ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ν. ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗ, Αίτηση αρ.: Κ9/2018, 19/7/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELAR:2022:17 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ-ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου και Μ. Γεωργιάδου και Γ. Παναγιώτου, Μελών Αίτηση αρ.: Κ9/2018 Μεταξύ: ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ, [ ] Αιτητή και ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗ, [ ] Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 19/07/2022 Εμφανίσεις: Για τους Αιτητές: κος Α. Κλεάνθους για κκ. Ν.Κ. Κλεάνθους & Σια Δ.ΕΠ.Ε. Για τον Καθ' ου η αίτηση: κα Ευαγγελία Λαζαρίδου Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την Αίτησή του, με τον πιο πάνω τίτλο και αριθμό, η οποία καταχωρήθηκε στις 14.06.2018, ο Αιτητής αξιώνει τον καθορισμό, από το Δικαστήριο του ύψους του καταβλητέου ενοικίου του "διαμερίσματος [ ]", που στο εξής θα αναφέρεται, ως "το μίσθιο" ή "το διαμέρισμα". Απάντηση Ο Καθ' ου η αίτηση στην Απάντησή του, αρνείται την απαίτηση για αύξηση του ενοικίου του μίσθιου και υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι ο Αιτητής δεν είναι ο μόνος ιδιοκτήτης, αλλά συνιδιοκτήτης (μαζί με τρίτα πρόσωπα) της κοινόκτητης οικοδομής στην οποία περιλαμβάνεται και το μίσθιο. Διαδικασία: Το Δικαστήριο, στα πλαίσια της Δ.30, εξέδωσε στις 19.02.2019 οδηγίες για την ετοιμασία, από Λειτουργό Εκτιμήσεων, έκθεσης εκτίμησης για το ύψος του δίκαιου ενοικίου του μίσθιου. H έκθεση εκτίμησης ετοιμάστηκε στις 04.12.2019 και κατατέθηκε στις 05.12.
- Αντίγραφα παραδόθηκαν στις δύο πλευρές. Στις 21.02.2020, δόθηκαν οδηγίες στον Λειτουργό εκτιμήσεων για περαιτέρω έρευνα[1] (διότι δεν είχε προηγηθεί επιθεώρησή του μίσθιου και δεν είχε εντοπιστεί ικανοποιητικός αριθμός συγκριτικών ενοικιάσεων[2]). Στην βάση αυτών των οδηγιών, ετοιμάστηκε από τον Λειτουργό εκτιμήσεων, στις 14.08.2020, δεύτερη έκθεση εκτίμησης ("Έκθεση Εκτίμησης 2"), η οποία κατατέθηκε στο δικαστήριο αυθημερόν και αντίγραφα της παραδόθηκαν στις δυο πλευρές. Ακολούθως, εφόσον η παρούσα υπόθεση εμπίπτει στην κατηγορία των υποθέσεων ταχείας εκδίκασης, εκδόθηκαν οδηγίες για την κατάθεση της γραπτής μαρτυρίας της κάθε πλευράς. Στην πορεία της υπόθεσης, εγκρίθηκε και αίτημα του Καθ' ου η αίτηση για αντεξέταση του Αιτητή. Κατά τη μέρα της ακρόασης (αφού αντεξετάστηκε ο Αιτητής) παρουσιάστηκε ως μάρτυρας και ο Λειτουργός Εκτιμήσεων, ο οποίος αντεξετάστηκε από τις δυο πλευρές. Σε επόμενη δικάσιμο παρουσιάστηκαν οι τελικές αγορεύσεις και επιφυλάχθηκε η παρούσα απόφαση. Στις αγορεύσεις θα γίνει αναφορά όπου κριθεί απαραίτητο. Παραδεκτά γεγονότα
- Το μίσθιο και η περιγραφή του (όχι όμως το εμβαδόν του).
- Η κατοχή του μίσθιου από τον Καθ' ου η αίτηση, ως ενοικιαστή, από το έτος
- Η τελευταία γραπτή συμφωνία ενοικίασης (για την χρονική περίοδο από 07.07.2016 μέχρι 06.07.2017).
- Η μετατροπή της συμβατικής ενοικίασης σε θέσμια και η ιδιότητα του Καθ' ου η αίτηση, ως θέσμιου ενοικιαστή, από την εκπνοή της τελευταίας συμβατικής ενοικίασης (στις 06.07.2017).
- Το ύψος του ενοικίου του μίσθιου (€200 μηνιαίως) και ο χρόνος καθορισμού του. Μαρτυρία και αξιολόγηση Αιτητής Στη (γραπτή) μαρτυρία του, ο Αιτητής αναφέρεται στη τελευταία έγγραφη σύμβαση ενοικίασης που συνάφθηκε στις 15/7/2016, με τον Καθ' ου η Αίτηση. Η σύμβαση αυτή εξέπνευσε στις 6/7/2017 και έκτοτε ο Καθ' ου η Αίτηση διατηρεί, ως θέσμιος ενοικιαστής, το μίσθιο με τελευταίο μηνιαίο ενοίκιο €
- Η αρχική μίσθωση από τον Καθ' ου η αίτηση. ανατρέχει στο έτος 1999, με αρχικό ενοίκιο €273, το οποίο αργότερα αυξήθηκε σε €350 (στο έτος 2010). Κατά το έτος 2013, το ενοίκιο μειώθηκε σε €200 και παρέμεινε έτσι, παρά τη συμφωνία ότι το ποσό θα επανερχόταν στα €350 μετά την 6/7/
- Ο ίδιος είναι ο μοναδικός δικαιούχος του ενοικίου του μίσθιου, δυνάμει συμφωνίας διανομής με τη συνιδιοκτήτρια του επίδικου κτιρίου. Η συμφωνία προνοεί ότι το μίσθιο ανήκει αποκλειστικά στον ίδιο. Υποστηρίζει ο μάρτυρας ότι από τις δύο εκθέσεις εκτίμησης, που συντάχθηκαν από τον Λειτουργό εκτιμήσεων, η μόνη ορθή είναι η έκθεση του Δεκεμβρίου 2019, στην οποία καταγράφεται ως 90% του μέσου όρου των ενοικίων της περιοχής, σε 380 μηνιαίως. Η μεταγενέστερη έκθεση του Λειτουργού εκτιμήσεων που έγινε τον Αύγουστο του 2020 είναι λανθασμένη διότι: Α) Ο εκτιμητής παρέλειψε να περιλάβει τα υποστατικά με αριθμούς 41, 42 και 21, ενώ έλαβε υπόψη άλλα τρία υποστατικά τα οποία αρίθμησε ως Ε 7, Ε 8 και Ε
- Β) Δεν ζήτησε ο εκτιμητής τα ενοικιαστήρια έγγραφα (των συγκριτικών ενοικιάσεων), ενώ ο ίδιος τον εφοδίασε με το συμβόλαιο του υποστατικού Ε 9 από όπου προκύπτει ότι το ενοίκιο είναι €335 και όχι €
- Σχετική επιστολή για το ζήτημα αυτό στάληκε στον Λειτουργό εκτιμήσεων, και κατατέθηκε επίσης στον φάκελο του Δικαστηρίου. Το καταβαλλόμενο ενοίκιο του μίσθιου (το οποίο βρίσκεται σε κεντρική θέση) είναι χαμηλότερο των ενοικίων της περιοχής. Αντεξεταζόμενος, ο Αιτητής αναφέρθηκε, ξανά, στην ιδιοκτησία του μίσθιου και διευκρίνισε ότι ο ίδιος είναι ιδιοκτήτης κατά ½ μερίδιο του όλου κτιρίου, ενώ το υπόλοιπο ½ ανήκει στην σύζυγο του αδελφού του. Δεν έχουν συνάψει γραπτή συμφωνία διανομής, αλλά με τη συνιδιοκτήτρια του, έχουν προβεί σε προφορικό διαχωρισμό των διαμερισμάτων. Παρουσίασε αρχιτεκτονικά σχέδια, στα οποία υπέδειξε ότι η περιοχή του κτιρίου που ανήκει στον ίδιο έχει κόκκινο χρώμα, ενώ αυτή της συνιδιοκτήτριάς του έχει χρώμα μπλε. (Οι κοινόχρηστοι χώροι έχουν κίτρινο χρώμα). Στην βάση αυτής της συνεννόησης και για σκοπούς φορολογίας, ενημερώθηκε ο λογιστής ο οποίος υποβάλλει τις σχετικές δηλώσεις. Αξιολόγηση Ο Αιτητής δεν μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Σημειώνω πιο κάτω τα αξιοπρόσεκτα σημεία της μαρτυρίας του. · Η παραδοχή του ως προς την συνιδιοκτησία του μίσθιου βρίσκεται σε αντίθεση με το δικόγραφο του. (Παρόλα αυτά θα ληφθεί υπόψη, ως παραδοχή έναντι των συμφερόντων του). · Η ύπαρξη συμφωνίας διανομής δεν δικογραφείται, αλλά ούτε και υποστηρίζεται από μαρτυρία της συνιδιοκτήτριάς του Αιτητή και έχει παραμείνει μετέωρη. · Τα αρχιτεκτονικά σχέδια και η βεβαίωση του λογιστή, πέραν από μη αιτιολογημένη εξ ακοής μαρτυρία, πόρρω απέχει από την απόδειξη της συμφωνίας διανομής. · Ο ισχυρισμός περί της συμφωνίας επανόδου του ενοικίου στα €350, παρέμεινε γενικός και αόριστος. Δεν υποστηρίχθηκε από τις αναμενόμενες λεπτομέρειες και παρέμεινε επίσης μετέωρος. · O μάρτυρας έχει εκφράσει ανεπίτρεπτη γνώμη για ζητήματα που δεν έχει ειδικότητα, όπως η ορθότητα ή μη, των εκθέσεων εκτίμησης του Λειτουργού εκτιμήσεων και το εάν ενδείκνυται αύξηση στο ενοίκιο του μίσθιου. Αποκόμισα την εντύπωση ότι ο Αιτητής παρουσίασε τα γεγονότα της υπόθεσης με τρόπο ώστε να εξασφαλίσει την επιτυχία της Αίτησης του, αγνοώντας το καθήκον του προς τη δικαιοσύνη. Για τους πιο πάνω λόγους, από την μαρτυρία του Αιτητή αποδέχομαι μόνο τα γεγονότα που δεν αμφισβητούνται. Καθ' ου η αίτηση Ο Καθ' ου η Αίτηση στη γραπτή μαρτυρία του υποστηρίζει ότι ο Αιτητής δεν είναι εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του μίσθιου και δεν νομιμοποιείται στην προώθηση διαδικασίας καθορισμού ενοικίου. Κατέχει το μίσθιο από τον Μάιο του 1999, δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 7/5/1999, η οποία είχε διάρκεια μέχρι την 7/5/
- Έκτοτε ενοικιάζει αδιάκοπα το μίσθιο με διαδοχικές, ετήσιες, συμφωνίες. Παραδέχεται την ιδιότητα του θέσμιου ενοικιαστή, την οποία απέκτησε μετά την εκπνοή της έγγραφης συμφωνίας ημερομηνίας 15/7/
- Υπό την απειλή της μη ανανέωσης της ενοικίασης συγκατατέθηκε στην αύξηση του ενοικίου στα €350 (στις 6/7/2012), αλλά όταν κατέρρευσε το τραπεζικό σύστημα, τον Φεβρουάριο του 2013, το ενοίκιο του μίσθιου μειώθηκε μέχρι και το τέλος Ιουνίου 2013 σε €250 και ακολούθως (από τον Ιουλίου του 2013), μειώθηκε περαιτέρω σε €200 μηνιαίως. Δεν υπήρξε συμφωνία για επαναφορά στο ποσό των €
- Αυτό που συμφωνήθηκε ήταν ότι η μελλοντική αύξηση θα καθοριζόταν όταν θα έπαυε το ποσοστό του Υπουργικού Διατάγματος να είναι « 0% ». Από το έτος 2013 και ακόλουθα, συνάφθηκαν συμφωνίες με ετήσια διάρκεια στις 6/7/14, 15/7/15 και 15/7/16, με το ενοίκιο να διατηρείται στα €200 μηνιαίως (σε όλες τις συμφωνίες). Παρά την συμφωνία των διαδίκων, τον Ιουνίου του 2018, για καθορισμό του ενοικίου του μίσθιου σε €250 μηνιαίως από 1/1/2019, €300 μηνιαίως από 1/1/2021 (και ακολούθως αύξηση σε αυτά τα ποσά προς 8% ανά δύο έτη από 1/1/23, για τα επόμενα 6 χρόνια), ο Αιτητής αντισυμβατικά προχώρησε στην παρούσα Αίτηση. Το μίσθιο δεν ανακαινίστηκε και ούτε συντηρήθηκε, παρά τις οχλήσεις του ιδίου. Η εκτίμηση του Λειτουργού εκτιμήσεων που συντάχθηκε τον Αύγουστο του 2020 είναι ορθή και το μηνιαίο ενοίκιο των €200 είναι το δίκαιο ενοίκιο για το μίσθιο. Αξιολόγηση μαρτυρίας Καθ' ου η αίτηση Ο Καθ' ου η αίτηση, μου έχει κάνει καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του συνάδει με τις δικογραφημένες του θέσεις, παρουσιάζει συνοχή και συνέπεια και δεν έχει αμφισβητηθεί. Παρόλα αυτά, εντοπίζω στην μαρτυρία του τα εξής: · Στην απουσία γνώσεων και εμπειρίας, ο σχολιασμός της ορθότητας των εκτιμήσεων του Λειτουργού εκτιμήσεων, δεν αποτελεί αποδεκτή μαρτυρία. Σημειώνεται ωστόσο η αποδοχή από μέρους του, της συγκεκριμένης έκθεσης εκτίμησης. · Τα γεγονότα που οδήγησαν στον καθορισμό του τελευταίου ενοικίου (€200), δεν είναι επίδικά και ως άσχετα γεγονότα δεν θα ληφθούν υπόψη. · Ούτε η κατ' ισχυρισμό σύναψη συμφωνίας για τον καθορισμό του ενοικίου του μίσθιου (το 2018), αποτελεί αποδεκτή μαρτυρία, αφού έχει παραμείνει μετέωρη. Δεν δόθηκαν λεπτομέρειες του τρόπου, τόπου, χρόνου σύναψης, κτλ. Ούτε και των όσων διαμείφθηκαν. Αποδέχομαι, για τους πιo πάνω λόγους, την υπόλοιπη μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση. Γ. Έκθεση εκτίμησης Λειτουργού Εκτιμήσεων: Στις υποθέσεις καθορισμού ενοικίου, το Δικαστήριο καλείται (από τη νομοθεσία) να καθορίσει το δίκαιο ενοίκιο υπολογίζοντας "το αγοραίο ενοίκιο και τον μέσο όρο των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή", διεξάγοντας προς τούτου έρευνα (αν το θεωρήσει κατάλληλο)[3]. Στα πλαίσια αυτής της διεξαγωγής έρευνας, το Δ.Ε.Ε. έχει στη διάθεσή του τη βοήθεια των Λειτουργών Εκτιμήσεων, οι οποίοι έχουν "προσόντα πραγματογνώμονα στον Κλάδο Εκτιμήσεως Γης και Ενοικίων"[4]. Στα πλαίσια της νομοθεσίας (πρωτογενούς και δευτερογενούς), ετοιμάστηκαν στην παρούσα υπόθεση, δυνάμει σχετικών οδηγιών του Δικαστηρίου, η αρχική και η αναθεωρημένη έκθεση του Λειτουργού Εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λάρνακας, αναφορικά με το ύψος του δίκαιου ενοικίου του επίδικου υποστατικού. Κατά την προφορική του κατάθεση, ο Λειτουργός εκτιμήσεων, αναφέρθηκε στις εκθέσεις εκτίμησης που έχει συντάξει για την παρούσα υπόθεση, διευκρινίζοντας ότι χρησιμοποίησε την συγκριτική μέθοδο εκτίμησης και ότι σε αμφότερες τις εκθέσεις, οι συγκριτικές ενοικιάσεις βρίσκονται στο ίδιο κτίριο, ως το μίσθιο. Στην πρώτη έκθεση παρέλειψε να επιθεωρήσει το μίσθιο. Αντ' αυτού επιθεώρησε ένα από τα υπόλοιπα διαμερίσματα, που του υπέδειξε ο Αιτητής. Σε εκείνη την εκτίμηση ο μέσος όρος των ενοικίων υπολογίστηκε σε €6,81 ανά τ.μ. Τέθηκαν στην συνέχεια ενστάσεις για την παράλειψη επιθεώρησης του μίσθιου και έτσι διενεργήθηκε επιθεώρηση (στην παρουσία του Καθ' ου η αίτηση και της συνηγόρου του), όπου τελικά διαπίστωσε ότι το μίσθιο δεν ήταν ανακαινισμένο, σε αντίθεση με τα διαμερίσματα που λήφθηκαν υπόψη, ως συγκριτικά. Έτσι, στην δεύτερη έκθεση εκτίμησης (Αύγουστος 2020) λήφθηκαν υπόψη μόνο τα μη ανακαινισμένα διαμερίσματα. Δεν είχε, όμως, ο Αιτητής στην κατοχή του τα συμβόλαια των ενοικιάσεων αυτών και έτσι η εκτίμηση προχώρησε με τα στοιχεία που μπόρεσε να συλλέξει ο Λειτουργός Εκτιμήσεων και με τις αναφορές που γίνονται στην Απάντηση του Καθ' ου η αίτηση. Αφότου κατατέθηκε η δεύτερη έκθεση εκτίμησης, ο Αιτητής του παρουσίασε ένα νέο ενοικιαστήριο έγγραφο, το οποίο αφορούσε το συγκριτικό Ε9, με μηνιαίο ενοίκιο €335, αντί €
- Αυτό δεν ήταν υπόψη του κατά τον χρόνο ετοιμασίας της έκθεσης, παρά το ότι ζήτησε από τον Αιτητή τα αντίγραφα των συμβολαίων. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της αναθεωρημένης έκθεσης εκτίμησης (Τεκμήριο αρ. 4), λήφθηκαν υπόψη, ως συγκριτικές, εννιά συνολικά ενοικιάσεις, περιλαμβανομένου του μίσθιου. Ως προς τον καθορισμό της μικρής περιοχής, έχουν επιλεγεί ενοικιασμένα υποστατικά στην ίδια οικοδομή, όπου βρίσκεται και το μίσθιο. Τα συμπεράσματα στα οποία ο μάρτυρας αυτός καταλήγει είναι: · Το τελευταίο ενοίκιο του μίσθιου ανέρχεται σε €3,18 ανά τ.μ., · Ο μέσος όρος των ενοικίων στη μικρή περιοχή του μίσθιου ανέρχεται σε €4,97 ανά τ.μ., · Το αγοραίο ενοίκιο ανέρχεται σε €300 μηνιαίως. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας, αποδέχθηκε την εισήγηση ότι το ενοίκιο, όπως προκύπτει από το συμβόλαιο, του συγκριτικού Ε9 διαφοροποιεί τον μέσο όρο των ενοικίων. Απέρριψε την υποβολή ότι η δεύτερη έκθεση εκτίμησης είναι επισφαλής, υποστηρίζοντας ότι : · Εφόσον υπήρχαν στο κτίριο ανακαινισμένα και μη ανακαινισμένα διαμερίσματα, είναι λογικό να υπάρχει διαφορά στα ενοίκια αυτών των διαμερισμάτων. · Είναι συνήθης πρακτική να βασίζονται οι εκτιμητές σε πληροφορίες που λαμβάνονται προφορικά κατά την επιθεώρηση. Σχετικά με την πρώτη έκθεση εκτίμησης και τις συγκριτικές ενοικιάσεις υπό Ε2, 3, 4, ανέφερε ότι αυτά τα διαμερίσματα ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση από ότι το μίσθιο και η μη συμπερίληψη των ανακαινισμένων διαμερισμάτων στην δεύτερη εκτίμηση, οφείλεται στην προσπάθειά του να αποφύγει τις αναπροσαρμογές των ενοικιάσεων αυτών, αφού δεν ήταν συγκρίσιμες και απλά θα μειώνονταν οι αξίες τους, ώστε να συμβαδίζουν με τις αξίες των μη ανακαινισμένων. Ορθή είναι η δεύτερη έκθεση εκτίμησης του, καθότι στην πρώτη απουσίαζε το σημαντικό στοιχείο της επιτόπιας επιθεώρησης του μίσθιου. Είναι σημαντικό είπε να γνωρίζει ο εκτιμητής την κατάσταση του επίδικου ακινήτου. Επιβεβαίωσε έτσι, μετά την επιθεώρηση, ότι η κατάσταση του μίσθιου δεν ήταν η ίδια με τις συγκριτικές ενοικιάσεις, που είχε λάβει αρχικά υπόψη του. Αξιολόγηση μαρτυρίας Λειτουργού Εκτιμήσεων Σημειώνω, γενικά, ότι το Δικαστήριο έχει καθήκον να ελέγξει την ακρίβεια των συμπερασμάτων κάθε εμπειρογνώμονα προτού αυτά γίνουν ή όχι τελικά αποδεκτά [βλ. Πιττάλης ν. Ianira Enterprises Ltd
(1979)1 A.A.Δ. 814]. Όπως επιβεβαιώθηκε στην απόφαση Αυγουστή κ.α. ν. Ιωάννου
(2005)1 Α.Α.Δ. 1498, η γνώμη του πραγματογνώμονα πρέπει να τεκμηριώνεται με απόλυτη επάρκεια και πειστικότητα. Σε αντίθετη περίπτωση, το Δικαστήριο δεν θα αποδεχθεί την μαρτυρία του, ακόμα και εάν ήταν ο μοναδικός εμπειρογνώμονας που έχει παρουσιαστεί. Ο Λειτουργός Εκτιμήσεων μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση. Υπήρξε ειλικρινής μάρτυρας και σταθερός στις απαντήσεις του. Δεν διαπιστώνω να έχει υποπέσει σε σημαντικές αντιφάσεις σε κανένα στάδιο της αντεξέτασης του. Ήταν σε θέση να υποστηρίξει την δεύτερη έκθεση εκτίμησης του και να αιτιολογήσει επαρκώς την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, η οποία οδήγησε στην δεύτερη έκθεση εκτίμησης. Έχω πειστεί για το αξιόπιστο των στοιχείων που έλαβε υπόψη του (με εξαίρεση την συγκριτική ενοικίαση Ε9, την οποία σχολιάζω πιο κάτω). Σημειώνω ότι έχει προβεί σε επιτόπια έρευνα και ότι υπήρξε τόσο ειλικρινής ώστε να παραδεχθεί ότι η παράλειψη επιθεώρησης του μίσθιου, δημιουργεί αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία των συμπερασμάτων της πρώτης έκθεσης που είχε συντάξει. Η μη συμπερίληψη στην δεύτερη έκθεση εκτίμησης, των ενοικιάσεων που δεν ήταν συγκρίσιμες, δικαιολογείται εφόσον ο Λειτουργός είχε στην διάθεση του ικανοποιητικό αριθμό συγκρίσιμων ενοικιάσεων. Με έχει προβληματίζει το ζήτημα που προέκυψε από την συμφωνία ενοικίασης του συγκριτικού Ε9. Διαπιστώνω ότι το αυξημένο ενοίκιο των €335 αφορά τα έτη 2020 -2021 και όχι τον Μάρτιο του 2019, που είναι ο χρόνος στον οποίο ανατρέχουν τα ενοίκια των υπόλοιπων συγκριτικών ενοικιάσεων[5]. Βρίσκω έτσι ότι το αυξημένο ενοίκιο του Ε9 δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη, αφού αφορά μεταγενέστερο χρόνο. Με δεδομένη όμως την αμφιβολία που δημιουργήθηκε στο Λειτουργό, σχετικά με την ορθότητα του ενοικίου του συγκριτικού Ε9 που είχε λάβει υπόψη του, βρίσκω ορθό να αφαιρέσω το συγκριτικό αυτό από τον πίνακα των συγκριτικών ενοικιάσεων και να εξάγω τον μέσο όρο των ενοικίων βασιζόμενη στις υπόλοιπες οχτώ συγκριτικές ενοικιάσεις. (Η πρωτοβουλία αυτή του Δικαστηρίου βασίζεται στον εξεταστικό χαρακτήρα της παρούσας διαδικασίας και την δυνατότητα διερεύνησης. Βλ. Mιχαήλ Aνδρέας Nικολάου και Άλλοι ν. Kυπριακής Δημοκρατίας
(2009)1 ΑΑΔ 1063). Για τους πιο πάνω λόγους, αποδέχομαι το περιεχόμενο της αναθεωρημένης/ δεύτερης έκθεσης εκτίμησης του Λειτουργού Εκτιμήσεων, με την πιο πάνω διαφοροποίηση. Έτσι, τα συμπεράσματα της διαφοροποιούνται ως εξής: · Το τελευταίο ενοίκιο του μίσθιου ανέρχεται σε €3,18 ανά τ.μ., · Ο μέσος όρος των ενοικίων στη μικρή περιοχή του μίσθιου ανέρχεται σε €6,43 ανά τ.μ., · Το αγοραίο ενοίκιο ανέρχεται σε €300 μηνιαίως. Ευρήματα του Δικαστηρίου: Στη βάση των παραδοχών των δύο πλευρών, των μη αμφισβητούμενων γεγονότων και της αποδεκτής μαρτυρίας, βρίσκω ότι τα πραγματικά γεγονότα της υπόθεσης έχουν ως εξής: Ο Καθ' ου η αίτηση είναι ο ενοικιαστής του μίσθιου, από το έτος
- Την αρχική συμφωνία ενοικίασης, ακολούθησαν διαδοχικές έγγραφες συμφωνίες μέχρι το έτος
- Όταν και η τελευταία συμφωνία εξέπνευσε (στις 06.07.2017), ο Καθ' ου η αίτηση διατήρησε την κατοχή του μίσθιου, ως θέσμιος ενοικιαστής. Το μίσθιο χρησιμοποιείται ως κατοικία. Έχει συνολικό εμβαδό 71τ.μ. και βρίσκεται εντός των ορίων του Δήμου Λάρνακας, δηλαδή εντός ελεγχόμενης περιοχής, δυνάμει του περί Ενοικιοστασίου Νόμου 23/1983, (όπως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί και που στο εξής θα αναφέρεται ως "ο Νόμος") καθώς και δυνάμει των Κ.Δ.Π. 519/2007 και 525/
- Το μίσθιο αποτελεί ενοικιοστασιακό ακίνητο, όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου 23/1983, αφού συμπληρώθηκε και ενοικιάζεται, τουλάχιστον από τον Καθ' ου η αίτηση, αδιάκοπα από χρόνο που ανατρέχει πριν την 31.12.
- Το ενοίκιό του ανέρχεται στα €200,00 μηνιαίως και η τελευταία διαφοροποίηση του ανατρέχει στο έτος
- Νομική Πτυχή: Καθορισμός ενοικίου Εφόσον η επίδικη ενοικίαση εμπίπτει στις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου Ν.23/83, ως έχει τροποποιηθεί, ο καθορισμός του ενοικίου της διέπεται από το άρθρο 8 του Νόμου αυτού, το οποίο προνοεί τα εξής: "
(1)Ουδεμία αύξησις ενοικίου κατοικιών ή καταστημάτων δύναται να επιβληθή επί θεσμίου ενοικιαστού πλην ως εν τω παρόντι Νόμω διαλαμβάνεται.
(2)Είναι νόμιμον δια τον θέσμιον ενοικιαστήν ή τον ιδιοκτήτην οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εάν θεωρή εαυτόν ηδικημένον, να αποτείνεται δι' αιτήσεως εις το Δικαστήριον δια τον καθορισμόν του δικαίου ενοικίου του πληρωτέου εν σχέσει προς την τοιαύτην κατοικίαν ή κατάστημα: Νοείται ότι ουδεμία αίτησις καταχωρίζεται προ της παρελεύσεως δύο ετών από της ημερομηνίας καθ' ην ο ενοικιαστής έλαβε κατοχήν του ακινήτου ή από τις ημερομηνίας της τελευταίας αύξησης ή μείωσης του ενοικίου. . . .
(3)Εις ην περίπτωσιν υποβάλλεται τοιαύτη αίτησις εις το Δικαστήριον, το Δικαστήριον εξετάζει ταύτην και, κατόπιν διεξαγωγής τοιαύτης ερεύνης οίαν τούτο ήθελε θεωρήσει κατάλληλον και παροχής εις ένα έκαστον των διαδίκων της ευκαιρίας να τύχη ακροάσεως, και λαμβανομένων υπ' όψιν των εν τοις εδαφίοις
(4)και
(5)αναφερομένων περιορισμών και περιστάσεων, καθορίζει το δίκαιον ενοίκιον από της ημερομηνίας καταχωρήσεως της τοιαύτης αιτήσεως και το ούτω καθορισθέν ποσόν θεωρείται ως το ενοίκιον το οποίον ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλλη εις τον ιδιοκτήτην. Δια τους σκοπούς της παραγράφου ταύτης θα υπηρετούν παρά τω Δικαστηρίω Λειτουργοί Εκτιμήσεων οίτινες, κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου, θα δύνανται να διεξάγουν την έρευναν και να καταθέτουν την έκθεσιν των ενώπιον του Δικαστηρίου.
(4)(α) Το ανώτατον όριον του υπό του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου δεν θα υπερβαίνη ποσοστόν 14 τοις εκατόν διά τα πρώτα δύο έτη από της ενάρξεως ισχύος του παρόντος Νόμου, μετά το πέρας της οποίας περιόδου το ποσοστόν θα καθορίζεται ανά διετίαν υπό του Υπουργικού Συμβουλίου τη συστάσει του Υπουργού διά διατάγματος δημοσιευομένου εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας. Νοείται ότι, αν η πρώτη αίτηση που υποβάλλεται μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 1995 για αύξηση του ενοικίου βάσει του επιτρεπόμενου ποσοστού, που δεν υπερβαίνει τώρα το 14%, οδηγεί στον καθορισμό ενοικίου χαμηλότερου από το 40% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, τότε καθορίζεται ενοίκιο ίσο προς το 40% του μέσου αυτού όρου. Το ποσοστό 40% ως ανωτέρω, για την πρώτη ή τις επόμενες αιτήσεις αυξάνεται από 1.1.1997 κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες ανά διετία, μέχρις ότου ανέλθει στο 90% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής. (β) Το ανώτατον όριον του Δικαστηρίου καθοριζομένου δικαίου ενοικίου εν ουδεμιά περιπτώσει θα υπερβαίνη το 80% του εν εδαφίω
(4)(α) καθορισμένων ποσοστών διά τους εκτοπισθέντας και παθόντας. Διά τους σκοπούς της παρούσης παραγράφου οι όροι "εκτοπισθείς" και "παθών" κέκτηνται την εις τους όρους τούτους αποδιδομένην έννοιαν υπό του Μέρους V του παρόντος Νόμου.
(5)Τηρουμένων των πιο πάνω εδαφίων, για τον καθορισμό του δίκαιου ενοικίου πρέπει να υπολογίζεται το αγοραίο ενοίκιο και ο μέσος όρος των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η σπανιότητα παρόμοιων ακινήτων στην ίδια μικρή περιοχή, ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις (εκτός από τις προσωπικές), μεταξύ των οποίων η ηλικία, ο χαρακτήρας, το μέγεθος, η τοποθεσία, η κατάσταση του ακινήτου (και, προκειμένου περί διατηρητέας οικοδομής, κατά πόσο έχουν εκτελεσθεί σε αυτή έργα από τον ιδιοκτήτη της και με ποιο ύψος δαπανών), καθώς και οι παρεχόμενες σ' αυτό διευκολύνσεις. [.] " Το ποσοστό αύξησης και η επιφύλαξη του άρθρου 8
(4)(α) Ενώ στην παράγραφο (α) του άρθρου 8 υπάρχει ρητή πρόνοια για τον καθορισμό του δίκαιου ενοικίου, με ποσοστό που "θα καθορίζεται ανά διετίαν υπό του Υπουργικού Συμβουλίου", στην αμέσως επόμενη παράγραφο (δηλαδή στην επιφύλαξη του άρθρου αυτού)[6] υπάρχει μια διαφορετική πρόνοια. Στην επιφύλαξη αυτή γίνεται αναφορά στον "μέσο όρο των ενοικίων της μικρής περιοχής" και στον καθορισμό του δίκαιου ενοικίου δυνάμει αυτού του μέσου όρου. Βλέπουμε, έτσι, ότι ο νομοθέτης στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 8
(4)(α) ανέθεσε στην εκτελεστική εξουσία την αναθεώρηση του ποσοστού της αύξησης των ενοικίων. Αυτό καθορίζεται, σύμφωνα πάντα με τη νομοθεσία, ανά δύο έτη από το Υπουργικό Συμβούλιο και επομένως αναθεωρείται, ανάλογα με τις ισχύουσες περιστάσεις (οικονομικές, κοινωνικές κ.ο.κ.). Από τη θέσπιση του Νόμου 23/1983, το ποσοστό αυτό παρέμεινε αναλλοίωτο στο 14% μέχρι την 21.4.
- Από την 22.4.2009[7] μειώθηκε σε 8% και παρέμεινε έτσι μέχρι την 21.4.
- Στις 21.4.2013[8] το ποσοστό μηδενίστηκε και δεν έχει έκτοτε μεταβληθεί. Κατά τον χρόνο καταχώρισης της παρούσας Αίτησης (στις 14.06.2018), βρισκόταν σε ισχύ το διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου που έχει δημοσιευτεί ως Κ.Δ.Π. 88/2017 το οποίο διατήρησε και πάλι το ποσοστό αυτό σε 0% μέχρι και την 21.4.
- Είναι προφανές ότι το ποσοστό του πρώτου εδαφίου του άρθρου 8
(4)(α) του Νόμου έχει παραμείνει μηδενικό από την 21.4.2013, σε μια προσπάθεια περιορισμού των αρνητικών συνεπειών της γνωστής σε όλους οικονομικής ύφεσης του έτους 2013 (και ακόλουθα) που βίωνε η Κυπριακή Δημοκρατία. Η περίπτωση, όμως, της επιφύλαξης του άρθρου 8
(4)(α) είναι διαφορετική αφού σε αυτήν γίνεται αναφορά στον "μέσο όρο των ενοικίων της μικρής περιοχής" και στον καθορισμό του δίκαιου ενοικίου δυνάμει αυτού του μέσου όρου. Η πρόνοια για καθορισμό του ενοικίου, με βάση τον μέσο όρο των ενοικίων της μικρής περιοχής, μπορεί να τροποποιηθεί ή να καταργηθεί μόνο με νομοθετική πράξη. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι την ίδια εποχή (και αυτό αποτελεί δικαστική γνώση) που βίωνε η Κύπρος την οικονομική ύφεση του έτους 2013 και ακόλουθα (όταν το Υπουργικό Συμβούλιο μηδένισε με διάταγμα το ποσοστό της αύξησης) κατατέθηκαν στη Βουλή, διαδοχικά, αντίστοιχες προτάσεις Νόμου για την κατάργηση της επιφύλαξης του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 8
(4)(α) του Νόμου. Καμία όμως από αυτές τις προτάσεις νόμου εξασφάλισε την απαιτούμενη πλειοψηφία και έτσι οι πρόνοιες του εδαφίου 2 του άρθρου 8
(4)(α) έχουν παραμείνει αμετάβλητες μέχρι σήμερα. Ως εκ τούτου, η αγορά των ακινήτων έχει πλέον αφεθεί από την πολιτεία να προσαρμόζει μόνη της, τις ενοικιαστικές της αξίες. Το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων, στις περιπτώσεις Αιτήσεων Καθορισμού ενοικίου, εφαρμόζει ελεύθερα τις πρόνοιες της επιφύλαξης του δεύτερου εδαφίου του άρθρου 8
(4)(α) (αναζητώντας τον μέσο όρο των ενοικίων της μικρής περιοχής, καθώς και το αγοραίο ενοίκιο της ίδιας περιοχής, κτλ.), προκειμένου να εξάγει συμπέρασμα για το ύψος του δίκαιου ενοικίου. Στην έρευνα αυτή του Δικαστηρίου συνδράμει ο εκάστοτε Λειτουργός Εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου της κάθε επαρχίας. O κάθε διάδικος, εφόσον διαφωνεί με τα συμπεράσματα του Λειτουργού Εκτιμήσεων, έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει τη μαρτυρία εμπειρογνώμονα δικής του επιλογής και όλοι οι μάρτυρες (περιλαμβανόμενου και του Λειτουργού Εκτιμήσεων), αξιολογούνται σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της απόδειξης. Απομένει ο σχολιασμός της "απουσίας των συνιδιοκτητών - αναγκαίων διάδικων", ζήτημα που ο Καθ' ου η αίτηση προβάλλει στην τελική του αγόρευση Ο ορισμός του ιδιοκτήτη δίδεται στο άρθρο 2 του Ν.23/1983 και έχει ως εξής: "ιδιοκτήτης" περιλαμβάνει εν σχέσει προς οιονδήποτε ακίνητον παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον, πλην του ενοικιαστού, το οποίον δικαιούται ή θα εδικαιούτο, άνευ των διατάξεων του παρόντος Νόμου, εις κατοχήν ακινήτου, και εν περιπτώσει υπενοικιάσεως, ενοικιαστήν όστις υπενοικιάζει το ακίνητον ή οιονδήποτε μέρος τούτου" (Δική μου υπογράμμιση) Το κατά πόσον σε μία συγκεκριμένη υπόθεση βρίσκονται ενώπιον του δικαστηρίου όλοι οι αναγκαίοι διάδικοι, κρίνεται σε συνάρτηση με τα επίδικα θέματα (όπως προσδιορίζονται από τα δικόγραφα). Στην παρούσα περίπτωση, δεν γίνεται στην Αίτηση μνεία στην συνιδιοκτησία του επίδικου ακινήτου, αλλά αυτό προβάλλεται στην Απάντηση του Καθ' ου η αίτηση, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο Αιτητής δεν είναι ο μόνος ιδιοκτήτης του μίσθιου, αλλά συνιδιοκτήτης (μαζί με τρίτα πρόσωπα) της κοινόκτητης οικοδομής στην οποία περιλαμβάνεται και το μίσθιο. Το γεγονός αυτό παραδέχθηκε ο Αιτητής και επιβεβαιώνεται από το πιστοποιητικό εγγραφής ακίνητης ιδιοκτησίας το οποίο αφορά το τεμάχιο επί του οποίου ανεγέρθηκε η επίδικη οικοδομή. (Αυτή αποτελείται από αριθμό μονάδων στις οποίες περιλαμβάνεται και το μίσθιο). Η συνιδιοκτησία στην γη κατ' ιδανικά μερίδια, μεταφέρεται και στο σύνολο των μονάδων. Παρά την επίκληση από τον Αιτητή κάποιας συμφωνίας διανομής μεταξύ του ιδίου και της συνιδιοκτήτριας του, καμία τέτοια συμφωνία παρουσιάστηκε, αλλά ούτε και μαρτυρία από την συνιδιοκτήτρια, ώστε να επικυρώσει την ύπαρξη τουλάχιστον προφορικής συμφωνίας διανομής. Οι παραλείψεις αυτές, έχουν αφήσει μετέωρο τον ισχυρισμό του Αιτητή περί της αποκλειστικής δικής του ιδιοκτησίας και της ανυπαρξίας τρίτων αναγκαίων διαδίκων. Με την παραδοχή του Αιτητή περί της ύπαρξης συνιδιοκτήτη και εφόσον δεν έχει αποδειχθεί η διανομή των μονάδων, οι οποίες είναι εγγεγραμμένες στο όνομα του Αιτητή και τις συνιδιοκτήτριας του, κατά ένα δεύτερο μερίδιο στον καθένα, βρίσκω ότι η προώθηση της Αίτησης από τον ένα μόνο ιδιοκτήτη, πάσχει[9]. Εν κατακλείδι, δεν βρίσκονται στο Δικαστήριο, όλα τα φυσικά πρόσωπα που δικαιούνται σε κατοχή του μίσθιου. Δεν μου διαφεύγει η μεμονωμένη αναφορά στου Αιτητή, στην μαρτυρία του, σε δικαίωμα επικαρπίας. Αυτό το δικαίωμα όμως δεν δικογραφείται, αλλά ούτε και υποστηρίχθηκε, πέραν από αυτή την απλή αναφορά. Σημειώνω ότι εάν ο Αιτητής ήταν πράγματι ο επικαρπωτής του μίσθιου, θα είχε το δικαίωμα κατοχής και είσπραξης των καρπών της ακίνητης αυτής περιουσίας, εφ' όρου ζωής[10]. Δεν προωθήθηκε αυτή η θέση και επομένως η απουσία της συνιδιοκτήτριας του μίσθιου, η οποία αποτελεί ενδιαφερόμενο μέρος, δεν έχει δικαιολογηθεί επαρκώς. Το σημαντικό αυτό νομικό ζήτημα, κρίνει και την τύχη της παρούσας Αίτησης, η οποία θα πρέπει να απορριφθεί. Παρόλα αυτά, για σκοπούς πληρότητας της απόφασης, θα ολοκληρώσω την εξέταση του επίδικου καθορισμού ενοικίου. Υπαγωγή των ευρημάτων του δικαστηρίου στον εφαρμοστέο κανόνα δικαίου Ο τελευταίος καθορισμός του ενοικίου του μίσθιου ανάγεται στο έτος 2013, ενώ η παρούσα Αίτηση έχει καταχωρηθεί στις 14.06.2018. Το ποσό που το Δικαστήριο θα καθορίσει ως το δίκαιο ενοίκιο θα ανατρέχει στον χρόνο καταχώρισης της Αίτησης, (βλ. άρθρο 8
(3)του Νόμου)[11]. Με δεδομένο ότι, κατά τον χρόνο καταχώρισης της παρούσας Αίτησης, το ανώτατο ποσοστό αυξήσεως, δυνάμει του πρώτου εδαφίου του άρθρου 4(α) ανερχόταν (για την χρονική περίοδο από την 22/4/2017 μέχρι και την 21/4/2019), σε 0%, ανατρέχω στην πρόνοια της επιφύλαξης του εδαφίου 4(α): "Νοείται ότι, αν η πρώτη αίτηση που υποβάλλεται μετά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικού) Νόμου του 1995 για αύξηση του ενοικίου βάσει του επιτρεπόμενου ποσοστού, που δεν υπερβαίνει τώρα το 14%, οδηγεί στον καθορισμό ενοικίου χαμηλότερου από το 40% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής, τότε καθορίζεται ενοίκιο ίσο προς το 40% του μέσου αυτού όρου. Το ποσοστό 40% ως ανωτέρω, για την πρώτη ή τις επόμενες αιτήσεις αυξάνεται από 1.1.1997 κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες ανά διετία, μέχρις ότου ανέλθει στο 90% του εκάστοτε μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε σε 50% την 1.1.1997, 60% την 1.1.1999, 70% την 1.1.2001, 80% την 1.1.2003 και 90% την 1.1.2005. Κατά τον ουσιώδη χρόνο της καταχώρισης της παρούσας Αίτησης, ίσχυε το ποσοστό του 90% του μέσου όρου των ενοικίων της μικρής περιοχής. Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό του δίκαιου ενοικίου καθορίζονται ενδεικτικά, αλλά όχι περιοριστικά, στο εδάφιο 5 του άρθρου 8: "
(5)Τηρουμένων των πιο πάνω εδαφίων, για τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου πρέπει να υπολογίζεται το αγοραίο ενοίκιο και ο μέσος όρος των ενοικίων στην ίδια μικρή περιοχή, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η σπανιότητα παρόμοιων ακινήτων στην ίδια μικρή περιοχή, ενώ πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όλες οι περιστάσεις (εκτός οι προσωπικές), μεταξύ των οποίων η ηλικία, ο χαρακτήρας, το μέγεθος, η τοποθεσία, η κατάσταση του ακινήτου (και, προκειμένου περί διατηρητέας οικοδομής, κατά πόσο έχουν εκτελεσθεί σε αυτή έργα από τον ιδιοκτήτη και με ποιο ύψος δαπανών), καθώς και οι παρεχόμενες σ' αυτό διευκολύνσεις." (Δική μου υπογράμμιση) Η πιο πάνω πρόνοια της νομοθεσίας επιβάλλει όπως το Δικαστήριο, κατά τον καθορισμό του δικαίου ενοικίου, λάβει υπόψη του, εκτός από τον μέσο όρο των ενοικίων, το αγοραίο ενοίκιο της μικρής περιοχής και όλες τις περιστάσεις του επίδικου ακινήτου. Σχετικές είναι και οι αποφάσεις στις υποθέσεις Αθανασίου κ.α. ν. Χριστοδούλου κ.α.
(2006)1 Α.Α.Δ. 41, Γεωργιάδης v. Shaftakolas Estates Ltd
(1999)1 Α.Α.Δ. 1750, Φεραίος ν. Χρ. Γεωργιάδης Λτδ, Πολιτική έφεση 212/2010, ημερομηνίας 2.12.2015, ECLI:CY:AD:2015:D
- Επαναλαμβάνω το εύρημα μου, όσον αφορά τον μέσο όρο των ενοικίων της μικρής περιοχής του μίσθιου κατά τον ουσιώδη χρόνο, της παρούσας Αίτησης. Αυτός ανέρχονταν σε €6,43 ανά τ.μ. μηνιαίως και το αγοραίο ενοίκιο σε €
- Το 90% του μέσου αυτού όρου είναι €5,79 ανά τ.μ. και η εφαρμογή του στο εμβαδόν του μίσθιου δίδει ως αποτέλεσμα, €365 μηνιαίως. Με δεδομένο, ωστόσο, το αγοραίο ενοίκιο, το οποίο σύμφωνα με την νομολογία δεν πρέπει να αγνοείται και το οποίο δεν υπερβαίνει (στην παρούσα περίπτωση τα €300 μηνιαίως), βρίσκω ότι αυτό είναι το ποσό στο οποίο θα περιοριστεί και θα καθοριστεί το ενοίκιο του μίσθιου, αφού το αγοραίο ενοίκιο αποτυπώνει την τρέχουσα ενοικιαστική αξία, στην ελεύθερη αγορά, στον συγκεκριμένο χρόνο και η υπέρβαση του δεν θα αποτελούσε δίκαιο καθορισμό του ενοικίου. Στη βάση του πιο πάνω υπολογισμού, βρίσκω ότι θα δικαιολογείτο αύξηση στο ενοίκιο του μίσθιου στο ποσό των €300 μηνιαίως, από τον χρόνο καταχώρισης της Αίτησης (δηλαδή από την 14.06.2018). Στην βάση όμως των συμπερασμάτων μου αναφορικά με την απουσία ενδιαφερομένου μέρους και αναγκαίου διάδικου, από την παρούσα διαδικασία και τις συνέπειες αυτής της απουσίας, η Αίτηση δεν μπορεί να πετύχει. Κατάληξη: Με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων, η Αίτηση απορρίπτεται, με έξοδα υπέρ του Καθ' ου η αίτηση και εναντίον του Αιτητή, όπως αυτά θα υπολογιστούν και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] [2] Το αίτημα και η αιτιολόγηση του από τον Λειτουργό εκτιμήσεων καταγράφονται στο πρακτικό του Δικαστηρίου, ίδιας ημερομηνίας. [3] Βλ. άρθρο 8 του Ν.23/
- [4] Βλ. κανονισμό 10 του περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικού Κανονισμού
- [5] Βλ. Στήλη 11 του πίνακα των συγκριτικών ενοικιάσεων του Τεκμηρίου
- [6] Βλ. πιο πάνω: "Νοείται ότι [.]". [7] Δυνάμει της Κ.Δ.Π.115/2009 [8] Δυνάμει της Κ.Δ.Π.116/2013 [9] Βλ. Γεωργιάδου v. Γεωργιάδη
(1999)1(Β) Α.Α.Δ.1210 [10] Βλ. άρθρα 11 και 40 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224. [11]"
(3)Εις ην περίπτωσιν υποβάλλεται τοιαύτη αίτησις εις το Δικαστήριον, το Δικαστήριον εξετάζει ταύτην και, [.] καθορίζει το δίκαιον ενοίκιον από της ημερομηνίας καταχωρήσεως της τοιαύτης αιτήσεως και το ούτω καθορισθέν ποσόν θεωρείται ως το ενοίκιον το οποίον ο ενοικιαστής υποχρεούται να καταβάλλη εις τον ιδιοκτήτην." cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο