← Κύπρος

EFTARIS INVESTMENT CO. LTD. ν. ΝΕΣΤΟΡΟΣ κ.α., Αίτηση Αρ. Ε10/2018, 18/9/2020

EFTARIS INVESTMENT CO. LTD. ν. ΝΕΣΤΟΡΟΣ κ.α., Αίτηση Αρ. Ε10/2018, 18/9/2020 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2020:13 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου και Δ. Κεμιτζιή και Ν. Τσαγκάρη, Παρέδρων Αίτηση Αρ. Ε10/2018 Μεταξύ׃ EFTARIS INVESTMENT CO. LTD., (HE4767), Αγίου Αντωνίου Rodothea Court, Κάτω Πάφος Αιτητές και

  1. ΧΧΧΧ ΝΕΣΤΟΡΟΣ, ΧΧΧΧΧ, Κάτω Πάφος
  2. ΧΧΧΧ ΧΧΧΧ ΝΕΣΤΟΡΟΣ, ΧΧΧΧΧΧ, Κάτω Πάφος Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 18/09/2020 Για τους Αιτητές: κα Μιχαήλ για Χλωρακιώτης & Φλωράκη Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2: κος Π. Ευθυμίου για ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΕΥΘΥΜΙΟΥ Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ. Η παρούσα υπόθεση αφορά δύο ενιαία καταστήματα (τα οποία στο εξής θα προσδιορίζονται ως «το Υποστατικό») και τα οποία χρησιμοποιούνται ως Χρυσοχοείο / Κοσμηματοπωλείο. (α) Η Κυρίως Αίτηση. Με την Κυρίως Αίτηση ημερομηνίας 28/02/2018, οι Αιτητές αξιώνουν εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 (στο εξής: «Καθ' ων» ή «Ενοικιαστές»), τα ακόλουθα: « Απόφαση ή/και Διάταγμα του Δικαστηρίου εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση αρ. 1 και 2 για την ανάκτηση της κατοχής των καταστημάτων αρ. ΧΧΧΧ και ΧΧΧΧΧ του κτιρίου με την επωνυμία ΧΧΧΧΧ, που βρίσκεται επί της ΧΧΧΧΧΧΧ στην Κάτω Πάφο ή/και για την έξωση από αυτά των Καθ' ων η Αίτηση αρ. 1 και
  3. Απόφαση ή/και Διάταγμα του Δικαστηρίου εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση για το ποσό των €103.460.- πλέον τόκο, ως οφειλόμενα ενοίκια δυνάμει Ενοικιαστηρίου Εγγράφου ημερ. 30/11/1998 και/ή άλλης γραπτής και/ή προφορικής συμφωνίας ενοικιάσεως και/ή θέσμιας ενοικίασης και/ή ενοικίασης από μήνα σε μήνα, για την ενοικίαση των καταστημάτων αρ. ΧΧΧ και ΧΧΧ του ΧΧΧΧΧΧΧ. Απόφαση ή/και Διάταγμα Δικαστηρίου εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση για το ποσό των €1.500.- μηνιαίως από 01.03.2018 μέχρι παραδόσεως ή ανακτήσεως από τους Αιτητές της κατοχής από τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, των καταστημάτων αρ. ΧΧΧ και ΧΧΧΧτου κτιρίου με την επωνυμία ΧΧΧΧΧΧΧ στην Κάτω Πάφο. Τόκο προς 9% ετησίως επί εκάστου οφειλομένου ενοικίου από την ημέρα που αυτό κατέστη απαιτητό μέχρι εξόφλησης. Έξοδα πλέον Φ.Π.Α. (Αρ. Εγγραφής 10245161Ν). » Στις λεπτομέρειες ενοικιάσεως της υπό αναφορά Αίτησης αναφέρεται ότι υφίσταται συμφωνία ενοικίασης μεταξύ των διαδίκων δυνάμει ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 30/11/
  4. Γίνεται αναφορά στους ειδικούς όρους της ενοικίασης και υποστηρίζεται ότι από την 01/12/2003 οι ενοικιαστές έχουν καταστεί θέσμιοι καθότι ολοκληρώθηκε η πενταετής διάρκεια της αρχικής ενοικίασης. Οι Ενοικιαστές συνέχισαν να κατέχουν το υποστατικό πλην όμως παρουσίαζαν καθυστερήσεις στην πληρωμή των ενοικίων με αποτέλεσμα οι Ιδιοκτήτες να καταχωρήσουν εναντίον τους την Αίτηση αρ. Ε55/2004 διεκδικώντας την έξωσή τους και την καταβολή των οφειλόμενων ενοικίων. Η εν λόγω Αίτηση διακόπηκε καθότι τα μέρη κατέληξαν σε εξώδικη διευθέτηση στο πλαίσιο της οποίας συμφωνήθηκε και η μείωση του μηνιαίου ενοικίου στο ποσό των ΛΚ1.320 (€2.255,36) από 04/10/
  5. Την 01/01/2012 το μηνιαίο ενοίκιο μειώθηκε περαιτέρω στα €1.916 μηνιαίως, παρόλο που κατά τον ίδιο χρόνο οι Ενοικιαστές όφειλαν έναντι καθυστερημένων ενοικίων το ποσό των €29.315,
  6. Συναφώς, γίνεται παραπομπή σε επιδοθείσα στις 27/06/2014 προειδοποιητική επιστολή, δίχως ανταπόκριση. Επιπλέον, γίνεται αναφορά ότι το ενοίκιο μειώθηκε εκ νέου από την 01/08/2014 στο ποσό των €1.500 μηνιαίως, παρόλο που μέχρι και την εν λόγω ημερομηνία οι Ενοικιαστές είχαν καθυστερημένα ενοίκια ύψους €74.960,
  7. Τέλος, γίνεται αναφορά σε νέα προειδοποιητική επιστολή ημ. 30/08/2017 προς το περιεχόμενο της οποίας οι Ενοικιαστές δεν συμμορφώθηκαν με αποτέλεσμα μέχρι την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης να οφείλεται το συνολικό ποσό των €103.460 πλέον τόκους. (β) Η Απάντηση και Ανταπαίτηση. Στην Απάντηση και Ανταπαίτηση ημερομηνίας 13/04/2018, οι Καθ' ων αρνούνται την αιτούμενη θεραπεία. Δέχονται όμως την ιδιότητα των Αιτητών, την ύπαρξη της ενοικιαστικής σχέσης και ότι το υφιστάμενο ενοίκιο ανέρχεται στο ποσό των €1.500 μηνιαίως. Προς υπεράσπισή τους, αναφέρουν πως από το 2007 το υποστατικό αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγρασίας το οποίο το καθιστούσε ακατάλληλο για την ενοικιασθείσα χρήση. Το δε κτιριακό συγκρότημα επί του οποίου βρίσκεται το υποστατικό χρειάζεται «άμεση αντισεισμική ενίσχυση της τάξης των €100.000 - 120.000» και ειδικά για το επίδικο Υποστατικό ισχυρίζονται πως η σχετική δαπάνη κυμαίνεται από €10.000 έως €20.
  8. Διατείνονται ότι οι ιδιοκτήτες αναγνώρισαν την υποχρέωση τους [για αποκατάσταση] και επιπλέον αποδέχτηκαν ότι το υποστατικό «κατέστη ακατάλληλο για τη χρήση που ενοικιάστηκε». Ακόμη, ισχυρίζονται πως οι Ιδιοκτήτες «αποδέχθηκαν πως η υποχρέωση για καταβολή ενοικίου ανασταλεί για όση περίοδο απαιτείται η διόρθωση και αποκατάσταση των καταστημάτων». Τέλος, οι Ενοικιαστές εγείρουν και την ακόλουθη Ανταπαίτηση: « Α. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι οι Αιτητές παραβίασαν την υποχρέωση τους να παράσχουν κατάλληλη κατοχή των επιδίκων καταστημάτων εις τους Καθ' ων η αίτηση. Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσονται οι Αιτητές όπως προβούν σ' όλα τα αναγκαία μέτρα για την αντισεισμική στήριξη του συγκροτήματος και την επιδιόρθωση των επιδίκων καταστημάτων έτσι ώστε να γίνουν λειτουργικά. Γ. Οιανδήποτε άλλη και/ή περαιτέρω θεραπεία. Δ. Τα έξοδα. » (γ) Η Απάντηση στην Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση. Οι Ιδιοκτήτες απορρίπτουν τις θέσεις των Ενοικιαστών. Σημειώνουν πως ουδέποτε οι τελευταίοι παραπονέθηκαν για την κατάσταση και/ή ασφάλεια του Υποστατικού το οποίο όταν παρέλαβαν ήταν της πλήρους αποδοχής και έγκρισής τους. Επιρρίπτουν στους Ενοικιαστές την ευθύνη για τα όποια προβλήματα υγρασίας, βλάβης ή φθοράς, στους οποίους επιπλέον καταλογίζουν ότι παρέλειψαν να τους ενημερώσουν έγκαιρα για την ύπαρξη των ισχυριζόμενων προβλημάτων, έτσι ώστε, να αποφεύγονταν τα εν λόγω προβλήματα. ΙΙ. ΚΟΙΝΑ ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. Στις 25/02/2019, τα πιο κάτω γεγονότα συμφωνήθηκαν ως παραδεκτά από τους συνηγόρους των διαδίκων: « 1) Υπογραφή από τους Αιτητές και τους Καθ' ων η Αίτηση της έγκυρης Έγγραφης Συμφωνίας Ενοικίασης ημερ. 30/11/
  9. 2) Από την 01/08/2014 το ενοίκιο συμφωνήθηκε στο ποσό των €1.500,00 μηνιαίως. 3) Η επιστολή των Δικηγόρων των Αιτητών ημερ. 30/08/2017 επιδόθηκε στους Καθ' ων η Αίτηση στις 06/09/
  10. 4) Η επιστολή της Δικηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση ημερ. 22/09/2017 επιδόθηκε στους Αιτητές στις 26/09/
  11. 5) Το ακίνητο έχει ανεγερθεί πριν την 01/01/
  12. 6) Οι Καθ' ων η Αίτηση κατέχουν το ακίνητο μέχρι σήμερα. » ΙΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατά την ακροαματική διαδικασία έδωσαν μαρτυρία συνολικά τέσσερα πρόσωπα, δύο για κάθε πλευρά. Κατατέθηκαν συνολικά 13 τεκμήρια. Θα προσπαθήσω να συνοψίσω την παρουσιασθείσα μαρτυρία σε ό,τι κρίνω πως είναι σημαντικό ως προς τα ουσιαστικά επίδικα ζητήματα, παραλείποντας αναφορές σε μαρτυρία η οποία είτε αποτελεί κοινό τόπο,[1] είτε δεν έχει ιδιαίτερη αξία ως προς την αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης. Τονίζω ακόμη ότι, παρόλο που έχω μελετήσει με προσοχή το σύνολο της προφορικής και έγγραφης μαρτυρίας που έχει παρουσιαστεί ενώπιον μου και έχω προβεί στις σχετικές αντιπαραβολές όπου έκρινα αναγκαίο, για σκοπούς οικονομίας δεν θα αναφερθώ σε κάθε ένα ζήτημα και ή τεκμήριο ξεχωριστά παρά μόνο σε ό,τι κρίνω ότι έχει ειδική βαρύτητα προς αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης. A. Η μαρτυρία της πλευράς των Αιτητών.

(1)Η μαρτυρία της κας ΧΧΧΧΧ Κωνσταντίνου (Μ. Α. 1). Η πρώτη μάρτυρας για τους Αιτητές ήταν η κα Εύη Κωνσταντίνου της οποίας η έγγραφη δήλωση κατατέθηκε ως ΕΓΓΡΑΦΟ Α. Είναι υπάλληλος των Αιτητών και εργάζεται σ' αυτούς από την 01/03/2004 εκτελώντας κυρίως χρέη Γραμματέως. Επίσης, τηρεί τα λογιστικά βιβλία των Αιτητών. Παρουσίασε το επίδικο ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 30/11/1998 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1) και αναφέρθηκε στους ειδικούς όρους αυτού. Έκανε αναφορά στο ιστορικό των σχέσεων των διαδίκων παραπέμποντας στις προγενέστερες δικαστικές διαδικασίες και υποστήριξε πως οι Ενοικιαστές διατηρώντας την κατοχή του υποστατικού συνεχίζουν να καθυστερούν στην πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων. Στην προσπάθεια της να αποδείξει το ύψος των μέχρι σήμερα οφειλών παρουσίασε χειρόγραφα πιστοποιημένα αντίγραφα των ετήσιων λογιστικών βιβλίων των Ιδιοκτητών για τα έτη 2009 μέχρι και 2020 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) καθώς επίσης δέσμη αποδείξεων εισπράξεως ενοικίων σε σχέση με το Υποστατικό (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3). Εξήγησε συναφώς ότι τα εν λόγω έγγραφα αποτελούν μέρος του αρχείου της επιχείρησης των Ιδιοκτητών και ότι η ίδια είναι η μόνη αρμόδια για να ενημερώνει τα λογιστικά βιβλία με τις χρεώσεις και τις πληρωμές κάθε ενοικιαστή, στη βάση και των σχετικών αποδείξεων (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3) τις οποίες είναι η μοναδική αρμόδια για να εκδίδει. Αναφέρθηκε στην ανταλλαγείσα αλληλογραφία μεταξύ των διαδίκων (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9) μέσω της οποίας προκύπτει η σταδιακή μείωση του ενοικίου στο υφιστάμενο ποσό των €1.500 μηνιαίως, καθώς επίσης και οι κατά καιρούς προειδοποιήσεις που έδιδαν οι ιδιοκτήτες στους ενοικιαστές για να εξοφλήσουν τα εκάστοτε οφειλόμενα, δίχως ανταπόκριση. Υποστηρίζει συναφώς ότι στις 30/08/2017 το οφειλόμενο ποσό ανερχόταν σε €94.460,00. Όσον αφορά την Ανταπαίτηση των Ενοικιαστών, ισχυρίστηκε πως το ζήτημα της υγρασίας του Υποστατικού επήλθε συνεπεία υπαιτιότητας των ίδιων των Ενοικιαστών οι οποίοι δεν ενημέρωσαν έγκαιρα τους ιδιοκτήτες για την ύπαρξη του εν λόγω προβλήματος. Τέλος, απορρίπτει ότι υπάρχει ζήτημα αντισεισμικής ενίσχυσης του υποστατικού. Κατά την αντεξέτασή της, συμφώνησε πως δεν ήταν παρούσα κατά την υπογραφή του ενοικιαστηρίου το 1998, αλλά σημείωσε πως από το 2004 και εντεύθεν χειρίζεται η ίδια προσωπικά το επίδικο ζήτημα. Δεν είναι λογίστρια αλλά γνωρίζει τα θέματα που σχετίζονται με τα καθήκοντά της. Συμπλήρωσε πως τους λογαριασμούς που ετοιμάζει τους ελέγχουν κάθε 3 ή 6 μήνες οι λογιστές και ελεγκτές των Ιδιοκτητών. Παραδέχθηκε την ύπαρξη κάποιου προβλήματος υγρασίας, υποστήριξε όμως πως αυτό περιορίζεται στο πατάρι (μεσοπάτωμα) του Υποστατικού δίχως να επηρεάζεται η λειτουργία του καταστήματος. Σημείωσε πως το ζήτημα της υγρασίας εγειρόταν από τους Ενοικιαστές όποτε οι Ιδιοκτήτες ζητούσαν τα οφειλόμενα ενοίκια. Εν πάση περιπτώσει, πάντοτε οι Ιδιοκτήτες απέστελλαν τεχνικό για να το επιδιορθώσει οποιοδήποτε πρόβλημα. Ειδικά για το 2007, οι Ιδιοκτήτες είχαν στείλει ένα τεχνικό ο οποίος επιδιόρθωσε το πρόβλημα που υπήρχε τότε. Απέρριψε ότι υπάρχει προφορική διευθέτηση μεταξύ των διαδίκων για αναστολή πληρωμής ενοικίων. Όσον αφορά τον τρόπο είσπραξης των ενοικίων, ανέφερε πως την ενημέρωναν οι ενοικιαστές, πήγαινε, είσπραττε το ενοίκιο, εξέδιδε απόδειξη και έφευγε. Οι πληρωμές γίνονταν μέσω επιταγών. Όσον αφορά το περιεχόμενο των ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ 2 και 3, αν και δέχθηκε πως αυτά δεν είναι έγγραφα που έχουν ετοιμαστεί από λογιστές ή ελεγκτές, υπέδειξε πως είναι η δική της δουλειά να ενημερώνει τα βιβλία με τις λογιστικές αναφορές.
(2)Η μαρτυρία του κ. ΧΧΧΧΧ Χασάπη (Μ. Α. 2). Ο δεύτερος και τελευταίος μάρτυρας για την πλευρά των Αιτητών ήταν ο κος Χασάπης, του οποίου η σχετική γραπτή δήλωση κατατέθηκε ως ΕΓΓΡΑΦΟ Β. Είναι εγκεκριμένος λογιστής - ελεγκτής από το 1986 μέχρι σήμερα και μέτοχος και διευθυντής του ελεγκτικού γραφείου Hassapis & Co (Accountants Auditors) Ltd. Μεταξύ των πελατών του είναι οι Αιτητές. Τα καθήκοντά του σχετίζονται μεταξύ άλλων με τον έλεγχο των εσόδων και εξόδων των Αιτητών και την ετοιμασία των οικονομικών τους καταστάσεων. Ανέφερε πως οι Αιτητές δραστηριοποιούνται στην ενοικίαση υποστατικών στο κτίριο με την επωνυμία ΧΧΧΧΧΧ στην Κάτω Πάφο και για κάθε ενοικιαστή ανοίγεται ηλεκτρονική μερίδα στα ηλεκτρονικά αρχεία της εταιρείας του όπου καταχωρούνται ηλεκτρονικά οι χρεώσεις και πιστώσεις των πελατών του. Το ίδιο έπραξε και σε σχέση με τους Καθ' ων η αίτηση, τους οποίους γνωρίζει ως τους ενοικιαστές των καταστημάτων ΧΧΧΧ και ΧΧΧΧ που βρίσκονται στο εν λόγω κτιριακό συγκρότημα από την 01/12/
  1. Ως ελεγκτής των Αιτητών ετοιμάζει καταστάσεις λογαριασμών που αφορά τους Καθ' ων η αίτηση / Ενοικιαστές, όπως και έπραξε για τα έτη 2009 -
  2. Εξήγησε πως οι εν λόγω καταστάσεις βασίζονται σε χειρόγραφες καταστάσεις λογαριασμού που του αποστέλλει η γραμματέας των Αιτητών, η κα ΧΧΧΧ Κωνσταντίνου. Στις εν λόγω χειρόγραφες καταστάσεις αναγράφονται οι μηνιαίες χρεώσεις ενοικίου και οι πιστώσεις για κάθε φορά που υπάρχει οποιαδήποτε πληρωμή. Εν συνεχεία, ο ίδιος ελέγχει τις εν λόγω καταστάσεις, ετοιμάζει ηλεκτρονική κατάσταση λογαριασμού για κάθε ενοικιαστή και ακολούθως συντάσσει τις ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις των Αιτητών. Σημείωσε πως οι καταστάσεις που ετοιμάζει ελέγχονται από τον Έφορο Εταιρειών. Για την ετοιμασία των καταστάσεων αυτών οι Αιτητές τους παρουσιάζουν όλα τα βιβλία που έχουν στην κατοχή τους, δηλαδή βιβλία αποδείξεων, τιμολόγια εξόδων κλπ. Αναγνώρισε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 ως το βιβλίο των Ενοικιαστών εντός του οποίου τηρούνται οι μερίδες των Ενοικιαστών, οι εισπράξεις και τα ενοίκια τα οποία χρεώνονται. Αναγνώρισε περαιτέρω το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 ως φωτοαντίγραφα των αποδείξεων που εκδίδει η εταιρεία όταν εισπράττει ενοίκια. Αναφέρθηκε στο υπόλοιπο οφειλόμενων ενοικίων ανά έτος, υιοθετώντας τα ποσά που εμφαίνονται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και επεξήγησε τις χρεώσεις και τις πιστώσεις των Καθ' ων από το 2009 μέχρι και το 2018, καταλήγοντας πως το οφειλόμενο υπόλοιπο στις 31/12/2018 ανέρχεται στις €118.460,
  3. Πρόσθεσε πως ο λογιστικός έλεγχος για τα έτη 2019 και 2020 δεν έχει ολοκληρωθεί, πλην όμως επειδή οι Ενοικιαστές δεν έχουν προβεί σε οποιεσδήποτε πληρωμές μέχρι και τις 31/07/2020, το υπόλοιπο των Ενοικιαστών ανέρχεται στις €146.960,
  4. Κατά την αντεξέτασή του, εξήγησε τη διαφορά της λογιστικής και της ελεγκτικής εργασίας, σημειώνοντας πως αυτός διενήργησε πρόσθετη λογιστική εργασία, δηλαδή εργασία παρόμοια με αυτή που διενήργησε η κα Κωνσταντίνου. Εξήγησε ότι η δική του δουλειά είναι να ελέγχει την ορθότητα των λογιστικών δεδομένων που διενεργεί η κα Κωνσταντίνου και είναι αυτός που έχει τον τελικό λόγο κατά πόσον τα βιβλία που τηρούνται από τους Αιτητές είναι ορθά. Σε σχετική ερώτηση κατά πόσον υπάρχει οποιοδήποτε στοιχείο ότι διενήργησε τέτοιο έλεγχο, παρέπεμψε στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 το οποίο φέρει τη σφραγίδα του γραφείου του, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπήρξε έλεγχος κάθε απόδειξης. Διαφώνησε ότι αυτό που έπραξε ήταν μια «μαθηματική αριθμητική πράξη», επεξηγώντας ότι γίνεται λεπτομερέστατος έλεγχος. Ιδίως στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου η κα Κωνσταντίνου είναι γραμματέας και όχι λογιστής, ο ίδιος έχει καθήκον και υποχρέωση να προστατεύσει τους ιδιοκτήτες της εταιρείας. Πέραν των ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ 2 και 3 σημείωσε πως έχει και τα ενοικιαστήρια έγγραφα στα οποία βλέπει τι οφείλει να πληρώσει ο κάθε ενοικιαστής. Οι σχέσεις του ιδίου με τους Αιτητές είναι καθαρά λογιστικές. Επέμεινε ότι τα ποσά που παρουσιάζονται στα βιβλία της εταιρείας είναι αναμφίβολα ορθά αφού ο ίδιος τα επιβεβαίωσε. Β. Η μαρτυρία της πλευράς των Καθ' ων.
(1)Η μαρτυρία του Καθ' ου
  1. Ο πρώτος μάρτυρας της πλευράς των Καθ' ων ήταν ο ίδιος ο Καθ' ου 1, η γραπτή δήλωση του οποίου κατατέθηκε ως ΕΓΓΡΑΦΟ Γ. Μέσω αυτής, ισχυρίστηκε πως από το 2007 τα επίδικα υποστατικά αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα με την εμφάνιση υγρασιών, μούχλας και πέσιμο σουβάδων από το ταβάνι στο πατάρι. Παρουσίασε σχετική επιστολή ημ. 15/3/2007 προς τους Ιδιοκτήτες (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12). Υποστήριξε πως σταδιακά το πατάρι κατέστη εντελώς άχρηστο, ο δε χώρος του ισογείου επηρεάστηκε από τη μούχλα, τη δυσοσμία και την υγρασία. Ως αποτέλεσμα της «πολύ κακής κατάστασης του ακινήτου», η ασφαλιστική εταιρεία με την οποία ήταν συμβεβλημένος αρνήθηκε να συνεχίσει να το ασφαλίζει (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11). Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι σταδιακά τα επίδικα καταστήματα περιήλθαν σε μη χρησιμοποιήσιμη κατάσταση και προς τούτο παρουσίασε σχετική έκθεση πολιτικού μηχανικού, το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
  2. Ανέφερε πως οι ιδιοκτήτες αποδέχθηκαν όπως ανασταλεί η πληρωμή των ενοικίων για όση χρονική περίοδο διαρκούσε η εν λόγω μη χρησιμοποιήσιμη κατάσταση και ότι παράλληλα ανέλαβαν να προβούν σε διορθωτικά μέτρα. Παρόλα αυτά, εν τέλει παρέλειψαν να πράξουν οτιδήποτε. Ως εκ των προαναφερόμενων, ισχυρίζεται πως οι Καθ' ων δεν οφείλουν ενοίκια στους Αιτητές. Κατά την αντεξέτασή του, αναφέρθηκε σε «μια περίπτωση» όπου για τρεις μέρες «έτρεχαν τα λύματα μέσα στο κατάστημά» του και ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μούχλα και υγρασία αλλά σε «λύματα, κατάρρευση της οροφής, λιωμένα σίδερα» τα οποία έλιωσαν λόγω της οξύτητας των λυμάτων. Συνεπεία τούτης της κατάστασης «απέσυρε τα εμπορεύματα του» επειδή δεν είχε πλέον ασφαλιστική κάλυψη και κινδύνευε το εμπόρευμα του να καταστραφεί είτε από πυρκαγιά, είτε από κατάρρευση. Επανέλαβε ότι συμφώνησε με τους Ιδιοκτήτες την αναστολή πληρωμής των ενοικίων. Αρνήθηκε ότι μετά το 2007 και την επιστολή ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 λύθηκε το όποιο πρόβλημα υπήρχε τότε. Είπε ότι δεν απέστειλε οποιανδήποτε άλλη επιστολή από το 2007 μέχρι και τον Αύγουστο του 2017 επειδή είχε τακτικές «προσωπικές επαφές» με τον Ιδιοκτήτη. Υποβλήθηκε σ' αυτόν ότι ουδέποτε οι ιδιοκτήτες υποσχέθηκαν πως θα επιδιόρθωναν το Υποστατικό. Επανέλαβε ότι το ασφαλιστήριο έγγραφο ακυρώθηκε λόγω της κατάστασης που επικρατούσε στο πατάρι. Σε σχέση με υποβολή ότι αυτός και η Καθ' ης 2 οφείλουν ενοίκια πέριξ των €130.000,00, υποστήριξε ότι δεν οφείλει τίποτα επειδή δεν μπορεί να λειτουργήσει το κατάστημα για το σκοπό που το ενοικίασε.
(2)Μαρτυρία του κ. ΧΧΧΧ Κωνσταντίνου (Μ. Κ. 2). Ο δεύτερος και τελευταίος μάρτυρας των Καθ' ων ήταν ο κος ΧΧΧΧΧ Κωνσταντίνου ο οποίος είναι πολιτικός μηχανικός με εμπειρία πέραν των 10 χρόνων, σε μικρές και μεγάλες εταιρείες στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Μεταξύ άλλων, είναι μέλος του ΕΤΕΚ. Αναγνώρισε τη σχετική τεχνική έκθεση (στο εξής: «η Έκθεση») που ετοίμασε σε σχέση με το επίδικο υποστατικό (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13) υιοθετώντας το περιεχόμενό της. Η εν λόγω Έκθεση αφορά οπτικό έλεγχο του Υποστατικού που έλαβε χώρα από αυτόν στις 23/03/2018 και 27/03/2018. Στην Έκθεση καταγράφονται 8 ευρήματα με βασικότερο ότι υπάρχει διαρροή αποχετεύσεων του διαμερίσματος που βρίσκεται στον άνω όροφο του κτηρίου, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται κυρίως το μεσοπάτωμα του Υποστατικού, με τη δημιουργία υγρασίας και μούχλας. Ως άμεσες δράσεις εισηγείται, ανάμεσα σε άλλα, τον καθαρισμό και τοποθέτηση αντιμουχλικού φαρμάκου και τον έλεγχο των υδρορροών του κτηρίων. Επιπλέον, συστήνει όπως παρθούν δείγματα του μπετόν («καρότα») για αξιολόγηση και τη διενέργεια στατικής και αντισεισμικής μελέτης για ολόκληρο το κτήριο. Κατά την αντεξέτασή του, υποβλήθηκε σ' αυτόν ότι η έκθεση του είναι ατεκμηρίωτη επειδή βασίζεται μόνο σε οπτικό έλεγχο, δίχως να διενεργηθούν υπολογισμοί της ποιότητας του σκυροδέματος και του χάλυβα, με αποτέλεσμα το συμπέρασμα του ότι το κτίριο χρειάζεται αντισεισμική ενίσχυση, να παραμένει ανεδαφικό. Απάντησε πως ο μόνος τρόπος για να λάβει δείγμα του σκυροδέματος και του χάλυβα είναι μέσω γραπτής έγκρισης του ιδιοκτήτη. Χαρακτήρισε την Έκθεση του ως μία «γενική εκτίμηση σύμφωνα με εμπειρίες», τα δε ποσά που αναφέρονται σ' αυτήν ως το αποτέλεσμα της εμπειρίας του. Ζητήθηκε από αυτόν όπως επεξηγήσει για ποιο λόγο επιμένει πως το κτίριο χρειάζεται αντισεισμική ενίσχυση. Απάντησε πως όταν το κτίριο κτίστηκε, η νομοθεσία δεν απαιτούσε την υποβολή τέτοιας αντισεισμικής μελέτης παρά μόνο μελέτη για τη στατική επάρκεια του κτιρίου. (γ) Οι Αγορεύσεις. Κατά το στάδιο των αγορεύσεων που έλαβε χώρα στις 27/07/2020, οι συνήγοροι παρουσίασαν γραπτά κείμενα και απάντησαν σε σχετικές διευκρινιστικές ερωτήσεις του Δικαστηρίου. Ακολούθως, η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε. (δ) Περιορισμός / Προσδιορισμός Επίδικων Θεμάτων. Έχοντας διεξέλθει το περιεχόμενο των δικογράφων και λαμβάνοντας υπόψιν το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, τα παραδεκτά γεγονότα αλλά και τις αγορεύσεις, προχωρώ ακολούθως σε σύνοψη, περιορισμό και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Η συμβατική ενοικίαση και η μετατροπή της σε θέσμια αποτελεί παραδεκτό γεγονός. Το ίδιο ισχύει για το ύψος του ενοικίου, όπως αρχικά είχε γραπτώς συμφωνηθεί και όπως ακολούθως μειώθηκε στο υφιστάμενο ποσό. Το βασικό ερώτημα που παραμένει προς απάντηση είναι το κατά πόσο οι Αιτητές απέδειξαν την ύπαρξη και το ύψος των οφειλόμενων ενοικίων. Σημειώνω ότι είναι ρητώς παραδεκτό[2] ότι ικανοποιούνται οι τυπικές προϋποθέσεις που τίθενται στο άρθρο 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου για ανάκτηση κατοχής λόγω οφειλόμενων ενοικίων, δηλαδή η επίδοση της αναγκαίας επιστολής και η παρέλευση των σχετικών προθεσμιών. Επίσης, παραμένει να διαπιστωθεί το κατά πόσο υπήρξε συμφωνία για αναστολή πληρωμής του ενοικίου και εάν το υποστατικό περιήλθε σε κατάσταση μη κατάλληλη για χρησιμοποίηση για το σκοπό για τον οποίο ενοικιάστηκε, ως η Υπεράσπιση των Καθ' ων. Από την άλλη, η Ανταπαίτηση των Καθ' ων υπόκειται σε απόρριψη, καθότι, όπως και ο δικηγόρος των Καθ' ων αναγνωρίζει στη σελ. 4 της αγόρευσής του, οι εν λόγω αξιώσεις δεν έχουν υποστηριχθεί με δέουσα επιστημονική μαρτυρία. IV. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Το παρόν Δικαστήριο, στα πλαίσια της ενυπάρχουσας δικαιοδοσίας του προς επίλυση των διαφορών που αναφύονται σχετικά με τις θέσμιες[3] (προστατευόμενες) ενοικιάσεις καθώς και επί οποιουδήποτε κύριου ή παρεμπίπτοντος συναφούς με αυτές θέματος, εκτός από τα βασικά ζητήματα που σχετίζονται με την ανάκτηση της κατοχής και την αναπροσαρμογή ενοικίου, πραγματεύεται, μεταξύ άλλων, τα θέματα που άπτονται της επιδίκασης των καθυστερημένων και οφειλόμενων ενοικίων καθώς επίσης και αξιώσεις που αφορούν επιδίκαση αποζημιώσεων λόγω ζημιών που προκαλούνται σε ελεγχόμενα υποστατικά.[4] Πέραν της ανάκτησης των οφειλόμενων ενοικίων, η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων εκτείνεται σε κάθε θέμα που αφορά ενοικίαση, υποκείμενη στις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983, (Ν. 23/83), καθώς και σε κάθε θέμα, παρεμπίπτον ή συναφές προς την ενοικίαση,[5] όπως για παράδειγμα είναι οι διεκδικήσεις για αποκατάσταση ζημιών που έχουν προκληθεί στο υποστατικό κατά τη διάρκεια της ενοικίασης και δεν οφείλονται σε φυσική φθορά. Το δικαίωμα για ανάκτηση κατοχής λόγω οφειλόμενων ενοικίων και συνεπεία συστηματικής μη καταβολής του οφειλόμενου ενοικίου προβλέπεται στο άρθρο 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου («ο Νόμος»), το οποίο, υπό τον παράτιτλο «περιορισμός εξώσεων», έχει ως εξής: « Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται διά την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, διά το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή διά την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (α) Εις περίπτωσιν καθ' ην οιονδήποτε νομίμως οφειλόμενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι μίαν ή περισσοτέρας ημέρας μετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι' ανάκτησιν κατοχής: Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη διά συστημένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούμενον να εισπράξη τούτο: Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον. » Συνεπώς, με βάση το άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου για να εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής λόγω καθυστερημένων ενοικίων, σωρευτικά πρέπει να:
(1)υπάρχει καθυστέρηση στην πληρωμή του νομίμως οφειλόμενου ενοικίου,
(2)αποσταλεί προς τούτο σχετική γραπτή ειδοποίηση απαίτησης,
(3)υφίσταται καθυστέρηση 21 τουλάχιστον ημερών του νομίμως οφειλόμενου ενοικίου από την επίδοση της εν λόγω απαίτησης,
(4)παρέλθουν, περαιτέρω 14 μέρες από την επίδοση της Αίτησης για Ανάκτηση Κατοχής. V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ. Όπως προκύπτει από τη σχετική νομολογία, η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι ένα πολυσχιδές έργο. Το Δικαστήριο οφείλει να προβεί στην αξιολόγηση αντιπαραβάλλοντας και διερευνώντας τα επίδικα γεγονότα με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων των διαδίκων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται έτσι ώστε το Δικαστήριο να μην περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του μάρτυρα, αλλά να λάβει υπόψιν όλες τις σχετικές και νομικές αποδεκτές παραμέτρους αξιολόγησης. Η δε αποτίμηση της μαρτυρίας θα πρέπει να γίνει με βάση την κρίση του Δικαστηρίου για το αξιόπιστο αυτής και όχι στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Έχοντας υπόψιν τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[6] και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας. Διευκρινίζω ότι, παρόλο που έχω μελετήσει με προσοχή το σύνολο των τεκμηρίων που έχουν παρουσιαστεί ενώπιον μου και έχω προβεί στις σχετικές αντιπαραβολές όπου έκρινα αναγκαίο, για σκοπούς οικονομίας δεν θα αναφερθώ σε κάθε ένα τεκμήριο ξεχωριστά παρά μόνο σε ό,τι κρίνω ότι έχει ειδική βαρύτητα προς αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης.
(1)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας Κωνσταντίνου (Μ. Α. 1). Η γενική εντύπωση που αποκόμισα από τη μαρτυρία της Μ.Α.1 ήταν πολύ θετική. Όλα όσα ανέφερε βρίσκονται σε αρμονία τόσο προς τους δικογραφημένους ισχυρισμούς όσο και προς τα τεκμήρια τα οποία παρουσίασε. Κατ' αρχάς, η μαρτυρία που έδωσε σε σχέση με τη χειρόγραφη κατάσταση λογαριασμού δηλαδή το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 δεν έχει επί της ουσίας αμφισβητηθεί, ούτε ανέκυψε οτιδήποτε που να διαβάλλει το αξιόπιστο της εν λόγω μαρτυρίας. Αντιθέτως, αντιπαραβάλλοντας την εν λόγω κατάσταση με τις πληρωμές των ενοικίων - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3, επιβεβαιώνεται η ορθότητα του διεκδικούμενου από τους Αιτητές ποσού. Επίσης, οι απαντήσεις που έδωσε, αντιπαραβαλλόμενες προς τους ισχυρισμούς του Καθ' ου, υπήρξαν σαφείς δίχως παλινδρομήσεις. Η μαρτυρία της Μ. Α. 1 σε συνάρτηση με τα ενώπιον μου τεκμήρια, υπήρξε πειστική και λογική. Συναφώς, δέχομαι ότι το πρόβλημα υγρασίας που υπήρχε το 2007 αντιμετωπίστηκε τότε αποτελεσματικά και επιπλέον αποδέχομαι πως το όποιο πρόβλημα υγρασίας υφίσταται από το 2017 και εντεύθεν στο Υποστατικό, περιορίζεται στο μεσοπάτωμα / πατάρι, δίχως να επηρεάζεται η εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης των Καθ' ων. Περαιτέρω, αποδέχομαι ότι ουδέποτε συμφωνήθηκε η ισχυριζόμενη αναστολή πληρωμής ενοικίων. Η μαρτυρία της γίνεται πλήρως αποδεχτή.
(2)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Χασάπη (Μ.Α.2). Άριστη ήταν η εντύπωση που αποκόμισα από τη μαρτυρία του Μ.Α.2. Ο αναφερόμενος μάρτυρας, με ηρεμία και συγκροτημένο τρόπο, επεξήγησε την κατάσταση λογαριασμού ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και επιβεβαίωσε την ορθότητά της. Σημειώνω πως ούτε αυτός ο μάρτυρας αντεξετάστηκε ως προς την ορθότητα οποιασδήποτε επιμέρους χρέωσης που παρουσιάζεται στην κατάσταση λογαριασμού και κατ' επέκταση, ο πυρήνας της μαρτυρίας του δεν αμφισβητήθηκε. Αποτέλεσμα αυτού είναι να παραμείνει ακλόνητη η μαρτυρία που έδωσε αναφορικά με τις κατά έτος οφειλές των Ενοικιαστών από το 2009 και εντεύθεν. Η μαρτυρία του γίνεται πλήρως αποδεχτή.
(3)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Καθ' ου. Αρνητική ήταν η εντύπωση που άφησε στο Δικαστήριο η μαρτυρία του Καθ' ου
  1. Ο εν λόγω μάρτυρας υπήρξε μη πειστικός, ασαφής και ανακόλουθος ως προς τις δικογραφημένες του θέσεις, ενώ στην προσπάθεια του να υπεκφύγει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις, κατέφευγε στην υπερβολή και την πολυλογία. Διασαφηνίζω. Κατ' αρχάς, δεν υπήρξε ειλικρινής ως προς την πραγματική φυσική κατάσταση του Υποστατικού. Μεγαλοποιώντας το πρόβλημα υγρασίας που παρουσιάζεται στο μεσοπάτωμα του Υποστατικού, κατέφυγε στην υπερβολή ισχυριζόμενος πως προέκυψε «κατάρρευση οροφής», «λιωμένα σίδερα» και πως για «τρεις μέρες έτρεχαν λύματα στο υποστατικό του», γεγονότα που ουδόλως αποκαλύπτονται στην Απάντησή του. Η δε έγγραφη μαρτυρία που παρουσίασε προς απόδειξη του εν λόγω ισχυρισμού τού (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 11, 12 και 13), είναι ανεπαρκής και ημιτελής. Στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11 οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται να επισυνάπτονται είναι πλήρως δυσανάγνωστες ενώ στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 παρόλο που γίνεται αναφορά σε φωτογραφίες, αυτές δεν επισυνάπτονται. Ούτε καν στην Έκθεση του Μ. Κ. 2 - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13, δεν προβάλλονται τέτοιοι ισχυρισμοί παρά μόνο γίνεται παραπομπή στο πρόβλημα υγρασίας στο μεσοπάτωμα. Περαιτέρω, η θέση του πως από το 2007 και εντεύθεν το Υποστατικό κατέστη ακατάλληλο προς χρήση, βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με όλα τα υπόλοιπα ενώπιόν μου γεγονότα και κυρίως το γεγονός ότι οι Καθ' ων δεν έχουν επιστρέψει την κατοχή του κατά τα άλλα «ακατάλληλου» Υποστατικού, ενώ κατά τον ίδιο χρόνο παρουσιάζονται να διαθέτουν προς πώληση την επιχείρησή τους, ως φαίνεται στη φωτογραφία αρ. 7 στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13, όπου παρουσιάζεται η πρόσοψη του επίδικου καταστήματος το
  2. Σημειώνω και την αδυναμία του Καθ' ου 1 να επεξηγήσει για ποιόν λόγο από το 2007 μέχρι και το 2017 δεν έθεσε γραπτώς τα ισχυριζόμενα προβλήματα του Υποστατικού στους Ιδιοκτήτες. Περαιτέρω, η δήλωσή του πως το Υποστατικό σήμερα, έστω, «υπολειτουργεί» αξιολογείται ως παραδοχή πως το Υποστατικό παραμένει λειτουργήσιμο και όχι ακατάλληλο προς ενοικίαση, ως προσπάθησε αρχικώς να υποστηρίξει. Επιπλέον, και όσον αφορά τους ισχυρισμούς του Καθ' ου 1 για το ακυρωθέν ασφαλιστήριο, παρατηρώ ότι ο Καθ' ου 1 συνειδητά δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο σχετικά με τι κάλυπτε η εν λόγω ακυρωθείσα ασφάλεια. Επέμεινε πως το εν λόγω ασφαλιστήριο αφορούσε την ασφάλιση «της επίπλωσης του καταστήματος» η αξία της οποίας ήταν μεταξύ €100.000,00 - €150.000,00 και ότι με το αναφερόμενο έγγραφο δεν ασφαλιζόταν το εμπόρευμά του το οποίο εξαιρείτο της κάλυψης «διότι καμία ασφαλιστική εταιρεία δεν ασφαλίζει χρυσοχοεία», θέση την οποία ακύρωσε ευθύς μόλις του ζητήθηκε από το Δικαστήριο να δικαιολογήσει το γεγονός ότι το ασφαλισμένο ποσό ήταν για €379.854.
  3. Τέλος, και αναφορικά με τον ισχυρισμό περί αναστολής πληρωμής ενοικίων, ήταν προφανές πως ο εν λόγω ισχυρισμός ήταν αποτέλεσμα εκ των υστέρων σκέψης της, αφού ουδεμία σαφής μαρτυρία δόθηκε που να επιβεβαιώνει την εν λόγω θέση. Τουναντίον, ο Καθ' ου 1 δεν ήταν σε θέση να ανακαλέσει ούτε πότε συμφωνήθηκε η κατ' ισχυρισμόν αναστολή, ούτε πού συμφωνήθηκε, ούτε ποιοι ήταν παρόντες κατά τον αναφερόμενο χρόνο, ούτε καν μπορούσε να δώσει μια πειστική εξήγηση γιατί οι εν λόγω αιτιάσεις του δεν αποτυπώθηκαν εγγράφως κατά τον κρίσιμο χρόνο. Για τους πιο πάνω λόγους απορρίπτω τη μαρτυρία του.
(4)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Κ.
  1. Ο Μ. Κ. 2 παρουσιάστηκε ως εμπειρογνώμονας. H μαρτυρία εμπειρογνωμόνων, κατά παρέκκλιση των σχετικών κανόνων απόδειξης, αποτελεί, κατά κανόνα ανεξάρτητη,[7] πρωτογενή μαρτυρία γνώμης σε ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του.[8] Οι εμπειρογνώμονες δίδουν μαρτυρία, δεν αποφασίζουν εκείνοι το επίδικο θέμα.[9] Η μαρτυρία πραγματογνώμονα δεν είναι δεσμευτική παρά μόνο βοηθητική προς το δικαστήριο, το οποίο, αφού λάβει υπόψη και την υπόλοιπη μαρτυρία, μπορεί να καταλήξει στα δικά του ανεξάρτητα συμπεράσματα[10], εφόσον υφίστανται συνθήκες που να δικαιολογούν τέτοια κατάληξη και χωρίς βεβαίως να μετατρέπεται το ίδιο το Δικαστήριο σε εμπειρογνώμονα.[11] Από τη μαρτυρία αυτή, το μόνο γεγονός που αποδέχομαι είναι ότι εντοπίζεται κάποιο πρόβλημα υγρασίας στο μεσοπάτωμα του Υποστατικού, αδιευκρίνιστης αιτιολογίας και σοβαρότητας. Κατά τα λοιπά, η μαρτυρία του Μ.Κ.2 υπήρξε πτωχή, δίχως επαρκή θεμελίωση και δεν μπορεί να αποτελέσει το υπόβαθρο για επαλήθευση των σχετικών ισχυρισμών στην Απάντηση των Καθ' ων, ως ειλικρινώς και ο κ. Ευθυμίου παραδέχεται στην τελική του αγόρευση. Επιγραμματικά σημειώνω πως, ως και ο ίδιος ο μάρτυρας παραδέχτηκε, ο έλεγχος ο οποίος διενήργησε στο υποστατικό ήταν μόνο οπτικός, δίχως τη λήψη δειγμάτων εκ των οποίων θα μπορούσαν ενδεχομένως να προκύψουν κάποια συμπεράσματα ως προς την ποιότητα του σκυροδέματος και του χάλυβα με αποτέλεσμα, ως ορθώς υποστηρίζουν οι Αιτητές, το συμπέρασμα του ότι χρειάζεται αντισεισμική ενίσχυση το κτίριο να παραμένει ανεδαφικό. Ομοίως, τα ποσά που αναγράφονται στην έκθεσή του, είναι αποτέλεσμα εμπειρικής και μόνο κρίσης, δίχως την παραμικρή επιστημονική τεκμηρίωση. Η δε άποψή του ότι το κτίριο χρειάζεται αντισεισμική ενίσχυση επειδή όταν αυτό κτίστηκε η νομοθεσία δεν απαιτούσε την υποβολή αντισεισμικής μελέτης, δεν είναι πειστική, καθότι βασίζεται στο λογικό ανακόλουθο, ότι το πρόβλημα υφίσταται απλώς και μόνο επειδή τότε δεν απαιτείτο η εξασφάλιση τέτοιας αντισεισμικής μελέτης. Επακόλουθα, η εν λόγω μαρτυρία δεν μπορεί να αποτελέσει θεμέλιο για την εξαγωγή οποιωνδήποτε συμπερασμάτων και απορρίπτεται ως στερούμενη πλήρους εμπειρογνωμοσύνης και επιστημονικής τεκμηρίωσης. VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. A. Τα Πραγματικά Γεγονότα. Με βάση τα προαναφερόμενα, τα ακόλουθα αποτελούν τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Στις 30/11/1998 υπογράφηκε μεταξύ των διαδίκων, Αιτητών ως Ιδιοκτητών και Καθ' ων 1 και 2 ως Ενοικιαστών, η συμφωνία Ενοικίασης - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1 του επίδικου Υποστατικού, πενταετούς διάρκειας, και αρχικό ενοίκιο ΛΚ.1200 μηνιαίως, το οποίο αυξανόταν ετησίως. Έκαστο καθυστερημένο πόσο θα έφερε τόκο προς 9% ετησίως. Όσον αφορά την κατάσταση του Υποστατικού κατά τον χρόνο παράδοσης της κατοχής καθώς και τα συναφή με την επιδιόρθωση φθορών στο Υποστατικό, σχετικοί είναι οι ακόλουθοι όροι του ενοικιαστηρίου εγγράφου: «
  2. Πάσα βλάβη ή φθορά του ΜΙΣΘΙΟΥ οιασδήποτε φύσεως εκτός φυσικής τοιαύτης επιβαρύνει αποκλειστικώς τον Β Συμβαλλόμενον όστις υποχρεούται να παραδώση το ΜΙΣΘΙΟΝ εις άριστην κατάστασιν εις ην αναγνωρίζει σήμερον ότι το παρέλαβε.
  3. Ο Β Συμβαλλόμενος οφείλει να διατηρή το ΜΙΣΘΙΟΝ εις άριστην κατάστασιν εις ην αναγνωρίζει σήμερον ότι το παρέλαβε και αναλαμβάνει όπως ιδίοις εξόδοις προβαίνει εις τας αναγκαίας επιδιορθώσεις, υποχρεούται δε χάριν της εκπληρώσεως του όρου τούτου να επιτρέπη εις τον Α Συμβαλλόμενον, εις αντιπρόσωπον του ή εντολοδόχον του καθ' οιονδήποτε λογικόν χρόνον να εισέρχεται και να επιδιορθώνη με κατάλληλον και επιδέξιον τρόπον οτιδήποτε διά το οποίον ευθύνεται ο Β Συμβαλλόμενος και διά το οποίον έχει δοθεί προηγουμένως εις αυτόν έγγραφος ειδοποίησις και να πληρώνει ούτος εις τον Α Συμβαλλόμενον εντός 15 ημερών τα έξοδα τα οποία ήθελε κάμει δι' οιανδήποτε επιδιόρθωσιν ή επισκευήν ως ανωτέρω αναφέρεται.
  4. Ο Β Συμβαλλόμενος υποχρεούται να διατηρή την υδραυλικήν και ηλεκτρικήν εγκατάστασιν του ρηθέντος μισθίου εν καλή και λειτουργησίμω κατάσταση δι' ιδίων του αποκλειστικώς εξόδων και να καταβάλλη τα σχετικά τέλη και δικαιώματα διά την κατανάλωσι ηλεκτρικού ρεύματος και ύδατος. [.]
  5. Τηρουμένου του όρου 3 ανωτέρω ο Β Συμβαλλόμενος οφείλει καθ' όλους τους χρόνους να διατηρή το εξωτερικόν και εσωτερικόν του μισθίου ομού μεθ' όλων αυτού των συστατικών, πραγμάτων, παραρτημάτων και εξαρτημάτων πλήρως επιδιορθωμένα και εις άριστην κατάστασιν καθ' όλην την διάρκειαν της μισθώσεως και να ανανεώνη και/ή αναπληρή και/ή επιδιορθώνη τούτο ή ταύτα ευθύς ως ο Α Συμβαλλόμενος ήθελεν αξιώσει τούτο και να πληρώνη αποζημιώσεις διά πάσαν ζημίαν μη προξενηθείσαν συνεπεία φυσικής φθοράς ή ανωτέρας βίας. » Με τη λήξη της ενοικίασης, οι Καθ' ων 1 και 2 παρέμειναν στο Υποστατικό και έγιναν θέσμιοι ενοικιαστές. Μέχρι σήμερα συνεχίζουν να κατέχουν το Υποστατικό, το οποίο βρίσκεται επί ακινήτου που έχει ανεγερθεί πριν την 01/01/
  6. Λόγω καθυστερήσεων στην πληρωμή των ενοικίων οι Ιδιοκτήτες καταχώρησαν την Αίτηση αρ. Ε55/2004 διεκδικώντας την έξωση των Ενοικιαστών και την καταβολή των οφειλόμενων ενοικίων. Η εν λόγω Αίτηση διακόπηκε καθότι τα μέρη κατέληξαν σε εξώδικη διευθέτηση στο πλαίσιο της οποίας συμφωνήθηκε και η μείωση του μηνιαίου ενοικίου στο ποσό των ΛΚ1.320 (€2.255,36) από 04/10/
  7. Από 01/01/2012 το ενοίκιο μειώθηκε κατά 15% (η αρχική συμφωνία ήταν για ένα έτος) ήτοι στα €1.916 μηνιαίως, παρόλο που κατά τον ίδιο χρόνο οι ενοικιαστές όφειλαν έναντι καθυστερημένων ενοικίων το ποσό των €29.315 ΤΕΚΜΗΡΙΟ
  8. Από την 01/08/2014 το ενοίκιο μειώθηκε περαιτέρω στο ποσό των €1.500,00 μηνιαίως και παρά το γεγονός ότι υφίσταντο καθυστερημένα ενοίκια, στοιχείο που αν μη τι άλλο δείχνει ότι οι Ιδιοκτήτες αντιμετώπιζαν με κατανόηση κατά καιρούς αιτήματα των Ενοικιαστών για μείωση του ενοικίου. Οι καθυστερήσεις συνεχίστηκαν και ως εκ τούτου απεστάλη και επιδόθηκε προειδοποιητική επιστολή ημερομηνίας 11/06/2014 δίχως ανταπόκριση (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 6). Εν συνεχεία, απεστάλη νέα προειδοποιητική επιστολή ημ. 30/08/2017 η οποία επιδόθηκε στους Καθ' ων η Αίτηση τις 06/09/2017 για το ποσό των €94.460,
  9. Η απαντητική επιστολή της Δικηγόρου των Καθ' ων η Αίτηση ημερ. 22/09/2017 επιδόθηκε στους Αιτητές στις 26/09/
  10. Είναι γεγονός ότι το 2007 το Υποστατικό παρουσίαζε προβλήματα υγρασίας, τα οποία και επίλυσαν οι υπάλληλοι του Αιτητών, με αποτέλεσμα, να διακοπούν οι τότε εκκρεμούσες δικαστικές διαδικασίες και για 10 περίπου χρόνια να μην εγερθεί από τους Ενοικιαστές παρόμοια απαίτηση για επιδιόρθωση. Το Υποστατικό φαίνεται πως συνεχίζει να αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγρασίας στο μεσοπάτωμα, δίχως όμως το εν λόγω ζήτημα να επηρεάζει ουσιωδώς την ενοικιαστική σχέση. Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει αποδειχθεί πως το Υποστατικό είναι πλέον ακατάλληλο για χρήση, ούτε καν έχει αποδειχθεί πως οι Ιδιοκτήτες μετά το 2007 παραδέχθηκαν ότι έχουν υποχρέωση να προβούν σε επιπρόσθετες εργασίες αποκατάστασης του Υποστατικού. Ούτε έχει παρουσιαστεί σαφής μαρτυρία μέσω της οποίας θα μπορούσαν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τη γενεσιουργό αιτία της υγρασίας που είχε παρατηρηθεί και παρατηρείται στο πατάρι του Υποστατικού, υπό το φως μάλιστα των προαναφερθέντων όρων του επίδικου ενοικιαστηρίου και κυρίως του όρου υπ' αριθμό
  11. Τέλος, ουδέποτε υπήρξε μεταξύ των διαδίκων συμφωνία για αναστολή πληρωμής ενοικίου. Β. Κατά πόσο δικαιολογούνται οι Αιτούμενες θεραπείες της Κυρίως Αίτησης.
(1)Η αξίωση για τα οφειλόμενα ενοίκια. Η κατοχή υποστατικού δυνάμει ενοικιαστικής σχέσης δημιουργεί αντίστοιχη και αλληλένδετη υποχρέωση για καταβολή ενοικίου.[12] Βεβαίως, το βάρος απόδειξης για τούτο το θέμα είναι στους ώμους των Αιτητών. Στη C&F Orologas & Sons Ltd ν Μίτας, ECLI:CY:AD:2015:A46, Πολιτική Έφεση αρ. 366/09, ημερομηνίας 30/01/2015 που εφεσείοντες ήταν οι ιδιοκτήτες, αναφέρθηκε ότι: « Το βάρος απόδειξης ότι τα εν λόγω ενοίκια παραμένουν οφειλόμενα βαρύνει τους εφεσείοντες. Η μοναδική μαρτυρία που δόθηκε σε συνάρτηση με τα οφειλόμενα ενοίκια είναι του ΜΑ1, η οποία κρίθηκε ως ανωτέρω. Συνακόλουθα, ορθά το Δικαστήριο δεν εξέδωσε απόφαση για το ποσό αυτό. Δεν κρίνουμε ότι υπάρχει οποιοδήποτε σφάλμα στην προσέγγιση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, συνακόλουθα και αυτός ο λόγος έφεσης απορρίπτεται. » Ο κ. Ευθυμίου εισηγείται ότι στην παρούσα περίπτωση η προσκομισθείσα επ' αυτού του θέματος μαρτυρία ήταν ανεπαρκής. Δεν συμφωνώ με την εισήγηση. Κατ' αρχάς, δεν έχει αμφισβητηθεί το ύψος του κατά καιρούς καταβαλλόμενου ενοικίου, και ειδικώς, ότι το μηνιαίο ενοίκιο από το 2009 ήταν ΛΚ. 2.255,46, ότι την 01/12/2012 μειώθηκε σε €1.916,00 και ότι από 01/08/2014 έγινε €1.
  1. Δεδομένου μάλιστα ότι σε απαιτήσεις καθυστερημένων ενοικίων, κατά κανόνα, δεν εμφιλοχωρούν πολύπλοκες μαθηματικές πράξεις που σχετίζονται με συνυπολογισμούς κεφαλαιοποιήσεων επί κεφαλαίου, τόκων και άλλων εξόδων, όπως λόγου χάρη συμβαίνει με τις τραπεζικές υποθέσεις, είναι σημαντικό να σημειώσω ότι εν προκειμένω, δεν υπάρχει μαρτυρία ότι οι Ενοικιαστές έχουν προβεί σε οποιεσδήποτε πληρωμές ενοικίων οι οποίες δεν έχουν πιστωθεί προς όφελός τους. Ούτε υπήρξε αντίλογος ως προς τα κατά καιρούς αξιούμενα από τους Αιτητές ποσά, ως αυτά εκτίθενται στις προειδοποιητικές επιστολές ΤΕΚΜΗΡΙΑ 5 έως
  2. Συνεπώς, αυτό που παραμένει να εξετασθεί είναι εάν οι υπολογισμοί των Ιδιοκτητών σε σχέση με το ύψος του ενοικίου και το διάστημα των καθυστερήσεων είναι ορθοί. Η επ' αυτού μαρτυρία της Μ. Α. 1 υπήρξε αναλυτική και ακριβής. Η αντιπαραβολή και η αξιολόγηση της κατάστασης λογαριασμού ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και των αντιγράφων αποδείξεων πληρωμών ενοικίου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3) σε συνδυασμό και με τη μαρτυρία του Μ. Α. 2 (δείτε παρ. 9 έως 20 του ΕΓΓΡΑΦΟΥ Β) επιβεβαιώνει αφενός, ότι όλες οι κατά καιρούς πληρωμές των Ενοικιαστών έχουν υπολογιστεί προς όφελός τους, και αφετέρου, ότι τα οφειλόμενα ενοίκια, μέχρι και την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης στις 28/02/2018, έχουν ορθώς υπολογιστεί στο ποσό των €103.460,
  3. Επιπλέον, οφείλονται και ενδιάμεσα οφέλη προς €1.500,00 από 01/03/2018 μέχρι την επιστροφή της ελεύθερης κατοχής του Υποστατικού, πλέον τόκοι προς 9% ετησίως επί των καθυστερημένων ποσών, ως ο όρος 32 του επίδικου ενοικιαστηρίου διαλαμβάνει.
(2)Η Αξίωση για διάταγμα ανάκτησης κατοχής. Μη πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων συνιστά παραβίαση των όρων της ενοικίασης και ο ιδιοκτήτης συνεπεία τούτης της παραβίασης, δικαιούται αποζημίωση[13] ως επίσης και διάταγμα ανάκτησης κατοχής, τηρουμένων των τυπικών απαιτήσεων του άρθρου 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Ως εξηγείται προηγουμένως, υφίσταται καθυστέρηση στην πληρωμή των ενοικίων ενώ είναι δεδομένο και παραδεκτό από τους δικηγόρους των Καθ' ων ότι οι Αιτητές έχουν αποδείξει τις οι τυπικές απαιτήσεις (δείτε: επιστολές ΤΕΚΜΗΡΙΑ 7 και 8) και συνεπώς δικαιούνται σε διάταγμα ανάκτησης κατοχής του Υποστατικού. Γ. Η Ανταπαίτηση των Καθ' ων. Η Ανταπαίτηση έχει, ορθώς, εγκαταλειφθεί κατά το στάδιο της τελικής αγόρευσης των Καθ' ων και συνεπώς το ζήτημα δεν θα με απασχολήσει περαιτέρω. VΙI. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Ως εκ των προαναφερόμενων, και με τη σύμφωνη γνώμη των παρέδρων, αποτελεί τελικό συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι οι Αιτητές έχουν αποδείξει την υπόθεσή τους εναντίον των Καθ΄ ων 1 και
  1. Η Κυρίως Αίτηση επιτυγχάνει. Συνεπώς: (α) Εκδίδεται Διάταγμα ανάκτησης κατοχής του επίδικου Υποστατικού, ήτοι των καταστημάτων αρ. ΧΧΧΧ και ΧΧΧΧ του κτιρίου με την επωνυμία ΧΧΧΧΧ, που βρίσκεται επί της ΧΧΧΧΧΧΧ στην Κάτω Πάφο (στο εξής: «το Υποστατικό»). (β) Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσονται οι Καθ' ων 1 και 2 και/ή οποιοσδήποτε τυχόν αντιπρόσωπος και/ή υπάλληλος και/ή υπηρέτης τους, και/ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο έλκει συμφέρον ή δικαίωμα από αυτούς, εκκενώσει και παραδώσει κενή και ελεύθερη την κατοχή του προαναφερόμενου υπό «α» υποστατικού. (γ) Ως χρόνος συμμόρφωσης καθορίζεται η περίοδος των 15 ημερών από την επίδοση του παρόντος διατάγματος. (δ) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση αρ. 1 και 2 αλληλέγγυα και κεχωρισμένα για το ποσό των €103.460,00 για υπόλοιπο οφειλόμενων ενοικίων μέχρι και 28/02/
  2. (ε) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση αρ. 1 και προς €1.500,00 μηνιαίως, για ενδιάμεσα κέρδη από 1η Μαρτίου 2018 κάθε 1η μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι παραδόσεως κενής και ελεύθερης της κατοχής του επίδικου υποστατικού. (στ) Έκαστο ποσό θα φέρει τόκο προς 9% ετησίως, από την ημερομηνία που έχει καταστεί ή θα καταστεί οφειλόμενο. (ζ) Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος των Καθ' ων 1 και 2 αλληλεγγύως και κεχωρισμένως. Διευκρινίζεται ότι, επειδή η Ανταπαίτηση συνεκδικάστηκε με την Απαίτηση, να επιδικαστεί μόνο ένα σετ εξόδων. (η) Τα έξοδα να υπολογιστούν από τη Γραμματέα του Δικαστηρίου και εγκριθούν από το Δικαστήριο στη κλίμακα €100.000 - €500.
  3. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος (Υπ.).............. (Υπ.)............... Δ. Κεμιτζιής Ν. Τσαγκάρης Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Δείτε: Ιωάννου ν. Αληφάντη Ποινικές Εφέσεις Αρ. 163 /2017 κ.α. ημερομηνίας 07/10/2019 και ΝΑΘΑΝΑΗΛ ν. ΣΠΥΡΟΥ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗ ΚΕΜΙΚΑΛΣ ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2019:A390, Πολιτική Έφεση αρ. 406/2012, ημερομηνίας 25/9/
  4. [2] Δείτε: τελική αγόρευση Καθ' ων, σελ.
  5. [3] Παρόλο που η δημιουργία θέσμιας ενοικίασης προϋποθέτει την ύπαρξη ενοικίασης (Αναφορικά με την Αίτηση του Χρ. Πετεινού
(1992)1 Α.Α.Δ. 1467) η θέσμια ενοικίαση είναι πλάσμα νόμου, δεν είναι καν σύμβαση, αλλά το προσωπικό δικαίωμα του αμετακίνητου (statutory right of irremovability). Στην υπόθεση Αναφορικά με τις Αιτήσεις του Αβραάμ Δίσπυρου
(1990)1 Α.Α.Δ. 365, λέχθηκε: «Η θέσμια ενοικίαση δεν είναι σύμβαση, είναι το δικαίωμα του αμετακίνητου με τις επιφυλάξεις του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και είναι προσωπικό δικαίωμα». Στην Marcroft Wagons v. Smith λέχθηκαν τα εξής παραστατικά: «.. a new monstrum horrendum, informe, ingens has come into our ken - the conception of a statutory tenancy, the conception that a person may have such right of exclusive possession of property as to entitle him to bring an action of trespass against the owner of that property, but yet that such right would not confer any interest whatever in the land on the occupier.. It is, as has been said, a statutory right of irremovability». Όπως συναφώς αναφέρεται στο σύγγραμμα των Megarry & Wade, The Law of Real Property, 7η Έκδοση, σελ. 1027, παρ. 22-130, υπό τον τίτλο «1. Statutory Tenancy»: «A statutory tenancy is not really a tenancy at all, in the common law sense of the word: the tenant has no estate or interest in the land, but instead a mere personal right of occupation which has been termed a "status of irremovability». [4] Συναφώς: Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Petsas v. Pavlides
(1980)3 C.L.R. 158, Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού κ.α.
(2001)1Α Α.Α.Δ 261 και Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014. [5] Δείτε: Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, Cedrus Estates Ltd v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, Έλλη G. Mayes κ.α. ν. Θ. Παπαδοπούλου
(1995)1 Α.Α.Δ 652. [6] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236,Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola κλπ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018, και ΝΑΤ JANGO FASHION LTD ν. Α.Κ.ΠΟΧΤΖΕΛΙΑΝ & ΥΙΟΙ (ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ) ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2018:A443, Πολ. ΄Εφεση Αρ. 105/2014, ημερ. 15/10/2018. [7] Δείτε: Μελά ν Συμβουλίου Κεντρικού Σφαγείου
(2003)1Γ 1799. [8] Δείτε: Ανδρονίκου ν. Δημοκρατίας
(2008)2 ΑΑΔ
  1. [9] Δείτε: Σύγγραμμα Phipson on Evidence, 16η Έκδοση, expert opinion, σελ.
  2. [10] Δείτε: Muskita Aluminium Industries Ltd. κ.ά. v. Alsako Aluminium Ltd. κ.ά.,
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1481. [11] Δείτε: Φοίβος Μαυρίδης v. Rima J. Dharaghji κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013 [12] Σχετικά: P.P. Body Art Gym Ltd v. Shiptrans Estate Ltd, ECLI:CY:AD:2017:A461, Πολιτική Έφεση αρ. 300/2012, ημερομηνίας 14/12/2017. [13] Δείτε μεταξύ άλλων: Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού (ανωτέρω) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.