη διετία.[3] Η Αιτήτρια είχε δικαίωμα όπως μετά την ειδοποίηση έκδοσης τίτλου ιδιοκτησίας, για το μίσθιο και για περίοδο 18 μηνών από αυτό το γεγονός, να αγοράσει το μίσθιο έναντι του τιμήματος των €136.688,11 (Λ.Κ.80.000). Στην περίπτωση άσκησης αυτού του δικαιώματος, η Αιτήτρια όφειλε να παραδώσει εντός της προθεσμίας των 18 μηνών έγγραφη ειδοποίηση στην Καθ' ης η αίτηση καθορίζοντας την ημερομηνία (όχι πέραν των 30 ημερών από την ημερομηνία της ειδοποίησης) για την παρουσία της τελευταίας στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού για να αποδεχθεί τη μεταβίβαση και να καταβάλει το ποσό των Λ.Κ.80.000,
  20. Σε περίπτωση άρνησης ή παράλειψης της Καθ' ης η αίτηση να προβεί στη μεταβίβαση, το ενοίκιο θα μειωνόταν στο ποσό των Λ.Κ.100 μηνιαίως και η Αιτήτρια θα ήταν ελεύθερη να λάβει νομικά μέτρα σε βάρος της Καθ' ης η αίτηση.[4] Η Αιτήτρια όφειλε να παραδώσει μέχρι τις 15/9/97, τραπεζική εγγύηση στην Καθ' ης η αίτηση, αναφορικά με την πληρωμή των πρώτων 12 ενοικίων του μίσθιου.[5] Του είχε αναφερθεί από τους αρχικούς μέτοχους της Αιτήτριας (κατά την περίοδο που εργαζόταν στον όμιλο Pagoda Group), ότι ήταν σημαντικός ο όρος 10 (δηλαδή το δικαίωμα αγοράς του μισθίου) αλλά δεν σύναψαν πωλητήριο έγγραφο για να δοθεί στην μεν Αιτήτρια χρόνος να εδραιωθεί στην αγορά, στη δε Καθ' ης η αίτηση χρόνος για την έκδοση του ξεχωριστού τίτλου για το μίσθιο. Παρά το γεγονός ότι δεν είχε εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας, η Καθ' ης η αίτηση απαιτούσε και λάμβανε αυξημένο κατά 10% ανά διετία ενοίκιο, κατά παράβαση του ενοικιαστηρίου εγγράφου. Ως εκ τούτου, το μηνιαίο ενοίκιο του μισθίου διαφοροποιήθηκε ως εξής: - για την περίοδο από 1.10.1997 μέχρι 30.9.1999, στο ποσό €1.196,02 - για την περίοδο από 1.10.1999 μέχρι 30.9.2001, στο ποσό €1.315,62 - για την περίοδο από 1.10.2001 μέχρι 30.9.2003, στο ποσό €1.447,18 - για την περίοδο από 1.10.2003 μέχρι 30.9.2005, στο ποσό €1.591,90 - για την περίοδο από 1.10.2005 μέχρι 30.9.2007, στο ποσό €1.751,09 - για την περίοδο από 1.10.2007 μέχρι 30.9.2009, στο ποσό €1.926,21 - για την περίοδο από 1.10.2009 μέχρι 30.9.2011, στο ποσό €2.118,
  21. Μετά το έτος 2011 δεν καταβλήθηκε περαιτέρω αύξηση, με συμφωνία των διαδίκων όπως το ποσό παραμείνει το ίδιο και από αυτό να αφαιρείται η άμυνα. Περί τον Αύγουστο του έτους 2013, οι διάδικοι συμφώνησαν τη μείωση του μηνιαίου ενοικίου, λόγω της οικονομικής κρίσης, στο ποσό των €1.660,00 και έτσι παραμένει μέχρι σήμερα. Τα ενοίκια καταβάλλονταν σε μετρητά στην Καθ' ης η αίτηση και η Διευθύντρια της (Μ.K.) εξέδιδε αντίστοιχες αποδείξεις είσπραξης. Σε αυτές τοποθετούνταν σφραγίδα PAID από τον ίδιο τον μάρτυρα και παραδίδονταν στο Λογιστήριο της Αιτήτριας (στη Ν.Μ. - Μ.Α.3). Κατά τη λήξη της πρώτης ενοικίασης στις 30.9.2007, η ενοικίαση κατέστηκε θέσμια αφού η Αιτήτρια παρέμεινε στο μίσθιο και συνέχισε να καταβάλλει τα ενοίκια. Ζήτησε η Αιτήτρια, από τους τότε συνηγόρους της (xxx και xxxx Δ.Ε.Π.Ε.) να ετοιμάσουν γνωμάτευση αναφορικά με τα ζητήματα ενοικίασης. Οι συνήγοροι συμβούλευσαν την Αιτήτρια ότι έχει καταστεί από τις 30.9.2007, θέσμια ενοικιάστρια και ότι οι όροι του ενοικιαστηρίου εγγράφου εξακολουθούν να ισχύουν, με εξαίρεση τη διάρκεια της ενοικίασης και την πρόνοια για τερματισμό της. Συνακόλουθα τη συμβούλευσαν ότι δεν ήταν αναγκαία η υπογραφή νέας συμφωνίας, εκτός αν η Αιτήτρια επιθυμούσε να ρυθμίσει τη διάρκεια της ενοικίασης και ότι το ενοίκιο αυξήθηκε κατά 10% από την 1.10.2007 και θα συνέχιζε να αυξάνεται έτσι ανά διετία. Το δικαίωμα αγοράς του μισθίου, παρέμεινε ισχυρό, υπό τους ίδιους όρους. Βασιζόμενη η Αιτήτρια στη νομική αυτή συμβουλή, δεν σύναψε νέα συμφωνία ενοικίασης και συνέχισε να τηρεί τις υποχρεώσεις και να ασκεί τα δικαιώματα της, ως το ενοικιαστήριο έγγραφο, με εξαίρεση τη μείωση του ενοικίου (τον Ιούλιο του 2013) και την παράλειψη έκδοσης νέας εγγυητικής επιστολής, που είχαν συμφωνηθεί προφορικά μεταξύ των διαδίκων. Η Καθ' ης η αίτηση ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε για την παράταση της ενοικίασης ή για τα ενοίκια που καταβάλλονταν, ούτε απαίτησε την τροποποίηση των όρων του ενοικιαστηρίου εγγράφου, μέχρι τον Ιανουάριο του 2017, αλλά ούτε αμφισβήτησε (από το 2003 μέχρι τον Ιανουάριο του 2017) τη δεσμευτικότητα του ενοικιαστηρίου εγγράφου. Γνώριζε ότι η Αιτήτρια είχε προβεί σε κοστοβόρες αλλαγές και επένδυσε σημαντικά ποσά στο μίσθιο (€850.000,00) εξοπλίζοντας και διαμορφώνοντας σε χώρο εστίασης τους χώρους του. Βασιζόμενη στο δικαίωμα αγοράς του μισθίου, η Αιτήτρια υπέστηκε έξοδα και δαπάνες, τα οποία επαύξησαν την αξία του μισθίου, ενεργώντας ως "εν δυνάμει" ιδιοκτήτης. Περί τα τέλη Ιανουαρίου 2017, πληροφορήθηκε από τον Λ. Κ (μέτοχο της Καθ' ης η αίτηση), σε επίσκεψη του τελευταίου στο μίσθιο, ότι η Καθ' ης η αίτηση επιδιώκει την πώληση του μίσθιου σε τρίτο πρόσωπο, στην τιμή των €350.000,00, με σκοπό την μετατροπή του σε γραφειακό χώρο. Η Αιτήτρια δεν μπορούσε να ασκήσει το δικαίωμα αγοράς πριν την έκδοση ξεχωριστού τίτλου ιδιοκτησίας (ως ο όρος 10 του ενοικιαστηρίου εγγράφου). Ο ίδιος ρωτούσε το Διαχειριστή του κτιρίου κατά πόσο εκδόθηκαν ξεχωριστοί τίτλοι, αλλά δεν έλαβε συγκεκριμένη απάντηση. Η Καθ' ης η αίτηση παραλείπει να προβεί στην έκδοση ξεχωριστού τίτλου επιδιώκοντας έτσι να καθυστερήσει την Αιτήτρια από την εξάσκηση του δικαιώματος αγοράς. Η Αιτήτρια στις 24.1.2017, προσπάθησε με επιστολή των συνηγόρων της να αποτρέψει την από μέρους της Καθ' ης η αίτηση πώληση του μισθίου, επικαλούμενη τον όρο 10 ενοικιαστηρίου εγγράφου και την υποχρέωση της Καθ' ης η αίτηση να παρέχει γραπτή πληροφόρηση για την έκδοση του τίτλου ιδιοκτησίας επιφυλάσσοντας το δικαίωμα της για μείωση του ενοικίου και για αποζημιώσεις για τις ζημιές που αυτή τυχόν να υποστεί λόγω της παράβασης των υποχρεώσεων της Καθ' ης η αίτηση. Με απαντητική επιστολή των συνηγόρων της (xxx xxxx Δ.Ε.Π.Ε.) ημερομηνίας 3.2.2017, η Καθ' ης η αίτηση ισχυρίστηκε ότι ο όρος 10 του ενοικιαστηρίου εγγράφου δεν υφίσταται οι υποχρεώσεις των μερών είχαν διαφοροποιηθεί το μηνιαίο ενοίκιο ανέρχεται σε €3.102,17 από την 1.10.2017 η Αιτήτρια παρέλειψε να παραδώσει τραπεζική εγγύηση για τους πρώτους δώδεκα μήνες της ενοικίασης, ως ο όρος
  22. Έθεσε επίσης ως όρους, στην Αιτήτρια, για την αποδοχή του δικαιώματος αγοράς, την εξόφληση των κατ' ισχυρισμό οφειλόμενων ενοικίων, την παράδοση εγγυητικής επιστολής, και την κατεδάφιση προσθηκομετατροπών που κατ' ισχυρισμό τους δεν καλύπτονταν από τις απαιτούμενες άδειες. Η Καθ' ης η αίτηση επεφύλαξε το δικαίωμα της για πώληση του μισθίου, άνευ τίτλου, όπου και όπως επιθυμεί. Η Αιτήτρια απέρριψε στις 7.2.2017, τις θέσεις της Καθ' ης η αίτηση, αφού: · η τραπεζική εγγύηση αφορούσε μόνο τους πρώτους δώδεκα μήνες της αρχικής περιόδου ενοικίασης, δηλαδή τα ενοίκια της περιόδου Οκτώβριος 1997 μέχρι Σεπτέμβριος 1998, τα οποία έχουν εξοφληθεί. · οι προσθηκομετατροπές δεν είναι παράνομες, διότι έγιναν με τη συγκατάθεση της Καθ' ης η αίτηση, η οποία υπέγραφε όλες τις σχετικές αιτήσεις για την έκδοση πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής. Όταν προέκυψε η ανάγκη για κατεδάφιση μίας τουαλέτας και αποθήκης σκυβάλων (για σκοπούς έκδοσης πιστοποιητικού τελικής έγκρισης και τίτλου ιδιοκτησίας), η Αιτήτρια με την Καθ' ης η αίτηση κατεδάφισαν τις μετατροπές. Η στεγασμένη βεράντα δεν καλύπτονταν από άδεια οικοδομής, αλλά είχε, σύμφωνα με την Καθ' ης η αίτηση, νομιμοποιηθεί με καλυπτική άδεια. · η Αιτήτρια υπήρξε τυπική στις υποχρεώσεις της όσον αφορά στα ενοίκια και αυτό επιβεβαιώνεται από τις εξοφλητικές αποδείξεις είσπραξης, μέχρι και τον Ιανουάριο
  23. Αυθαίρετα από τις 13.2.2017 η Μ.Κ. εκδίδει αποδείξεις πληρωμής ενοικίου με την ένδειξη «έναντι». Στις 15/2/17 καταχωρήθηκαν από την Αιτήτρια, στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, η αγωγή αρ. XXXXX/17 και η μονομερής αίτηση για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων. Μετά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος, στις 16/2/17 στην αγωγή με ανταλλάγηκαν περαιτέρω επιστολές μεταξύ των συνηγόρων των δύο πλευρών, με ημερομηνίες 14.3.2017 και 15.3.2017 και 24.3.
  24. Μετά την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης η Καθ' ης η αίτηση επέδωσε στην Αιτήτρια κατά την 17.10.2017, επιστολή ημερομηνίας 11.10.2017 όπου την καλεί να καταβάλει εντός 21 ημερών (κατ' ισχυρισμό) οφειλόμενα ενοίκια ύψους €6.461,
  25. Η Αιτήτρια απέρριψε γραπτώς την απαίτηση η οποία αποτελεί πρόσφατο κατασκεύασμα της Καθ' ης η αίτηση. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Α.1 Ο Μ.Α.1 μου έχει κάνει σχετικά καλή εντύπωση. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του, αφορά ζητήματά για τα οποία έχει ίδια γνώση αφού βρισκόταν στην υπηρεσία του ομίλου PAGODA πριν τον διορισμό του στην διευθυντική θέση στην Αιτήτρια ή/και επιβεβαιώνεται από τα έγγραφα που έχουν κατατεθεί και από τα παραδεκτά γεγονότα. (Αυτά αφορούν την επιχείρηση που διεξάγεται στο μίσθιο, την συμφωνία ενοικίασης, τις αυξομειώσεις στο ενοίκιο, την αλληλογραφία που ανταλλάγηκε και τις δικαστικές διαδικασίες στις οποίες έχουν εμπλακεί οι διάδικοι). Διαπιστώνω όμως και τα πιο κάτω στην μαρτυρία του Μ.Α.1: Είναι ασαφής και γενικός ο ισχυρισμός του μάρτυρα περί της παραδοχής του Μ.Κ. ότι η Καθ' ης η αίτηση προτίθεται να πωλήσει το μίσθιο. Εφόσον σε αυτήν την παραδοχή εδράζεται η ανησυχία της Αιτήτριας και το αίτημα για έκδοση προληπτικού διατάγματος, θα ανέμενα ότι ο μάρτυρας θα παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες σε σχέση με αυτό το ζήτημα, προκειμένου να υποστηρίξει την ύπαρξη της συνάντησης και την αυθεντικότητά της συζήτησης μεταξύ του ιδίου και του Μ.Κ. Προβαίνει επίσης ο μάρτυρας σε ανεπίτρεπτη έκφραση γνώμης για νομικά ζητήματα για τα οποία δεν φαίνεται να έχει τις απαιτούμενες νομικές γνώσεις (όπως, η δεσμευτικότητα του όρου 10 της συμφωνίας μετά την μετατροπή της ενοικίασης σε θέσμια), καθώς και σε ζητήματα για τα οποία δεν έχει ίδια γνώση (ότι οι δαπάνες στις οποίες η Αιτήτρια προέβηκε έγιναν λόγω του δικαιώματος αγοράς του μισθίου και ότι αυτές αύξησαν την αξία του). Δεν αποδέχομαι επίσης τη θέση του μάρτυρα ότι οι προσθηκομετατροπές είναι νόμιμες διότι έχουν εγκριθεί από την Καθ' ης η αίτηση. Μέχρι να εγκριθούν από τις αρμόδιες αρχές, οι προσθηκομετατροπές δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως νόμιμες. Για τους λόγους που εξηγούνται δεν αποδέχομαι το πιο πάνω μέρος της μαρτυρίας του Μ.Α.1, ενώ αποδέχομαι την υπόλοιπη του μαρτυρία ως πειστική, σταθερή, χωρίς αντιφάσεις και κενά και συνάδουσα με τη λογική. Ο δεύτερος μάρτυρας για την Αιτήτρια, Χ.Α. (Μ.Α.2) είναι ο Διευθυντής, Γραμματέας και μοναδικός μέτοχος της. Έχει αποκτήσει τον έλεγχο της Αιτήτριας με την εξαγορά του συνόλου του μετοχικού της κεφαλαίου περί τις 7.1.
  26. Προηγούμενα, (από τον Ιανουάριο 1995 μέχρι και τον Ιανουάριο του 2003) υπήρξε γενικός Διευθυντής του Ομίλου PAGODA GROUP (στον οποίο ανήκε τότε η Αιτήτρια). Είναι και Διευθύνων Σύμβουλος διαφόρων επιχειρήσεων του Ομίλου CHINA SPICE GROUP OF RESTAURANTS, ο οποίος δραστηριοποιείται στο χώρο της εστίασης από το έτος 2003, με διάφορα εστιατόρια ασιατικού φαγητού. Βρίσκεται στην υπηρεσία της Αιτήτριας από την ίδρυση της και ήταν ο διαχειριστής του πρώτου εστιατορίου της στη Λευκωσία. Ο ιδιοκτήτης ήταν συγγενικό του πρόσωπο και του έδωσε το δικαίωμα να επενδύσει στα επόμενα εστιατόρια μέχρι 50% ως μέτοχος. Δεν συνέβηκε όμως αυτό στο μίσθιο διότι το ποσό που επενδύθηκε ήταν πολύ μεγάλο και ο ίδιος δεν διέθετε αυτό το κεφάλαιο.[6] Ο μάρτυρας στο μεγαλύτερο μέρος της γραπτής του κατάθεσης επαναλαμβάνει τα όσα αναφέρει ο Μ.Α.
  27. Η μαρτυρία τους είναι πανομοιότυπη, ειδικά όσον αφορά: · την ιδιοκτησία του μισθίου, · το χρόνο ανέγερσης του καθώς και την τοποθεσία του, · το ενοικιαστήριο έγγραφο ημ. 20.8.1997 και στους βασικούς όρους του (ως η μαρτυρία Μ.Α.1), · τον ισχυρισμό περί εξαναγκασμού της Αιτήτριας σε καταβολή αυξημένου ενοικίου, κατά παράβαση του ενοικιαστηρίου εγγράφου, μέχρι το έτος 2011, · τη διατήρηση του ενοικίου στο ίδιο ποσό για τη διετία 2011-2013 και στην ακόλουθη μείωση του για τα 20% περίπου, λόγω οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε εκείνες τις περιόδους η Αιτήτρια, · τον τρόπο καταβολής των ενοικίων (σε μετρητά και ταυτόχρονη έκδοση απόδειξης είσπραξης με την ακόλουθη παράδοση της στο Λογιστήριο της Αιτήτριας), · την παραμονή της Αιτήτριας στο μίσθιο με τη λήξη της πρώτης ενοικίασης και την απόκτηση της ιδιότητας της θέσμιας ενοικιάστριας, · την λήψη νομικής γνωμάτευσης από τους συνηγόρους της Αιτήτριας σε σχέση με τα ζητήματα της ενοικίασης, · την έλλειψη διαμαρτυρίας από μέρους της Καθ' ης η αίτηση για την παράταση της ενοικίασης, Γνώση για τα πιο πάνω, ο Μ.Α.2 έλαβε από τον Μ.Α.1 ο οποίος του ανέφερε επίσης ότι τον Ιανουάριο του 2017, πληροφορήθηκε ότι η Καθ' ης η αίτηση επιδιώκει να πουλήσει σε τρίτο πρόσωπο το μίσθιο. Παραθέτει επίσης την αλληλογραφία μεταξύ των συνηγόρων των διαδίκων, με έναρξη την επιστολή της Αιτήτριας ημερομηνίας 24.1.2017 Υποστηρίζει ο μάρτυρας ότι η απάντηση ημερομηνίας 3.2.2017 της Καθ' ης η αίτηση, αποτελεί επιβεβαίωση των πληροφοριών του Μ.Α.1 ότι η Καθ' ης η αίτηση προτίθετο να πωλήσει το μίσθιο. Απορρίπτει επίσης την επιστολή της Αιτήτριας ημερομηνίας 7.2.2017, υποστηρίζοντας (ως και ο Μ.Α.1) ότι: - Η τραπεζική εγγύηση την οποία επικαλείται και απαιτεί η Καθ' ης η αίτηση, αφορά τους πρώτους 12 μήνες της ενοικίασης, των οποίων τα ενοίκια έχουν εξοφληθεί. - Οι προσθηκομετατροπές στο μίσθιο δεν είναι παράνομες διότι έγιναν εν γνώσει και με τη συγκατάθεση της Καθ' ης η αίτηση. Αναφέρεται και στην έκδοση, από τις 13.2.2017 και ακόλουθα, των αποδείξεων πληρωμής ενοικίου με την ένδειξη «έναντι». Υποστηρίζει ότι η Καθ' ης η αίτηση προσπαθεί να μεταβάλει μονομερώς τους όρους του ενοικιαστηρίου εγγράφου και να αποστεί από τις συμβατικές της υποχρεώσεις. Ανησύχησε η Αιτήτρια, για την ενδεχόμενη πώληση του μισθίου σε τρίτο πρόσωπο και καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού την αγωγή με αρ. XXXXX/17, ενώ παράλληλα προώθησε αίτηση για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων. Αφού εκδόθηκε το προσωρινό διάταγμα στις 16.2.2017 (και έτσι εμποδίστηκε η Καθ' ης η αίτηση να αποξενώσει το μίσθιο), ανταλλάγηκε περαιτέρω αλληλογραφία μεταξύ των συνηγόρων των δύο πλευρών (ως η αναφορά του Μ.Α.1). Ακολούθησε η ακύρωση του προσωρινού διατάγματος, η διακοπή της αγωγής και η καταχώρηση της παρούσας Αίτησης). Επέδωσε τότε στην Αιτήτρια, η Καθ' ης η αίτηση, την επιστολή ημερομηνίας 11.10.2017 με την απαίτηση για καταβολή κατ' ισχυρισμό οφειλόμενων ενοικίων. Απορρίπτει η Αιτήτρια, ως αβάσιμη, αυτή την απαίτηση με την απαντητική της επιστολή ημ. 16.11.
  28. Ο Μ.Α.2 υποστηρίζει τέλος ότι οι προδικαστικές ενστάσεις που η Καθ' ης η αίτηση εγείρει στην απάντησή της, θα πρέπει να απορριφθούν διότι: α. τα δικηγορικά έξοδα της Καθ' ης η αίτηση, ως Εναγόμενης στην προαναφερόμενη αγωγή, έχουν εξοφληθεί πλήρως. β. το μόνο αρμόδιο να εκδικάσει την παρούσα αίτηση Δικαστήριο είναι το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων, διότι η επίδικη αξίωση είναι συνδεδεμένη με τη θέσμια ενοικίαση. γ. οι προθέσεις της Καθ' ης η αίτηση για πώληση του υποστατικού έχουν επιβεβαιωθεί και η Αιτήτρια ως θέσμια ενοικιάστρια έχει πρόδηλο έννομο συμφέρον αφού διατηρεί το συμβατικό της δικαίωμα για την αγορά του μισθίου. Αιτείται ο μάρτυρας την έκδοση απόφασης ως οι απαιτήσεις της Αιτήτριας. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας αυτός, ερωτήθηκε για τη επιστολή/ γνωμάτευση, η οποία στάλθηκε στον τότε διευθυντή της Αιτήτριας (Π.Μ.). Από ότι του ανέφερε ο Π.Μ., η νομική γνωμάτευση ζητήθηκε με σκοπό την επιβεβαίωση ότι το αρχικό συμβόλαιο ενοικίασης συνέχιζε να ισχύει χωρίς κάποια αλλαγή. Στην υποβολή ότι η Αιτήτρια δεν είχε πρόθεση να αγοράσει το μίσθιο και ότι η γνωμάτευση δεν αφορούσε τον όρο 10 της συμφωνίας, ο μάρτυρας διαφώνησε επικαλούμενος τη δημιουργία εστιατορίου πολυτελείας και την επένδυση Λ.Κ.500.000,00 στο μίσθιο λόγω του δικαιώματος αγοράς. Διερωτώμενος γιατί 22 χρόνια μετά την ανέγερση του κτιρίου δεν έχει εκδοθεί χωριστός τίτλος ιδιοκτησίας, αρνήθηκε ότι υπάρχουν στο μίσθιο παράνομες κατασκευές. Στην ερώτηση γιατί η Αιτήτρια επέλεξε τη θέσμια ενοικίαση, ενώ είχε δικαίωμα ανανέωσης της συμφωνίας, ο μάρτυρας παρέπεμψε στην νομική γνωμάτευση. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Α.2 Ο Μ.Α.2 μου έχει επίσης κάνει σχετικά μόνο καλή εντύπωση. Μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του αποτελείται από γεγονότα που δεν αμφισβητούνται και που επιβεβαιώνονται από την υπόλοιπη αποδεχτή μαρτυρία. Αυτά αφορούν τις λεπτομέρειες του μισθίου (ιδιοκτησία, χρόνος ανέγερσης, τοποθεσία, τη συμφωνία ενοικίασης, την επιχείρηση που διεξάγεται στο μίσθιο, τις αυξομειώσεις στο ενοίκιο και τον τρόπο καταβολής του, την μετατροπή της ενοικίασης σε θέσμια, τη λήψη νομικής γνωμάτευσης από την Αιτήτρια και την αλληλογραφία μεταξύ των διαδίκων). Ωστόσο, όπως και στην περίπτωση του Μ.Α.1, ο μάρτυρας αυτός εκφέρει ανεπίτρεπτη μαρτυρία γνώμης για ζητήματα νομικά (όπως ο όρος 10 της σύμβασης, η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, η ορθότητα της νομικής γνωμάτευσης και η νομιμότητα των προσθηκομετατροπών στο μίσθιο). Η υπόλοιπη μαρτυρία του Μ.Α.2 γίνεται δεκτή διότι παρουσιάζει συνοχή, υποστηρίζεται από τη λογική και συνάδει με τα έγγραφα που κατατέθηκαν. Η Ν.Μ. (Μ.Α.3) είναι λογίστρια στην υπηρεσία της Αιτήτριας από την 1.1.2014 και έχει εμπειρία πέραν των 30 ετών, ενώ από την 1.8.2008 μέχρι την 30.6.2013 εργαζόταν στον όμιλο PAGODA GROUP. Τα καθήκοντα της περιλαμβάνουν την ετοιμασία των εσωτερικών οικονομικών καταστάσεων, την παράδοση τους για εξωτερικό έλεγχο από εγκεκριμένους ελεγκτές, τον έλεγχο ταμείων, πληρωμές μισθοδοσιών υπαλλήλων, πληρωμές προς προμηθευτές και την καταγραφή τους, καθώς και την επικαιροποίηση αρχείων και φακέλων. Πληροφορείται από τον Χ. K. (Μ.Α.1) για την ενοικιαστική σχέση των διαδίκων και το ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 20.8.
  29. Με τη λήξη της πρώτης ενοικίασης στις 30.9.2007 η Αιτήτρια παρέμεινε στο μίσθιο ως θέσμια ενοικιάστρια και από την 1.10.2007 το ενοίκιο αυξήθηκε κατά 10% και συνέχισε να αυξάνεται με τον ίδιο τρόπο, ανά διετία. Από τα έγγραφα που κατέχει, διαπιστώνει ότι η Αιτήτρια κατέβαλλε όλα τα συμφωνηθέντα (δυνάμει των όρων του ενοικιαστηρίου εγγράφου) ενοίκια και τις αυξήσεις τους. Αυτό τεκμηριώνεται από τις εξοφλητικές αποδείξεις. Η ρύθμιση για μη αύξηση ενοικίου για τη χρονική περίοδο 2011 - 2013 και η μείωση του ενοικίου τον Ιούλιο 2013 συμφωνήθηκαν μεταξύ των διαδίκων προφορικά. Η διατήρηση του ενοικίου χωρίς αύξηση για την περίοδο 2011 - 2013 συμφωνήθηκε λόγω των οικονομικών δυσχερειών που αντιμετώπιζε η Αιτήτρια, ενώ το 2013 λόγω της οικονομικής κρίσης και σε μια προσπάθεια επιβίωσης της Αιτήτριας, συμφωνήθηκε η μείωση στα €1.660 μηνιαίως (δηλαδή μείωση κατά περίπου 20%). Η απόδειξη που αφορά το ενοίκιο για τον μήνα Ιούνιο 2013 (ποσό €2.070,00) αποτελούσε την τελευταία πληρωμή πριν τη μείωση του ενοικίου σε €1.660,00 μηνιαίως. Επιβεβαιώνει η μάρτυρας τα όσα λέχθηκαν από τον Μ.Α.1 ως προς τον τρόπο που καταβάλλονταν τα ενοίκια και εκδίδονταν οι αποδείξεις. Υποστηρίζει ότι περί τις 13.2.2017 της παραδόθηκε από τον Μ.Α.1 η απόδειξη πληρωμής ενοικίου Φεβρουαρίου 2017 (για ποσό €1.660,00) και με έκπληξη παρατήρησε ότι για πρώτη φορά προστέθηκε στην απόδειξη η λέξη «έναντι». Ποτέ προηγουμένως είχε παρατηρηθεί κάτι τέτοιο. Η ενέργεια αυτή προέκυψε αυθαίρετα, μετά που η Αιτήτρια ήγειρε το ζήτημα του δικαιώματος της για αγορά του μισθίου. Από τις 13.2.2017 η Καθ' ης η αίτηση εκδίδει αποδείξεις με την ένδειξη «έναντι» κατά παράβαση των όρων του ενοικιαστηρίου εγγράφου και των κατά καιρούς συμφωνηθέντων μεταξύ των διαδίκων. Οι επιβολές προσαυξημένου ενοικίου είναι αυθαίρετες και μονομερείς. Όπως έχει ενημερωθεί από τον Χ. Α. (Μ.Α.2) και από τις οικονομικές καταστάσεις του ομίλου PAGODA GROUP, η Αιτήτρια στη διάρκεια της ενοικίασης προέβηκε σε αλλαγές στο μίσθιο και αγορά εξοπλισμού για σκοπούς διαμόρφωσης του, καταβάλλοντας ποσά πέραν των €850.000,00 βασιζόμενη στο δικαίωμα που είχε για αγορά του μισθίου. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Α.3 Η μάρτυρας μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Στο βαθμό που η Μ.Α.3 αναφέρθηκε στα ζητήματα που εμπίπτουν στα καθήκοντα της, ως λογίστρια, αποδέχομαι τη μαρτυρία της, αφού υπήρξε φυσιολογική, σαφής, συνάδει με τα έγγραφα που κατατέθηκαν και καταδεικνύει ίδια γνώση της μάρτυρος. Αυτή αφορά την καταβολή των ενοικίων και την παραλαβή των σχετικών αποδείξεων είσπραξης. Διαπιστώνω ωστόσο, ότι μεγάλο μέρος της μαρτυρίας της αποτελεί εξ' ακοής μαρτυρία. Στο βαθμό που η εξ' ακοής μαρτυρία επιβεβαιώνεται από την πρωτογενή μαρτυρία των Μ.Α.1 και 2, την αποδέχομαι. Αυτή αφορά τη συμφωνία ενοικίασης και τις αυξομειώσεις στο ενοίκιο. Απορρίπτω όμως την αόριστη αναφορά της μάρτυρος σε έξοδα της εταιρείας για αλλαγές στο μίσθιο ύψος €850.000,00, καθότι δεν υποστηρίζεται από οποιοδήποτε στοιχείο. Ο τελευταίος μάρτυρας της Αιτήτριας (Μ.Α.4) Κ.Α. παρουσίασε την γραπτή μαρτυρία του μετά από άδεια που εξασφαλίστηκε στις 15.2.
  30. Αναφέρει σε αυτήν ότι εργάζεται ως εκτιμητής ακινήτων και διατηρεί γραφείο στη Λευκωσία. Είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Reading (Ηνωμένου Βασιλείου) και κατέχει άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος από το Ε.Τ.Ε.Κ. Είναι μέλος του R.I.C.S. και έχει διατελέσει Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Εκτιμητών Κύπρου. Ασκεί αυτό το επάγγελμα από το έτος
  31. Η Αιτήτρια, μέσω του X.A., του ανέθεσε την ετοιμασία της εκτίμησης αναφορικά με την αγοραία αξία του μισθίου. Αυτό αφορά το εστιατόριο που στεγάζεται σε συγκρότημα τουριστικών διαμερισμάτων στην οδό xxxxx xx στον xxxxxxx στη Λεμεσό. Του αναφέρθηκε επίσης ότι η Αιτήτρια διατηρεί δικαίωμα αγοράς του μισθίου έναντι συμφωνηθέντος τιμήματος €136.688,
  32. Ο ίδιος επιθεώρησε το μίσθιο στις 28.12.2018 και ετοίμασε και παρουσιάζει έκθεση εκτίμησης. Έχει βασιστεί σε προγενέστερο τίτλο ιδιοκτησίας και σε κατόψεις του κτιρίου που του παρείχε ο Χ.A. Κατά την επιθεώρηση έλαβε και φωτογραφίες τις οποίες παρουσιάζει. Αναφέρεται στην τοποθεσία του μισθίου στην κεντρική τουριστική περιοχή του Δήμου xxxx και στο γεγονός ότι αυτό απέχει 600 περίπου μέτρα από τη θάλασσα. Περιγράφει την προσπέλαση του ως αρκετά καλή τόσο προς το κέντρο της πόλης, όσο και προς τις γύρω περιοχές και προς τη θάλασσα. Η κατασκευή του κτιρίου έγινε με μέτριας ποιότητας υλικά. Το μίσθιο εσωτερικά αποτελείται από χώρο υποδοχής, χώρο εστίασης, κουζίνα, αποθηκευτικό χώρο, χώρους υγιεινής γυναικών και ανδρών στο ισόγειο, βοηθητικό χώρο στο μεσοπάτωμα και εξωτερικά από υπαίθριο χώρο εστίασης, χώρο στάθμευσης, βοηθητικό υποστατικό με αποθήκες, αποδυτήρια για το προσωπικό με χώρο υγιεινής και ντους και μία αυλή. Το μίσθιο χαρακτηρίζεται από ψηλό επίπεδο κατασκευής και συντήρησης με καλής ποιότητας πατώματα, κεντρικό σύστημα κλιματισμού, διπλούς υαλοπίνακες σε ξύλινο πλαίσιο και καλής ποιότητας τελειώματα. Δεν του δόθηκαν αρχιτεκτονικά σχέδια σε κλίμακα και έτσι έχει υιοθετήσει τις μετρήσεις που του δόθηκαν από τον Χρ. Αβραάμ (Μ.Α.2). Υπολογίζει σε 275 m² περίπου το συνολικό εμβαδόν του μισθίου (μεσοπάτωμα 115 m² και κουζίνα 68 m² περίπου). Έχει διαπιστώσει από το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λεμεσού ότι δεν έχουν εξασφαλιστεί χωριστοί τίτλοι για το μίσθιο και τις υπόλοιπες μονάδες που βρίσκονται στο ίδιο κτίριο. Ο υπολογισμός της αγοραίας αξίας του μισθίου έχει γίνει με την υπόθεση ότι πρόκειται να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για να ολοκληρωθεί η διαδικασία έκδοσης χωριστών τίτλων ιδιοκτησίας και ότι υπάρχουν όλες οι απαιτούμενες άδειες χωρίς παραβάσεις. Χρησιμοποίησε την συγκριτική μέθοδο εκτίμησης λαμβάνοντας υπόψη 18 πωλήσεις ακινήτων στην ίδια περιοχή τόσο πριν το ουσιώδη χρόνο καταχώριση της αίτησης (28.4.2017) όσο και μεταγενέστερα αυτής. Υπολογίζει την αγοραία αξία, κατά την 28.4.2017, του ισογείου του μισθίου σε €2.700,00 ανά τ.μ. και του μεσοπατώματος σε €900,00 ανά τ.μ., δηλαδή €926.100,00 και €103.500,00, αντίστοιχα, με συνολική αγοραία αξία €1.030.500,
  33. Υποστηρίζει ο μάρτυρας επίσης ότι η Αιτήτρια υφίσταται ζημιά λόγω της άρνησης της Καθ' ης η αίτηση να αναγνωρίσει το δικαίωμα αγοράς και ότι αυτή η ζημιά, υπολογίζεται στο ποσό των €893.312,00 (το οποίο προκύπτει από την αγοραία αξία αφαιρούμενης της συμφωνηθείσας τιμής πώλησης δυνάμει, δηλαδή €1.030.000 - €136.688,11 = €893.312,00). Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Α.4 Στη βάση των προσόντων και της πείρας του, αποδέχομαι τον Μ.Α.4 ως εμπειρογνώμονα. Με δεδομένο ότι είναι επιτρεπτό στους εμπειρογνώμονες να εκφράζουν γνώμη επί των ζητημάτων της ειδικότητας τους, βρίσκω ότι είναι καταρχήν επιτρεπτό στον μάρτυρα αυτό να λάβει υπόψη του ορισμένα "δεδομένα" προκειμένου να εκφράσει τη δική του άποψη. Όμως, τα τελικά συμπεράσματα του πρέπει να χαρακτηρίζονται από ακρίβεια, η οποία θα ελεγχθεί από το δικαστήριο ώστε να γίνουν ή όχι τελικά αποδεκτά [βλ. Πιττάλης ν. Ianira Enterprises Ltd

(1979)1 A.A.Δ. 814]. Ωστόσο, στην παρούσα περίπτωση, εξετάζοντας την Έκθεση Εκτίμησης που έχει παρουσιάσει, παρατηρώ τα κάτωθι αναφορικά με τα δεδομένα που έλαβε υπόψη του ο Μ.Α.
  1. α. Ο μάρτυρας δεν προέβηκε σε μετρήσεις επί τόπου στο μίσθιο, αλλά βασίστηκε στο εμβαδόν που του δόθηκε κατά προσέγγιση από την Αιτήτρια. β. Η περιγραφή των χώρων του μισθίου, ενώ συνάδει με το σχέδιο που παρουσιάζει ο μάρτυρας (κάτοψη) δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματική εικόνα του μισθίου κατά το χρόνο σύνταξης της εκτίμησης. γ. Ορισμένα από τα δεδομένα που ο μάρτυρας έλαβε υπόψη του, δεν φαίνεται να ισχύουν, όπως π.χ. ότι δεν υπάρχουν οικοδομικές παραβάσεις στο μίσθιο και η διπλή υπόθεση ότι "θα γίνουν οι απαραίτητες εργασίες" και ότι έχουν εξασφαλιστεί ή θα εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες άδειες και ότι θα ολοκληρωθεί η διαδικασία έκδοσης των χωριστών τίτλων ιδιοκτησίας. δ. η εκτίμηση αφορά την αγοραία αξία του μισθίου ελεύθερου κατοχής[7], παρά το γεγονός ότι αυτό κατέχεται από θέσμιο ενοικιαστή ο οποίος έχει το «δικαίωμα του αμετακίνητου». δ. Το συμπέρασμα του μάρτυρα αναφορικά με την «ζημιά» που υφίσταται η Αιτήτρια, λήφθηκε υπό το δεδομένο της έκδοσης χωριστού τίτλου ιδιοκτησίας, αφού τότε μόνο ενεργοποιείται το δικαίωμα για αποζημίωση.[8] Εφόσον όμως δεν έχει ακόμα εκδοθεί ο χωριστός τίτλος, ο υπολογισμός αυτός είναι πρόωρος και ως εκ τούτου μη αξιόπιστος. Καταδεικνύεται έτσι ότι τα πιο πάνω δεδομένα του μάρτυρα δεν είναι ορθά (αυτό προκύπτει και από την υπόλοιπη αποδεκτή μαρτυρία). Αυτό το γεγονός, μολύνει αναπόφευκτα τα συμπεράσματα του μάρτυρα και κατ' επέκταση την έκθεση εκτίμησης που έχει παρουσιάσει. Στη βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων μου δεν αποδέχομαι την έκθεση εκτίμησης του Μ.Α.
  2. Μάρτυρας Καθ' ης η αίτηση Ο μάρτυρας της Καθ' ης η αίτηση, Λ.K. (Μ.Κ.), στην γραπτή του μαρτυρία αναφέρει τα εξής: Είναι ένας εκ των μετοχών της εταιρείας και γνωρίζει προσωπικά τα γεγονότα της υπόθεσης. Είναι επίσης εκτιμητής ακινήτων, μέλος του Ε.Τ.Ε.Κ.[9] και κατέχει άδεια εξασκήσεως του επαγγέλματος αυτού, από το έτος
  3. Είναι επίσης επαγγελματικό μέλος του R.I.C.S.[10]. Υποστηρίζει ότι οι μάρτυρες της Αιτήτριας δεν έχουν προσωπική γνώση των επίδικων γεγονότων και ως εκ τούτου η μαρτυρία τους δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο. Υποστηρίζει περαιτέρω, ο μάρτυρας ότι το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας εκδίκασης της υπόθεσης, διότι το επίδικο ζήτημα του δικαιώματος αγοράς του μισθίου αποτελεί ξεχωριστή συμφωνία, αυτοτελή και άσχετη με την ενοικίαση του μισθίου, η οποία με την εκπνοή της σύμβασης ενοικίασης, έπαψε να ισχύει. Η Καθ' ης η αίτηση είχε συνάψει στις 20/8/97 σύμβαση ενοικίασης με την Αιτήτρια, η οποία εξέπνευσε στις 30/09/2007 και στην οποία υπήρχε όρος αναφορικά με το δικαίωμα της Αιτήτριας να αγοράσει το μίσθιο για το ποσό των Λ.Κ.80.000, εντός της περιόδου των 18 μηνών από την ειδοποίηση έκδοσης τίτλου ιδιοκτησίας. Με την εκπνοή της σύμβασης, η Αιτήτρια για δικούς της λόγους δεν επεδίωξε την ανανέωση της συμφωνίας. Η Αιτήτρια ουδέποτε, μέχρι και τις 24/1/17, εξέφρασε την επιθυμία να αγοράσει το μίσθιο, ενώ συνέχιζε να το ενοικιάζει μετά τη λήξη της σύμβασης του 1997, χωρίς άλλη συμφωνία ή συζήτηση σε σχέση με την αγορά. Η Καθ' ης η αίτηση δεν δεσμεύεται πλέον από την συμφωνία των διαδίκων και έχει το δικαίωμα να προβεί στην πώληση του μισθίου όπου και όπως αυτή επιθυμεί. Δεν θα ήταν λογικό τα μέρη να καθόριζαν την τιμή πώλησης το 1997 και να ανέμεναν ότι αυτό θα ισχύει και μετά τη λήξη της συμφωνίας ενοικίασης και μάλιστα μετά την πάροδο 20 ετών από την σύναψη αυτής της συμφωνίας, ενώ οι τιμές της αγοράς θα είχαν πλέον αλλάξει. Δεν ανέφερε στον Κ. ότι υπάρχει πρόθεση πώλησης του μισθίου. Τα όσα αναφέρει για το ζήτημα αυτό είναι ψεύδη που σκοπό έχουν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι υπήρχε πρόθεση αποξένωσης του μίσθιου από μέρους της Καθ' ης η αίτηση, κάτι που δεν ευσταθεί. Αυτό εξάλλου φαίνεται και από το γεγονός ότι σε καμία ενέργεια προέβηκε η Καθ' ης η Αίτηση μετά την απόρριψη από το Ε.Δ. Λεμεσού στις 4.4.2017 της αίτησης της Αιτήτριας για προσωρινό διάταγμα. Απορρίπτει τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι, βασιζόμενη στο δικαίωμα αγοράς, προέβηκε σε δαπάνη μεγάλων ποσών για την διαμόρφωση του μισθίου. Οι όποιες εργασίες έγιναν στο μίσθιο σχετίζονται με την επί 20 χρόνια ενοικίαση του μισθίου και ο εξοπλισμός αφορά την λειτουργία της επιχείρησης της Αιτήτριας. Υποστηρίζει επιπλέον ότι η επιστολή του δικηγορικού γραφείου xxx xxx, ημερομηνίας 3.2.2017, έχει σταλεί χωρίς να έχει γνώση η Καθ' ης η αίτηση, αφού αυτή δεν εξουσιοδότησε τον εν λόγω συνήγορο για να ενεργεί εκ μέρους της. Δεν ήταν ενήμεροι για αυτήν, ούτε οι διευθυντές της. Η Καθ' ης η Αίτηση λαμβάνει συμβουλές μόνο από τους παρόντες συνηγόρους της, οι οποίοι την εκπροσώπησαν και στην αγωγή XXXXX/
  4. Δεν αντιπροσωπεύουν την Καθ' ης η αίτηση τα όσα αναφέρονται στην εν λόγω επιστολή, τα οποία δεν ευσταθούν ούτε νομικά, λόγω της εκπνοής της σύμβασης του
  5. Προκύπτει δε από την απαντητική επιστολή των συνηγόρων της Αιτήτριας, ότι η ίδια η Αιτήτρια δεν εφάρμοζε τους όρους της σύμβασης που διατείνεται ότι ισχύουν μέχρι σήμερα και ότι η σύμβαση του 1997 έπαψε να έχει οποιαδήποτε ισχύ μετά το έτος
  6. Τα διατάγματα που ζητεί η Αιτήτρια να εκδοθούν είναι παράλογα και ανυπόστατα γιατί αιτείται όπως η Καθ' ης η αίτηση δεσμευθεί στο διηνεκές αναφορικά με την πώληση του μισθίου (όταν εκδοθεί ο χωριστός τίτλος ιδιοκτησίας) έναντι του ποσού των Λ.Κ.80.000,00, στην Αιτήτρια, ανεξάρτητα με το αν αυτή κατέχει ή όχι το μίσθιο. Πέραν τούτου, η Αιτήτρια δεν δεσμεύεται ότι θα προβεί όντως στην αγορά του μισθίου. Το ενοίκιο του μίσθιου είχε πράγματι μειωθεί κατά το έτος 2013, λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετώπιζε η Αιτήτρια, αλλά αυτό αυξήθηκε από το έτος 2017, με συμφωνία των διαδίκων. Η Αιτήτρια παρόλα αυτά, καταβάλλει μειωμένο ενοίκιο και έτσι οι αποδείξεις είσπραξης που εκδίδονται αναφέρουν τη λέξη «έναντι». Οι ισχυρισμοί των μαρτύρων X.Κ και X.Α. για μη ύπαρξη παράνομων κατασκευών στο μίσθιο, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, καθότι η άδεια οικοδομής που παρουσιάζουν αφορά τις αρχικές μόνο μετατροπές (στις οποίες προέβηκε η Αιτήτρια στην έναρξη της ενοικίασης κατά το έτος 1997), ενώ το τεκμήριο 9 είναι μερικό πιστοποιητικό τελικής έγκρισης, που έχει εκδοθεί με σημειώσεις. Για να νομιμοποιηθούν οι κατασκευές θα πρέπει μαζί με το μερικό πιστοποιητικό τελικής έγκρισης να εξασφαλιστούν οι συγκαταθέσεις των συνιδιοκτητών των υπόλοιπων μονάδων, καθότι οι παράνομες κατασκευές έχουν υπερβεί το μέγιστο επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης που αναλογεί στην Καθ' ης η αίτηση . Οι συνιδιοκτήτες με την Καθ' ης η αίτηση προσπαθούν εδώ και πολλά χρόνια να εξασφαλίσουν την τίτλο ιδιοκτησίας για τα ακίνητο τους με την υποβολή διαφόρων αιτήσεων. Παρόλα αυτά δεν διαφαίνεται η πιθανότητα έκδοσης χωριστών τίτλων ιδιοκτησίας λόγω των μετατροπών στις οποίες έχει προβεί η Αιτήτρια και της υπέρβασης του επιτρεπόμενου συντελεστή δόμησης. Ακόμα και να ήταν δεσμευτικός ο όρος περί του δικαιώματος αγοράς, εφόσον δεν έχει ακόμα εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος για το μίσθιο, δεν έχει καν ενεργοποιηθεί αυτό το δικαίωμα της Αιτήτριας. Επικαλούμενος την ιδιότητα του εκτιμητή ακινήτων, ο μάρτυρας απορρίπτει την έκθεση εκτίμησης του μάρτυρα της Αιτήτριας Κ.Α. και το σχέδιο κάτοψης του μισθίου που αυτός παρουσιάζει. Υποστηρίζει ότι η έκθεση εκτίμησης συντάχθηκε στην βάση λανθασμένων και ανεπαρκών στοιχείων και ότι περιέχει αντιφατικές αναφορές, διότι: Ως προς το εμβαδόν, ο εκτιμητής βασίστηκε στην αναφορά του Χ. Α., η οποία ήταν κατά προσέγγιση και χωρίς επιβεβαίωση. Απουσιάζει από την εκτίμηση η οποιαδήποτε αναφορά στο αποκλειστικό δικαίωμα στους χώρους στάθμευσης το οποίο είναι άμεσα συνυφασμένο με την αγοραία αξία του ακινήτου. Πέραν τούτων, η εκτίμηση έχει γίνει έχοντας ως δεδομένο ότι έχει εκδοθεί ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας, ότι το ακίνητο χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, ότι έχουν εξασφαλιστεί οι απαιτούμενες άδειες και ότι δεν υπάρχουν παραβιάσεις. Δεν έλαβε υπόψη, ο εκτιμητής, τις παράνομες κατασκευές που έχουν ανεγερθεί από την Αιτήτρια στο υποστατικό και οι οποίες επεμβαίνουν στο κοινόχρηστο τμήμα του κτιρίου και είναι παράνομες. Οι κατόψεις που έλαβε υπόψη του ο εκτιμητής δεν απεικονίζουν την πραγματική εικόνα του μισθίου καθότι δεν υπάρχουν επιτόπου (α) η αποθήκη φαγητών και ποτών και (β) τα αποδυτήρια προσωπικού ενώ (γ) τα αποχωρητήρια πελατών υποδεικνύονται ισόγειο ενώ στην πραγματικότητα βρίσκονται στο μεσοπάτωμα. Δεν υπάρχει υπαίθριος χώρος εστίασης, στο μίσθιο, παρά την αναφορά του εκτιμητή. Αυτό φαίνεται στο αρχιτεκτονικό σχέδιο κάτοψης που ίδιος παρουσιάζει και στις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση εκτίμησης. Υποστηρίζει ο μάρτυρας ότι από τα πιο πάνω προκύπτει ότι ο εκτιμητής δεν επισκέφτηκε το μίσθιο. Χαρακτηρίζει επίσης την εκτίμηση ως ατεκμηρίωτη, παραπλανητική και ανεπαρκή. Το δε συμπέρασμα ότι η ζημιά της Αιτήτριας ανέρχεται σε €893.213,00 είναι αυθαίρετο επειδή ο εκτιμητής δεν εξηγεί πως κατέληξε στο ποσό αυτό προτού ακόμα εκδοθεί ο χωριστός τίτλος ιδιοκτησίας που ενεργοποιεί το ισχυριζόμενο δικαίωμα αγοράς και πριν ακόμα η Αιτήτρια αποφασίσει εάν θα προβεί στην αγορά του μίσθιου. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας, ανέφερε ότι ο αδερφός του, Β.Κ. είναι σύμβουλος της Καθ' ης η αίτηση εταιρείας και μετέχει στη μετοχική της σύνθεση με ποσοστό 25%. Υποστήριξε όμως, ότι ο Βασίλης Κωνσταντίνου είναι τυπικά μόνο διευθυντής και μέτοχος της εταιρείας, αφού η εταιρεία ανήκει στον ίδιο και γι' αυτό έχει την αποκλειστική πληρεξουσιότητα για να την εκπροσωπεί. Δεν είχε εξουσιοδότηση ο B.K. να αποταθεί οπουδήποτε σχετικά με τα ζητήματα της εταιρείας και εφόσον ο ίδιος δεν εξουσιοδότησε τον Χ. Ι. σε καμία περίπτωση αυτός εκπροσωπούσε την Καθ' ης η αίτηση. Επανέλαβε ότι οι νομικοί σύμβουλοι της Καθ' ης η αίτηση ήτανε ανέκαθεν οι τωρινοί και ότι η επικοινωνία γινόταν πάντοτε μέσω αυτού του δικηγορικό γραφείου (KARAPATAKIS PAVLIDES LLC). Γίνονταν κάθε τόσο συναντήσεις μεταξύ του ίδιου και του Χ.K. αλλά καμιά τέτοια συνάντηση έγινε τον Ιανουάριο του 2017 και ούτε αναφέρθηκε στον Κ. ότι υπάρχει πρόθεση πώλησης του ακίνητου. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ. Ο μάρτυρας της Καθ' ης η αίτηση που έχει κάνει σχετικά μόνο καλή εντύπωση. Αποδέχομαι ότι αυτός είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα της εκτίμησης ακινήτων και διαπιστώνω ότι αναφέρεται κατά το πλείστο σε γεγονότα για τα οποία έχει ίδια γνώση. Παρόλα αυτά διαπιστώνω ότι: ο μάρτυρας επεκτείνεται και σε ζητήματα που εκφεύγουν του τομέα και των γνώσεων του, όπως τα νομικά ζητήματα. Eκφέρει γνώμη για τη δικαιοδοσία του παρόντος δικαστηρίου, την τύχη του ορού 10 της συμφωνίας ενοικίασης μετά την εκπνοή της συμφωνίας, τη δέσμευση της Καθ' ης η αίτηση από την επιστολή του συνηγόρου Χ.Ι. και το αγώγιμο δικαίωμα της Αιτήτριας. η αναφορά του μάρτυρα την αύξηση του ενοικίου κατά το έτος 2017 δυνάμει συμφωνίας είναι γενική και αόριστη. Υπάρχει αντίφαση στην κατάθεσή του αναφορικά με την εκπροσώπηση της Καθ' ης από τον Χ.I, δικηγόρο. Ενώ αρχικά υποστηρίζει ότι ο διορισμός το συνήγορο Ιωάννου έγινε χωρίς τη γνώση και την εξουσιοδότηση της Καθ' ης η αίτηση, αντεξεταζόμενος αποκάλυψε ότι ο διορισμός έγινε από το σύμβουλο και μέτοχο Β.Κ και τότε υποστήριξε για πρώτη φορά ότι ο Β.Κ. ήταν "τυπικά μόνο" διευθυντής. Η αντίφαση είναι φανερή. Για τους πιο πάνω λόγους, από τη μαρτυρία του Μ.Κ. αποδέχομαι μόνο τα όσα αναφέρει σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας ενοικίασης τις κατασκευές στο μίσθιο (ότι δεν έχουν νομιμοποιηθεί και ότι υπερβαίνουν τον επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης). Αποδέχομαι επίσης τον σχολιασμό του όσον αφορά την έκθεση εκτίμησης του Μ.Α. 4, καθότι βρίσκω ότι ο Μ.Κ. έχει καλή γνώση της επιτόπου κατάστασης στο μίσθιο. Ευρήματα του Δικαστηρίου: Στη βάση των δικογράφων, της αποδεκτής μαρτυρίας και των παραδεκτών γεγονότων και εγγράφων, διαπιστώνω ότι τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης, έχουν ως εξής: Στις 20 Αυγούστου 1997, η Αιτήτρια νοίκιασε από την Καθ' ης η Αίτηση, δυνάμει ενοικιαστήριου εγγράφου, το μίσθιο για χρήση ως εστιατόριο κινέζικης και ασιατικής κουζίνας, το οποίο είχε διάρκεια μέχρι την 30 Σεπτεμβρίου
  7. Κατά τον χρόνο σύναψης της συμφωνίας, το μίσθιο δεν καλύπτονταν από χωριστό τίτλο ιδιοκτησίας. Η συμφωνία ενοικίασης περιείχε όρο με το οποίο παρέχονταν στην Αιτήτρια προαιρετικά το δικαίωμα της αγοράς του μισθίου, όταν θα εκδίδονταν για αυτό ο ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας και υπό την προϋπόθεση (μεταξύ άλλων) ότι αυτή η εξάσκηση του δικαιώματος θα γίνονταν εντός 18 μηνών από την γνωστοποίηση της έκδοσης του χωριστού τίτλου. Η Καθ' ης είναι εγγεγραμμένη συνιδιοκτήτρια κατά 1/8 μερίδιο του ακινήτου στο οποίο βρίσκεται το μίσθιο (αρ. εγγραφής xxxxx). Στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού εκκρεμεί, στον Κλάδο επιτόπιων ερευνών, φάκελος ΑΧ xxx/xxxx - οριζόντιος διαχωρισμός για την εγγραφή xxxx. Δεν έχει ακόμα εκδοθεί ο χωριστός τίτλος ιδιοκτησίας του μισθίου. Το μίσθιο έχει ανεγερθεί πριν την 31.12.1999 και βρίσκεται εντός ελεγχόμενης περιοχής. Η Αιτήτρια διατήρησε την κατοχή του μισθίου μετά την εκπνοή της συμφωνίας ενοικίασης και έχει έτσι καταστεί από την 1η Οκτωβρίου 2007 και ακόλουθα, θέσμια ενοικιάστρια του μισθίου και σε αυτό συνεχίζει να διατηρεί εστιατόριο. Το μετοχικό κεφάλαιο της Αιτήτριας μεταβιβάστηκε στις 7.1.2013 στον Μ.Α.2 και αυτός είναι έκτοτε ο μοναδικός διευθυντής, γραμματέας και μέτοχος της Αιτήτριας. Στο μίσθιο έχουν γίνει από την Αιτήτρια, με την συγκατάθεση της Καθ' ης η αίτηση, στην βάση της συμφωνίας των διαδίκων, διάφορες προσθηκομετατροπές, οι οποίες αποσκοπούν στην βελτίωση της λειτουργικότητας του εστιατορίου που η Αιτήτρια διατηρεί σε αυτό, χωρίς να έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαιτούμενες άδειες. Παρά τις προσπάθειες της Καθ' ης η αίτηση, η έκδοση του χωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για το μίσθιο, δεν έχει καταστεί ακόμα δυνατή. Της παρούσας διαδικασίας είχε προηγηθεί άλλη δικαστική διαδικασία στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, όπου η Αιτήτρια καταχώρησε την Αγωγή αρ. XXXXX/17 στις 15/02/2017 και μονομερή αίτηση για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων επί της αρχής quia timet. Στις 16/02/2017, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού, εξέδωσε προσωρινό διάταγμα που (μεταξύ άλλων) απαγόρευε και εμπόδιζε την Καθ' ης η Αίτηση, από το να αποξενώσει με οιονδήποτε τρόπο το μίσθιο σε τρίτο πρόσωπο εκτός από την Αιτήτρια και να συνάψει οποιαδήποτε συμφωνία με τρίτο πρόσωπο που να δημιουργεί οποιαδήποτε δικαιώματα επί αυτού. Ακολούθως, στις 4/4/2017 το Δικαστήριο απέρριψε την μονομερή αίτηση της Αιτήτριας και το προσωρινό διάταγμα έπαψε να ισχύει. Κατά την 27/04/2017, η Αιτήτρια καταχώρησε ειδοποίηση διακοπής της αγωγής υπ' αρ. XXXXX/
  8. Τα δικηγορικά έξοδα της Εναγόμενης στην αγωγή (Καθ' ης η Αίτηση στην παρούσα Αίτηση) έχουν εξοφληθεί πλήρως. Νομική πτυχή Το ουσιαστικό και σημαντικό ζήτημα που οι διάδικοι έθεσαν στο Δικαστήριο, μέσα από τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους, είναι το κατά πόσον ο όρος 10 της αρχικής συμφωνίας ενοικίασης, ο οποίος περιείχε την επιλογή αγοράς του μισθίου, («option to purchase») έχει επιβιώσει της εκπνοής της αρχικής συμφωνίας και εξακολουθεί να ισχύει στη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης. Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό θα πρέπει να γίνει μια ανασκόπηση των αρχών που διέπουν το ζήτημα, στη βάση της νομολογίας και των άλλων αυθεντιών, σε συνάρτηση με το περιεχόμενο του συγκεκριμένου αυτού όρου και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες είχε καταρτιστεί. Ανατρέχοντας στην Αγγλική Νομολογία, αντλώ καθοδήγηση από την απόφαση Longmuir ν. Kew [1960] All E.R. 26, όπου γίνεται ανάλυση του ζητήματος από τον Cross, J. Το ζήτημα της εξάσκησης του δικαιώματος - επιλογής αγοράς του μισθίου συνήθως εξετάζεται και συγκρίνεται με έναν πιο συνήθη όρο, αυτόν της παραχώρησης στον ενοικιαστή επιλογής για παράταση ή ανανέωση της ενοικίασης ("option to extend or renew"). Όσον αφορά το δικαίωμα ανανέωσης της συμφωνίας μίσθωσης, προκύπτει ότι όπου δεν καθορίζεται ρητά o ο χρόνος εντός του οποίου μπορεί να ασκηθεί, αυτό μπορεί να γίνει και μετά την εκπνοή της αρχικής συμφωνίας ή ακόμα στη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης, νοουμένου ότι η ενοικιαστική σχέση μεταξύ των διαδίκων συνεχίζει να υπάρχει. Αντίθετα, όσον αφορά την επιλογή αγοράς, εξετάζεται κάθε φορά η πρόθεση των μερών όπως αυτή προκύπτει από την ερμηνεία της συμφωνίας. Έτσι π.χ. στην υπόθεση Re Leeds & Batley Breweries & Bradbury's Lease, Re, Bradbury v. Grimble & Co., [1920] 2 Ch. 548, ο χρόνος εξάσκησης της επιλογής για αγορά είχε καθοριστεί «οποτεδήποτε πριν τους 6 ημερολογιακούς μήνες που προηγούνται της εκπνοής του παρόντος ενοικιαστηρίου». Κρίθηκε στην περίπτωση εκείνη ότι παρά την παράταση της συμφωνίας ενοικίασης για περαιτέρω 12 μήνες και την ακόλουθη μετατροπή της σε περιοδική ενοικίαση από έτος σε έτος, η επιλογή της αγοράς δεν είχε επιβιώσει. Αντιθέτως, στην απόφαση Rider v. Ford [1923] All E. R. Rep. 562, δεν υπήρχε χρονικός περιορισμός στην εξάσκηση του δικαιώματος αγοράς. Είχαν δοθεί στον ενοικιαστή εναλλακτικές επιλογές (αγορά του μισθίου ή μακρόχρονη μίσθωση του για περίοδο 97 ετών) και η αρχική ενοικίαση είχε μέγιστη διάρκεια 7 έτη. Κρίθηκε στην υπόθεση Rider ότι τα δύο αυτά εναλλακτικά δικαιώματα/επιλογές (options) συνέχισαν να είναι δεσμευτικά για τα μέρη, παρά το γεγονός ότι η επταετής διάρκεια του ενοικιαστηρίου εγγράφου είχε παρέλθει. Βαρύτητα δόθηκε στο γεγονός ότι η ενοικιαστική σχέση των διαδίκων εξακολουθούσε να υφίσταται. Τελικά στην υπόθεση Longmuir ν. Kew (πιο πάνω) κρίθηκε ότι η επιλογή και το δικαίωμα αγοράς μπορούσε να εξασκηθεί μόνο στη διάρκεια της αρχικής συμβατικής ενοικίασης και ότι δεν ακολούθησε τη μετατροπή αυτής σε θέσμια. Βαρύτητα δόθηκε από τον Cross, J. στο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της περίπτωσης που ήταν το γεγονός ότι κατά τη σύναψη της συμφωνίας μίσθωσης, το μίσθιο δεν ενέπιπτε στις ελεγχόμενες ενοικιάσεις και ότι μετατράπηκε σε ενοικιοστασιακό στην πορεία της συμφωνίας, δυνάμει νέας νομοθετικής ρύθμισης. Δηλαδή, ενώ κατά τη σύναψη της συμφωνίας αναμενόταν ότι ο ιδιοκτήτης θα ανακτούσε την κατοχή του μισθίου στην εκπνοή της, αυτό ανατράπηκε από τη νομοθεσία και ο ενοικιαστής κατέστηκε θέσμιος παρά την αντίθετη πρόθεση του ιδιοκτήτη. Έτσι κρίθηκε ότι δεν ήταν πρόθεση των μερών να παραμείνει σε ισχύ, μετα το πέρας της συμβατικής ενοικίασης, η επιλογή αγοράς. Ανασκόπηση της αγγλικής νομολογίας, επί του ζητήματος αυτού γίνεται και στο Halsbury's Laws of England 4η έκδ. Τόμος 27
(1)σελ. 155 παρ. 135, όπου πέραν των πιο πάνω καταγράφονται τα εξής: "[.] Such an option is collateral to, independent of, and not incident to, the relation of landlord and tenant. It is not, therefore, one of the terms which will be incorporated in the terms of a yearly tenancy created by the tenant holding over after the expiration of the original lease or ordered to be included in a new business lease granted pursuant to an order of the court, and, when the parties agree that a lease is to be extended, unless it is clearly shown that it was their intention that the option to purchase should continue throughout the extended period, it will not be deemed to be one of the terms of the extended tenancy. [.]". Είναι επομένως ουσιώδες το κατά πόσον, στις περιπτώσεις όπου τα μέρη συμφωνούν την παράταση της ενοικίασης μετά την εκπνοή τη σύμβασης, έχουν ρητά συμφωνήσει και την παράταση της ισχύος της επιλογής για αγορά του μισθίου. Αν δεν προκύπτει τέτοια πρόθεση από την συμφωνία, η πρόθεση παράτασης της συμφωνίας ενοικίασης, από μόνη της, δεν είναι αρκετή για παρατείνει και την ισχύ της επιλογής αγοράς. Τα πιο πάνω έχουν υιοθετηθεί και στην κυπριακή νομολογία όπου δίδεται έμφαση στο κατά πόσον η επιλογή αγοράς του μισθίου αποτελεί μέρος της συμφωνίας ενοικίασης ή χωριστή συμφωνία ("severable") παράλληλη με την ενοικίαση, με αποτέλεσμα η διάρρηξη της μιας από τις δύο συμφωνίες, να μην συμπαρασύρει και την δεύτερη συμφωνία σε διάρρηξη, ή ακυρότητα κ.ο.κ. Σχετικές είναι οι αποφάσεις The Holy Monastery of Ayios Neophytos Paphos ν. Yiannakis Neokli Antoniades
(1968)1 CLR 10), και Ποιηταρίδη ν. Anopa Investments Limited ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 260/2011, ημερ. 25/5/2018). Έχοντας ως γνώμονα τα πιο πάνω και λαμβάνοντας υπόψη μου ότι το βασικό κριτήριο είναι η ερμηνεία της συμφωνίας και η εκφρασθείσα πρόθεση των μερών, διαπιστώνω στην παρούσα περίπτωση τα εξής : Α. Το μίσθιο ενέπιπτε από την έναρξη της συμφωνίας στα ακίνητα που καλύπτονται από τον Περί Ενοικιοστασίου Νόμο, Ν.23/1983 και επομένως οι διάδικοι γνώριζαν, ή όφειλαν να γνωρίζουν ότι με την εκπνοή της συμφωνίας, εφόσον η Αιτήτρια διατηρούσε την κατοχή του μισθίου, η ενοικίαση θα μετατρεπόταν σε θέσμια. Β. Στην παρούσα συμφωνία είχε δοθεί στην Αιτήτρια το δικαίωμα για μονομερή ανανέωση της. Συγκεκριμένα, ο όρος 9 της συμφωνίας αναφέρει τα εξής: «9. Ο Ενοικιαστής δύναται να παρατείνει μετά την λήξιν της παρούσης ενοικιάσεως την ενοικίασιν διά περαιτέρω περίοδον νοουμένου ότι θα καταβάλει 10% αύξησιν δι' εκάστην διετίαν επί του ενοικίου». Συνδυασμένα τα πιο πάνω, φανερώνουν την εκδήλωση της πρόθεσης των διαδίκων για συνέχιση της ενοικιαστικής τους σχέσης μετά την εκπνοή της δεκαετούς συμφωνίας. Γ. Πουθενά στη συμφωνία των μερών υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά στην τύχη του όρου 10 της συμφωνίας και στο κατά ποσόν προτίθενται τα μέρη να παρατείνουν την ισχύ της συμφωνίας για πώληση του μισθίου (διότι αυτό συνεπάγεται η επιλογή αγοράς του μισθίου) μετά την εκπνοή της αρχικής περιόδου της μεταξύ τους συμβατικής ενοικίασης. Με δεδομένη (α) τη διάκριση της συμφωνίας ενοικίασης από την επιλογή αγοράς του μισθίου και (β) την επιτακτική ανάγκη όπως η παράταση ισχύος της επιλογής αγοράς συμφωνείται ρητά μεταξύ των μερών, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι το δικαίωμα που παραχωρήθηκε στην Αιτήτρια ως επιλογή αγοράς του μισθίου, δεν επιβίωσε της εκπνοής της συμφωνίας ενοικίασης. Έπαψε από την 1.10.2007 να συνοδεύει την ενοικιαστική σχέση των μερών, όταν αυτή είχε πλέον καταστεί θέσμια. Δεν μου διαφεύγει ότι στο πλαίσιο της εκδίκασης της αίτηση για έκδοση προσωρινού διατάγματος, στην απόφαση που εκδόθηκε από εμένα την 1.9.2017, γίνεται αναφορά και παραπομπή στην απόφαση Maximos Court Ltd v. Πιερή κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 875, από την οποία υιοθετήθηκε μεταξύ άλλων, το εξής απόσπασμα: "Οι πιο πάνω νομοθετικές διατάξεις αντικατοπτρίζουν τις αντίστοιχες Αγγλικές νομοθετικές πρόνοιες και τη σχετική νομολογία πάνω στο θέμα. (Ιδε Halsbury's Laws of England, 3rd Edition, Volume 23, para 1588, Epsom Grand Stand Association v. Clarke [1919] 35 TLR 525). Μέσα στα πιο πάνω πλαίσια έχει αποφασισθεί ότι η υποχρέωση του ιδιοκτήτη να προβαίνει σε επιδιορθώσεις του ακινήτου που συμπεριλαμβανόταν στην αρχική ενοικίαση, συνεχίζει να αποτελεί όρο της θέσμιας ενοικίασης (Wolfe v. Clarkson [1950] 2 All E.R. 529), όπως επίσης και η υποχρέωση παροχής ζεστού νερού ή ηλεκτρικού ρεύματος (Engrall v. Ideal Flats [1945] ΚB 205). Ο θέσμιος ενοικιαστής μπορεί να εξασκήσει το προαιρετικό δικαίωμα που του παρεχόταν με την αρχική ενοικίαση για να αγοράσει το ακίνητο, νοουμένου ότι δεν έχει προβεί σε οποιεσδήποτε ενέργειες απεμπόλησης του δικαιώματος (Macilroy v. Clements [1923] WN 81)." (Δική μου υπογράμμιση) Μια προσεκτική όμως ανάγνωση από το Halsbury's Laws of England, 3rd Edition, Volume 23, της παραγράφου 1588, καταδεικνύει ότι υπήρξε λάθος στην απόδοση στα ελληνικά του συγκεκριμένου αποσπάσματος και ότι το "προαιρετικό δικαίωμα" στο οποίο ο συγγραφέας αναφέρεται δεν είναι το δικαίωμα αγοράς του μισθίου, αλλά το δικαίωμα ανανέωσης της συμφωνίας ενοικίασης, "option to renew". Αυτό εξάλλου πραγματεύεται η απόφαση Macilroy v. Clements (πιο πάνω). Σημειώνω περαιτέρω ότι τα πιο πάνω αναφέρθηκαν στην απόφαση Maximos Court εν παρόδω (obiter). Περαιτέρω θα πρέπει να αναφερθεί ότι στις αιτήσεις για έκδοση προσωρινού διατάγματος, αυτό που εξετάζεται είναι μόνο το κατά πόσον υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις περί της πιθανότητας ύπαρξής του ουσιαστικού δικαιώματος και όχι το κατά πόσον το δικαίωμα αποδεικνύεται. (βλ. T A Micrologic Computer Consultants Ltd ν. Microsoft Corporation
(2002)1 ΑΑΔ 1802.) Παρά το γεγονός ότι η πιο πάνω διαπίστωση μου (ότι το προαιρετικό δικαίωμα αγοράς του μισθίου - όρος 10 της συμφωνίας, έπαψε να ισχύει από την 1.10.2007), αποβαίνει καταλυτική για το σύνολο των απαιτήσεων της Αιτήτριας, εντούτοις για σκοπούς πληρότητας της απόφασης θα εξετάσω και την βασιμότητα των υπόλοιπων απαιτήσεων της. Διηνεκές διάταγμα - Επαπειλούμενη ζημιά Στις περιπτώσεις αιτήματος για έκδοση προληπτικών διαταγμάτων τύπου quia timet, θα πρέπει να καταδειχθεί η ύπαρξη σοβαρού και άμεσα επικείμενου αυξημένου κίνδυνου οι Καθ' ων η αίτηση να προβούν σε ενέργειες με ορατό το ενδεχόμενο πρόκλησης ζημιάς στους Αιτητές, η οποία θα είναι ανεπανόρθωτη (και επομένως δεν θα μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα[11]). Στην παρούσα περίπτωση αυτός ο "σοβαρός και επικείμενος κίνδυνος" δεν προκύπτει από την αποδεκτή μαρτυρία. Το γεγονός ότι η Καθ' ης η αίτηση υποστηρίζει ότι είναι ελεύθερη να πωλήσει το μίσθιο όταν και όπως επιθυμεί, είναι το λογικό επακόλουθο της πεποίθησης της ότι ο όρος 10 της συμφωνίας δεν την δεσμεύει πλέον και ότι η Αιτήτρια δεν έχει πλέον το προαιρετικό δικαίωμα αγοράς του μισθίου. Δεν είναι όμως αρκετή η γενική αυτή αναφορά για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Σχετικό είναι το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Α. G. for the Dominion of Canada v. Richie Contracting and Supply Co. Ltd
(1919)A.C. 999: "[.] no one can obtain a Quia Timet Order by merely saying «Τimeo»; he must aver and prove that what is going on is calculated to infringe his rights." Στο Halsbury's Laws of England 4η έκδοση, τόμος 24, παράγρ. 832 αναφέρονται τα ακόλουθα: "
  1. Threatened invasion of legal right. [.] If the plaintiff's right to relief rests mainly on damage which has not been actually suffered but is likely to accrue within reasonable time, the court will take that into consideration and grant an injunction. Therefore, although the plaintiff's legal right is not disputed, an injunction may be granted to restrain the commission of an apprehended or threatened act, on the ground that if the act is done it will violate the plaintiff's legal right, if he can show strong probability that the apprehended mischief will in fact arise. However, no one can obtain a quia timet order by merely saying «timeo». He must aver and prove that what is going on is calculated to infringe his rights.[.]" Δεν έχω επίσης πειστεί ότι η ισχυριζόμενη επαπειλούμενη ζημιά της Αιτήτριας δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Αυτό προκύπτει αβίαστα και από το γεγονός ότι η ίδια η Αιτήτρια έχει προβεί σε υπολογισμό της ισχυριζόμενης ζημιάς της, την οποία και απαιτεί (χωρίς αυτό να συνεπάγεται ότι ο υπολογισμός αυτός με βρίσκει σύμφωνη, ιδιαίτερα υπό το φως της αξιολόγησης της μαρτυρίας του Μ.Α.4). Αποζημιώσεις Υποστηρίζει περαιτέρω η Αιτήτρια ότι αν δεν εκδοθούν τα αιτούμενα διατάγματα, το δικαστήριο θα πρέπει να της αποδώσει αποζημιώσεις. Το ζήτημα των αποζημιώσεων όμως, δεν είναι ανεξάρτητο από αίρεση που είχε τεθεί από τους διάδικους στον όρο 10 της συμφωνίας. Συγκεκριμένα το δικαίωμα για αγορά του μισθίου θα ενεργοποιείτο μόνο στην περίπτωση που εκδίδονταν χωριστός τίτλος ιδιοκτησίας για το μίσθιο. Η αίρεση αυτή αποτελεί όρο, η υλοποίηση του οποίου θα πρέπει να προηγηθεί της συμπλήρωσης της συμφωνίας πώλησης του μισθίου. Σε τέτοια περίπτωση, η αίρεση αποκαλείται και "condition precedent", όπου σύμφωνα με το Halsbury's Laws of England[12]: "A condition precedent to the formation of a contract is a conditional promise which should be distinguished from a condition precedent to the performance of the contract. In the former case, no contract comes into existence until the contingency occurs, whereas in the latter case, there is a contract but the obligation of one or both of the parties are suspended [.]" O περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ.149, πραγματεύεται το ζήτημα αυτό στα άρθρα 31 και επόμενα, όπου στα άρθρα 31 και 32 προνοούνται τα ακόλουθα: «
  2. "Σύμβαση υπό αίρεση" είναι σύμβαση για πράξη ή αποχή από πράξη, αν γεγονός συνακόλουθο της σύμβασης επέλθει ή δεν επέλθει.
  3. Σύμβαση για πράξη ή αποχή από πράξη υπό την αίρεση της επέλευσης μελλοντικού και αβέβαιου γεγονότος δεν είναι νομικά εκτελεστή μέχρι την επέλευση του γεγονότος.» Σχετική με αυτό το ζήτημα είναι και η υπόθεση Μουή Γεώργιος Κυριάκου ν. Χαρίτας Θεοφάνους Ιωάννου
(2012)1 Α.Α.Δ. 1540, όπου λέχθηκαν τα εξής: «Σύμφωνα με το Άρθρο 31 του Κεφ. 149, μια σύμβαση είναι υπό αίρεση αν προβλέπει για την τέλεση πράξης ή για αποχή από πράξη «αν γεγονός συνακόλουθο της σύμβασης επέλθει ή δεν επέλθει». Μια τέτοια σύμβαση δεν είναι εκτελεστή, μέχρι την επέλευση του μελλοντικού και αβέβαιου γεγονότος που προβλέπεται στη σύμβαση (Άρθρο 32). Αν το υπό αίρεση γεγονός καταστεί αδύνατο όπως εδώ, η Συμφωνία καθίσταται άκυρη (βλ. Κανναουρίδης ν. Οικονομικής Εταιρείας Τ.Κ.Ε.Κ. «Μέριμνα» Λτδ
(2002)1(Β) Α.Α.Δ. 1390, Στυλιανού κ.ά. ν. Εφορείας Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων Στροβόλου
(1998)1(Δ) Α.Α.Δ. 1924). Συμφωνούμε με την κατάληξη του πρωτόδικου δικαστηρίου, ότι στην προκειμένη περίπτωση η σύμβαση ήταν υπό την αίρεση του διαχωρισμού του κτήματος, ώστε να μπορεί να μεταβιβαστεί με χωριστό τίτλο το μέρος που είχε πωληθεί στον Εφεσείοντα. Από τη στιγμή που ο ένας από τους συνιδιοκτήτες δεν συναίνεσε στο διαχωρισμό, η επίτευξη του γεγονότος ήταν αδύνατη με αποτέλεσμα η Σύμβαση υπό αίρεση να καταστεί άκυρη, όπως ορθά κατέληξε το πρωτόδικο δικαστήριο." Διαφοροποιείται βέβαια η παρούσα περίπτωση από την πιο πάνω απόφαση καθότι εδώ δεν υπάρχει εύρημα αναφορικά με την αδυναμία έκδοσης χωριστού τίτλου ιδιοκτησίας για το μίσθιο. Το ουσιώδες είναι ότι το προαιρετικό δικαίωμα αγοράς του μισθίου δεν μπορεί να εξασκηθεί από την Αιτήτρια εφόσον δεν επήλθε ακόμα το μελλοντικό και αβέβαιο γεγονός της έκδοσης του χωριστού τίτλου ιδιοκτησίας, διότι τότε μόνο η υποχρέωση της Καθ' ης η αίτηση για πώληση του μισθίου, αποκτά υπόσταση (με την υλοποίηση δηλαδή της αίρεσης). Προκύπτει αβίαστα από τα πιο πάνω, ότι μόνο εφόσον υλοποιηθεί η αίρεση, δηλαδή εφόσον επισυμβεί το γεγονός της έκδοσης του χωριστού τίτλου ιδιοκτησίας του μισθίου. Επομένως, η αξίωση της Αιτήτριας για αποζημιώσεις, στη βάση της ισχυριζόμενης παράβασης του όρου 10 της συμφωνίας, είναι πρόωρη και συνεπώς ανυπόστατη και νομικά αβάσιμη. Δικαιοδοσία Θα αναφερθώ, τέλος, στο ζήτημα της δικαιοδοσίας. Υποστηρίζουν οι συνήγοροι της Καθ' ης η αίτηση ότι το παρόν δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας εκδίκασης της Αίτησης. Το ζήτημα της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων έχει εξεταστεί σε σωρεία υποθέσεων, όπως στην Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, όπου γίνεται εκτενής ανάλυση του άρθρου 4
(1)του Ν. 23/83[13]. Σύμφωνα με την νομολογία, έχει καθιερωθεί ότι, στις περιπτώσεις όπου το δικαστήριο καλείται να εφαρμόσει τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο Ν.23/83 ή και να εξετάσει τις πρόνοιες της θέσμιας ενοικίασης ή ακόμα παρεπόμενα αυτής ζητήματα, τότε αποκλειστική δικαιοδοσία εκδίκασης έχει το Δ.Ε.Ε. Στην δε απόφαση Cedrus Estates v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, κρίθηκε ότι το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων, είχε δικαιοδοσία να εκδικάσει την απαίτηση εναντίον εγγυητή και μάλιστα μετά την έκδοση απόφασης έξωσης εναντίον του θέσμιου ενοικιαστή και παράδοση της κατοχής από τον ενοικιαστή στον ιδιοκτήτη, διότι θεωρήθηκε ως επακόλουθη στην συμφωνία ενοικίασης. Η έννοια του χωριστού των συμφωνιών ενοικίασης και δικαιώματος αγοράς του μισθίου, δηλαδή του "severability" των συμφωνιών, δεν καθιστά τον όρο 10 της συμφωνίας ενοικίασης (το προαιρετικό δηλ. δικαίωμα της Αιτήτριας για αγορά το μισθίου), ανεξάρτητο και άσχετο με την ενοικίαση. Το ζήτημα του κατά πόσον η συμφωνία για αγορά (διότι αυτό συνεπάγεται η επιλογή που δίδεται στον ενοικιαστή) είναι ξεχωριστή, προκύπτει όταν υπάρχει παράβαση μιας από τις χωριστές συμφωνίες που περιέχονται στο ίδιο έγγραφο, ώστε όταν υπάρχει παράβαση ή ακυρότητα της μιας από τις χωριστές συμφωνίες, η δεύτερη να μην συμπαρασύρεται (βλ. THE HOLY MONASTERY OF AYIOS NEOPHYTOS PAPHOS ν. YIANNAKIS NEOKLI ANTONIADES
(1968)1 CLR 10), ΠΟΙΗΤΑΡΙΔΗ ν. ANOPA IΝVESTMENTS LIMITED, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 260/2011, 25/5/2018). Τα πιο πάνω όμως δεν ανατρέπουν το γεγονός ότι ο όρος 10 της συμφωνίας αποτελεί συμφωνία παράλληλη και παρεπόμενη της ενοικίασης. Εφόσον η ενοικίαση έχει καταστεί θέσμια, τότε το παρόν Δικαστήριο έχει την αποκλειστική δικαιοδοσία εκδίκασης όλων των παρεμπιπτόντων ή συμπληρωματικών ζητημάτων, στα οποία περιλαμβάνεται και το ζήτημα της επιλογής αγοράς του μισθίου. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Στη βάση των πιο πάνω διαπιστώσεων μου, η παρούσα Αίτηση, με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων, απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται σε βάρος της Αιτήτριας, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Όρος 3 στη συμφωνία. [2] Όρος 4 στη συμφωνία [3] Όρος 9 στη συμφωνία [4] Όρος 10 στη συμφωνία [5] Όρος 11 στη συμφωνία [6] Αυτά λέχθηκαν προφορικά, κατά την επανεξέταση του μάρτυρα. [7] Βλ. σελίδα 7 της εκτίμησης. [8] Για το ζήτημα αυτό βλέπε την ανάλυση στις σελίδες 36 - 38, πιο κάτω. [9] Επαγγελματικό και Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου. [10] Royal Institute of Chartered Surveyors [11] (βλ. Γ. Ερωτοκρίτου, Π. Αρτέμη, Διατάγματα (Injunctions), 2016, σελ. 189). [12] Halsbury's Laws of England, 4th edition (reissue), vol. 9
(1), σελίδα 702. [13] "4
(1)Καθιδρύονται Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ο αριθμός των οποίων δεν θα υπερβαίνη τα τρία επί σκοπώ επιλύσεως, μεθ' όλης της λογικής ταχύτητος, των εις αυτά αναφερομένων διαφορών των αναφυομένων επί οιουδήποτε θέματος εγειρομένου κατά την εφαρμογήν του παρόντος Νόμου συμπεριλαμβανομένου παντός παρεμπίπτοντος ή συμπληρωματικού θέματος." cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.