ΜΙΧΑΗΛ κ.α. ν. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗ, Αίτηση αρ.: E21/2018, 23/5/2022

(1)/1999 και με το άρθρο 4 του Νόμου 66

(1)/2004, στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.48 θ.1-3, 8, 9, στο άρθρο 29-32 του Ν.14/1960, στη Νομολογία και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από την ένορκη δήλωση της συνηγόρου των Αιτητών[1], η οποία αναφέρεται στην απόφαση που εκδόθηκε σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση και στο γεγονός ότι ο αυτός εξακολουθεί να του οφείλει το εξ' αποφάσεως χρέος. Υποστηρίζει ότι ο Καθ' ου η αίτηση εργάζεται και έχει εισοδήματα και μπορεί να ξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέους του και καλεί το Δικαστήριο να εκδώσει (μεταξύ άλλων) διάταγμα μηνιαίων δόσεων για ποσό €500,

1. Ένσταση: Στην ειδοποίηση για πρόθεση ένστασης, που καταχώρησε ο Καθ' ου η αίτηση στις 02.06.2021, προβάλλει ως λόγους ένστασης (α) την αδυναμία πληρωμής οποιουδήποτε ποσού για εξόφληση του εξ' αποφάσεως χρέους. (β) την ανυπαρξία δωρεάς, μεταβίβασης ή απόκρυψης, από μέρους του, περιουσιακών στοιχείων. (γ) το νόμῳ και ουσία αβάσιμο της αίτησης. Στην ένορκη δήλωση που υποστηρίζει την ένσταση του, ο Καθ' ου η αίτηση αναφέρει ότι είναι χαμηλοσυνταξιούχος και δεν εργάζεται, ενώ υπάρχουν ήδη σε βάρος του άλλα διατάγματα μηναίων δόσεων, τα οποία με δυσκολία πληρώνει καθώς και εντάλματα είσπραξης, τα οποία αδυνατεί να πληρώσει. Τυχούσα έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων σε βάρος του θα δυσχεράνει τη θέση του. Ακροαματική διαδικασία: Κατά την ακρόαση της αίτησης εξετάστηκε ενόρκως μόνο ο Καθ' ου η αίτηση και δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία για την πλευρά των Αιτητών. Εξέταση Καθ' ου η αίτηση Κατά την ένορκη εξέταση του, του, ο Καθ' ου η αίτηση ανέφερε ότι είναι 70 ετών, είναι xxx και εξασκούσε αυτό το επάγγελμα παλαιότερα. Τώρα δεν εργάζεται και η μηνιαία σύνταξη του ανέρχεται σε μόλις €573,00 (μετά τις αποκοπές Γεσύ). Δεν είναι ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας (και παρουσίασε σχετικά πιστοποιητικά έρευνας). Έχει σοβαρά προβλήματα υγείας (καρδιάς) για οποία λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή (παρουσίασε σχετική ιατρική βεβαίωση). Τα έξοδα του αφορούν: €300 μηνιαίως ενοίκιο κατοικίας €150 - 170 ανά διμηνία ρεύμα €70 - 80 νερό €20 -25 μηνιαίως σταθερό τηλέφωνο €150 -180 μηνιαίως ψώνια για το σπίτι €74 μηνιαίως φαρμακείο (€34 Γεσύ και €40 εκτός Γεσύ) €120 - 140 ετησίως για συντήρηση αυτοκινήτου €140 - 150 ετησίως άδεια κυκλοφορίας αυτοκινήτου €100 μηνιαίως στην Αστυνομία για εντάλματα Διαθέτει και κινητό τηλέφωνο Καπνίζει πολύ λίγο και ξοδεύει €7 το μήνα. Στα μηνιαία έξοδα συνεισφέρει και η σύζυγος του η οποία απασχολείται μερικώς, ως οικιακή βοηθός, με μηνιαίο εισόδημα όχι πέραν των €
2. Είναι ιδιοκτήτης ενός αυτοκινήτου (μάρκας xxx) το οποίο αγόρασε πριν 15 χρόνια. Χρησιμοποιεί και τα αυτοκίνητα των παιδιών του, τα οποία τον βοηθούν και οικονομικά όταν χρειαστεί. Οικονομική βοήθεια λαμβάνει και από την αδελφή του και αυτό καταγράφεται και στην τραπεζική κατάσταση λογαριασμού που παρουσίασε. Στην ίδια τραπεζική κατάσταση καταγράφεται και αριθμός χρεώσεων με παραλήπτη τον ΟΠΑΠ. Αυτές οι χρεώσεις έχουν γίνει σε τακτά χρονικά διαστήματα και αφορούν ποσά από €14 μέχρι €
3. Δεν αφορούν στοιχήματα είπε ο μάρτυρας αυτά τα ποσά, παρόλο που στοιχηματίζει κάποτε στο παιχνίδι JOKER. Τον βοηθούν στον ΟΠΑΠ δίνοντας του μετρητά με την χρέωση της τραπεζικής του κάρτας. Νομική Πτυχή: Εφόσον η αίτηση προωθήθηκε μόνο σε σχέση με την έκδοση σε βάρος του Καθ' ου η αίτηση διατάγματος μηνιαίων δόσεων, θα εξεταστεί από το Δικαστήριο μόνο αυτό το σκέλος της αίτησης. Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος (στο εξής "ο Νόμος") έχει τροποποιηθεί με το Νόμο 134(Ι)/1999, ο οποίος αντικατέστησε τα Μέρη VIII και ΙΧ. Στο βαθμό που εξακολουθεί να υπάρχει στο Νόμο η προγενέστερη της τροποποίησης πρόνοια, για την έκδοση από το Δικαστήριο διατάγματος πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις, θεωρώ ότι τυγχάνει εφαρμογής η νομολογία που ερμηνεύει (στο πλαίσιο των καταργημένων διατάξεων) τις αρχές με βάση τις οποίες το Δικαστήριο δύναται να διατάξει τον εξ' αποφάσεως οφειλέτη να εξοφλήσει το χρέος του με περιοδικές πληρωμές. Η νομολογία αποτελείται από παλιότερες και πρόσφατες αποφάσεις. Δέστε Rolandis Louca & Soteriades Ltd v. Andreas Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686, Gesico Photographic v. J.K.Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, Μιχαήλ ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ) Λτδ

(1993)1 Α.Α.Δ. 812, Λέρος Σαββα ν. Λαϊκής Τράπεζας (Χρημ.) Λτδ, Πολ. Έφ. 9542, ημερομηνίας 20.6.97, Χριστάκη ή άλλως Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034, Προκοπίου κ.α. ν. Ανδρέας Λάμπρου Λτδ, Πολιτική Έφεση Αρ. 11459, ημερομηνίας 27.1.2004. Διευκρινίζεται στη Νομολογία ότι το βάρος απόδειξης, στις αιτήσεις έρευνας, βρίσκεται στους ώμους του εξ αποφάσεως οφειλέτη, ο οποίος υποχρεούται να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη των περιουσιακών του στοιχείων, για να καταδείξει ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα εξόφλησης του χρέους του. Στην πρόσφατη απόφαση στην Έφεση Αρ. 31/2015 S.X. v. X.X. ημ. 19.10.2018, λέχθηκαν τα εξής από τον Παμπαλλή, Δ. "Όπως επιβεβαιώθηκε σε σειρά αποφάσεων, η διαδικασία αυτή στοχεύει στην εξέταση του εξ' αποφάσεως χρεώστη σχετικά με την ικανότητα του να πληρώσει το χρέος του. (Βλ. GESICO v. J.K. VIDEO ART CO. LTD.

(1991)1 Α.Α.Δ. 134). [.] το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του εξ' αποφάσεως οφειλέτη, ο οποίος θα πρέπει να καταδείξει ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του. Υποχρεούται προς τούτο να προβεί σε πλήρη αποκάλυψη των περιουσιακών του στοιχείων. (Βλ. Βασιλειάδης ν. Τσουρή

(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 43 και THE OLD SALT YACHTING CO. LTD. v. Bίκης, Αγ. Ναυτ. 42/2014, ημερ. 11 Ιουλίου 2018). Η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή του χρέους με δόσεις συναρτάται, όπως καθιερώθηκε από την προγενέστερη νομολογία επί του προκειμένου, άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειάς του, στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση των παιδιών και η προσωπική ευχέρεια του οφειλέτη για οικονομική του διακίνηση, ώστε να του επιτρέπεται μια αξιοπρεπής διαβίωση. (Βλ. Παναγιώτου ν. Μιχαήλ

(1998)1 Α.Α.Δ. 422, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Κωνσταντίνου

(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1034). [.] Υπήρχε και μια άλλη σοβαρή ασάφεια, την οποία το δικαστήριο δεν εξέτασε. Ο εφεσίβλητος, ενώ παραδέχθηκε ότι τα έξοδα συντήρησης της οικογένειας του τα επιμερίζεται με τη νυν σύζυγο του, αρνήθηκε να προσδιορίσει το ύψος των εισοδημάτων της συζύγου του, δηλώνοντας άγνοια, τη στιγμή που και εκείνη ήταν δημόσιος υπάλληλος και θα ήταν ευχερές να καθοριστεί, όχι για να προστεθεί στο εισόδημα του εφεσιβλήτου, αλλά για να καθοριστεί ποια ήταν η δική του συνεισφορά στα έξοδα της οικογενείας. Ακόμη, ανέφερε ενόρκως ότι τη δόση που έχει προς τη ΣΠΕ Σωτήρας για δάνειο που έχει συνάψει, την καταβάλλει, περιοδικά, η σύζυγος του. Στη δε απόφαση ΣΩΤΗΡΙΟΥ ν. UNIVERSAL BANK PUBLIC LTD, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 271/2013, 9/3/2020, ECLI:CY:AD:2020:A93 λέχθηκε από τον Μαλαχτό, Δ ότι: "Δεν πρέπει να διαφεύγει ότι ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης έχει την υποχρέωση να παρουσιάσει μαρτυρία για την οικονομική του κατάσταση και το βάρος απόδειξης ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του μετατοπίζεται στους ώμους του (Βασιλειάδης ν. Τσουρή

(2007)1 (Α) Α.Α.Δ. 43). Επομένως, στην περίπτωση που ο Εφεσείοντας και η οικογένεια του είχαν και άλλες βασικές ανάγκες θα έπρεπε να είχε παρουσιάσει τα σχετικά στοιχεία." Παραθέτω επίσης χαρακτηριστικό απόσπασμα από την απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου όπου στη σελίδα 1038 αναφέρονται τα εξής από τον έντιμο Νικήτα Δ.: « Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. . . . Μια συνοπτική παρουσίαση των ευρύτερων κριτηρίων με βάση τα οποία προσδιορίζεται η περιοδική (συνήθως μηνιαία) δόση για την αποπληρωμή δικαστικού χρέους επιχειρεί η απόφαση Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ.

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686: "Ο περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμος, Κεφ. 6, Μέρος ΙΧ - Η διαδικασία έρευνας σχετικά με τα μέσα του εξ αποφάσεως οφειλέτη είναι ανακριτικού χαρακτήρα - Η οικονομική ευχέρεια του οφειλέτη συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του ίδιου και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, (στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη) - Μετά τη διαπίστωση της οικονομικής ευχέρειας ο επακριβής καθορισμός του ποσού της δόσεως επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου."» Το Δικαστήριο καλείται να σταθμίσει τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν την στέγαση, τη διατροφή, την ιατρική περίθαλψη, τη μόρφωση των παιδιών του και κάποια ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του χρεώστη. [Βλ. Φλαγκοφάς (ανωτέρω) και Παναγιώτου ν. Μιχαήλ (ανωτέρω)]. Αξιολόγηση και πραγματικά γεγονότα: Παρακολουθώντας τον Καθ' ου η αίτηση στη διάρκεια της εξέτασης του, μου έχει κάνει σχετικά μόνο καλή εντύπωση. Αποδέχομαι ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι ηλικίας 70 ετών και συνταξιούχος. Αποδέχομαι επίσης την οικογενειακή του κατάσταση και το γεγονός ότι η σύντροφος του εργάζεται. Αποδέχομαι ότι οι οικογενειακές ανάγκες του είναι ως ο Καθ' ου η αίτηση περιγράφει, αφού παρουσίασε και αρκετά έγγραφα που υποστηρίζουν τα λεχθέντα του. Σημειώνω, ωστόσο, την άρνηση του Καθ' ου η αίτηση να παρουσιάσει σαφή μαρτυρία αναφορικά με τα εισοδήματα της συντρόφου του, ενώ είναι παραδεκτό ότι αυτή συνεισφέρει στα κοινά τους έξοδα. Με έχει επίσης προβληματίσει το γεγονός ότι υπάρχουν σωρεία χρεώσεων από τον ΟΠΑΠ για τις οποίες ο μάρτυρες δεν έχει δώσει επαρκείς εξηγήσεις. Βάρος απόδειξης Με δεδομένο ότι το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του ιδίου, για να αποδείξει ότι στερείται της οικονομικής δυνατότητας αποπληρωμής του παρόντος εξ' αποφάσεως χρέους, και έχοντας προβεί στις πιο πάνω διαπιστώσεις αναφορικά με την μαρτυρία του Καθ' ου η αίτηση, βρίσκω ότι αυτό το βάρος απόδειξης δεν αποσείσθηκε στο βαθμό που απαιτείται, από τον Καθ' ου η αίτηση. Εφαρμόζοντας λοιπόν όλες τις προαναφερόμενες αρχές στα γεγονότα της παρούσας αίτησης και λαμβάνοντας υπόψη: την ανάγκη για εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν εργάζεται και έχει προβλήματα υγείας τα μηνιαία εισοδήματα του την ηλικία και τη μόρφωση του Καθ' ου η αίτηση την ανάγκη του ιδίου και της συντρόφου του για αξιοπρεπή διαβίωση, ότι υπάρχουν και άλλα διατάγματα μηνιαίων δόσεων εναντίον του Καθ' ου η αίτηση, το ύψος του εξ' αποφάσεως χρέους και το χρόνο που απαιτείται για την αποπληρωμή του με μηνιαίες δόσεις, καταλήγω, ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι σε θέση να εξοφλήσει το χρέος του με μηνιαίες δόσεις των €30.- Ένορκη δήλωση συνηγόρου Το μοναδικό άλλο ζήτημα που απομένει να εξεταστεί είναι ο λόγος ένστασης που αφορά την ένορκη δήλωση, εκ μέρους των Αιτητών, από την συνήγορο τους. Επαναλαμβάνω ότι η κα Κουκούνη έχει παραθέσει τους λόγους για τους οποίους έχει η ίδια προβεί στην ένορκη δήλωση (οι οποίοι αφορούν τις ιδιάζουσες συνθήκες της πανδημίας και την κατάσταση της υγείας των πελατών της). Yπό τις περιστάσεις και στην βάση των όσων εξηγούνται στην ένορκη δήλωση της συνηγόρου, κρίνω δικαιολογημένη αυτή την ενέργεια της (χωρίς να παραγνωρίζω την βασική αρχή που συστήνει την αποχή των συνηγόρων από την παρουσίαση δικών τους ένορκων δηλώσεων στις υποθέσεις που χειρίζονται). ΚΑΤΑΛΗΞΗ Εκδίδεται εναντίον του Καθ' ου η αίτηση διάταγμα πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους του, με μηνιαίες δόσεις των €30,00 που θα ξεκινήσουν την 01/07/2022, και θα συνεχιστούν κάθε επόμενο μήνα, μέχρι εξόφλησης του χρέους του. Εναντίον του Καθ' ου η αίτηση επιδικάζονται τα έξοδα της παρούσας αίτησης, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα καταβληθούν διά των μηνιαίων δόσεων. (Υπ.) ................ Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο, Γραμματέας [1] Οι λόγοι που δεν επέτρεψαν στους Αιτητές να προβούν οι ίδιοι στην ένορκη δήλωση καταγράφονται από την κα Κουκούνη cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο