CHAP. NA. DE. LIMETED ν. MICHAEL TH. ANTONIOU CATERING LIMITED κ.α., Αίτηση Αρ. E2/2018, 27/9/2021 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2021:25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου και Σ. Χατζηχαραλάμπους και Α. Ησαΐα, Πάρεδρων Αίτηση Αρ. E2/2018 Μεταξύ׃ CHAP. NA. DE. LIMETED, από την Πάφο Αιτητών και
- MICHAEL TH. ANTONIOU CATERING LIMITED, από την Πάφο
- xxxx ΑΝΤΩΝΙΟΥ, από την Πάφο Καθ' ων η αίτηση Ημερομηνία: 27/09/2021 Για τους Αιτητές: κα Α. Κορακίδου Μακρίδου για ARISTI KORAKIDOU MAKRIDOU LLC Για τους Καθ' ων η αίτηση: κα Μ. Σατολιά και κος. Η. Σατολιάς. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ / ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ. Η παρούσα υπόθεση αφορά την ανάκτηση της κατοχής ενός καταστήματος που έχει ανεγερθεί επί του κτηριακού συγκροτήματος που βρίσκεται στη γωνιά των οδών xxxx xxxx και xxxx xxxx, στην Πάφο, όπως αυτό λεπτομερώς περιγράφεται στην παράγραφο Α της Κυρίως Αίτησης (στο εξής: το «Υποστατικό»), συνεπεία μη εξόφλησης των οφειλόμενων ενοικίων, κατ' επίκληση του άρθρου 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Ανταπαιτητικά, αξιώνονται από τους Ενοικιαστές αποζημιώσεις, ως επίσης και διάταγμα με το οποίο να διατάσσονται οι Ιδιοκτήτες να υπογράψουν όλα τα σχετικά έγγραφα για την εξασφάλιση της αναγκαίας για τη νόμιμη λειτουργία του Υποστατικού, άδειας οικοδομής. (α) Η κυρίως Αίτηση. Η Κυρίως Αίτηση καταχωρήθηκε στις 15/01/
- Οι Αιτητές είναι οι ιδιοκτήτες του Υποστατικού (στο εξής: «οι Ιδιοκτήτες»). Το επίδικο ζήτημα αφορά θέσμια ενοικίαση που απορρέει από έγγραφη συμφωνία ημερομηνίας 29/08/2015, εξαετούς διάρκειας, με ενοικιαστή τους Καθ' ων 1 και εγγυητή τον Καθ' ου
- Το υφιστάμενο ενοίκιο ανέρχεται στο ποσό των €757,00 μηνιαίως. Το Υποστατικό χρησιμοποιείται ως καφεστιατόριο. Οι Ιδιοκτήτες αξιώνουν διάταγμα ανάκτησης κατοχής, πλέον καθυστερημένα ενοίκια και ενδιάμεσα οφέλη. Βασίζουν το αίτημά τους στον ισχυρισμό ότι υφίσταται καθυστέρηση πληρωμής των οφειλόμενων ενοικίων για το συνολικό ποσό των €11.764,00 που αφορά την περίοδο 01/09/2016 - 01/12/2017, προς €757,00 μηνιαίως, ποσό το οποίο δεν καταβλήθηκε, παρά τις επανειλημμένες τους εκκλήσεις και την αποστολή, μεταξύ άλλων, της προειδοποιητικής επιστολής μέσω των δικηγόρων τους, ημερομηνίας 28/11/
- Προβάλλεται συναφώς ο ισχυρισμός ότι υφίσταται συστηματική καθυστέρηση στην εξόφληση των ενοικίων. Επιπλέον, οι Ιδιοκτήτες επικαλούνται τις πρόνοιες του επίδικου ενοικιαστηρίου εγγράφου, με βάση τις οποίες: · Κατά την έναρξη της ενοικίασης, αποτελούσε κοινό τόπο ότι το Υποστατικό δεν είχε άδεια λειτουργίας ως καφετέρια και εστιατόριο. · Ο Ενοικιαστής ανέλαβε την υποχρέωση να εξασφαλίσει όλες τις αναγκαίες άδειες για τη νόμιμη λειτουργία της επιχείρησής του. · Ο Ενοικιαστής δεν είχε το δικαίωμα να προχωρήσει στην έναρξη της επιχείρησής του, δίχως να έχει εξασφαλίσει τις αναγκαίες άδειες. · Ο Ενοικιαστής είχε δικαίωμα να προβεί με δικά του έξοδα στις κατάλληλες εργασίες για τη λειτουργία του Υποστατικού, νοουμένου ότι έχει εξασφαλίσει τις σχετικές άδειες και τη συγκατάθεση των Ιδιοκτητών, οι οποίοι δεν θα αρνούνταν παράλογα να την παραχωρήσουν. Θα εναπόκειτο δε σε αυτούς να ζητήσουν την επαναφορά του Υποστατικού στην αρχική του κατάσταση κατά την επιστροφή της κατοχής και με έξοδα του Ενοικιαστή. Οι Ιδιοκτήτες περαιτέρω ισχυρίζονται ότι παρόλο που το Υποστατικό όταν ενοικιάστηκε παραχωρήθηκε μόνο με 2 χώρους στάθμευσης και ήταν ευθύνη των Ενοικιαστών, με δικά τους έξοδα, να μεριμνήσουν να εξασφαλίσουν τους επιπρόσθετους 4 χώρους στάθμευσης που απαιτούνταν για τη νόμιμη λειτουργία της επιχείρησής τους ως εστιατόριο/καφετέρια/σνακ μπαρ, οι τελευταίοι, με παράνομο τρόπο επιχείρησαν να εξαπατήσουν τους Ιδιοκτήτες, πείθοντάς τους να υπογράψουν την αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας μέσω της οποίας δέσμευσαν χώρους στάθμευσης σε γειτνιάζοντα τεμάχια, δίχως να έχουν στην πραγματικότητα τη συγκατάθεση των Ιδιοκτητών αλλά και των άλλων συνιδιοκτητών εκείνων των τεμαχίων. (β) Η Απάντηση και Ανταπαίτηση. Στην Απάντησή τους οι Καθ' ων 1 και 2 (στο εξής: «οι Ενοικιαστές») δέχονται την ύπαρξη της επίδικης ενοικιαστικής σχέσης που απορρέει από θέσμια ενοικίαση. Δεν αμφισβητείται η ύπαρξη των οφειλόμενων ενοικίων που διεκδικούν οι Ιδιοκτήτες, ούτε η ύπαρξη και η έκταση της ευθύνης του Καθ' ου 2, ως εγγυητή των υποχρεώσεων των Καθ' ων
- Παρόλα αυτά, απορρίπτουν τις αιτούμενες θεραπείες, υποστηρίζοντας τα ακόλουθα: · Για να μπορέσει να λειτουργήσει η επιχείρηση των Ενοικιαστών, οι Ιδιοκτήτες είχαν την υποχρέωση να υπογράψουν τα αναγκαία προαπαιτούμενα έγγραφα για την εξασφάλιση των σχετικών αδειών. · Πριν την υπογραφή του επίδικου ενοικιαστηρίου, οι Ιδιοκτήτες διαβεβαίωσαν τους Ενοικιαστές ότι οι τελευταίοι δεν θα επιβαρύνονταν για τους αναγκαίους χώρους στάθμευσης που απαιτούνταν, δοθέντος μάλιστα ότι το Υποστατικό γειτνιάζει με χώρο στάθμευσης ο οποίος χρησιμοποιείτο από τα καταστήματα και διαμερίσματα που βρίσκονται πάνω από το επίδικο Υποστατικό. · Η υπογραφή του επίδικου ενοικιαστηρίου, έγινε αφότου υπήρξε διαβεβαίωση προς τους Ενοικιαστές ότι οι Ιδιοκτήτες θα αποδέχονταν την ενοποίηση του επίδικου τεμαχίου με τα άλλα δύο γειτνιάζοντα τεμάχια. · Οι Ιδιοκτήτες αλλά και οι υπόλοιποι συνιδιοκτήτες των γειτνιαζόντων υποστατικών υπέγραψαν τη σχετική αίτηση για έκδοση πολεοδομικής άδειας για ενοποίηση των τεμαχίων, γνωρίζοντας πολύ καλά τι υπέγραφαν δίχως να παραπλανηθούν. · Οι Ενοικιαστές σταμάτησαν την καταβολή των ενοικίων όταν οι Ιδιοκτήτες αδικαιολόγητα αρνήθηκαν να υπογράψουν τη σχετική άδεια οικοδομής, θέτοντας ως όρο για την πληρωμή των ενοικίων την υπογραφή από τους Ιδιοκτήτες της σχετικής άδειας οικοδομής. · Η άρνηση των Ιδιοκτητών να υπογράψουν την αναγκαία οικοδομική άδεια θα τους προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία, αφού λόγω της αδυναμίας εξασφάλισής της, θα αναγκαστούν να κλείσουν την επιχείρησή τους. · Επιπρόσθετα ισχυρίζονται ότι έχει μειωθεί ο κύκλος εργασιών τους, λόγω προβλήματος που υπήρχε με φρεάτιο της πολυκατοικίας εκ του οποίου προκαλείτο δυσοσμία η οποία και επηρέαζε την λειτουργία της επιχείρησής τους. Ως εκ των ανωτέρω ανταξιώνουν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις λόγω της «ανεπανόρθωτης ζημίας» που διατείνονται ότι έχουν υποστεί και θα υποστούν στο μέλλον, δίχως όμως να παρέχουν οποιεσδήποτε λεπτομέρειες. Περαιτέρω, ζητούν διάταγμα με το οποίο να εξαναγκάζονται οι Ιδιοκτήτες εντός 7 ημερών από την έκδοσή του, να υπογράψουν όλα τα σχετικά έγγραφα για την εξασφάλιση της αναγκαίας για τη νόμιμη λειτουργία του Υποστατικού, άδειας οικοδομής. (γ) Απάντηση στην Απάντηση και Απάντηση στη Ανταπαίτηση. Οι Ιδιοκτήτες ανταπαντούν λεπτομερώς στους Ενοικιαστές, επαναλαμβάνοντας τις δικές τους θέσεις. Ανάμεσα σε άλλα, τονίζουν ότι ενοικίασαν σε αυτούς μόνο κατάστημα. Αναφέρουν ότι οι Ιδιοκτήτες υπέγραψαν τη σχετική πολεοδομική άδεια δίχως να έχουν υπόψιν τα σχετικά σχέδια τα οποία ετοιμάστηκαν εκ των υστέρων από τον μελετητή των Ενοικιαστών. Η άρνηση των Ιδιοκτητών να υπογράψουν την άδεια οικοδομής προέκυψε ευθύς μόλις αντιλήφθηκαν ότι οι Ενοικιαστές δίχως την έγκρισή τους επιχείρησαν να ενοποιήσουν τρία γειτνιάζοντα τεμάχια, ιδιοκτήτες των οποίων είναι πρόσωπα πέραν των Αιτητών στην παρούσα διαδικασία. Τονίζουν ότι ουδέποτε οι Ιδιοκτήτες συναίνεσαν στην παραχώρηση δωρεάν χώρου στάθμευσης στους Ενοικιαστές οι οποίοι στην προσπάθεια τους να απαλλαγούν από την υποχρέωση εξαγοράς των αναγκαίων χώρων στάθμευσης και για να εξοικονομήσουν χρήματα, επιχείρησαν να ενοποιήσουν τα εν λόγω τρία τεμάχια χωρίς όμως να έχουν τέτοιο συμβατικό δικαίωμα. Η πλευρά των Ιδιοκτητών υποστηρίζει περαιτέρω ότι οι Ενοικιαστές μπορούσαν να αγοράσουν επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης και να λύσουν το πρόβλημά τους. ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατά την ακροαματική διαδικασία έδωσαν μαρτυρία συνολικά οκτώ πρόσωπα, δύο για τους Αιτητές και έξι για τους Καθ' ων 1 και
- Θα προσπαθήσω να συνοψίσω την παρουσιασθείσα μαρτυρία σε ό,τι κρίνω πως είναι σημαντικό ως προς τα ουσιαστικά επίδικα ζητήματα, παραλείποντας αναφορές σε μαρτυρία η οποία είτε αποτελεί κοινό τόπο,[1] είτε δεν έχει ιδιαίτερη αξία ως προς την αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης. Τονίζω ακόμη ότι, παρόλο που έχω μελετήσει με προσοχή το σύνολο της προφορικής και έγγραφης μαρτυρίας που έχει παρουσιαστεί ενώπιον μου και έχω προβεί στις σχετικές αντιπαραβολές όπου έκρινα αναγκαίο, για σκοπούς οικονομίας δεν θα αναφερθώ σε κάθε ένα ζήτημα και ή τεκμήριο ξεχωριστά παρά μόνο σε ό,τι κρίνω ότι έχει ειδική βαρύτητα προς αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης. (α) Η μαρτυρία της πλευράς των Αιτητών.
(1)Η μαρτυρία του κ. xxxx Χαραλαμπίδη (Μ. Α. 1). Ο κ. Χαραλαμπίδης είναι υιός του κ. xxxx Χαραλαμπίδη, εκ των διευθυντών των Ιδιοκτητών και προσωπικά εμπλεκόμενος στα επίδικα θέματα. Παρουσίασε γραπτή κατάθεση η οποία σημειώθηκε ως «ΕΓΓΡΑΦΟ Α». Παρουσίασε άδεια οικοδομής (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) και πιστοποιητικά εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας σε σχέση με το Υποστατικό (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 3Α, 3Β και 3Γ) ήτοι το τεμάχιο υπ' αριθμό 3128, ως επίσης για τα γειτνιάζοντα τεμάχια υπ' αριθμό 3129 (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 4Α και 4Β) και 3130 (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 5Α και 5Β). Το επίδικο ενοικιαστήριο ημερομηνίας 01/08/2015 μαζί με την εγγύηση του Καθ' ου 2 κατατέθηκε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Υποστήριξε ότι οι Ενοικιαστές καθυστερούσαν ενοίκια από τον Σεπτέμβριο του
- Τον Απρίλιο του 2017 ζήτησαν από τους Ιδιοκτήτες να υπογράψουν έντυπα για την έκδοση άδειας οικοδομής για αλλαγή της χρήσης του Υποστατικού από κατάστημα σε snack bar και για προσθήκες, τα ΤΕΚΜΗΡΙΑ 10 και 11 (στο εξής: «Αίτηση Οικοδομής»). Αφού συμβουλεύθηκε τη δικηγόρο του, εξασφάλισε την εκδοθείσα πολεοδομική άδεια και τότε διαπίστωσε πως μέσω αυτής είχαν δεσμευθεί τα διπλανά τεμάχια 3129 και 3130, που δεν ανήκουν στους Αιτητές. Υποστήριξε πως η διαδικασία για εξασφάλιση της πολεοδομικής άδειας προχώρησε εν αγνοία των Αιτητών και κατηγόρησε τους Καθ' ων ότι ετοίμασαν (μέσω μελετητή) τα εν λόγω σχέδια δίχως να εξασφαλίσουν τη ρητή συμφωνία των Αιτητών. Τόνισε πως το Υποστατικό παραχωρήθηκε με 2 χώρους στάθμευσης και για αυτό το λόγο αρχικώς οι Ενοικιαστές ενοικίαζαν τους αναγκαίους επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης, στη βάση συμφωνίας που είχαν με τον διαχειριστή (Μ. Α. 2) των γειτνιαζόντων τεμαχίων. Αντί όμως οι Ενοικιαστές να μεριμνήσουν να συνεχίσουν τη συμφωνία που είχαν, ή άλλως πως να εξαγοράσουν ακόμα 4 χώρους στάθμευσης που απαιτούνταν για τη νόμιμή τους λειτουργία, εν αγνοία των Αιτητών, επιχείρησαν να δεσμεύσουν τα τεμάχια 3129 και 3130, τα οποία και ενοικιάζονταν από παλαιότερα σε τρίτο πρόσωπο και λειτουργούν ως χώρος στάθμευσης. Απορρίπτει τους ισχυρισμούς των Ενοικιαστών περί ζημίας, λέγοντας πως λειτουργούν την επιχείρησή τους 7 μέρες τη βδομάδα. Παρουσίασε πιστά αντίγραφα των πολεοδομικών αδειών που εξασφάλισε από τον Δήμο Πάφου (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 12 έως 14) καθώς επίσης αναφέρθηκε και παρουσίασε τη σχετική εκτεταμένη ανταλλαγείσα αλληλογραφία (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(α) έως 15(ιδ)), ως επίσης και δέσμη διάφορων αποδείξεων (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 16(α) έως 16(ζ)). Οι Ενοικιαστές συνεχίζουν να κατέχουν και να χρησιμοποιούν το Υποστατικό δίχως να καταβάλλουν ενοίκιο. Κατά την αντεξέτασή του, αρνήθηκε ότι πριν την υπογραφή του ενοικιαστηρίου συζητήθηκε το θέμα των χώρων στάθμευσης που χρειάζονταν για τη μετατροπή της χρήσης του Υποστατικού από κατάστημα σε καφεστιατόριο, ούτε οι διευθυντές των Ιδιοκτητών εξουσιοδότησαν την αποβιώσασα μητέρα του xxxx Χαραλαμπίδου (στο εξής: «η Αποβιώσασα) για να προβεί σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις με τους Ενοικιαστές σε σχέση με το ζήτημα των χώρων στάθμευσης. Ούτε μπορούσε οποιοσδήποτε, ούτε καν οι λειτουργοί του Δήμου, να γνωρίζουν πόσοι ακριβώς χώροι στάθμευσης θα απαιτούνταν συνεπεία της μετατροπής στη χρήση του Υποστατικού. Επέμεινε ότι οι Ενοικιαστές το μόνο που δικαιούνται με βάση το ενοικιαστήριο έγγραφο είναι δύο χώρους στάθμευσης, οι οποίοι και τους παραχωρήθηκαν. Υποστήριξε πως την αίτηση για πολεοδομική άδεια (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22) οι Ιδιοκτήτες την υπέγραψαν εν λευκώ, κατόπιν πίεσης από τον Καθ' ου
- Δέχθηκε ότι ένας από τους λόγους που οι Ιδιοκτήτες δεν υπέγραψαν την αίτηση για άδεια οικοδομής είναι επειδή οφείλονταν ενοίκια. Ο άλλος λόγος ήταν επειδή οι Ενοικιαστές αξίωσαν την ενοποίηση τριών τεμαχίων. Αρνήθηκε πως λόγω του προβλήματος στο φρεάτιο επηρεάστηκε η λειτουργία της επιχείρησης των Ενοικιαστών.
(2)Η μαρτυρία του κ. xxxx Σπετσιώτη (Μ. Α. 2). Ο δεύτερος και τελευταίος μάρτυρας για τους Ιδιοκτήτες ήταν ο κ. Σπετσιώτης. Είναι ο κάτοχος του γειτνιάζοντος χώρου στάθμευσης από ή περί το 2011. Αναφέρθηκε στις διαπραγματεύσεις που είχε με τον Καθ' ου 2 για την εξυπηρέτηση του επίδικου Υποστατικού. Οι Ενοικιαστές αρχικώς του πρότειναν να τον υπενοικιάσουν. Δεν δέχθηκε και ακολούθως και για περίοδο τριών με τεσσάρων μηνών, από την έναρξη της λειτουργίας του Υποστατικού, συμφώνησαν σε χρέωση προς €1 ανά πελάτη, μέσω χρησιμοποίησης καρτών (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21). Η ρύθμιση αυτή αποδείχθηκε προβληματική για τον μάρτυρα και ακύρωσε τη συμφωνία. Δημιουργήθηκαν εντάσεις και παρεξηγήσεις μεταξύ τους, καθότι ο Καθ' ου 2 υποστήριζε πως δικαιούται οκτώ και πλέον χώρους στάθμευσης με βάση το ενοικιαστήριο του, ενώ οι Ιδιοκτήτες του έλεγαν ότι το δικαίωμά του περιορίζεται σε μόνο δύο θέσεις στάθμευσης. Σημείωσε ότι από τις 13:00 κάθε Σάββατο έως και την Κυριακή, ως επίσης καθημερινές μετά τις 17:30, δεν εργάζεται και ο χώρος διατίθεται για δωρεάν στάθμευση. Στην περιοχή υπάρχουν και άλλες καφετέριες οι οποίες δεν διαθέτουν δικούς τους χώρους στάθμευσης. Αντεξεταζόμενος διευκρίνισε ότι ανέλαβε ο ίδιος τη διαχείριση του συγκεκριμένου χώρου στάθμευσης υπό τον όρο να παρέχει δωρεάν στάθμευση στους ενοίκους της διπλανής πολυκατοικίας. Σημείωσε ότι, μόλις ο Καθ' ου 2 αξίωσε από αυτόν περισσότερους χώρους στάθμευσης επικοινώνησε αμέσως με τους ιδιοκτήτες καθώς και τους δικηγόρους και τους αρχιτέκτονές τους και ενήργησε στη βάση των διαφορετικών υποδείξεών τους. Εάν του επιβεβαίωναν πως οι Ενοικιαστές δικαιούνταν επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης, θα τους παραχωρούσε. Επέμεινε πως η συμφωνία για τη χρήση καρτών δεν ήταν λειτουργική, υπήρχαν κάποια άτομα που είχαν στην κατοχή τους 5 - 6 κάρτες, ενώ άλλοι πάρκαραν από το πρωί και επέστρεφαν το απόγευμα. Αρνήθηκε ότι είχε αλλότρια κίνητρα για να ακυρώσει την εν λόγω συμφωνία. Επανεξεταζόμενος διευκρίνισε πως δεν γνώριζε επ' ακριβώς πώς λειτουργούσαν οι Ενοικιαστές ως προς το ζήτημα της παραχώρησης των καρτών. (β) Η μαρτυρία της πλευράς των Καθ' ων.
(1)Η μαρτυρία του Καθ' ου αρ.
- Ο πρώτος μάρτυρας για τους Ενοικιαστές, ήταν ο Καθ' ου 2 ο οποίος είναι διευθυντής των Καθ' ων 1 και το φυσικό πρόσωπο που βρίσκεται πίσω από αυτούς. Ο Καθ' ου 2 έδωσε προφορική μαρτυρία. Δέχθηκε την ύπαρξη της επίδικης συμφωνίας (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8) η οποία ήταν προϊόν διαπραγμάτευσης αυτού και της Αποβιώσασας που ήταν σύζυγος του κ. xxxx Χαραλαμπίδη, διευθυντή των Ιδιοκτητών. Το Υποστατικό θα λειτουργούσε ως καφεστιατόριο. Δεν υπήρχαν άδειες, έπρεπε να κάνουν αλλαγές. Η διαδικασία αρχικώς διαλαμβάνει την εκπόνηση σχεδίων για αλλαγή χρήσης τα οποία υποβάλλονται μαζί με την πολεοδομική αίτηση στον Δήμο Πάφου (πολεοδομική αρχή) μαζί με κάποια αναγκαία έγγραφα, όπως φωτογραφίες, τίτλους ιδιοκτησίας κ.α. Παρουσίασε αντίγραφο της αίτησης για πολεοδομική άδεια ημερομηνίας 24/11/2015 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22). Υποστήριξε πως, αφού προηγουμένως το εν λόγω έντυπο συμπληρώθηκε από τον αρχιτέκτονα / μελετητή κ. xxxx Δημητρίου, δόθηκε στην πλευρά των Ιδιοκτητών (τεμ. 3128). Την αναφερόμενη αίτηση αλλαγής χρήσης την υπέγραψαν 9 άτομα. Πέραν των Αιτητών για το τεμάχιο 3128, το έντυπο συνυπογράφθηκε και από τους ιδιοκτήτες των άλλων δύο γειτνιαζόντων τεμαχίων που εφάπτονται της πολυκατοικίας (δηλαδή τα τεμ. υπ' αριθμό 3129 και 3130) επειδή αυτό είχε συμφωνήσει με την Αποβιώσασα και τον σύζυγό της και διευθυντή και αντιπρόσωπο της Αιτήτριας εταιρείας. Παρέπεμψε στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 και συγκεκριμένα στον χειρόγραφο «ειδικό όρο» μέσω του οποίου απαιτήθηκε όπως πριν την έκδοση του πιστοποιητικού τελικής έγκρισης, γίνει ενοποίηση των τριών τεμαχίων, όρος προς τον οποίο διαφωνούσαν οι συνιδιοκτήτες των εν λόγω τεμαχίων και έκτοτε ξεκίνησε μεταξύ των διαδίκων η «μεγάλη διαμάχη». Οι ιδιοκτήτες δεν υπογράφουν την αίτηση για έκδοση της άδειας οικοδομής μέσω της οποίας θα καταστεί «πλήρως νόμιμη» η λειτουργία της επιχείρησης των Ενοικιαστών. Ο ίδιος εξασφάλισε τις υπόλοιπες άδειες που απαιτούνται για τη λειτουργία της επιχείρησής του, δηλαδή άδεια λειτουργίας κέντρου αναψυχής, άδεια χρήσης μεγαφώνων, άδεια πώλησης οινοπνευματωδών ποτών, υγειονομικό πιστοποιητικό, άδεια αποθήκευσης πετρελαιοειδών, πιστοποιητικό επιθεώρησης ηλεκτρικής εγκατάστασης (Δέσμη - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 25). Αφότου έλαβε τις εν λόγω άδειες, περί τον Φεβρουάριο / Μάρτιο του 2017, ξεκίνησε το πρόβλημα που αφορά την άρνηση των υπόλοιπων συνιδιοκτητών να υπογράψουν την αίτηση για εξασφάλιση άδειας οικοδομής. Η άρνησή τους να υπογράψουν οφείλεται σε διάφορους λόγους οι οποίοι παρουσιάζονται στη σχετική ανταλλαγείσα αλληλογραφία (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15) και κυρίως λόγω του όρου της ενοποίησης των τριών τεμαχίων. Θεωρεί πως η εκπλήρωση της υποχρέωσης των Ενοικιαστών για πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων ήταν «συνυφασμένη με την άρνησή τους [των Ιδιοκτητών] να υπογράψουν την οικοδομική αίτηση». Τονίζοντας τις συνθήκες ανταγωνισμού που έχει να αντιμετωπίσει η επιχείρησή του, υπέδειξε ότι βασίστηκε πολύ στους χώρους στάθμευσης που θα διέθετε το Υποστατικό. Παρέπεμψε στη μεγάλη πείρα που έχει στον τομέα, καθότι στο παρελθόν είχε πέριξ των 12-14 καφεστιατόριων. Πέραν των δύο χώρων στάθμευσης (οι οποίοι δεν συνάδουν με το τοπογραφικό επί του ενοικιαστηρίου - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8) που του είχαν παραχωρήσει οι ιδιοκτήτες με βάση το ενοικιαστήριο, ανέμενε ότι από την ημέρα έκδοσης της πολεοδομικής άδειας θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί έξι επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης, χώρους τους οποίους αποστερείται με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα με τους τακτικούς του πελάτες. Αναφέρθηκε και στην προσωρινή συμφωνία που είχε κάνει με τον Μ. Α. 2 για δωρεάν στάθμευση των πελατών του στο γειτνιάζων οικόπεδο που χρησιμοποιείται ως χώρος στάθμευσης, χαρακτηρίζοντάς την όμως ως ανεξάρτητη προς την απαίτησή του για παραχώρηση των επιπρόσθετων χώρων από τους Ιδιοκτήτες. Περαιτέρω αναφέρθηκε στο πρόβλημα που προκάλεσε στην επιχείρησή του η υπερχείλιση του φρεατίου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 28) υποστηρίζοντας ότι οι Ενοικιαστές έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 29 έως 30), σημειώνοντας πως για ενάμιση με δύο μήνες ζούσαν «μέσα σε μια βρωμιά» λόγω της αδράνειας των Ιδιοκτητών να επιδιορθώσουν άμεσα το εν λόγω πρόβλημα. Κατά την αντεξέτασή του, σε υποβολή ότι το ενοικιαστήριο έγγραφο περιλαμβάνει πλήρως τα συμφωνηθέντα μεταξύ των διαδίκων, διαφώνησε και ισχυρίστηκε πως υπήρχε και προφορική συμφωνία μαζί με την Αποβιώσασα. Προς επίρρωση της θέσης του παρέπεμψε στην Πολεοδομική Αίτηση - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 και στο γεγονός ότι το εν λόγω έγγραφο φέρει την υπογραφή τόσο αυτής ως μάρτυρα, ως επίσης του συζύγου της. Του υποβλήθηκε ότι τέτοια συμφωνία δεν ισχύει, καθότι κατά την υπογραφή του ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 κανείς δεν μπορούσε να γνωρίζει πόσους χώρους στάθμευσης θα απαιτούσε η αρμόδια αρχή για τη μετατροπή της χρήσης του Υποστατικού. Αν και συμφώνησε με το πρώτο σκέλος της υποβολής, διευκρίνισε ότι η ουσία αυτού που είχε συμφωνηθεί ήταν ότι δεν θα χρειαζόταν να εξαγοράσει επιπλέον χώρους στάθμευσης και παρέπεμψε στο σημείο της αίτησης - ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 22, όπου ως «συνολικός αριθμός χώρων στάθμευσης», αναγράφεται ο αριθμός «8». Πρόσθεσε πως η Αποβιώσασα ήταν άριστη γνώστης των πολεοδομικών ζητημάτων. Τα δε 1540 τετραγωνικά μέτρα που αναγράφεται στην Πολεοδομική Αίτηση συμπεριλαμβάνουν και το τεμάχιο 3129 και ότι η ενιαία ανάπτυξη των εν λόγω 2 τεμαχίων ήταν κάτι που είχε προκύψει από παλαιότερα, μέσω της άδειας οικοδομής υπ' αριθμό Κ
- Απαντώντας σε υποβολή ότι τέτοια συμφωνία δεν μπορεί να ισχύει καθότι επηρεάζονται και εμπλέκονται τρίτα μη συμβαλλόμενα πρόσωπα, ήτοι οι συνιδιοκτήτες των γειτνιαζόντων τεμαχίων, ο Καθ' ου 2 παρέπεμψε σε επιστολή της δικηγόρου τους, όπου οι Αιτητές παρουσιάζονται ως οι ιδιοκτήτες όλων των τεμαχίων. Απέρριψε ότι η εν λόγω αίτηση υπογράφηκε εν λευκώ από τους συνιδιοκτήτες, τονίζοντας ότι οι 3 από αυτούς είναι αρχιτέκτονες. Ο ίδιος πιστεύει ότι δεν ευθύνεται για το πρόβλημα που προέκυψε και τη μεγαλύτερη ευθύνη τη φέρουν οι συνιδιοκτήτες καθώς και η Αρμόδια Αρχή. Του υποβλήθηκε ότι την ευθύνη τη φέρει αφενός ο Δήμος Πάφου ως αρμόδια αρχή, και αφετέρου οι Καθ' ων που ήθελαν να μην πληρώσουν για τους χώρους στάθμευσης που απαιτούνταν για την αλλαγή χρήσης. Επανέλαβε ότι η συμφωνία που είχε κάνει με τον Μ. Α. 2 είναι ξεχωριστή συμφωνία. Συμφώνησε ότι ο Μ. Α. 2 του παραχωρηθεί τους δύο χώρους στάθμευσης που δικαιούται, ενώ επίσης ότι μπορεί να χρησιμοποιεί τον όλο χώρο όλες τις ώρες που δεν λειτουργεί την επιχείρησή του ο Μ. Α.
- Δέχθηκε ότι το όλο πρόβλημα ξεκίνησε τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου του 2017 αλλά διευκρίνισε, παραπέμποντας στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 - Πολεοδομική Άδεια, ότι οι Ιδιοκτήτες γνώριζαν ή έπρεπε να γνωρίζουν από τις 26/09/2016 για τον όρο της ενοποίησης. Παραδέχθηκε την ύπαρξη καθυστερημένων ενοικίων από τον Σεπτέμβριο του 2016 αλλά ισχυρίστηκε ότι η παράλειψη αυτή απορρέει από την άρνηση των Ιδιοκτητών να υπογράψουν την αίτηση για άδεια οικοδομής και από τη στάση του Μ. Α. 2 που «στέρησε τους χώρους στάθμευσης» με αποτέλεσμα ο κύκλος εργασιών της επιχείρησής του να μειωθεί περίπου στο 300%. Θεωρεί πως ο πραγματικός λόγος που η πλευρά των Ιδιοκτητών δεν υπέγραψε την αίτηση είναι τα καθυστερημένα ενοίκια. Του υποδείχθηκε ότι είτε μέσω κάποιας συμφωνίας με τον Μ. Α. 2 είτε με εξαγορά χώρων στάθμευσης, το πρόβλημα θα επιλυόταν και ο όρος για ενοποίηση θα είχε απαλειφθεί. Όσον αφορά το πρόβλημα με το φρεάτιο, του υποβλήθηκε ότι ο ίδιος ευθύνεται για αυτό καθότι το σφράγισε. Επιπλέον υποβλήθηκε σε αυτόν ότι νόμιμα οι Ιδιοκτήτες προχώρησαν στον τερματισμό της επίδικης συμφωνίας.
(2)Η μαρτυρία του κ. xxxx Χρίστου (Μ. Κ. 2). Ο κ. Χρίστου εργάζεται στο Δήμο Πάφου, με καθήκοντα προϊστάμενου καθαριότητας και περιβάλλοντος. Διερεύνησε καταγγελία σε σχέση με το επίδικο Υποστατικό σχετικά με διαρροή λυμάτων στον παρακείμενο δημόσιο δρόμο. Ως προς την κατάσταση που επικρατούσε επί τόπου, παρέπεμψε στη φωτογραφία που παρουσιάζεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(ζ). Επικρατούσε δυσοσμία. Η διαρροή οφειλόταν σε πρόβλημα συγκεκριμένου διαμερίσματος της πολυκατοικίας που στο ισόγειο της οποίας βρίσκεται το Υποστατικό. Ακολούθως, σε συνεργασία με τους Ιδιοκτήτες και το ΣΑΠΑ το πρόβλημα επιλύθηκε. Κατά την αντεξέτασή του, ανέφερε ότι το παράπονο υποβλήθηκε προφορικά. Δεν θυμόταν πότε ακριβώς υποβλήθηκε το παράπονο, το οποίο, λόγω της σοβαρότητάς του, διερευνήθηκε αυθημερόν. Δεν μπορεί να γνωρίζει τον ακριβή λόγο της υπερχείλισης των λυμάτων στον δρόμο, καθότι πρόκειται για τεχνικό θέμα που το επιλήφθηκαν οι λειτουργοί του ΣΑΠΑ. Για το μόνο που είναι βέβαιος είναι ότι η λειτουργία ενός αποχωρητήριου της πολυκατοικίας συνέτεινε ώστε τα λύματα αντί να οδηγούνται στο αποχετευτικό σύστημα, να βγαίνουν στον δημόσιο δρόμο. Επιβεβαίωσε ότι το πρόβλημα αποκαταστάθηκε πλήρως.
(3)Η μαρτυρία του κ. xxxx Κυριάκου (Μ. Κ. 3). Ο κ. Κυριάκου εργάζεται στην υγειονομική υπηρεσία του Δήμου Πάφου. Αναφέρθηκε σε καταγγελία του Καθ' ου 2 περί τον Οκτώβριο του 2017 σε σχέση με την υπερχείλιση ενός φρεατίου που βρίσκεται έξω ακριβώς από το Υποστατικό. Επισκέφθηκε τον χώρο κατόπιν οδηγιών του κ. Χρίστου. Αρχικώς απέκλεισε την πιθανότητα το πρόβλημα να οφείλεται στα υδραυλικά του Υποστατικού. Ακολούθως ανέβηκε στον όροφο όπου επιβεβαίωσε ότι η λειτουργία υδραυλικών εγκαταστάσεων συγκεκριμένου διαμερίσματος προκαλούσε την υπερχείλιση του φρεατίου. Υπήρχε δυσοσμία. Το πρόβλημα επιλύθηκε με τη μεσολάβηση του ΣΑΠΑ. Διαφάνηκε ότι το συγκεκριμένο φρεάτιο δεν ήταν ενωμένο με το υπόλοιπο δίκτυο του ΣΑΠΑ, ήταν «στουπωμένο, σφραγισμένο». Ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε.
(4)Η μαρτυρία του κ. xxxx Χαραλάμπους (Μ. Κ. 4). Ο κ. Χαραλάμπους είναι υδραυλικός. Κλήθηκε από τον Καθ' ου 2 για ένα πρόβλημα που αφορούσε το παραδεξάμενο (φρεάτιο) που βρισκόταν στην πλευρά του κύριου δρόμου. Το άδειασε και διαπίστωσε ότι αυτό δεν ήταν συνδεδεμένο ούτε με το αποχετευτικό, ούτε με κάποιο λάκκο και πλημμύρισε. Προμήθευσε τον Καθ' ου 2 με δύο ειδικά διαστελλόμενα λαστιχένια πώματα («ττάππους») για να σφραγίσει τις σωλήνες ώστε να μην υπερχειλίζει στον χώρο εστίασής του. Τούτη η ενέργεια εγκλώβισε τα λύματα μέσα στο κτήριο, προκαλώντας υγρασίες στο μεσοπάτωμα του Υποστατικού καθώς και στα πιο πάνω κτίσματα. Εν συνεχεία ήρθε ο ΣΑΠΑ και υπέδειξε που να μπει η παροχή για το αποχετευτικό και οι Ιδιοκτήτες προχώρησαν μέσω εργολάβου στις σχετικές εργασίες. Κατά την αντεξέτασή του, παραπέμφθηκε στη φωτογραφία στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(ζ) και επανέλαβε τι ο ίδιος έπραξε.
(5)Η μαρτυρία της κας xxxx Δρυμιώτου (Μ. Κ. 5). Η κα Δρυμιώτου είναι τεχνικός μηχανικός στον Δήμο Πάφου. Ασχολείται με την έκδοση πολεοδομικών αδειών και αδειών οικοδομής. Σε σχέση με το Υποστατικό, ασχολήθηκε με την έκδοση της πολεοδομικής άδειας για την αλλαγή της χρήσης του από κατάστημα σε σνακ μπαρ. Για να γίνει η αλλαγή, χρησιμοποιήθηκαν χώροι στάθμευσης των γειτνιαζόντων τεμαχίων 3129 και 2130 τα οποία είχαν εξασφαλίσει άδεια ιδιωτικού υπαίθριου χώρου στάθμευσης. Σημείωσε ότι αρχικά απουσίαζε μια υπογραφή ενός συνιδιοκτήτη, κάποιας κας xxxx, και τα συμπληρωμένα έγγραφα επιστράφηκαν στην κα XXXXX Χριστοδούλου η οποία αργότερα τα επέστρεψε συμπληρωμένα. Η πολεοδομική αφορούσε 14 χώρους στάθμευσης, γενικά για την πολυκατοικία, δίχως να διευκρινίζεται σε ποια μονάδα άνηκε ο κάθε χώρος. Παλαιότερα η ενοποίηση των τεμαχίων αφορούσε μόνο τα τεμάχια 3128 και
- Με την τελευταία άδεια συμπεριλήφθηκε και το τεμάχιο
- Σημείωσε επί του χωροταξικού σχεδίου στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 τους 14 χώρους στάθμευσης που αφορούσαν γενικά την πολυκατοικία και υπέδειξε την είσοδο σε αυτούς, με βάση τη φωτογραφία ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Περαιτέρω, ανέφερε ότι εάν στο πλαίσιο αλλαγής χρήσης υποστατικού απαιτηθούν χώροι στάθμευσης που δεν υπάρχουν, μπορεί είτε να εξαγοραστούν είτε να ενοικιασθούν μέσω κάποιου κοντινού ακινήτου, δίχως όμως όριο ως προς την απόσταση που μπορεί να βρίσκεται αυτό. Κατά την αντεξέτασή της, υποβλήθηκε σε αυτήν ότι η επί τόπου κατάσταση δεν συνάδει με το χωροταξικό που παρουσιάζεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Ανάφερε ότι για την αλλαγή χρήσης απαιτούνταν σύνολο 9 χώροι στάθμευσης με δικαίωμα μείωσης κατά 30% λόγω του ότι το Υποστατικό βρίσκεται σε κεντρική εμπορική περιοχή. Συνεπώς, με τη μείωση οι χώροι μειώνονταν σε 7 και οι 2 εξ αυτών είχαν ήδη δοθεί. Επέμεινε ότι για να εκδοθεί η αιτούμενη αλλαγή χρήσης, υπήρχε ανάγκη δέσμευσης και του 3ου τεμαχίου, το 3130, επειδή η άδεια του υπαίθριου χώρου στάθμευσης αφορούσε και τα δύο (άλλα) τεμάχια. Συμφώνησε ότι εφόσον ο ενοικιαστής εξαγόραζε τους υπολειπόμενους χώρους στάθμευσης ή προσκόμιζε αντίστοιχη συμφωνία ενοικίασης, θα εξασφάλιζε άδεια. Επανέλαβε ότι η ενοποίηση των 3 τεμαχίων δεν εξυπηρετούσε τις ανάγκες μόνο του Υποστατικού, αλλά όλης της πολυκατοικίας επί της οποίας αυτό βρίσκεται. Δεν αποδέχθηκε ότι οι Ιδιοκτήτες υπέγραψαν εν λευκώ τη σχετική πολεοδομική άδεια, σημειώνοντας πως η κα Χριστοδούλου της ανέφερε επί λέξη ότι «έχουμε αρκετό χώρο στάθμευσης στα διπλανά τεμάχια». Της υποβλήθηκε ότι ουδέποτε οι συνιδιοκτήτες συναίνεσαν στην ενοποίηση των τριών τεμαχίων. Απάντησε ότι οι υπέγραψαν τη σχετική αίτηση.
(6)Η μαρτυρία του κ. xxxx Δημητρίου (Μ. Κ. 6). Ο έκτος και τελευταίος μάρτυρας για τους Καθ' ων ήταν ο κ. Δημητρίου. Είναι πολιτικός μηχανικός, ως επίσης Δημοτικός Σύμβουλος ενώ έχει διατελέσει και μέλος της πολεοδομικής επιτροπής του Δήμου Πάφου. Μέσω του αρχιτεκτονικού γραφείου όπου εργάζεται έχει εκπονήσει τις αρχιτεκτονικές μελέτες για το επίδικο Υποστατικό. Πέραν των 2 χώρων στάθμευσης που δικαιούτο το Υποστατικό, στα σχέδια υπήρχε πρόβλεψη για 6 ακόμα. Ενημέρωσε τον Καθ' ου 2 για την ανάγκη επιπρόσθετων χώρων στάθμευσης. Η εξαγορά κάθε χώρου είναι περί τις €4.000 - €6.
- Στην προκειμένη περίπτωση υπολογίζει το κόστος σε €5.000 για κάθε χώρο. Ο Καθ' ου 2 τον διαβεβαίωσε ότι είχε συνεννοηθεί με τους ιδιοκτήτες για να εκδοθεί πολεοδομική άδεια δίχως να απαιτηθεί η εξαγορά των εν λόγω χώρων στάθμευσης. Η εξαγορά χώρων στάθμευσης αφορά το ίδιο το υποστατικό, δεν μεταφέρεται και ο Δήμος δεν επιστρέφει οποιαδήποτε χρήματα. Ο ίδιος δεν μπορεί να γνωρίζει τα τεκταινόμενα μεταξύ Καθ' ου 2 και Ιδιοκτητών αλλά δεν είχε λόγο να μην πιστέψει όσα του έλεγε ο Καθ' ου
- Αρνήθηκε ότι οι Ιδιοκτήτες υπέγραψαν εν λευκώ. Δόθηκαν σε αυτούς συμπληρωμένα έντυπα μαζί με τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Υπέδειξε στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 τις υπογραφές όλων των συνιδιοκτητών. Στην αίτηση δεν αξιώνεται η εξαγορά χώρων στάθμευσης. Εξήγησε τη διαδικασία που έπεται της έκδοσης της πολεοδομικής άδειας. Κατά την αντεξέτασή του παρέπεμψε σε συνομιλίες που είχε με την Αποβιώσασα η οποία τον διαβεβαίωνε περί το 2015 ότι οι Ιδιοκτήτες δεν είχαν πρόβλημα να υπογράψουν τις αιτήσεις για την αλλαγή χρήσης του Υποστατικού. Υποβλήθηκε σε αυτόν ότι ουδείς μπορούσε να γνωρίζει εκ των προτέρων πόσοι χώροι στάθμευσης θα απαιτούνταν από την αρμόδια αρχή για την αλλαγή χρήσης. Δεν μπορεί να γνωρίζει εάν ο Καθ' ου 2 παρουσίασε στους Ιδιοκτήτες τα σχέδια που συνόδευαν την αίτηση για αλλαγή χρήσης. (γ) Οι Αγορεύσεις. Κατά το στάδιο των αγορεύσεων οι συνήγοροι παρουσίασαν και υιοθέτησαν γραπτά κείμενα, στο ειδικό περιεχόμενο αυτών, θα αναφερθώ στο μέτρο που θα κρίνω σκόπιμο κατά την παράθεση των συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Ακολούθως, ήτοι στις 25/05/2021, η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε. (δ) Περιορισμός / Προσδιορισμός Επίδικων Θεμάτων. Έχοντας διεξέλθει το περιεχόμενο των δικογράφων και λαμβάνοντας υπόψιν το σύνολο της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, τα παραδεκτά γεγονότα αλλά και τις αγορεύσεις, προχωρώ ακολούθως σε σύνοψη, περιορισμό και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Η δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου αποτελεί κοινό τόπο και επιβεβαιώνεται από τα γεγονότα της επίδικης διαφοράς αφού πρόκειται για Υποστατικό που βρίσκεται σε ελεγχόμενη από το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων περιοχή και ενοικίαση που τερματίστηκε και κατέστη θέσμια. Ούτε η ύπαρξη και το ύψος των οφειλόμενων ενοικίων τελεί υπό αμφισβήτηση. Επίσης, δίχως αντίλογο έχει παραμείνει ο ισχυρισμός των Ιδιοκτητών ως προς την ύπαρξη και τη δεσμευτικότητα κατά τη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης της παρεχόμενης από τον Καθ' ου 2 εγγύησης. Αυτό που κατ' ουσία απομένει να αποφασιστεί είναι το κατά πόσον τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αφενός, δημιουργούν οποιοδήποτε εμπόδιο στους Ιδιοκτήτες να αξιώσουν την ανάκτηση της κατοχής του Υποστατικού, και αφετέρου, κατά πόσον η πλευρά των Καθ' ων έχει στοιχειοθετήσει, και εάν ναι, σε ποια έκταση, την Ανταπαίτησή της. IΙΙ. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, υποκείμενη στις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983, (Ν. 23/83) (στο εξής: «ο Νόμος»), εκπηγάζει από το άρθρο 4
(1)του Νόμου,[2] προσδιορίζεται στο άρθρο 2 αυτού και εκτείνεται σε κάθε θέμα που αφορά θέσμιες ενοικιάσεις[3] και τους όρους αυτών,[4] καθώς και σε κάθε θέμα παρεμπίπτον ή συναφές προς τούτες τις προστατευόμενες σχέσεις μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή. Πέραν των βασικών ζητημάτων που σχετίζονται με την ανάκτηση της κατοχής και την αναπροσαρμογή ενοικίου, τα Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με τα θέματα που άπτονται της επιδίκασης των καθυστερημένων και οφειλόμενων ενοικίων καθώς επίσης και με κάθε θέμα, παρεμπίπτον ή συναφές προς την εν λόγω ενοικιαστική σχέση,[5] όπως για παράδειγμα είναι οι διεκδικήσεις για αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται σε ελεγχόμενα υποστατικά[6] κατά τη διάρκεια της ενοικίασης. Συναφώς, στο άρθρο 27 του Νόμου[7] προσδιορίζεται ότι οι όροι της συμβατικής ενοικίασης συνεχίζουν να ισχύουν και όταν η ενοικίαση καταστεί θέσμια, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τις διατάξεις του παρόντος Νόμου. Σε σχέση με τις υποχρεώσεις για επιδιόρθωση ή συντήρηση κατά τη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης στη Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014 λέχθηκαν τα ακόλουθα: « Τόσο δυνάμει του ενοικιαστηρίου εγγράφου, Τεκμήριο 1, όσο και δυνάμει του άρθρου 27
(3)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου αρ. 23/83, ως τροποποιήθηκε ιδιαιτέρως από το Νόμο αρ. 102(Ι)/95, ο ενοικιαστής υποχρεούται να παραδώσει το υποστατικό κατά τη λήξη ή τερματισμό της ενοικίασης στην κατάσταση που το είχε παραλάβει εξαιρούμενης της φυσικής φθοράς, και να προστατεύει το ακίνητο από ζημιές που μπορούν να προκληθούν από τον ίδιο, τους ενοίκους, αντιπροσώπους και προσκεκλημένους του, με παράλληλη υποχρέωση να τις επιδιορθώνει χωρίς καθυστέρηση. Προνοείται δε ότι παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων για επιδιόρθωση ή συντήρηση δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα. Κατά παρόμοιο τρόπο και κατά το κοινοδίκαιο, αλλά και το τότε ισχύον άρθρο 18 του Landlord and Tenant Act 1927, υπάρχει αγώγιμο δικαίωμα για αποζημιώσεις λόγω διάρρηξης σύμβασης ενοικίασης, με μέτρο αποζημίωσης αυτό της απώλειας της αξίας της επανακτηθείσας ή εναπομείνασας ιδιοκτησίας («reversion»), ή της αποκατάστασης της ζημιάς για επαναφορά στην προτέρα του κατάσταση. Ο ενοικιαστής είναι υπόλογος για «waste» είτε ηθελημένο, είτε «equitable», είτε «permissive», (δέστε Evans: The Law of Landlord and Tenant
(1974), σελ. 84-85, 90-101 και 166-167). » Αντίστοιχο αγώγιμο δικαίωμα έχει και ο ενοικιαστής,[8] ο οποίος, με βάση τον κανονισμό 12(α)[9] των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών του 1983, μέσω Ανταπαίτησης[10] δύναται να επιδιώξει την αποκατάστασή του. Το εν λόγω δικαίωμα του ενοικιαστή συνυφαίνεται με το θεμελιώδες δικαίωμά του για ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή (quiet enjoyment) του μισθίου, και, είτε την ρητή, είτε, την εξυπακουόμενη[11] υποχρέωση του ιδιοκτήτη να διασφαλίζει αυτό.[12] Προέκταση τούτου του δικαιώματος είναι η υποχρέωση του ιδιοκτήτη να διατηρεί το μίσθιο κατά τη διάρκεια της μίσθωσης κατάλληλο για ανθρώπινη διαβίωση. Σχετικά, δείτε σύγγραμμα Halsbury's Laws of England - Landlord and Tenant, Τόμος 62
(2016)παρ. 1-560; Repair, Fitness and Alteration, όπου αναφέρεται: « [.] there is implied a covenant by the lessor that the dwelling is fit for human habitation at the time the lease is granted or otherwise created or, if later, at the beginning of the term of the lease, and will remain fit for human habitation during the term of the lease. » Πέραν του καθήκοντος του ιδιοκτήτη για επιδιόρθωση (duty to keep «in repair»), όπως εξηγείται στο σύγγραμμα Woodfall's Law on Landlord and Tenant, κεφάλαιο - Τόμος 1- working order -παρ. 13.0095, υπάρχει και το καθήκον διατήρησης στην πρέπουσα λειτουργική κατάσταση (duty to keep «in proper working order», το οποίο στην O'Connor and others v Old Etonian Housing Association Ltd - [2002] 2 All ER 1015, ερμηνεύθηκε ως εξής: « An installation cannot be said to be in proper working order if, by reason of a defect in construction or design, it is incapable of working properly. [..] Our conclusion is that, in so far as installations for the supply of water, gas and electricity are concerned an installation will be in proper working order if it is able to function under those conditions of supply that it is reasonable to anticipate will prevail. » ΙV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι ένα πολυσχιδές έργο. Το Δικαστήριο οφείλει να προβεί στην αξιολόγηση αντιπαραβάλλοντας και διερευνώντας τα επίδικα γεγονότα με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων των διαδίκων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται έτσι ώστε το Δικαστήριο να μην περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του μάρτυρα, αλλά να λάβει υπόψιν όλες τις σχετικές και νομικές αποδεκτές παραμέτρους αξιολόγησης. Η δε αποτίμηση της μαρτυρίας θα πρέπει να γίνει με βάση την κρίση του Δικαστηρίου για το αξιόπιστο αυτής και όχι στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Έχοντας υπόψιν τα προαναφερόμενα, τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[13] καθώς και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας.
(1)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Χαραλαμπίδη (Μ. Α. 1). Η μαρτυρία του κ. Χαραλαμπίδη, όσον αφορά την Απαίτηση, γίνεται αποδεκτή. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η δημιουργία της ενοικιαστικής σχέσης και η μετατροπή της σε θέσμια, ως επίσης η ύπαρξη και το ύψος των οφειλόμενων ενοικίων αποτελούν γεγονότα που όχι μόνο επιβεβαιώνονται από τα τεκμήρια που έχουν παρουσιαστεί, αλλά κυρίως δεν έχουν αμφισβητηθεί από την πλευρά των Καθ' ων. Το ίδιο ισχύει και για την ύπαρξη και τη δέουσα επίδοση της σχετικής εκ του Νόμου προειδοποιητικής επιστολής των 21 ημερών (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(i)). Συνεπώς, η μαρτυρία του Μ. Α. 1 όσον αφορά την αξίωση των Αιτητών γίνεται πλήρως αποδεκτή. Από την άλλη, η μαρτυρία που έδωσε προς αντίκρουση της Ανταπαίτησης δεν το ίδιο πειστική και γίνεται μόνο μερικώς αποδεκτή. Διευκρινίζω. Δέχομαι ότι οι Ιδιοκτήτες εν τέλει δεν υπέγραψαν την Αίτηση Οικοδομής η οποία τους παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2017, αφενός επειδή ζητήθηκε η ενοποίηση των τριών τεμαχίων, και αφετέρου, επειδή τότε ήδη υπήρχαν καθυστερημένα ενοίκια. Επίσης, αποδέχομαι πως οι Ιδιοκτήτες μερίμνησαν για την αποκατάσταση του προβλήματος της υπερχείλισης του φρεατίου έξω από το Υποστατικό. Απορρίπτω τον ισχυρισμό του ότι οι διευθυντές των Ιδιοκτητών δεν εξουσιοδότησαν την Αποβιώσασα μητέρα του για να προβεί σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις με τους Ενοικιαστές σε σχέση με το ζήτημα των χώρων στάθμευσης αφού όλη η υπόλοιπη μαρτυρία παραπέμπει προς την αντίθετη κατεύθυνση, καταδεικνύοντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο που είχε η Αποβιώσασα στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη σύναψη του επίδικου ενοικιαστήριου. Απορρίπτω επίσης τη θέση του ότι η υπογραφή της Πολεοδομικής Αίτησης από τους Ιδιοκτήτες, υπήρξε αποτέλεσμα «πίεσης» που άσκησε σε αυτούς ο Καθ' ου 2 αφού όχι μόνο πρόκειται για γενικόλογο και ασαφή ισχυρισμό, αλλά πέραν αυτού, στο μέτρο που η εν λόγω μαρτυρία αποσκοπεί στο να καταδείξει ότι η υπογραφή των εν λόγω προσώπων ήταν αποτέλεσμα εξαναγκασμού και/ή αθέμιτης πίεσης, βρίσκεται εκτός των δικογραφημένων θέσεων των Ιδιοκτητών, αφού η επί τούτου θέση τους, είναι ότι υπέγραψαν «εν λευκώ» το εν λόγω έντυπο. Ούτε όμως τα περί «εν λευκώ» εναπόθεσης της υπογραφής των συνιδιοκτητών έχουν πείσει, υπό το φως ιδίως της αντίθετης και πειστικότερης μαρτυρίας των Μ. Κ. 5 και Μ. Κ. 6 στην αξιολόγηση της οποίας θα προβώ στη συνέχεια.
(2)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Σπετσιώτη (Μ. Α. 2). Η εντύπωση που άφησε ο κ. Σπετσιώτης στο Δικαστήριο είναι θετική. Ο λόγος του είχε συνοχή και πειστικότητα. Δέχομαι ότι είναι ο κάτοχος του γειτνιάζοντος χώρου στάθμευσης πολύ πριν την έναρξη της επίδικης ενοικίασης. Ομοίως γίνονται αποδεκτά όσα ανέφερε για τις διαπραγματεύσεις που είχε με τον Καθ' ου 2 για την εξυπηρέτηση του επίδικου Υποστατικού και ότι για περίοδο τριών με τεσσάρων μηνών, από την έναρξη της λειτουργίας του Υποστατικού, συμφώνησε με τους Καθ' ων σε χρέωση προς €1 ανά πελάτη, μέσω χρησιμοποίησης καρτών (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 21), συμφωνία την οποία ακύρωσε στη συνέχεια επειδή δεν ήταν συμφέρουσα για τον ίδιο, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένταση στη σχέση του με τον Καθ' ου 2. Δέχομαι επίσης ότι από τις 13:00 κάθε Σάββατο έως και την Κυριακή, ως επίσης καθημερινές μετά τις 17:30, δεν εργάζεται και ο χώρος διατίθεται για δωρεάν στάθμευση. Αποδεκτή γίνεται επίσης η θέση ότι στην περιοχή υπάρχουν και άλλες καφετέριες οι οποίες δεν διαθέτουν δικούς τους χώρους στάθμευσης.
(3)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Καθ' ου 2. H μαρτυρία που έδωσε ο Καθ' ου περισσότερο προβλημάτισε παρά έπεισε το Δικαστήριο. Κατά την ακροαματική διαδικασία, επιχείρησε να αξιοποιήσει το πλεονέκτημα που είχε λόγω της εμπλοκής του στις διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν της σύναψης του ενοικιαστήριου, εν αντιθέσει με τον Μ. Α. 1, για να πείσει το Δικαστήριο για την ύπαρξη παράλληλης συμφωνίας η οποία του δίδει δικαίωμα να χρησιμοποιεί περισσότερους χώρους στάθμευσης από τους συμβατικά προβλεπόμενους, με κεντρικό πυρήνα της συλλογιστικής του το γεγονός ότι η πλευρά των Ιδιοκτητών υπέγραψε την Πολεοδομική Αίτηση. Δίχως όμως επιτυχία.[14] Αν και δεν απορρίπτω πλήρως τη μαρτυρία του, σε καίρια σημεία αυτής, διαπιστώνω ουσιώδη διάσταση προς τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των Ενοικιαστών, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται συνολικά η αξιοπιστία της. Διασαφηνίζω. · Κατ' αρχάς, δέχομαι ότι κατά ή περί τη σύναψη του επίδικου ενοικιαστηρίου υπήρξε κάποιου είδους προφορική συνεννόηση μεταξύ των διαδίκων ως προς το ζήτημα της χρήσης των χώρων στάθμευσης του γειτνιάζοντος οικοπέδου, το οποίο έτσι και αλλιώς χρησιμοποιείται ως χώρος στάθμευσης οχημάτων. Τοιουτοτρόπως εξηγείται η ενέργεια των Ιδιοκτητών καθώς και των συνιδιοκτητών του γειτονικού τεμαχίου 3129 να υπογράψουν την Πολεοδομική Αίτηση. · Παρόλα αυτά, η προαναφερθείσα συνεννόηση μεταξύ των διαδίκων ως προς το πως θα επιλυθεί το εν λόγω ζήτημα, ουδέποτε απέκτησε σαφές πλαίσιο και περιεχόμενο[15] αφού, όπως και ο ίδιος ο Καθ' ου 2 παραδέχθηκε, αφενός συναρτάτο και εξαρτάτο από τους όρους που θα έθετε σε κατοπινό στάδιο η αρμόδια πολεοδομική αρχή για την μετατροπή του Υποστατικού από κατάστημα σε καφεστιατόριο και, αφετέρου, οι ίδιοι οι διάδικοι, και κυρίως οι Ενοικιαστές που έφεραν τη σχετική συμβατική ευθύνη, δεν είχαν προνοήσει τη μεθοδολογία και τις ειδικές παραμέτρους ως προς την επιδιωκόμενη αλλαγή χρήσης. · Εν πάση περιπτώσει, ο Καθ' ου 2 απέτυχε να αποδείξει ότι υπέγραψε το ενοικιαστήριο επειδή του δόθηκε διαβεβαίωση από τους Ιδιοκτήτες ότι θα αποδέχονταν την ενοποίηση του επίδικου τους τεμαχίου με τα άλλα δύο γειτνιάζοντα τεμάχια, ως δηλαδή υποστηρίζεται στην Απάντηση και Ανταπαίτηση. Τούτο διότι, ο Καθ' ου 2 υποστήριξε ότι οι Ιδιοκτήτες ήταν έτοιμοι να αποδεχθούν την ενοποίηση του επίδικου τεμαχίου
(3128)και του τεμ. 3129 για να εξυπηρετήσουν τους Ενοικιαστές, δίχως να αναφερθεί στη μαρτυρία του στο τεμάχιο
- Και δικαιολογημένα, αφού το εν λόγω τεμάχιο εισήλθε στο προσκήνιο, μόνο μετά την απαίτηση της αρμόδιας αρχής, μέσω του «ειδικού όρου» στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12, ότι θα έπρεπε να συμπεριληφθεί και αυτό στην προτιθέμενη ενοποίηση. Κατά συνέπεια, οι Ιδιοκτήτες (καθώς και οι συνιδιοκτήτες των άλλων τεμαχίων) δεν θα μπορούσαν εκ των προτέρων να είχαν αποδεχθεί την ενοποίηση και των τριών τεμαχίων αφού το ζήτημα της ενοποίησης όλων των τεμαχίων δεν υφίστατο ως δεδομένο κατά τον ουσιώδη χρόνο των διαπραγματεύσεων των μερών. Παρόλα αυτά, στην Απάντηση και Ανταπαίτηση των Ενοικιαστών δικογραφήθηκε ότι οι Ιδιοκτήτες αποδέχθηκαν την ενοποίηση και των τριών τεμαχίων, ισχυρισμός που προφανώς δεν ευσταθεί. · Από τη μαρτυρία του Καθ' ου 2 απορρίπτω ότι οι Ενοικιαστές σταμάτησαν την καταβολή των ενοικίων[16] όταν οι Ιδιοκτήτες αρνήθηκαν να υπογράψουν τη σχετική Αίτηση Οικοδομής. Η χρονική ταξινόμηση των γεγονότων ακυρώνει τον εν λόγω ισχυρισμό αφού καταδεικνύεται ότι η μη πληρωμή ενοικίου άρχισε τον Σεπτέμβριο του 2016, η έκδοση της πολεοδομικής άδειας έλαβε χώρα στις 26 του ίδιου μήνα και έτους και η Αίτηση Οικοδομής τέθηκε ενώπιον των Ιδιοκτητών προς υπογραφή μόλις τον Απρίλιο του
- · Είναι επίσης δεδομένο, ότι οι Ενοικιαστές άρχισαν να λειτουργούν και συνεχίζουν να λειτουργούν αδιάκοπα την επιχείρησή τους, έχοντας εξασφαλίσει τις πλείστες άδειες που απαιτούνται για τον σκοπό αυτό, όχι όμως τη σχετική άδεια για αλλαγή χρήσης του Υποστατικού, γεγονός που εκθεμελιώνει τον ουσιαστικό ισχυρισμό των Ενοικιαστών ότι δήθεν η άρνηση των Ιδιοκτητών να υπογράψουν την αναγκαία οικοδομική άδεια θα τους προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία και θα αναγκαστούν να κλείσουν την επιχείρησή τους. · Σημειώνω και την παραδοχή του Καθ' ου 2 για τη συμφωνία που είχε κάνει με τον Μ. Α. 2 για δωρεάν στάθμευση των πελατών του στο γειτνιάζων οικόπεδο που χρησιμοποιείται ως χώρος στάθμευσης. · Αποδέχομαι ότι ο Καθ' ου 2 είναι πρόσωπο με μακρά εμπειρία στο χώρο της εστίασης και πολύ καλή γνώση ως προς το τι προαπαιτείται από τις αρμόδιες αρχές για τη νόμιμη λειτουργία μιας επιχείρησης καφεστιατορίου. · Αποδέχομαι επίσης την ύπαρξη του προβλήματος με την υπερχείλιση του φρεατίου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 28), δίχως όμως να μπορώ να αποδεχθώ ότι οι Ενοικιαστές έχουν υποστεί «μεγάλες ζημιές» συνεπεία τούτου του προβλήματος, αφού δεν υπάρχει επαρκής μαρτυρία που να αποδεικνύει με την αναγκαία σαφήνεια αυτή τη θέση, όπως επίσης δεν υπάρχει μαρτυρία για το ακριβές χρονικό διάστημα που υπήρχε το εν λόγω πρόβλημα. Ούτε ασφαλώς μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του ότι ο κύκλος εργασιών του μειώθηκε περίπου στο 300%, αφού ούτε δικογραφικά, ούτε αποδεικτικά έχει στοιχειοθετηθεί. Συνεπώς, η μαρτυρία του Καθ' ου 2, γίνεται μόνο μερικώς αποδεκτή και στην έκταση που έχει αναλυθεί προηγουμένως.
(4)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Χρίστου (Μ. Κ. 2). Θετική ήταν η εντύπωση που αποκόμισα από τον κ. Χρίστου. Δέχομαι ότι διερεύνησε με το τη σχετική με το επίδικο Υποστατικό καταγγελία για διαρροή λυμάτων στον παρακείμενο δημόσιο δρόμο και ότι η κατάσταση που επικρατούσε επί τόπου ήταν αυτή που παρουσιάζεται στη φωτογραφία - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(ζ). Αποδεκτό είναι ότι επικρατούσε δυσοσμία και ότι η διαρροή ήταν συνεπακόλουθο της χρησιμοποίησης ενός αποχωρητηρίου εντός συγκεκριμένου διαμερίσματος της πολυκατοικίας που στο ισόγειο της οποίας βρίσκεται το Υποστατικό. Αποδεκτό είναι επίσης ότι σε συνεργασία με τους Ιδιοκτήτες και το ΣΑΠΑ το πρόβλημα επιλύθηκε πλήρως.
(5)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Κυριάκου (Μ. Κ. 3). Ομοίως αποδεκτή γίνεται και η μαρτυρία του κ. Κυριάκου η οποία ταυτίζεται και επιβεβαιώνει τη μαρτυρία του κ. Χρίστου. Πέραν όσων έχουν γίνει ήδη αποδεκτά, επιπλέον αποδέχομαι πως το πρόβλημα ανέκυψε περί τον Οκτώβριο του 2017 και ότι γενεσιουργός αιτία ήταν ότι το συγκεκριμένο φρεάτιο δεν ήταν ενωμένο με το υπόλοιπο δίκτυο του ΣΑΠΑ.
(6)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Χαραλάμπους (Μ. Κ. 4). Κατά τον ίδιο τρόπο, η μαρτυρία του κ. Χαραλάμπους σκοπό είχε να επιβεβαιώσει την ύπαρξη του προβλήματος με το φρεάτιο. Μέσω αυτής επιβεβαιώνεται ότι επειδή το εν λόγω φρεάτιο δεν ήταν συνδεδεμένο είτε με το αποχετευτικό, είτε με κάποιο λάκκο, πλημμύριζε. Η προσωρινή λύση ήταν η σφράγισή του με δύο ειδικά διαστελλόμενα λαστιχένια πώματα ώστε να μην υπερχειλίζει στον χώρο εστίασης του Υποστατικού, ενέργεια όμως που προκάλεσε άλλα προβλήματα αφού εγκλώβισε τα λύματα μέσα στο κτήριο, προκαλώντας υγρασίες στο μεσοπάτωμα του Υποστατικού καθώς και στα πιο πάνω κτίσματα. Εν συνεχεία, και κατόπιν υποδείξεων του ΣΑΠΑ οι Ιδιοκτήτες προχώρησαν μέσω εργολάβου στις σχετικές εργασίες για την ένωση του φρεατίου με το αποχετευτικό σύστημα.
(7)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας της κας Δρυμιώτου (Μ. Κ. 5). Θετική ήταν και η εντύπωση που μου προκάλεσε η κα Δρυμιώτου. Υπήρξε αντικειμενική, δίχως υπερβολές ή υπεκφυγές. Οι δε αναφορές της συνάδουν με τα κτηματολογικά/πολεοδομικά έγγραφα που έχουν παρουσιαστεί. Ούτε προέκυψε οτιδήποτε που να κλονίζει την αξιοπιστία της. Τουναντίον, η αναφορά της ότι αρχικά απουσίαζε μια υπογραφή ενός συνιδιοκτήτη, κάποιας κας xxxx, και τα συμπληρωμένα έγγραφα επιστράφηκαν στην κα xxxx Χριστοδούλου η οποία αργότερα τα επέστρεψε συμπληρωμένα, καταρρίπτει τον ισχυρισμό της άλλης πλευράς ότι τα έγγραφα της Πολεοδομικής Αίτησης υπογράφθηκαν εν λευκώ από τους Ιδιοκτήτες. Δέχομαι επίσης πως η Πολεοδομική Άδεια αφορούσε 14 χώρους στάθμευσης, γενικά για την πολυκατοικία, δίχως να διευκρινίζεται σε ποια μονάδα άνηκε ο κάθε χώρος. Αποδεκτός γίνεται και ο ισχυρισμός της ότι εάν στο πλαίσιο αλλαγής χρήσης ενός υποστατικού απαιτηθούν χώροι στάθμευσης που δεν υπάρχουν, μπορεί είτε να εξαγοραστούν είτε να ενοικιασθούν μέσω κάποιου κοντινού ακινήτου, δίχως όμως όριο ως προς την απόσταση που μπορεί να βρίσκεται αυτό. Συνακόλουθα γίνεται αποδεκτό ότι εφόσον οι Ενοικιαστές εξαγόραζαν τους υπολειπόμενους χώρους στάθμευσης ή προσκόμιζαν αντίστοιχη συμφωνία ενοικίασης, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη σχετική άδεια αλλαγής χρήσης, δίχως να είναι πλέον αναγκαία η ενιαία ανάπτυξη και ενοποίηση των τριών τεμαχίων. Η δε θέση της περί της ανάγκης για δέσμευση και του 3ου τεμαχίου, δηλαδή του τεμαχίου υπ' αριθμό 3130, επειδή η άδεια του υπαίθριου χώρου στάθμευσης αφορούσε και τα δύο (άλλα) τεμάχια έμεινε δίχως αντίλογο, όπως αναντίλεκτος παρέμεινε ο ισχυρισμός της ότι, με βάση τα δεδομένα της Πολεοδομικής Αίτησης, η ενοποίηση των 3 τεμαχίων δεν εξυπηρετούσε τις ανάγκες μόνο του Υποστατικού, αλλά όλης της πολυκατοικίας επί της οποίας αυτό βρίσκεται. Περαιτέρω επιβεβαίωσε ότι η πλευρά των Ιδιοκτητών είχε γνώση για το τι προέβλεπε η Πολεοδομική Άδεια.
(8)Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του κ. Δημητρίου (Μ. Κ. 6). Αρκετά καλή εντύπωση άφησε στο Δικαστήριο ο κ. Δημητρίου με τη μαρτυρία του. Δίχως να τοποθετηθεί για ζητήματα που δεν είχε ιδία γνώση, επιβεβαίωσε ότι οι Ιδιοκτήτες δεν υπέγραψαν εν λευκώ την Πολεοδομική Άδεια, θέση που συνάδει με τους ισχυρισμούς της Μ. Κ.
- Αποδέχομαι συναφώς πως μέσω του αρχιτεκτονικού γραφείου όπου εργάζεται έχει εκπονήσει τις αρχιτεκτονικές μελέτες για το επίδικο Υποστατικό και ότι ενημέρωσε τον Καθ' ου 2 για την ανάγκη επιπρόσθετων χώρων στάθμευσης, η εξαγορά των οποίων αφορά το ίδιο το Υποστατικό, δεν μεταφέρεται και ο Δήμος δεν επιστρέφει οποιαδήποτε χρήματα. Αποδέχομαι ότι παρέδωσε στον Καθ' ου 2 συμπληρωμένα τα έντυπα για την Πολεοδομική Αίτηση μαζί με τα αρχιτεκτονικά σχέδια, δίχως όμως να γνωρίζει το τι ακριβώς είχε λεχθεί μεταξύ των διάδικων για το ζήτημα των χώρων στάθμευσης. Διευκρινίζω όμως ότι δεν δίδω οποιανδήποτε βαρύτητα ως προς τις αναφορές του για συζητήσεις που είχε ο ίδιος με την Αποβιώσασα το 2015 ως προς το ζήτημα των χώρων στάθμευσης, καθότι, πέραν της ασάφειας του εν λόγω ισχυρισμού, η αντικειμενική αδυναμία ελέγχου της ορθότητας των εν λόγω δηλώσεων δεν επιτρέπει την εξαγωγή οποιωνδήποτε συμπερασμάτων.[17] V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Με βάση τα ενώπιον μου δεδομένα, τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι τα ακόλουθα. (α) Τα Πραγματικά Γεγονότα. Δυνάμει θέσμιας ενοικίασης που απορρέει από έγγραφη συμφωνία ημερομηνίας 29/08/2015, εξαετούς διάρκειας, οι Ιδιοκτήτες ενοικίασαν στους Καθ' ων 1 το επίδικο Υποστατικό (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8), το οποίο βρίσκεται σε ελεγχόμενη από το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων περιοχή και ανεγέρθηκε και ενοικιάστηκε πριν τις 31/12/
- Ο Καθ' ου 2 εγγυήθηκε εγγράφως τις υποχρεώσεις των Καθ' ων 1 και δεσμεύθηκε ότι η εγγύησή του θα ισχύει ακόμη και στην περίπτωση που η ενοικίαση καταστεί θέσμια. Το Υποστατικό βρίσκεται στο ισόγειο πολυκατοικίας του τεμαχίου υπ' αριθμό
- Γειτνιάζει με το τεμάχιο αρ. 3129, το οποίο έχει παραχωρηθεί στον Μ. Α. 2 για να αξιοποιείται ως ιδιωτικός υπαίθριος χώρος στάθμευσης οχημάτων, εξυπηρετώντας παράλληλα και τις ανάγκες στάθμευσης των ενοίκων της εν λόγω διπλανής πολυκατοικίας. Με βάση την άδεια οικοδομής Κ1412 ημερομηνίας 23/02/1993 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) για την ανέγερση της πολυκατοικίας είχε τεθεί ειδικός όρος όπως τα εν λόγω δύο τεμάχια (με προηγούμενη αρίθμηση 1241/1 και 1241/2 αντίστοιχα) «να συγχωνευθούν σε ένα τίτλο ιδιοκτησίας». Το τεμάχιο 3129 γειτνιάζει με τη σειρά του με το τεμάχιο
- Το τεμ. 3128 ανήκει στην αιτήτρια εταιρεία (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3Α), τα δε φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από αυτήν (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1) φαίνεται, εκ της επωνυμίας τους, να σχετίζονται με τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν τα μερίδια στα τεμάχια 3129 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4Α και 4Β) και 3130 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5Α και 5Β), επί των οποίων υφίστανται και δικαιώματα επικαρπίας. Μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί ξεχωριστοί τίτλοι ιδιοκτησίας, εξ ου και η αναφορά σε μερίδια ιδιοκτησίας. Το Υποστατικό έχει άδεια λειτουργίας ως κατάστημα. Κατά την έναρξη της ενοικίασης, είχε ρητώς αναγνωρισθεί από τα συμβαλλόμενα μέρη ότι το Υποστατικό δεν είχε άδεια για να λειτουργήσει ως καφετέρια και/ή εστιατόριο ως ήταν η πρόθεση των Ενοικιαστών, οι οποίοι και ανέλαβαν ρητώς να εξασφαλίσουν όλες τις αναγκαίες άδειες για τη νόμιμη λειτουργία της επιχείρησής τους. Με βάση τα συμφωνηθέντα, η έναρξη της λειτουργίας της επιχείρησής τους μπορούσε να επισυμβεί μόνο εφόσον εξασφάλιζαν τις σχετικές αναγκαίες άδειες. Οι υποχρεώσεις των Ιδιοκτητών εξαντλούνταν στη δίχως εύλογη αιτία άρνησή τους να παραχωρήσουν τη συγκατάθεσή τους για την εξασφάλιση των εν λόγω αδειών. Οι σχετικοί όροι του ενοικιαστηρίου εγγράφου, είναι οι ακόλουθοι: Όρος 3: « Το µίσθιο δεν έχει άδεια λειτουργίας ως καφετέρια και εστιατόριο. » Όρος 4: « Ο ενοικιαστής οφείλει να προβεί σε όλες τις ενέργειες ώστε να ετοιµαστούν τα αναγκαία σχέδια, να υποβληθούν στις αρµόδιες αρχές για να εκδοθούν οι αναγκαίες άδειες για νόµιµη λειτουργία εντός του µίσθιου της επιχείρισης καφετέριας και εστιατορίου πάντοτε µε όλα τα έξοδα να βαρύνουν τον ενοικιαστή. » Όρος 5: « Ο ενοικιαστής δεν δικαιούται να προβεί σε έναρξη λειτουργίας της επιχείρησης καφετέριας και εστιατορίου εντός του µίσθιου πριν εξασφαλίσει όλες τις αναγκαίες άδειες και πιστοποιητικό έγκρισης από τις αρµόδιες αρχές. » Όρος 8: « Ο ενοικιαστής δικαιούται να προβεί σ' όλες τις ενδεδειγµένες εργασίες, προσθήκες, µετατροπές, που απαιτούνται για τη λειτουργία του µίσθιου ως καφετέριας και εστιατορίου µε δικά του έξοδα εφόσον εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τις αρµόδιες αρχές και εφόσον λάβει προηγουµένως τη γραπτή συγκατάθεση του ιδιοκτήτη ο οποίος δεν δικαιούται να την αρνηθεί χωρίς εύλογη αιτία. » Παραταύτα το Υποστατικό άρχισε άμεσα τη λειτουργία του και έκτοτε εντός αυτού διενεργείται η επιχείρηση καφεστιατορίου. Οι Ενοικιαστές έχουν συναφώς εξασφαλίσει από τις αρμόδιες υπηρεσίες τις περισσότερες άδειες που απαιτούνται για τη νόμιμή τους λειτουργία, πλην βεβαίως της άδειας από την πολεοδομική αρχή για την αλλαγή της χρήσης του από κατάστημα σε καφεστιατόριο. Το υφιστάμενο ενοίκιο είναι προς €757,00 μηνιαίως. Υφίστανται καθυστερήσεις πληρωμής και συστηματική καθυστέρηση στην εξόφληση των οφειλόμενων ενοικίων, για το συνολικό ποσό των €11.764,00 που αφορά την περίοδο 01/09/2016 - 01/12/2017, προς €757,00 μηνιαίως, πλέον ενδιάμεσα μηνιαία οφέλη από την καταχώρηση της Κυρίως Αίτησης, δηλαδή από τον Ιανουάριο του 2018 μέχρι σήμερα. Οι Ιδιοκτήτες απέστειλαν την εκ του Νόμου προβλεπόμενη προειδοποιητική επιστολή μέσω των δικηγόρων τους, ημερομηνίας 28/11/2017 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(i)) μέσω της οποίας τερμάτισαν την ενοικίαση και αξίωσαν την επιστροφή της κατοχής, δίχως όμως ανταπόκριση. Στο ενοικιαστήριο δεν γίνεται ρητή πρόνοια για τους χώρους στάθμευσης που αναλογούν στο Υποστατικό. Υπήρξε όμως κοινή αντίληψη ότι το Υποστατικό, ως κατάστημα, διαθέτει δύο τέτοιους χώρους. Η σκοπούμενη μετατροπή της χρήσης του Υποστατικού σε καφεστιατόριο, προϋποθέτει την εξασφάλιση επιπρόσθετων χώρων στάθμευσης, ανάγκη που ήταν γνωστή στους διαδίκους κατά τη σύναψη του ενοικιαστηρίου, δίχως όμως να εναποτίθεται το παραμικρό βάρος στους Ιδιοκτήτες σε σχέση με τούτο το ζήτημα. Η απουσία συμβατικής υποχρέωσης δεν εμπόδισε την Αποβιώσασα (εκ μέρους των Ιδιοκτητών) και τον Καθ' ου 2 (εκ μέρους των Ενοικιαστών) να συνεννοηθούν προφορικώς για τούτο το ζήτημα, με σκοπό τη διευκόλυνση των Ενοικιαστών, δοθέντος ότι το γειτνιάζων τεμάχιο αρ. 3129 χρησιμοποιείται ως υπαίθριος χώρος στάθμευσης οχημάτων και ανήκει στα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται πίσω από τους Αιτητές. Τυχόν δε απαίτηση της αρμόδιας αρχής για ενοποίηση των υπό αναφορά δύο τεμαχίων (3128 και 3129) θα ήταν, εκ των πραγμάτων, μια φυσιολογική εξέλιξη, επειδή ο όρος για ενοποίηση ήδη υπήρχε με βάση την άδεια οικοδομής - ΤΕΚΜΗΡΙΑ 2 και 14, δίχως μέχρι σήμερα να έχουν εκδοθεί ξεχωριστοί τίτλοι ιδιοκτησίας για τα υπό συζήτηση τρία τεμάχια. Τοιουτοτρόπως εξηγείται η ενέργεια των Ιδιοκτητών, καθώς και των συνιδιοκτητών του γειτονικού τεμαχίου 3129, να υπογράψουν την Πολεοδομική Αίτηση - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22 - στο εξής: «Πολεοδομική Αίτηση»), Η υπογραφή τους δεν υπήρξε αποτέλεσμα «πίεσης» που άσκησε σε αυτούς ο Καθ' ου 2, ούτε υπέγραψαν «εν λευκώ» το εν λόγω έντυπο, ούτε εξαπατήθηκαν για να το υπογράψουν αφού το αναφερόμενο έγγραφο παραδόθηκε στους Αιτητές συμπληρωμένο μαζί με τα αρχιτεκτονικά σχέδια στον Καθ' ου από τον μελετητή του (Μ. Κ. 6). Η εν λόγω Πολεοδομική Αίτηση υποβλήθηκε στις 24/11/
- Στις 26/09/2016 η αρμόδια πολεοδομική αρχή, εκδίδοντας την αιτηθείσα πολεοδομική άδεια (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 - στο εξής: «Πολεοδομική Άδεια»), έθεσε «ειδικό όρο» απαιτώντας όπως συμπεριληφθεί στην εν λόγω προτιθέμενη ενοποίηση και το τρίτο τεμάχιο αρ.
- Τον Απρίλιο του 2017 οι Αιτητές αρνήθηκαν να υπογράψουν την Αίτηση Οικοδομής που είχαν ετοιμάσει οι Ενοικιαστές με βάση την Πολεοδομική Άδεια. Οι σχέσεις των διαδίκων είχαν ήδη επιδεινωθεί λόγω του ότι οι Ενοικιαστές από τον Σεπτέμβριο του 2016 σταμάτησαν να καταβάλλουν τα οφειλόμενα ενοίκια. Όταν μερικούς μήνες αργότερα οι Αιτητές μέσω της δικηγόρου τους απαίτησαν τα οφειλόμενα ενοίκια, οι Ενοικιαστές έθεσαν ως προϋπόθεση για την καταβολή των ενοικίων την υπογραφή και υποβολή της Αίτησης Οικοδομής μέσω της οποίας θα εξασφάλιζαν τους επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης, χαρακτηρίζοντας μέσω του δικού τους δικηγόρου, την καταβολή των ενοικίων «άμεσα συνυφασμένη» με την υπογραφή της εν λόγω αίτησης. Με τη σειρά τους, οι Ιδιοκτήτες δεν ήταν πλέον διατεθειμένοι να διευκολύνουν τους Ενοικιαστές, δοθέντος ότι οι τελευταίοι δεν τηρούσαν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις. Όσον αφορά την αναγκαιότητα συμπερίληψης και του 3ου τεμαχίου στην ενιαία ανάπτυξη, φαίνεται ότι αυτή προέκυψε λόγω της ανυπαρξίας ξεχωριστών τίτλων ιδιοκτησίας[18] και επειδή η αρμόδια αρχή έκρινε πως η ενοποίηση των τριών τεμαχίων εξυπηρετούσε τις ανάγκες της πολυκατοικίας επί της οποίας βρίσκεται το επίδικο υποστατικό, καθώς και επειδή η άδεια για υπαίθριο χώρο στάθμευσης σχετιζόταν με τα δύο παρακείμενα τεμάχια. Η εν λόγω απόφαση της Αρμόδιας Αρχής για ενιαία ανάπτυξη και των τριών τεμαχίων δεν ικανοποίησε ούτε τους Ενοικιαστές, ούτε τους Ιδιοκτήτες, πλην όμως η εξέταση της νομιμότητας και της σκοπιμότητας τούτης της απόφασης εκφεύγει πλήρως του πλαισίου της παρούσας απόφασης. Μέχρι σήμερα, οι Ενοικιαστές συνεχίζουν να λειτουργούν την επιχείρησή τους, δίχως να έχουν εξασφαλίσει τη σχετική άδεια για αλλαγή της χρήσης του Υποστατικού. Η μη εξασφάλιση της εν λόγω άδειας δεν αποτρέπει τη λειτουργία της επιχείρησής τους. Σημειώνεται ότι οι Ενοικιαστές είχαν τη δυνατότητα και θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την αναγκαία άδεια αλλαγής χρήσης, είτε εξαγοράζοντας τους υπολειπόμενους χώρους στάθμευσης, είτε προσκομίζοντας αντίστοιχη συμφωνία ενοικίασης χώρων στάθμευσης από κάποιο κοντινό ακίνητο,[19] όπως συμβαίνει με άλλες καφετέριες που λειτουργούν στη γύρω μικρή περιοχή δίχως να διαθέτουν δικούς τους χώρους στάθμευσης. Αν και η πρώτη επιλογή δεν φαντάζει καλή επιχειρηματική κίνηση για τους Ενοικιαστές, αφού η εξαγορά των χώρων στάθμευσης αφορά το ίδιο το Υποστατικό, δεν μεταφέρεται και ο Δήμος δεν επιστρέφει οποιαδήποτε χρήματα, το δεύτερο σενάριο παρουσιάζεται ως αρκούντως αποτελεσματικό, δεδομένου μάλιστα ότι είχε πρακτικά υλοποιηθεί για τους πρώτους τρεις με τέσσερις μήνες της λειτουργίας του Υποστατικού, όταν δηλαδή είχε συναφθεί συμφωνία μεταξύ των Ενοικιαστών και του διαχειριστή του γειτνιάζοντος υπαίθριου χώρου στάθμευσης, τον Μ. Α. 2, για τη δωρεάν στάθμευση των πελατών Ενοικιαστών, η οποία όμως τερματίστηκε από τον ο Μ. Α.
- επειδή δεν ήταν συμφέρουσα για τον ίδιο, λόγω του ιδιαίτερου μηχανισμού που είχε συμφωνηθεί για τη λειτουργία της. Σημειώνεται ακόμη ότι από τις 13:00 κάθε Σάββατο έως και την Κυριακή, ως επίσης τις καθημερινές μετά τις 17:30, ο εν λόγω υπαίθριος χώρος στάθμευσης είναι ανοικτός και διαθέσιμος για δωρεάν στάθμευση για όλους, συμπεριλαμβανομένων των πελατών των Ενοικιαστών. Εάν οι Ενοικιαστές εξασφάλιζαν με έναν από τους πιο πάνω τρόπους τους αναγκαίους χώρους στάθμευσης, ο όρος για ενοποίηση και των τριών τεμαχίων ως προϋπόθεση για την αλλαγή χρήσης, θα είχε απαλειφθεί από την πολεοδομική αρχή. Το Υποστατικό, κατά τα λοιπά, πληρούσε και πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις για τη νόμιμή του λειτουργία. Περί τον Οκτώβριο του 2017 υπήρξε πρόβλημα με την υπερχείλιση ενός φρεατίου που βρίσκεται έξω από το Υποστατικό και με διαρροή λυμάτων στον παρακείμενο δημόσιο δρόμο, (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 28) με αποτέλεσμα να επικρατεί δυσοσμία. Το συγκεκριμένο φρεάτιο πλημμύριζε επειδή δεν ήταν ενωμένο με το υπόλοιπο δίκτυο του ΣΑΠΑ είτε με κάποιο λάκκο. Η διαρροή ήταν συνεπακόλουθο της χρησιμοποίησης ενός αποχωρητηρίου εντός συγκεκριμένου διαμερίσματος της πολυκατοικίας που στο ισόγειο της οποίας βρίσκεται το Υποστατικό. Προσωρινά και με σκοπό να μην υπερχειλίζει στον χώρο εστίασης του Υποστατικού η πλευρά των Ενοικιαστών προχώρησε στη σφράγισή του με δύο ειδικά διαστελλόμενα λαστιχένια πώματα, ενέργεια όμως που δημιούργησε άλλα προβλήματα αφού εγκλώβισε τα λύματα μέσα στο κτήριο, προκαλώντας υγρασίες στο μεσοπάτωμα του Υποστατικού καθώς και στα πιο πάνω κτίσματα. Εν συνεχεία, και κατόπιν υποδείξεων του ΣΑΠΑ οι Ιδιοκτήτες προχώρησαν μέσω εργολάβου στις σχετικές εργασίες για την ένωση του φρεατίου με το αποχετευτικό σύστημα και πλέον το πρόβλημα επιλύθηκε πλήρως. Αν και είναι προφανές πως το εν λόγω πρόβλημα προκάλεσε κάποια ταλαιπωρία στους Ενοικιαστές, δεν έχουν στοιχειοθετήσει ότι έχουν υποστεί είτε «μεγάλες ζημιές» είτε έστω οποιεσδήποτε άλλες συγκεκριμένες επιπτώσεις λόγω τούτου του προβλήματος. Ούτε υπάρχει σαφής μαρτυρία για το ακριβές χρονικό διάστημα που αυτό διήρκησε. (β) Η Ανταπαίτηση. Με βάση λοιπόν τις πιο πάνω διαπιστώσεις ως προς τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, υπό τις περιστάσεις κρίνω ορθότερο να ξεκινήσω με την εξέταση της Ανταπαίτησης των Ενοικιαστών, αφού, ως έχει επεξηγηθεί προηγουμένως, η Κυρίως Απαίτηση ουσιαστικά δεν τελεί υπό αμφισβήτηση. (i) Ο προσδιορισμός της βάσης της Ανταπαίτησης. Παρόλο που η Ανταπαίτηση δεν έχει ξεκάθαρο νομικό προσανατολισμό,[20] εξετάζοντας σφαιρικά και φιλελεύθερα[21] το δικόγραφο των Ενοικιαστών συνάγεται ότι υποστηρίζεται πως πριν και/ή ταυτόχρονα με τη σύναψη του ενοικιαστηρίου εγγράφου υπήρξε παράλληλη συμφωνία (collateral contract) μεταξύ των διαδίκων η οποία σχετιζόταν με τη διασφάλιση των επιπρόσθετων χώρων στάθμευσης που απαιτούνταν για την μετατροπή της χρήσης του Υποστατικού από κατάστημα σε καφεστιατόριο, προς υποστήριξη της θέσης ότι οι Ενοικιαστές είχαν δικαίωμα χρήσης περισσότερων χώρων στάθμευσης πέραν των δύο που τους είχαν δοθεί, και ότι, τούτη η παράλληλη συμφωνία τους νομιμοποιεί να αξιώσουν προστακτικό διάταγμα και γενικές αποζημιώσεις από τους Ιδιοκτήτες. (ii) Κατά πόσο υφίσταται παράλληλη συμφωνία, η επίδραση και οι τυχόν συνέπειές της. Ο πρώτος σκόπελος που θα πρέπει να προσπεράσει η εν λόγω εισήγηση, σχετίζεται με την ύπαρξη της έγγραφης συμφωνίας ενοικίασης. Ως γνωστό,[22] πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων, δεν επιτρέπεται[23] η παρουσίαση εξωγενούς μαρτυρίας προς αντίκρουση, τροποποίηση, προσθήκη, η αφαίρεση όρων συμφωνίας η οποία έχει διατυπωθεί γραπτώς.[24] Επ' αυτού, η πλευρά των Ιδιοκτητών υποστηρίζει ότι το περιεχόμενο του ενοικιαστηρίου εμποδίζει τους Ενοικιαστές να ισχυρίζονται την ύπαρξη της εν λόγω προφορικής συμφωνίας. Συμφωνώ και επεξηγώ. Κατ' αρχάς, δεν αμφισβητείται ότι το επίδικο έγγραφο υπήρξε προϊόν ισότιμης[25] διαπραγμάτευσης.[26] Το δε προπαρατεθέν περιεχόμενό του, με βάση τους σχετικούς κανόνες ερμηνείας,[27] έχει, απλό, αυστηρό και ξεκάθαρο νόημα. Ουδέν δικαίωμα δίδεται στους Ενοικιαστές ως προς το ζήτημα των χώρων στάθμευσης. Αφορά την ενοικίαση ενός καταστήματος, ως έχει, και τίποτα περισσότερο, με τους Ενοικιαστές να αποδέχονται να το μετατρέψουν οι ίδιοι σε καφεστιατόριο, δίχως οι Ιδιοκτήτες να αναλαμβάνουν την παραμικρή ευθύνη ως προς το ζήτημα αυτό.[28] Ο Καθ' ου 2 υποστήριξε ότι θεωρούσε το ζήτημα του χώρου στάθμευσης ιδιαίτερα σημαντικό για την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησής του. Είναι όμως απορίας άξιο γιατί ο Καθ' ου 2 με μακρά εμπειρία στον χώρο της εστίασης, δεν διασφάλισε γραπτώς τους επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης που διεκδίκησε μεταγενέστερα, αφού γνώριζε ότι για τη μετατροπή του Υποστατικού ήταν αναπόφευκτο να απαιτηθούν από την αρμόδια αρχή αυτοί οι επιπλέον χώροι. Το τι όμως είχε κατά νου, ή τι θα ήταν το ιδεατό για τον ίδιο, δεν αρκεί. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Woodfall Landlord & Tenant, Τόμος 1, παρ. 11.007, Covenants (B) Construction of Covenants - General approach to construction: « the intention of the parties is not that which it may be supposed the parties wished to effect, but the intention which is expressed by the meaning of the words they have used. » Συναφώς, στην Περιφεριακή Ομάδα Παραγωγών Δευτεράς κ.α. ν Εκτυπώσεις Υφασμάτων Αδελφοί Θεοδώρου Λιμιτεδ ECLI:CY:AD:2019:A278, Πολιτική Έφεση αρ. 251/2013 κ.α., ημερομηνίας 05/07/2019 προβλήθηκε υπεράσπιση που σχετιζόταν με την καταλληλότητα του ενοικιαζόμενου υποστατικού, η οποία και απορρίφθηκε με την υπόδειξη ότι η εξασφάλιση της εκεί αναγκαίας άδειας[29] ήταν αποκλειστική υποχρέωση των ενοικιαστών. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « Αυτό υποδείκνυε η ερμηνεία του όρου 8 της συμφωνίας ενοικίασης, ο οποίος με πολύ κατανοητό τρόπο προνοούσε αφενός ότι οι εφεσίβλητοι ως ιδιοκτήτες δεν έφεραν οποιαδήποτε ευθύνη εάν οι τοπικές αρχές ζητούσαν τροποποιήσεις στο υποστατικό, αλλά ήσαν υπόχρεοι να υπογράψουν κάθε αναγκαίο έγγραφο προς επίτευξη των τροποποιήσεων που θα βάρυναν όμως τους εφεσείοντες. Εναπόκειτο, επομένως, στους εφεσείοντες να λάμβαναν εκείνα τα κατάλληλα μέτρα ώστε να εξασφάλιζαν την άδεια λειτουργίας. » Από το πιο πάνω απόσπασμα, φαίνεται ότι οι εκεί ιδιοκτήτες ήταν υποχρεωμένοι να υπογράψουν κάθε αναγκαίο έγγραφο, εν αντιθέσει με την παρούσα υπόθεση, όπου δίδεται στους Ιδιοκτήτες, δυνάμει του όρου 8, η δυνατότητα άρνησης, κατ' επίκληση «εύλογης αιτίας». Με βάση δε τη μαρτυρία που οι ίδιοι οι Ενοικιαστές παρουσίασαν (Μ. Κ. 5 και Μ. Κ. 6), υπήρχαν εναλλακτικές επιλογές ως προς την εξεύρεση χώρων στάθμευσης, είτε μέσω της εξαγοράς, είτε μέσω της ενοικίασης. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει ότι η μη υπογραφή εκ μέρους των Ιδιοκτητών της Αίτησης Οικοδομής δεν ήταν απόφαση που μπορούσε από μόνη της να οδηγήσει σε αδιέξοδο τη λειτουργία της επιχείρησης των Ενοικιαστών, ως οι τελευταίοι διατείνονται. Κατ' επέκταση, τα επίδικα γεγονότα δεν μπορούν καν να εξετασθούν υπό το πρίσμα της παρεμπόδισης του δικαιώματος σε ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή και εκμετάλλευση του Υποστατικού[30] αφού, λόγω ακριβώς των εναλλακτικών επιλογών, δεν υφίσταται καν ζήτημα αποστέρησης του αναφερόμενου δικαιώματος. Όσον αφορά το γεγονός ότι οι Ιδιοκτήτες υπέγραψαν οικειοθελώς την Πολεοδομική Αίτηση - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 22, το πρόβλημα για τους Ενοικιαστές είναι ότι η εν λόγω ενέργεια δεν δημιουργεί τις νομικές συνέπειες που οι τελευταίοι επιθυμούν. Όπως λέχθηκε στη Μ. Σ. Σχίζα ν. Μ. Θεοφίλου κ.α. Πολιτική Έφεση Αρ. 7/2011, ημερομηνίας 03/11/2016: « Είναι, επίσης, ευκαιρία να επαναλάβουμε ότι, κατά την αγγλική προσέγγιση που υιοθετήθηκε στην Κύπρο, η μεταγενέστερη συμπεριφορά των διαδίκων, εκτός εάν δημιουργεί κώλυμα (estoppel) ή επιμαρτυρεί την κατάρτιση μιας νέας συμφωνίας, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με σκοπό την επίλυση αοριστίας ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο προς ερμηνεία της συμφωνίας. » Εν προκειμένω, δεν αναφύεται ως επίδικο ζήτημα, είτε η δημιουργία νέας σύμβασης, είτε η ύπαρξη κωλύματος εκ μέρους των Αιτητών. Εν πάση περιπτώσει, η υπογραφή της Πολεοδομικής Αίτησης δεν συνεπάγεται την κατάργηση ή τη διαφοροποίηση των όρων του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ούτε δίδει, δίχως άλλο, δικαίωμα στους Ενοικιαστές να αξιώσουν το προστακτικό διάταγμα που ζητούν με την Ανταπαίτησή τους. Και κυρίως, δεν τους νομιμοποιεί σε αναστολή πληρωμής του ενοικίου. Η αντίθετη θεώρησή τους ότι η καταβολή ενοικίου είναι «άμεσα συνυφασμένη» με την υπογραφή της Αίτησης Οικοδομής αξιολογείται ως αντινομική και αντιβαίνουσα τους όρους του επίδικου ενοικιαστηρίου. Πρόκειται δε για στάση ασυμβίβαστη προς το γράμμα[31] και τον σκοπό[32] του Νόμου, αλλά και γενικότερα προς τις αρχές που διέπουν τις ενοικιαστικές σχέσεις, ο αμφίπλευρος χαρακτήρας των οποίων καθιστά άμεση συνυφασμένη την καταβολή του συμφωνηθέντος ανταλλάγματος ενόσω κατέχεται και τυγχάνει εκμετάλλευσης ξένη ιδιοκτησία.[33] Κατά την κρίση του Δικαστηρίου, η μόνη νομική επένδυση των γεγονότων που επικαλούνται οι Ενοικιαστές συνυφαίνεται με την ύπαρξη κάποιας παράλληλης (collateral) συμφωνίας η παραβίαση της οποίας θα νομιμοποιούσε τους Ενοικιαστές να διεκδικήσουν κάποια αποζημίωση, για την όποια ζημιά θα είχαν υποστεί, λόγω της αντισυμβατικής συμπεριφοράς των Ιδιοκτητών. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η μη συμμόρφωση προς την υποχρέωση καταβολής ενοικίου αναπόφευκτα ενεργοποιεί τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου. Τούτο διότι, η μη τήρηση από τον εκμισθωτή παρεμφερούς προς την ενοικίαση δικαιώματος δεν επιφέρει ως αποτέλεσμα για τον μισθωτή την αναστολή πληρωμής ενοικίου επειδή, πρόκειται για αντικρουόμενα δικαιώματα μη συγκρίσιμης δυναμικής. Άξια αναφοράς είναι και τα γεγονότα στη Μ. Παγιάση κ.ά. ν. Σταυριανίδη Κεμ. Λτδ.
(1993)1 ΑΑΔ 232 όπου η καταβολή των ενοικίων είχε ρητώς συμβατικώς διασυνδεθεί με το δικαίωμα των ενοικιαστών να τοποθετήσουν μια κεραία ασυρμάτου επί της οικοδομής των ιδιοκτητριών. Παρόλα αυτά, αποφασίστηκε ότι ούτε καν σε αυτή την περίπτωση μπορεί να υπάρξει ζήτημα αναστολής καταβολής ενοικίων.[34] Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « Στο Σύγγραμμα του R. Ε. MEGARRY 'The Rent Acts" (10th ed., Vol.1, pp. 51-52), εξηγείται ότι ο όρος "ενοικίαση" (let) προϋποθέτει την εξασφάλιση δικαιώματος για αποκλειστική χρήση των υποστατικών. Η σύμβαση ενοικίασης όμως, όπως αναφέρεται σε άλλο σημείο του ίδιου συγγράμματος (σ. 323), μπορεί να ρυθμίζει και θέματα παρεμφερή προς την ενοικίαση ακινήτου, όπως η παροχή προνομίου ή άλλου δικαιώματος, όπως, π.χ. η χρήση γκαράζ· αλλά η αρχή της Upton δεν τυγχάνει εφαρμογής σε σχέση με τη στέρηση του αντικειμένου παρεμφερούς (collateral) συμφωνίας [βλ. Halsbury's Laws of England, 3rd ed., Vol.23, υποσημείωση 1211 (m)]. Οι όροι "ακίνητον" και "ιδιοκτήτης" που απαντούνται στον περί Ελέγχου Ενοικιάσεων Νόμο 1983 (Ν. 23/83), περιορίζουν, όπως και στην Αγγλία, το αντικείμενο της ενοικίασης στο ακίνητο ή τα υποστατικά τα οποία ενοικιάζονται ως κατοικία ή κατάστημα. Στην προκείμενη περίπτωση, οι ιδιοκτήτριες δεν προέβησαν στην έξωση του ενοικιαστή από το κατάστημα το οποίο του είχαν ενοικιάσει ή οποιουδήποτε μέρους του. Η παραβίαση των όρων της σύμβασης αφορούσε παρεμφερές προς την ενοικίαση δικαίωμα σε χώρο ο οποίος τελούσε υπό την κατοχή των εφεσειουσών-ιδιοκτητριών. Επομένως, δε μπορούσε να τύχει εφαρμογής η αρχή της Upton, διαπίστωση που καθιστά μη αναγκαία την περαιτέρω διερεύνηση του θέματος γενικά ή την ευχέρεια της εφαρμογής της στην Κύπρο, ειδικά. » Καταληκτικά και για σκοπούς πληρότητας, διευκρινίζω ότι δεν έχει καν στοιχειοθετηθεί η ύπαρξη της ισχυριζόμενης παράλληλης συμφωνίας που επικαλούνται οι Ενοικιαστές. Όπως υποδείχθηκε στη Heilbut Symons v Buckleton [1913] AC 30 τέτοιου είδους παράλληλες συμφωνίες,[35] και ιδίως όταν αυτές σχετίζονται με ενοικιάσεις, αντιμετωπίζονται πάντα με επιφυλακτικότητα και για τούτο τον λόγο εκείνος που επικαλείται την ύπαρξη μιας τέτοιας συμφωνίας οφείλει να την αποδείξει με τη δέουσα αυστηρότητα. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « Such collateral contracts, the sole effect of which is to vary or add to the terms of the principal contract, are therefore viewed with suspicion by the law. They must be proved strictly. Not only the terms of such contracts but the existence of an animus contrahendi on the part of all the parties to them must be clearly shown. Any laxity on these points would enable parties to escape from the full performance of the obligations of contracts unquestionably entered into by them and more especially would have the effect of lessening the authority of written contracts by making it possible to vary them by suggesting the existence of verbal collateral agreements relating to the same subject matter. » Εν προκειμένω ούτε τα δικόγραφα, ούτε η μαρτυρία των Ενοικιαστών υπήρξαν ξεκάθαρα ως προς το ακριβές περιεχόμενο της εν λόγω συνεννόησης. Επ' αυτού του θέματος η μαρτυρία του Καθ' ου 2 εξαντλείτο σε γενικότητες. Η δε θεώρησή του ότι αυτό που συμφωνήθηκε ήταν ότι οι Ενοικιαστές γενικώς δεν θα επωμίζονταν το κόστος για τους επιπρόσθετους χώρους στάθμευσης, όσοι και εάν θα ήταν εν τέλει αυτοί, πέραν του ότι αντίκειται στον πυρήνα του ενοικιαστηρίου ως προς τούτο το ζήτημα, ο οποίος εναποθέτει δίχως εκπτώσεις την αποκλειστική ευθύνη για τη μετατροπή της χρήσης του Υποστατικού στους Ενοικιαστές, δεν πείθει λόγω της αδυναμίας των διαδίκων να προσδιορίσουν επακριβώς τον αριθμό των χώρων στάθμευσης[36] που θα παραχωρούνταν στους Ενοικιαστές, με αποτέλεσμα να πρόκειται για αστάθμητο παρονομαστή που εκ των πραγμάτων, λόγω αοριστίας, να μην μπορεί να αποτελέσει προϊόν έγκυρης συμφωνίας. Περαιτέρω, η εν λόγω εισήγηση των Ενοικιαστών πρακτικά απολήγει σε μονομερή[37] και ουσιαστικό[38] επηρεασμό[39] των δικαιωμάτων των Ιδιοκτητών των άλλων δύο τεμαχίων, που δεν αποτελούν μέρη στην επίδικη συμβατική σχέση. Κατά συνεπεία, η άρνηση των Ιδιοκτητών να υπογράψουν την Αίτηση Οικοδομής αξιολογείται ως εμπίπτουσα εντός των συμβατικού τους δικαιώματος να αρνηθούν στη βάση «εύλογης αιτίας». Η μη πληρωμή του οφειλόμενου ενοικίου, αποτελεί επιπρόσθετο και αυτοτελή λόγο για την επίκληση του ίδιου όρου. Τα πιο πάνω γεγονότα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αυτό που στην πραγματικότητα έγινε και βεβαιώνεται μέσω της υπογραφής της Πολεοδομικής Αίτησης, ως προς το ζήτημα των χώρων στάθμευσης, ήταν η παροχή από τους Αιτητές, άνευ για αυτούς δεσμεύσεων, μιας επιπρόσθετης διευκόλυνσης προς τους Ενοικιαστές και τίποτα περισσότερο. (iii) Οι διεκδικούμενες θεραπείες της Ανταπαίτησης. Ως εκ των ανωτέρω, καθίσταται προφανές ότι δεν υπάρχει ούτε ουσιαστικό ούτε νομικό υπόβαθρο επί του οποίου μπορούν να στοιχειοθετηθούν οι αξιούμενες θεραπείες της Ανταπαίτησης, οι οποίες, εν πάση περιπτώσει δεν έχουν προωθηθεί κατάλληλα. Ειδικότερα, η ζημία που κατ' ισχυρισμό έχουν υποστεί οι Ενοικιαστές συνεπεία της υπερχείλισης του φρεατίου, είναι αποκρυσταλλωμένη και θα έπρεπε να αποδειχθεί με ακρίβεια, βεβαιότητα και αυστηρότητα.[40] Αυτό δεν έγινε, αφού απουσιάζει πλήρως η παράθεση των αναγκαίων λεπτομερειών ως προς τις εν λόγω ισχυριζόμενες αποζημιώσεις. Οι Ενοικιαστές επικεντρώθηκαν στο να καταδείξουν μόνο την αιτιώδη συνάφεια[41] μεταξύ της ισχυριζόμενης τους ζημίας και της ευθύνης των Ιδιοκτητών, χωρίς όμως να έχουν καταγράψει με την αναγκαία λεπτομέρεια στο δικόγραφό τους εκείνα τα συγκεκριμένα ποσά που απορρέουν εκ της ισχυριζόμενης αντισυμβατικής συμπεριφοράς των Αιτητών ως ειδική ζημία, με αναπόδραστο αποτέλεσμα να μην μπορούν να την αποδείξουν και να είναι αδύνατον για το Δικαστήριο να τους επιδικάσει οποιανδήποτε σχετική αποζημίωση. Τα ίδια ισχύουν και για τις διεκδικούμενες «ανεπανόρθωτες ζημίες» που αξιώνονται εντελώς απροσδιόριστα. Ομοίως, τα περί μείωσης του κύκλου εργασιών[42] των Ενοικιαστών τέθηκαν ασαφώς και βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση με το αναντίλεκτο γεγονός ότι από την έναρξη της ενοικίασης το Υποστατικό λειτούργησε και συνεχίζει να λειτουργεί αδιάκοπα την επιχείρηση του καφεστιατορίου. Ως εκ των ανωτέρω, η Ανταπαίτηση απορρίπτεται. (β) Η αξίωση για έξωση και για καθυστερημένα ενοίκια. Η κατοχή υποστατικού δυνάμει ενοικιαστικής σχέσης δημιουργεί αντίστοιχη και αλληλένδετη υποχρέωση για καταβολή ενοικίου.[43] Όπως έχει προαναφερθεί, δεν έχει αμφισβητηθεί ότι οφείλονται τα ενοίκια τα οποία αξιώνονται, ήτοι από 01/09/2016 έως και 01/12/2017, προς €757,00 μηνιαίως για το συνολικό ποσό των €11.764,00 πλέον ενδιάμεσα οφέλη μέχρι την επιστροφή της κατοχής. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός η αποστολή και παραλαβή της επιστολή ημερομηνίας 28/11/2017 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 15(i)), ήτοι της προειδοποιητικής επιστολής των 21 ημερών, μεσώ της οποίας η πλευρά των Ιδιοκτητών δικαίως προχώρησε στον τερματισμό της επίδικης ενοικίασης δυνάμει του άρθρου 11
(1)(α) του Νόμου, οι προϋποθέσεις του οποίου ικανοποιούνται αφού: · υπάρχει καθυστέρηση στην πληρωμή του νομίμως οφειλόμενου ενοικίου, η οποία λόγω και της διάρκειάς της, σε συνάρτηση με τη διάρκεια της ενοικιαστικής σχέσης, δεν μπορεί παρά να χαρακτηρισθεί ως «συστηματική», εν τη έννοια του Νόμου. · έχει αποσταλεί προς τούτο σχετική γραπτή ειδοποίηση απαίτησης, · υφίσταται καθυστέρηση 21 τουλάχιστον ημερών του νομίμως οφειλόμενου ενοικίου από την επίδοση της εν λόγω απαίτησης, και · παρήλθαν περαιτέρω 14 μέρες από την επίδοση της Αίτησης για Ανάκτηση Κατοχής δίχως να πληρωθούν τα οφειλόμενα ενοίκια. Συνεπώς, η Κυρίως Αίτηση επιτυγχάνει. (γ) Αναστολή εκτέλεσης - άρθρο 11
(5)του Νόμου. Παρά τα πιο πάνω, λόγω κυρίως της συνεχιζόμενης υγειονομικής πανδημίας κρίνω εύλογο να δώσω στους Ενοικιαστές επαρκή χρόνο για να εξεύρουν νέα επαγγελματική στέγη, υπό τον όρο της σταδιακής εξόφλησης των οφειλόμενων ενοικίων και της καταβολής του αντίστοιχου ενδιάμεσου οφέλους, αναστέλλοντας, υπό αντίστοιχους όρους, την εκτέλεση της απόφασης. VI. ΚΑΤΑΛΗΞΗ. Ως εκ των ανωτέρω, και με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων, η Κυρίως Αίτηση επιτυγχάνει, ενώ η Ανταπαίτηση απορρίπτεται. Συνεπώς, εκδίδονται αποφάσεις ως ακολούθως: (α) Εκδίδεται Διάταγμα ανάκτησης κατοχής του επίδικου Υποστατικού, ήτοι του υποστατικού που βρίσκεται τη γωνιά των οδών xxxx xxxx και xxxx xxxx, στην Πάφο, όπως αυτό λεπτομερώς περιγράφεται στην παράγραφο Α της Κυρίως Αίτησης. (β) Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσονται οι Καθ' ων η Αίτηση αρ. 1 και/ή οποιοσδήποτε τυχόν αντιπρόσωπος και/ή υπάλληλος και/ή υπηρέτης τους και/ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο έλκει συμφέρον ή δικαίωμα από αυτούς, συμπεριλαμβανομένου του Καθ' ου 2, να εκκενώσουν και παραδώσουν κενή και ελεύθερη την κατοχή του προαναφερόμενου υπό «α» υποστατικού. (γ) Ως χρόνος συμμόρφωσης καθορίζεται η περίοδος των 7 ημερών από την επίδοση του παρόντος διατάγματος, τηρουμένων των όρων της αναστολής που τίθενται στη συνέχεια. (δ) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2, αλληλεγγύως και κεχωρισμένως, για το ποσό των €11.764,00 που αφορά την περίοδο 01/09/2016 - 01/12/
- (ε) Εκδίδεται απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 αλληλεγγύως και κεχωρισμένως, προς €757,00 μηνιαίως, ως ενδιάμεσα μηνιαία οφέλη από τον Ιανουάριο του 2018 και κάθε 1η εργάσιμη μέρα κάθε επόμενου μήνα μέχρι παραδόσεως κενής και ελεύθερης της κατοχής του επίδικου υποστατικού. (στ) Η εκτέλεση της απόφασης αναστέλλεται από σήμερα μέχρι και την 31/10/2021 και από την 01/11/2021 θα τελεί σε περαιτέρω αναστολή από μήνα σε μήνα, μέχρι και τις 31/05/2022, εφόσον: - μέχρι τις 31/10/2021 καταβληθεί το ποσό των €1.514,00 προς πληρωμή του τρέχοντος μηνιαίου ενοικίου και/ή ενδιάμεσου οφέλους τόσο του Σεπτεμβρίου όσο και του Οκτωβρίου 2021, και επιπρόσθετα, - από 01/11/2021 και κάθε 1η εργάσιμη μέρα έκαστου μηνός, με 3 εργάσιμες μέρες χάριν, καταβάλλεται το ποσό των €757,00 προς πληρωμή του τρέχοντος μηνιαίου ενοικίου και/ή ενδιάμεσου οφέλους έκαστου μηνός, και επιπρόσθετα εφόσον, - μέχρι την 01/12/2021, πέραν του τρέχοντος ενοικίου και/ή ενδιάμεσου όφελος, καταβληθεί το ποσό των €1.000 έναντι των οφειλόμενων ενοικίων, πλέον τα δικηγορικά έξοδα των Αιτητών, όπως θα έχουν μέχρι τότε υπολογιστεί, και επιπρόσθετα εφόσον, - από 01/01/2022 και κάθε 1η εργάσιμη μέρα έκαστου μηνός, με 3 εργάσιμες μέρες χάριν, πέραν του τρέχοντος ενοικίου και/ή ενδιάμεσου όφελος, καταβάλλεται το ποσό των €4.000 έναντι των οφειλόμενων ενοικίων, μέχρι εξόφλησης. Νοείται ότι, παράλειψη πληρωμής οποιουδήποτε ποσού καθιστά την παρούσα απόφαση άμεση εκτελεστή και τα οφειλόμενα ποσά άμεσα απαιτητά. (ζ) Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται. (η) Τα έξοδα της διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2 αλληλεγγύως και κεχωρισμένως, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τη Γραμματέα του Δικαστηρίου και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα της εκδοθείσας απόφασης, ήτοι €10.000 - €50.
- Δεν θα εκδοθεί ιδιαίτερη διαταγή για την ακροαματική διαδικασία της Ανταπαίτησης, λόγω της συνεκδίκασής της. (θ) Όσα από τα πιο πάνω ποσά ενοικίων, είχαν ήδη καταστεί οφειλόμενα κατά την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης, θα φέρουν τόκο προς 9,00%[44] ετησίως, από την ημερομηνία καταχώρησης της παρούσας Αίτησης. Τα υπόλοιπα ποσά ενοικίων θα φέρουν τόκο προς 9,00% ετησίως από την ημερομηνία που το κάθε ένα εξ' αυτών έχει καταστεί ή θα καταστεί οφειλόμενο. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος (Υπ.) ............. (Υπ.) ............ Στ. Χατζηχαραλάμπους Α. Ησαΐας Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Δείτε: Ιωάννου ν. Αληφάντη Ποινικές Εφέσεις Αρ. 163 /2017 κ.α. ημερομηνίας 07/10/2019 και ΝΑΘΑΝΑΗΛ ν. ΣΠΥΡΟΥ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗ ΚΕΜΙΚΑΛΣ ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2019:A390, Πολιτική Έφεση αρ. 406/2012, ημερομηνίας 25/9/
- [2] Το υπό αναφορά άρθρο 4
(1)του Νόμου, έχει ως εξής: «Καθιδρύονται Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ο αριθμός των οποίων δεν θα υπερβαίνη τα τρία επί σκοπώ επιλύσεως, μεθ' όλης της λογικής ταχύτητος, των εις αυτά αναφερομένων διαφορών των αναφυομένων επί οιουδήποτε θέματος εγειρομένου κατά την εφαρμογήν του παρόντος Νόμου συμπεριλαμβανομένου παντός παρεμπίπτοντος ή συμπληρωματικού θέματος.» [3] Όσον αφορά την έννοια της «ενοικίασης» αυτή ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου, όπου αναφέρονται τα εξής: «ενοικίασις» σημαίνει ενοικίασιν, είτε έγγραφον ή άλλως, ή κατοχήν ακινήτου, δυνάμει της οποίας δημιουργείται η σχέσις ιδιοκτήτου και ενοικιαστού αλλά δεν περιλαμβάνει ενοικίασιν γης χρησιμοποιουμένην διά γεωργικούς σκοπούς ή ενοικίασιν σταθμών διά την πώλησιν πετρελαιοειδών ή ενοικίασιν χώρου σταθμεύσεως μηχανοκινήτων οχημάτων, ή ενοικίασιν επιπλωμένων κατοικιών ή διαμερισμάτων βραχυτέραν των εξ μηνών ή ενοικίασιν ξενοδοχείων, ξενοδοχειακών μονάδων ή τουριστικών καταλυμάτων·» [4] Δείτε: Ν. Κυθρεώτης κ.α. v. Α. Μιχαηλίδη Milington -Ward
(2001)1Β Α.Α.Δ 1480. [5] Δείτε: Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, Cedrus Estates Ltd v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, Έλλη G. Mayes κ.α. ν. Θ. Παπαδοπούλου
(1995)1 Α.Α.Δ 652. [6]Δείτε: Petsas v. Pavlides
(1980)3 C.L.R. 158, Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, Cedrus Estates Ltd v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, Έλλη G. Mayes κ.α. ν. Θ. Παπαδοπούλου
(1995)1 Α.Α.Δ 652, Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού κ.α.
(2001), και Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014. [7] To σχετικό άρθρο έχει ως εξής: «Όροι θέσμιας ενοικιάσεως: 27
(1)Ενοικιαστής όστις, δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, διατηρεί κατοχήν οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εν όσω διατηρεί την τοιαύτην κατοχήν, τηρεί πάντας τους όρους και προϋποθέσεις του τελευταίου ενοικιαστηρίου συμβολαίου, έστω και αν έχει λήξει η ισχύς του και δικαιούται εις τα εξ αυτών απορρέοντα οφέλη, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τας διατάξεις του παρόντος Νόμου, δικαιούται να παραιτηθή της κατοχής της κατοικίας ή του καταστήματος μόνον κατόπιν επιδόσεως τοιαύτης ειδοποιήσεως οία θα απητείτο δυνάμει του ενοικιαστηρίου συμβολαίου και σε περίπτωση που δεν απαιτείται τέτοια ειδοποίηση, μόνο κατόπιν γραπτής προειδοποίησης, έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως: Νοείται ότι εις την περίπτωσιν καθ' ην υπενοικιαστής καθίσταται θέσμιος ενοικιαστής ο τοιούτος θέσμιος ενοικιαστής κατέχει την κατοικίαν ή το κατάστημα τηρουμένων επιπροσθέτως οιωνδήποτε υφισταμένων περιοριστικών συμφωνιών περιεχομένων εις τους μεταξύ του ιδιοκτήτου και του ενοικιαστού όρους και προϋποθέσεις ενοικιάσεως.
(2)Αν δεν υπάρχει ενοικιαστήριο συμβόλαιο ή αν το συμβόλαιο δεν αναφέρει το αντίθετο, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να επιδιορθώσει ελαττώματα που δεν είναι εμφανή (latent defects), το υδατοστεγές της οροφής, την ηλεκτρική, υδραυλική και αποχετευτική εγκατάσταση και από τις φυσικές φθορές όσες δημιουργούν κίνδυνον για τη ζωή του ενοίκου ή περιοίκου.
(3)Με την επιφύλαξη των διατάξεων των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου, ο ενοικιαστής υποχρεούται να προστατεύει το ακίνητο από ζημιές που μπορούν να προκληθούν από τον ίδιο, από τους ενοίκους, από αντιπροσώπους ή προσκεκλημένους του και υποχρεούται να τις επιδιορθώνει χωρίς καθυστέρηση. Ο ενοικιαστής υποχρεούται να επιτρέπει στον ιδιοκτήτη να επιθεωρεί το ενοικιαζόμενο ακίνητο σε λογικά χρονικά διαστήματα και ύστερα από προειδοποίηση.
(4)Για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου ο ενοικιαστής ακινήτου μπορεί να ειδοποιήσει τον ιδιοκτήτη για τις αναγκαίες επιδιορθώσεις ή για την αναγκαία συντήρηση και ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προβεί σ' αυτές χωρίς καθυστέρηση. Το παρόν εδάφιο εφαρμόζεται κατ' αναλογίαν και σε περίπτωση παράλειψης εκπλήρωσης της υποχρέωσης του ενοικιαστή βάσει του προηγούμενου εδαφίου. Παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων για επιδιόρθωση ή συντήρηση δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα.
(5)Αν δεν υπάρχει αντίθετη συμφωνία, ο ενοικιαστής υποχρεούται να πληρώνει το ποσό των κοινοχρήστων που αναλογεί στο ακίνητο περιλαμβανομένων μικροεξόδων συντήρησης κοινόχρηστων χώρων και κοινόχρηστων εγκαταστάσεων και εξαιρουμένων σοβαρών εξόδων συντήρησης, τροποποίησης ή αντικατάστασης τους.
(6)Ο ενοικιαστής ακινήτου υποχρεούται να δέχεται τη διενέργεια από τον ιδιοκτήτη λογικών επιδιορθώσεων, ανακαινίσεων και μετατροπών για τη συντήρηση ή τη βελτίωση του ακινήτου. » [8] Δείτε: McGreal v Wake - [1984] 1 EGLR 42. [9] « Κανονισμός 12(α): Γενικές Διατάξεις (πρώην κανονισμός 11(α)) - «Εκτός αν άλλως προβλέπεται στο Νόμο ή στους Κανονισμούς αναφορικά με τη διεξαγωγή της διαδικασίας τη λήψη μαρτυρίας και τη διασφάλιση του κύρους του δικαστηρίου εφαρμόζονται οι πρόνοιες του περί Δικαστηρίων Νόμου, 1960 και των Θεσμών με τις αναγκαίες προσαρμογές για να συνάδουν με τους σκοπούς του Νόμου.» [10] Δείτε: L.S.A. PACKERS & FORWARDERS LTD ν ΘΕΟΔΟΣΙΑΣ ΦΡΑΓΚΟΥ κ.α.
(1999)1Α Α.Α. 392. [11] Δείτε: Χρ. Ροδοσθένους ν. Γ. Ο. Φουρουκλά
(2010)1Β Α.Α.Δ.
- [12] Δείτε συναφώς: Γεωργία Χριστοφόρου ν. Μαρίας Τρακκούδη Κυπριανού, ECLI:CY:AD:2018:A133, Πολιτική Έφεση αρ. 68/2012, ημερομηνίας 27/3/
- Επίσης, δείτε σύγγραμμα The Law of Real Property των Megarry & Wade, 8η έκδοση, σελ 868 - 870, Κεφάλαιο «Common obligations of Landlord and Tenant», καθώς και το σύγγραμμα Woodfall' s Law on Landlord and Tenant, κεφάλαιο «Covenants for quiet enjoyment - breach of Covenant», παρ. 11.
- [13] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236,Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola κλπ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A546, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018, και ΝΑΤ JANGO FASHION LTD ν. Α.Κ.ΠΟΧΤΖΕΛΙΑΝ & ΥΙΟΙ (ΔΙΑΝΟΜΕΙΣ) ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2018:A443, Πολ. ΄Εφεση Αρ. 105/2014, ημερ. 15/10/
- [14] Το βασικότερο πρόβλημα της μαρτυρίας του, είναι ότι ακόμη και εάν γινόταν στο σύνολό της αποδεκτή, δεν θα επέφερε τις νομικές συνέπειες που η πλευρά των Ενοικιαστών επιθυμεί, το αλυσιτελές όμως της μαρτυρίας του θα επεξηγηθεί σε κατοπινό στάδιο. [15] Στις νομικές προεκτάσεις τούτης της συμφωνίας, θα αναφερθώ σε μεταγενέστερο στάδιο. [16] Αποτελεί κοινό τόπο ότι οι Ενοικιαστές έθεσαν ως όρο για να τηρήσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις την υπογραφή από τους Ιδιοκτήτες της σχετικής άδειας οικοδομής, αλλά οι νομικές προεκτάσεις και αυτής της ενέργειας θα αξιολογηθούν σε κατοπινό στάδιο. [17] Δείτε: Αγρότου ν. Αγρότου ECLI:CY:AD:2016:A263, Πολιτική Έφεση αρ. 288/2010, ημερ. 31/05/
- [18] Η ανυπαρξία ξεχωριστού τίτλου εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας αποτελεί στοιχείο που εξ' αντικειμένου περιορίζει τις αναπτυξιακές δυνατότητες ενός τεμαχίου. [19] Με βάση το άρθρο 6 του Πολεοδομίας Νόμου, ο αρμόδιος Υπουργός μπορεί να εκδίδει διατάγματα και εντολές προς επίτευξη των σκοπών της εν λόγω νομοθεσίας. Η εντολή του Υπουργού Εσωτερικών αρ. 1/2016, ημερ. 15/01/2016 αφορά τον καθορισμό «Προτύπων για Παροχή και Διαμόρφωση Χώρων Στάθμευσης», τα οποία εφαρμόζονται κατά τη διαδικασία άσκησης πολεοδομικού ελέγχου της ανάπτυξης σε περιοχές Τοπικών Σχεδίων ή Σχεδίων Περιοχής. Οι χώροι στάθμευσης που απαιτούνται για εμπορικές αναπτύξεις και γραφεία προσδιορίζονται στην παράγραφο 2, η παράγραφος 24 αναφέρεται στη «μείωση απαιτήσεων» και η παρ.26 στην «εξαγορά». [20] Συγκεκριμένα, εντοπίζονται ατέλειες ως προς τους προβαλλόμενους δικανικούς συλλογισμούς, τόσο ως προς τις μείζονες τους προτάσεις, όσο προς τα συμπεράσματά τους. Απορρίπτεται η αξίωση των Αιτητών, δίχως όμως να προσβάλλεται η εγκυρότητα του ενοικιαστήριου έγγραφου - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8, είτε κατ' επίκληση εξ' υπαρχής ακυρότητας, είτε κατ' επίκληση ματαίωσης της επίδικης σύμβασης, είτε άλλως πως. Επιπλέον, όχι μόνο δεν αμφισβητείται η ύπαρξη και η υποχρέωση για την καταβολή των διεκδικούμενων ενοικίων, αλλά ούτε καν αξιώνεται να αναγνωριστεί η νομιμότητα της παράλειψης αυτής. Ίδιο ζήτημα αναφύεται και από το κείμενο της τελικής γραπτής επιχειρηματολογίας των Ενοικιαστών. [21] Δείτε: Marketventures Ltd ν. Δικωμίτη,
(2009)1α Α.Α.Δ 383. [22] Η αξία και η βεβαιότητα που προσδίδει στις καθημερινές συναλλαγές η ύπαρξη γραπτού κειμένου, συμπτύσσεται στο γνωστό απόφθεγμα «verba volant, scripta manent» (τα λόγια πετούν, τα γραπτά μένουν), που αποδίδεται στον αυτοκράτορα Τίτο. [23] Δείτε: Georgiades v. Georgiades
(1988)1 C.L.R. 428 και C. Malathouras & Sons Ltd V. Λαϊκης Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ
(2004)1Β Α.Α.Δ 1233. Για τα περί της δυνατότητας και τις προϋποθέσεις παρουσίασης εξωγενούς μαρτυρίας προς ερμηνεία έγγραφης συμφωνίας, δείτε το Δίκαιο της Απόδειξης
(2014), Κεφ. 8, Έγγραφη Μαρτυρία, Ζ - Εξωγενής Μαρτυρία, σελ.374, όπου γίνεται πλήρης ανάλυση του εν λόγω θέματος. [24]Στη Marketrends Finance Ltd v. Πέρδικου κ.ά.
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1042 λέχθηκε: «Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι όταν μια συμφωνία έχει διατυπωθεί εγγράφως, εξωγενής μαρτυρία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για να αντικρούσει, τροποποιήσει, αφαιρέσει ή να προσθέσει στο περιεχόμενο των όρων του εγγράφου. Κατ' εξαίρεση στο γενικό κανόνα εξωγενής μαρτυρία μπορεί να επιτραπεί κάτω από συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως π.χ. για να αποδείξει την εγκυρότητα μιας συμφωνίας (Μαύρου ν. Θεοδώρου
(1984)1 C.L.R. 635), την πραγματική φύση της συναλλαγής (Kypio (I.T.H.) Company v. Kassapi [1980] 2 J.S.C. 259) και τη διφορούμενη ιδιότητα των συμβαλλομένων (Λοϊζίδου ν. Γεωργίου [1973] 9 J.S.C. 1219)». Σε σχέση ειδικά με συμφωνίες ενοικίασης, δείτε: Henderson v Arthur [1907] 1 KB 10 όπου απορρίφθηκε η εισήγηση περί ύπαρξης παράλληλης σύμβασης για πληρωμή του ενοικίου σε τριμηνιαία βάση, επειδή η εν λόγω εισήγηση βασιζόταν σε προφορική συμφωνία που αντίκειτο ευθέως προς τη ρητή πρόβλεψη του ενοικιαστηρίου για εξόφληση σε μηνιαία βάση. [25] Συναφώς, στη Clear Channel UK Ltd v Manchester City Council [2006] 1 EGLR 27 αναφέρθηκαν τα εξής: «.the fact remains that this was a contract negotiated between two substantial parties of equal bargaining power and with the benefit of full legal advice. Where the contract so negotiated contains not merely a label but a clause that sets out in unequivocal terms the parties' intention as to its legal effect, I would in any event have taken some persuading that its true effect was directly contrary to that expressed intention.» [26] Δείτε: ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7. [27] Στη Liberty Life Insurance Ltd v. Άντρης Μιχαήλ κ.α. Πολ. Έφεση 88/10 ημερομηνίας 08/03/2015 σημειώθηκε: «Υπάρχει δε, συναφώς, πάντοτε κατά νου ότι μια γραπτή συμφωνία περιέχει τα συμφωνηθέντα μεταξύ των συμβαλλομένων μερών κατά το χρόνο σύναψής της· αντανακλούν την κοινή πρόθεσή τους αναφορικά με το αντικείμενό της. ΄Οταν, στη συνέχεια, κατά την εκτέλεση της συμφωνίας, προκύψει διαφορά ως προς τη σημασία κάποιων όρων της, κριτής αυτής είναι ο ουδέτερος αναγνώστης του κειμένου της. Εφόσον δε η διαφορά αχθεί ενώπιον δικαστηρίου, το ρόλο αυτό αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει ο αρμόδιος για την εκδίκαση της υπόθεσης δικαστής, εφαρμόζοντας καθιερωμένους κανόνες ερμηνείας εγγράφων συμφωνιών. Ο συνήθης κανόνας, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει και σε συμπέρασμα ότι, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει, στους επίδικους όρους μιας συμφωνίας, οποιαδήποτε ασάφεια ή δυσκολία στην αντίληψη της σημασίας τους, συνίσταται στην απόδοση σ' αυτούς της συνήθους λεξικολογικής σημασίας, δηλαδή της σημασίας την οποία αυτοί φέρουν όταν χρησιμοποιούνται στην καθομιλουμένη, (βλ. Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ ν. Συμβ. Αποχετεύσεων Λ/σίας
(1999)1 Α.Α.Δ. 630∙ Pell Frischmann Cons. Ltd v. Δημοκρατίας
(2001)1 Α.Α.Δ. 33∙ Χαραλάμπους ν. Αχιλλέως κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. 1058 και Maison Jenny Ltd v. Krashias Footwear Industry Ltd
(2002)1 A.A.Δ. 1156).» [28] Συνεπώς, η παρούσα διακρίνεται σαφώς από την υπόθεση Ηλία Αριστοδήμου ν Τάκη Χαραλάμπους
(1990)1 Α.Α.Δ 319 όπου όχι μόνο ενοικιάστηκε καφεστιατόριο, αλλά ταυτόχρονα υπήρξε και ρητή ανάληψη υποχρέωσης από τον εκμισθωτή για την ανεμπόδιστη και απρόσκοπτη λειτουργία του. [29] Ενδιαφέροντα είναι και τα γεγονότα της Best v. Glenville [1960] 3 ALL ER όπου ενοικιάστηκε ένα δωμάτιο με σκοπό να χρησιμοποιηθεί ως bridge club. Ήταν εξ' αρχής εις γνώση των μερών ότι απαιτείτο άδεια (planning permission) από την αρμόδια αρχή για τον σκοπό αυτό, όπως και στην παρούσα περίπτωση. H αρμόδια αρχή απέρριψε το αίτημα του ενοικιαστή. Στην αγωγή για έξωση λόγω μη πληρωμής ενοικίων, ο ενοικιαστής πρόβαλε τον ισχυρισμό ότι ο σκοπός της ενοικίασης ήταν παράνομος και ως εκ τούτου η συμφωνία ενοικίασης παράνομη και μη εκτελεστή. Το δικαστήριο απέρριψε το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία ενοικίασης δεν ήταν παράνομη και η άρνηση της αρμόδιας αρχής δεν επηρέαζε την εγκυρότητα της συμφωνίας και συνεπώς τα οφειλόμενα ενοίκια μπορούσαν να ανακτηθούν. [30]Δείτε: ανωτέρω, στο νομικό πλαίσιο. [31] Το άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου, στο μέτρο που σχετίζεται με το δικαίωμα έξωσης λόγω μη πληρωμής των οφειλόμενων ενοικίων εντός των προθεσμιών που θέτει, έχει απρόσωπο, αντικειμενικό και επιτακτικό χαρακτήρα, δίχως να παρέχει διακριτική εξουσία στο Δικαστήριο να σταθμίσει άλλα κριτήρια, πέραν όσων σε αυτό διαλαμβάνονται. Συναφώς, δείτε: Katsiantonis v. Frantzeskou
(1981)1 C.L.R.
- [32] Δείτε: Paphos Stone C. Estates Ltd ν.
- Victoria Ann Ζαβρού κ.α.
(1998)1Γ Α.Α.Δ 1854. [33] Δείτε: Ζαβρού ν. Μιχαηλίδου
(1996)1ΑΑΔ
- [34] Στη βάση των λεχθέντων στην αγγλική απόφαση Upton ν. Townend [1855] 139 E.R.
- Το κατά πόσον η εν λόγω αγγλική νομολογιακή αρχή εφαρμόζεται στην Κύπρο, δεν εξετάστηκε επί της ουσίας. [35] Επίσης: Business Environment Bow Lane Ltd v Deanwater Estates Ltd - [2007] All ER (D) 317 (Jun). [36] Ως προαναφέρεται, στην Πολεοδομική Αίτηση αναφέρονται οκτώ και από την προσκομισθείσα μαρτυρία ο αριθμός κυμαίνεται μεταξύ τεσσάρων και έξι. [37] Όπως έχω αναφέρει προηγουμένως, οι Ιδιοκτήτες των άλλων δύο τεμαχίων δεν θα μπορούσαν εκ των προτέρων να είχαν αποδεχθεί την ενοποίηση των δικών τους τεμαχίων αφού, το ζήτημα της ενοποίησης και των τριών τεμαχίων δεν υφίστατο ως δεδομένο κατά τη σύναψη του επίδικου ενοικιαστήριου. [38] Για παράδειγμα, η «περιγραφή αναπτύξεως» στην πολεοδομική άδεια - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13, προσδιορίζεται ως «κατεδάφιση υφιστάμενης κατοικίας και δημιουργία ιδιωτικού υπαίθριου χώρου στάθμευσης» και επιβάλλεται όρος για υποβολή περιοριστικής σύμβασης για τη χωροθέτηση των χώρων στάθμευσης που απαιτούνται στο επίδικο τεμάχιο. [39] Για την επίδραση μιας παράλληλης συμφωνίας στο δόγμα της συμβατικής σχέσης, δείτε: The Law of Contract - Privity 6.20 - Implied Collateral Contract, σελ.
- [40] Δείτε: Μεταξύ άλλων: Κολάνη ν. Ταμπούρα
(2010)1 Α.Α.Δ.
- [41] Για να επιδικασθούν αποζημιώσεις θα πρέπει να υφίσταται και αιτιώδης συνάφεια (causation) μεταξύ των δύο. Στο 2ο εδάφιο του άρθρου 73 του περί Συμβάσεων Νόμου αναφέρεται: «Καμία αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης.» Αντίστοιχες αρχές ισχύουν και στην περίπτωση αδικοπραξίας. Σχετικά στο σύγγραμμα Clerk and Lindsell on Tords, 19η Έκδοση, Causation in Tort: General Principles -
- Remoteness of Damages αναφέρεται: «The faction of the test of remoteness is to set an outer limit to the damage for which the defendant will be held responsible. The possible consequences of any human contact are potentially endless [..] The law does not, however, impose indefinite liability. A line must be drawn to confine the responsibility of the defendant to those consequences of this wrongdoing which it is proper for him to shoulder». [42] Η κερδοφορία μιας επιχείρησης που ασχολείται με την εστίαση εξαρτάται από πάρα πολλούς σταθμισμένους και άλλους τόσους αστάθμητους παράγοντες. Η συνεχιζόμενη πανδημία, αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα για τη δεύτερη περίπτωση. Μόνο εφόσον αποκλεισθούν όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες δικαιολογείται η επιδίκαση οποιουδήποτε ποσού για απώλεια κερδών, δεδομένου ότι παρουσιαστεί και η κατάλληλη εξειδικευμένη μαρτυρία. Χρήσιμη καθοδήγηση ως προς το είδος, το επίπεδο και την έκταση της μαρτυρίας που πρέπει να παρουσιαστεί σε τέτοιες περιπτώσεις παρέχεται στη Vasiliou v Hajigeorgiou [2010] All ER (D)
- [43] Σχετικά: Shiptrans (ανωτέρω). [44] Δυνάμει του όρου 22 του ενοικιαστηρίου εγγράφου. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο