← Κύπρος

BETTABILT SERVICES LTD ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ κ.α., Αίτηση αρ. Κ23/2015, 28/2/2022

BETTABILT SERVICES LTD ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ κ.α., Αίτηση αρ. Κ23/2015, 28/2/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2022:26 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Χρ. Ραγουζαίου, Προέδρου και Δ. Κεμιτζή, Κ. Θεοδώρου, Μελών Αίτηση αρ. Κ23/2015 Μεταξύ: BETTABILT SERVICES LTD Αιτητών και

  1. xxx ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
  2. xxx ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 28.02.2022 Εμφανίσεις: Για τους Αιτητές: κος Λ. Χ" Νεοφύτου Για τις Καθ' ων η αίτηση 1 και 2: κος Γ. Παπαθεοδώρου Α Π Ο Φ Α Σ Η Στην παρούσα Αίτηση είχε προηγηθεί η έκδοση απόφασης, ερήμην των Καθ' ων η αίτηση 1 και
  3. Η απόφαση αυτή, ημερομηνίας 25.02.2016, παραμερίστηκε στις 25.05.2020 μετά από διαδικασία παραμερισμού που προώθησαν οι Καθ' ων η αίτηση. Ως αποτέλεσμα, η κυρίως Αίτηση οδηγήθηκε σε ακρόαση. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι οι διάδικοι συνδέονται με ενοικιαστική σχέση, όπου οι Αιτητές είναι οι ενοικιαστές του καταστήματος-γραφείου, το οποίο εξακολουθούν να κατέχουν και είναι ιδιοκτησίας των Καθ' ων η αίτηση 1 και
  4. Αυτό βρίσκεται "επί της Λεωφόρου xxx Πάφο, επί του τεμαχίου xxx, φ/σχ xxx, ενορία xxx, πλατεία xxx, οδός xxx", (και στο εξής θα αναφέρεται, ως "το μίσθιο" ή "το επίδικο κατάστημα" ή "το υποστατικό"). Η Αίτηση H Αίτηση καταχωρήθηκε στις 07.09.2015 και με αυτήν, οι Αιτητές απαιτούν από τις Καθ' ων η αίτηση, γενικές αποζημιώσεις για παράβαση σύμβασης και ειδικές για τα ποσά που αφορούν την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν στο μίσθιο, λόγω διαρροής όμβριων υδάτων από την οροφή αυτού. Ζητούν επίσης την έκδοση προστακτικού διατάγματος για την επιδιόρθωση και/ή την μόνωση της ταράτσας από τις Καθ' ων η αίτηση. Στην πορεία της ακρόασης, μειώθηκε και η απαίτηση των Αιτητών[1] σε €3.914,69 πλέον εκτιμητικά και δικηγορικά έξοδα, τόκο και ΦΠΑ. Απάντηση Οι Καθ' ων η αίτηση στην Απάντηση τους αρνούνται τους ισχυρισμούς των Αιτητών περί της πρόκλησης ζημιών στο μίσθιο, για τις οποίες οι ίδιες έχουν νομική υποχρέωση αποκατάστασης. Περαιτέρω, αρνούνται ότι απώλεσαν οι Αιτητές την πρόσβαση στην ταράτσα του μίσθιου ή ότι οι ίδιες επέτρεψαν την δημιουργία φθορών στην ταράτσα ή στην μόνωση της. Υποστηρίζουν ότι: (α) οι Αιτητές είχαν την υποχρέωση, δυνάμει της συμφωνίας ενοικίασης, να αποκαθιστούν τι φυσικές φθορές στο μίσθιο. (β) οι ίδιες έχουν προβεί σε ασφαλή μόνωση της ταράτσας σε 3 διαφορετικές περιπτώσεις έτη 2012, 2013 και 2014 με ειδικούς που οι Αιτητές υποδείκνυαν, με αποτέλεσμα την μόνωση της ταράτσας και την αποκατάσταση των όποιων ζημιών, προς πλήρη ικανοποίηση των Αιτητών. (γ) Δεν νομιμοποιούνταν οι Αιτητές να προβούν σε δαπάνες στο μίσθιο χωρίς την προηγουμένη έγκριση των Καθ' ων η αίτηση ή του Δικαστηρίου. Διαδικασία: Η ακρόαση της Αίτησης ξεκίνησε στις 14.06.2021 και ολοκληρώθηκε στις 29.09.2021, οπότε και επιφυλάχθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου. Στη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας παρουσιάστηκαν συνολικά τρεις μάρτυρες (δυο για τους Αιτητές και ένας για τις Καθ' ων η αίτηση) και κατατέθηκε αριθμός τεκμηρίων. Γεγονότα και έγγραφα που δεν αμφισβητούνται Δεν προβήκαν οι διάδικοι σε κοινή δήλωση παραδεκτών γεγονότων. Τα γεγονότα που δεν αμφισβητήθηκαν προκύπτουν από το περιεχόμενο των δικογράφων και την προσαχθείσας μαρτυρίας και είναι τα κάτωθι: Οι Καθ' ων η αίτηση είναι συνιδιοκτήτριες του μίσθιου. Η Αιτήτρια νοίκιασε το μίσθιο, δυνάμει γραπτής συμφωνίας ημερομηνίας 27.01.
  5. Η επίδικη συμφωνία εξέπνευσε και οι Αιτητές συνέχισαν να διατηρούν την κατοχή του μίσθιου, από ημερομηνία πριν την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης. Το μίσθιο βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή. Στάλθηκαν από τους Αιτητές και παραλήφθηκαν από τις Καθ' ων η αίτηση, οι επιστολές ημερομηνίας 03.01.2012 και 07.01.
  6. Η τελευταία, απαντήθηκε στις 28.01.
  7. Μαρτυρία και αξιολόγηση Μάρτυρες Αιτητών: Ο πρώτος μάρτυρας για τους Αιτητές (Μ.Α.1), Μ.Μ., είναι ο διευθυντής των Αιτητών, οι οποίοι ασχολούνται με κτηματομεσιτικές και κατασκευαστικές εργασίες και είναι οι ενοικιαστές του μίσθιου, το οποίο ανήκει στις Καθ' ων η αίτηση 1 και
  8. Ο ίδιος είναι πτυχιούχος Πολιτικός Μηχανικός. Στην γραπτή δήλωση που κατέθεσε αναφέρει τα εξής: Οι Αιτητές νοίκιασαν το μίσθιο δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 27.1.1988, η οποία εξέπνευσε προ πολλών ετών και έχουν έτσι καταστεί θέσμιοι ενοικιαστές. Το μίσθιο κατά την έναρξη της ενοικίασης βρισκόταν σε μέτρια προς καλή κατάσταση. Δεν διαθέτει τουαλέτα στον εσωτερικό χώρο, αλλά μόνο εξωτερικά (σε αυλή). Κατά το έτος 2005, οι Αιτητές προβήκαν σε "αναγκαστική ανακαίνιση" του μίσθιου, λόγω της σύνδεσης του με το αποχετευτικό σύστημα, το οποίο διαπέρασε το εσωτερικό του. Είχαν τότε τοποθετήσει εσωτερικά (σε όλο το ισόγειο) πάτωμα παρκέ και ψευδοτάβανο στην οροφή του ισογείου όπου αυτή δεν καλυπτόταν από το μεσοπάτωμα. Επένδυσαν τους τοίχους με γυψοσανίδα (ύψους ενός μέτρου) και πέτρα (ολόκληρος τοίχος). Εξωτερικά, κάλυψαν μέρος της πρόσοψης με γυψοσανίδα και διακοσμητική πέτρα, αντικατέστησαν τους υαλοπίνακες (στην αριστερή πλευρά) και την πόρτα εισόδου και τοποθέτησαν στην αυλή κεραμικά πάνω από το φθαρμένο τσιμεντένιο δάπεδο. Το μίσθιο είναι ισόγειο και υπάρχει πρόσβαση στην ταράτσα με εξωτερική μεταλλική σκάλα. Περί το έτος 2009, οι Καθ' ων η αίτηση επέτρεψαν στους ενοικιαστές παρακείμενης ταβέρνας να χρησιμοποιούν την ταράτσα του μίσθιου ως χώρο εστίασης. Τοποθετήθηκαν στην ταράτσα τραπεζάκια, καρέκλες, αποθήκη και κτιστοί ανθώνες και δημιουργήθηκαν φθορές στην μόνωση και άλλες ζημιές. Δεν είχαν οι Αιτητές πρόσβαση πλέον στην ταράτσα για να επιδιορθώσουν τις ζημιές ή να την μονώσουν (κάτι που απαγόρευαν οι Καθ' ων η αίτηση). Οι μικρές διαρροές υγρασίας που υπήρχαν εξ' αρχής στο μίσθιο, επιδεινώθηκαν όταν τοποθετήθηκαν στην ταράτσα κεραμικά, από τα τρίτα πρόσωπα. Τα κεραμικά αυτά παγίδευαν το νερό και άρχισε σοβαρή διαρροή στην στέγη. Ενημέρωσε σχετικά τις Καθ' ων η αίτηση και τους κατόχους της ταράτσας και απέστειλε επίσης επιστολές. Οι Καθ' ων η αίτηση ανέθεσαν, περί το τέλος του έτους 2012, την στεγανοποίηση της ταράτσας σε κάποιο xxx. Αυτή έγινε με ελαττωματικό τρόπο και η διαρροή νερού συνεχίστηκε τον χειμώνα του 2012 -
  9. Επαναλήφθηκε η επιδιόρθωση της μόνωσης, από τις Καθ' ων η αίτηση (και πάλι χωρίς αποτέλεσμα). Επιπλέον οι Καθ' ων η αίτηση έβαψαν το εσωτερικό του μίσθιου. Αποτελούσε υποχρέωση των Καθ' ων η αίτηση: η επιδιόρθωση των φυσικών φθορών του μίσθιου η στεγανοποίηση της ταράτσας με αποτελεσματικό τρόπο η αποτροπή πρόκλησής ζημιών στους Αιτητές από τρίτους. Ενημέρωσε τις Καθ' ων η αίτηση για τις ζημιές στο μίσθιο, γραπτώς, στις 20.12.
  10. Αυτές οι ζημιές εκτιμήθηκαν από τον Μ.Α.2 στο ποσό των €5.620,00 και αφορούσαν: αντικατάσταση του μεσοπατώματος από γυψοσανίδα και του ξύλινου παρκέ ισογείου διόρθωση και βάψιμο ταβανιού -οροφής και τοίχου κλίμακος ηλεκτρική εγκατάσταση και αντικατάσταση φωτιστικών απώλεια εργατοωρών Ακολούθησε αλληλογραφία μεταξύ των διαδίκων (κατά τα έτη 2014 και 2015), όπου οι Αιτητές κάλεσαν εκ νέου τις Καθ' ων η αίτηση να διορθώσουν το μίσθιο. Συμφωνήσαν, τότε, οι ενοικιαστές της ταβέρνας να προβούν σε επιδιόρθωση της ταράτσας, υπό την επίβλεψη του Μ.Α.
  11. Σε αυτή την γραπτή ενημέρωση από μέρους των Καθ' ων η αίτηση, οι Αιτητές απάντησαν επίσης γραπτώς, στις 13.03.2015, αλλά η επιστολή αυτή επιστράφηκε ως "αζήτητο". Σε αυτήν αναφέρονταν στον τρόπο που θα γίνονταν οι επιδιορθώσεις, ώστε το πρόβλημα να λυθεί οριστικά. Αυτά λέχθηκαν και προφορικά. Στην διάρκεια των εργασιών οι Αιτητές αγόρασαν, λόγω της άρνησης των ιδιοκτητών να αγοράσουν και να τοποθετήσουν ειδικά τσιμεντοειδή υλικά για στεγανοποίηση, τα ειδικά αυτά υλικά, αξίας €379,
  12. Τελικά η επιδιόρθωση έγινε, όχι όμως ως οι δικές του υποδείξεις, αλλά με προχειρότητα. Αποτέλεσμα τούτου ήταν να προκληθεί περαιτέρω ζημιά, λόγω υγρασίας, στο πάτωμα, στο ψευδοτάβανο και στην τοιχοποιία και οι Αιτητές να αναγκαστούν να προβούν (τον Μάρτιο - Απρίλιο του 2015) σε αλλαγή μέρους του πατώματος και του ψευδοτάβανου, κάλυψη των τοίχων με γυψοσανίδα και βάψιμο του μίσθιου. Τοποθέτησαν επίσης οι Αιτητές, με δικά τους έξοδα, ειδικό μηχανισμό στην οροφή για προστασία του ψευδοτάβανου από τις διαρροές νερού. Παρουσίασε αριθμό τιμολογίων για τις αγορές των υλικών και τραπεζικές επιταγές, για τα εργατικά έξοδα. Κατά τον χειμώνα του 2015 υπήρξαν και πάλι (μειωμένες) διαρροές και οι Αιτητές στεγανοποίησαν τον Απρίλιο του 2016 το σκρίτ, με τσιμεντοειδές υλικό, με αποτέλεσμα την επίλυση του προβλήματος και την αποκατάσταση της οροφής. Υπέδειξε και περιέγραψε στις φωτογραφίες που παρουσίασε (Τεκμήρια 5 και 7) τις ζημιές που προκλήθηκαν στο μίσθιο. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το κόστος της αποκατάστασης των ζημιών ήταν τελικά περισσότερο από αυτό που εκτίμησε ο ΜΑ2, διότι έγινε «βελτιωμένη» εργασία και επίσης ότι η εκτίμηση δεν περιλαμβάνει όλες τις ζημιές αφού αυτή συντάχτηκε το 2014, ενώ η αποκατάσταση έγινε το
  13. Παρόλα αυτά, η απαίτηση των Αιτητών περιορίζεται στην επαναφορά του μίσθιου στην προτέρα του κατάσταση. Αρνήθηκε την υποβολή ότι οι Αιτητές έκαναν εκτεταμένες εργασίες, διότι ανακαίνισαν το μίσθιο. Οι επιδιορθώσεις των Καθ' ων η αίτηση, το 2013, δεν είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα "διότι ήταν φθηνές". Απέτυχε η μόνωση της ταράτσας το 2013, λόγω του ύψος του σκρίτ, το οποίο παρέμεινε χαμηλό (στα 5 εκατοστά) ενώ οι κανονισμοί απαιτούν 10 εκ. Στην περίπτωση του μίσθιου όφειλε να ήταν 10 -17 εκ., ώστε να δημιουργηθεί ικανοποιητική κλήση, για να φεύγει το νερό. Οι Αιτητές αποκατέστησαν το μίσθιο, αφότου ειδοποίησαν τις ιδιοκτήτριες σχετικά, μέσω των δικηγόρων τους, διότι δεν επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν το μίσθιο, αφού είχαν ήδη επενδύσει σε αυτό €20.000,
  14. Η τοποθέτηση παρκέ, μετά το σχίσιμο του πατώματος λόγω της σύνδεσης με το αποχετευτικό σύστημα, ήταν η λύση που επέλεξαν οι Αιτητές, αφού δεν το αποκατέστησαν οι ιδιοκτήτες. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Α.1 Ο Μ.Α.1 μου έχει κάνει σχετικά καλή εντύπωση. Βρίσκω όμως ότι κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια να μας πείσει για την εσφαλμένη επιλογή των τεχνικών από μέρους των Καθ' ων η αίτηση και για τον λόγο που η επιδιόρθωση της μόνωσης μέχρι το έτος 2015 δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα και παράλληλα αναλώθηκε στην προβολή των δικών του γνώσεων και ορθών υποδείξεων, που όμως δεν ακολουθήθηκαν. Βρίσκω υπερβολικό το μέρος αυτό της μαρτυρίας του, το Μ.Α.1, η οποία δεν ήταν και απόλυτα σχετική με τα επίδικα θέματα. Με δεδομένη την αποδοχή από τον Μ.K.1 της ιδιότητας του μάρτυρα αυτού, ως Πολιτικού μηχανικού, αποδέχομαι ότι αυτός μπορεί να περιγράψει το ελάττωμα στην οροφή και να εκφέρει γνώμη τον λόγο της διαρροής των όμβριων υδάτων στο εσωτερικό του μίσθιου. Ως προς την υπόλοιπη μαρτυρία του Μ.Α.1 βρίσκω ότι αυτός απαντούσε αυθόρμητα και ήταν σταθερός στις απαντήσεις του, παρά την μακρά αντεξέταση του. Διαπιστώνω ότι υπήρξε ειλικρινής μάρτυρας και αποδέχομαι την υπόλοιπη μαρτυρία του. Συγκεκριμένα, αποδέχομαι ότι το μίσθιο στην διάρκεια της επίδικης ενοικίασης παρουσίαζε πρόβλημα διαρροής νερού από την ταράτσα το εσωτερικό του και ότι παρά την εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης του υδατοστεγούς της οροφής από μέρους των Αιτητών, στα έτη 2012 και 2013, το πρόβλημα δεν λύθηκε οριστικά. Το μίσθιο, κατά το έτος 2014 παρουσίασε ζημιές στο εσωτερικό του λόγω της διαρροής βρόχινου νερού από την ταράτσα του μίσθιου, τις οποίες επιθεώρησε και εκτίμησε ο Μ.Α.
  15. οι Αιτητές απέστειλαν, μέσω των συνηγόρων τους, ταχυδρομικώς, στις Καθ' ων η αίτηση, γραπτές ειδοποιήσεις (ημερ. 10.12.2013, 7.1.2014, 12.2.2015, 13.3.2015, 18.5.2015) αναφορικά με την διαρροή νερού από την οροφή του μίσθιου και την πρόκληση ζημιών. οι Αιτητές καταχώρησαν την παρούσα Αίτηση και στην συνέχεια επιδιόρθωσαν τις ζημιές στο μίσθιο. Η μόνωση επιδιορθώθηκε ξανά από τις Καθ' ων η αίτηση σε συνεργασία με τους κατόχους της ταράτσας και τον Μ.Α.1, στο έτος
  16. Κατά το έτος 2016, οι Αιτητές στεγανοποίησαν εκ νέου την ταράτσα, αποκαθιστώντας το υδατοστεγές της οροφής. Ο δεύτερος μάρτυρας των Αιτητών (Μ.Α.2) Στ. Α., στην γραπτή του δήλωση αναφέρει τα εξής: Είναι Πολιτικός Μηχανικός με εμπειρία 40 ετών, μέλος του Ε.Τ.Ε.Κ., με πανεπιστημιακές σπουδές στο Ηνωμένο Βασίλειο. Του ανατέθηκε, από τους Αιτητές, στις 04.03.2014, η εκτίμηση των ζημιών που είχαν προκληθεί στο μίσθιο από βροχόπτωση. Επισκέφθηκε το μίσθιο τον Μάρτιο του 2014 όπου διαπίστωσε ότι από την ταράτσα του μίσθιου υπήρχε διαρροή βρόχινου νερού στο εσωτερικό του, λόγω της μη ικανοποιητικής υδατοστεγάνωσης της ταράτσας. Εκτίμησε τις ζημιές και ετοίμασε έκθεση εκτίμησης, με συμφωνηθείσα αμοιβή €250,00 πλέον Φ.Π.Α. Υπήρχαν ζημιές στο πάτωμα, στο ψευδοτάβανο, στους τοίχους, στην ηλεκτρική εγκατάσταση, στα φωτιστικά και στη διακόσμηση του καταστήματος. Συνέταξε έκθεση εκτίμησης και υπολόγισε το κόστος της αποκατάστασης τους σε €5.620,
  17. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας αναφέρθηκε στη βροχόπτωση που προηγήθηκε της επίσκεψης του στο μίσθιο. Ήταν εκτεταμένη είπε, αφού έβρεχε αρκετές ώρες και όταν επισκέφθηκε το μίσθιο, το πρωί της 04.03.2014, ακόμα έσταζαν νερά από την πλάκα. Από τις ενώσεις στη γυψοσανίδα και τα ηλεκτρικά σημεία του μεσοπατώματος το νερό έσταζε στο ισόγειο, όπου είχαν τοποθετηθεί κουβάδες για να το μαζεύουν. Στις 8 - 8:30 π.μ. οι κουβάδες ήταν μισογεμάτοι. Στο μεσοπάτωμα δεν υπήρχαν κουβάδες, αφού το ψευδοτάβανο (γυψοσανίδα που έκλεινε απλά το κενό του μεσοπατώματος) ήταν ελαφριά κατασκευή στην οποία δεν μπορούσε κάποιος να πατήσει, διότι κρεμόταν από το ταβάνι με λεπτά σύρματα. Μόνο όπου υπήρχε μπετόν στο μεσοπάτωμα μπορούσε κάποιος να σταθεί. Η ζημιά στο πάτωμα του ισογείου είχε ήδη συντελεστεί διότι το παρκέ απορρόφησε υγρασία και έχρηζε πλέον αντικατάστασης. Ξύλινο παρκέ είναι και το πάτωμα που είναι "laminated" αφού και αυτό περιέχει ξύλο MDF. Η πληροφόρηση που είχε ήταν ότι το παρκέ ήταν προηγουμένως στεγνό. Το ίδιο ανέφερε και για το ψευδοτάβανο. Η γυψοσανίδα δεν στεγνώνει, αλλά φουσκώνει από την υγρασία, χάνει την γεωμετρία της και αχρηστεύεται. Αρνήθηκε την υποβολή ότι οι φωτογραφίες που αναγνώρισε λήφθηκαν το 2012 και όχι στο
  18. Δεν γνωρίζει αν αποκαταστάθηκαν οι ζημιές, διότι ο ίδιος κλήθηκε μόνο για να τις εκτιμήσει. Την απώλεια των εργατοωρών την υπολόγισε με βάση τον μέσο όρο και τον χρόνο που θα χρειάζονταν οι επιδιορθώσεις (οπότε το κατάστημα θα ήταν κλειστό). Επιθεώρησε και στο πάνω μέρος του, το μίσθιο, όπου διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε ικανοποιητική υδατοστεγάνωση κάτω από τα πλακάκια της οροφής. Έτσι, η βροχή περνούσε από τις ενώσεις στα πλακάκια και το νερό έτρεχε στο κάτω μέρος. Διαπίστωσε την υγρασία στα φωτιστικά αφού είδε σε τέσσερα από αυτά να στάζει από μέσα νερό. Δεν θυμόταν πόσα φωτιστικά υπήρχαν συνολικά. Η ηλεκτρική εγκατάσταση έχριζε αντικατάστασης διότι η υγρασία είχε εισχωρήσει στις σωλήνες και στους διακόπτες. Επομένως, η καλωδίωση έχρηζε αντικατάστασης. Αγνοεί κατά πόσο τον Απρίλιο του 2013 έγιναν επιδιορθώσεις στο μίσθιο. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Α.2 Δεν αντεξετάστηκε ο Μ.Α.2 ως προς τα προσόντα και την πείρα του. Αποδέχομαι τον Μ.Α.2 ως εμπειρογνώμονα. Ο Μ.Α. 2 μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση. Ήταν άμεσος και ευθύς στις απαντήσεις του ενώ δεν κλονίστηκε σε κανένα στάδιο της αντεξέτασης. Η μαρτυρία του όσον αφορά την φυσική κατάσταση του μίσθιου, κατά την επίσκεψη του, υπήρξε φυσιολογική και οι απαντήσεις του τεκμηριωμένες. Υπήρξε ειλικρινής καθορίζοντας εξ' αρχής τα γεγονότα για τα οποία δεν είχε προσωπική γνώση. Δεν μου διαφεύγει ότι ο μάρτυρας δεν μπορούσε να θυμηθεί κάποιες λεπτομέρειες, όπως τον αριθμό των φωτιστικών που υπήρχαν στο μίσθιο. Με δεδομένο, όμως, τον χρόνο που διέρρευσε από την σύνταξη της έκθεσης του Μ.Α.2, μέχρι την παρουσίαση του στο Δικαστήριο βρισκω φυσιολογικό αυτό το κενό. Αποδέχομαι την μαρτυρία του Μ.Α.2 αναφορικά με τις ζημιές που ο ίδιος διαπίστωσε ότι υπήρχαν στο επίδικο υποστατικό τον Μάρτη του 2014, και την έκθεση εκτίμησης τους. Μάρτυρες Καθ' ων η αίτηση O Μ.Κ.1 Μ.Π., στην γραπτή του δήλωση ανέφερε ότι είναι σύζυγος της Καθ' ης η αίτηση 1 και εξουσιοδοτημένος από τις Καθ' ων η αίτηση 1 και 2, να καταθέσει ως μάρτυρας. Διαχειρίζεται διαχρονικά τα ζητήματα της ενοικίασης του μίσθιου και γνωρίζει προσωπικά τα επίδικα γεγονότα. Οι Αιτητές δημιουργούσαν στην διάρκεια της ενοικίασης διάφορα προβλήματα με σκοπό την απόκτηση οφέλους. Σύμφωνα με τους όρους της ενοικίασης, οι Αιτητές δεν έχουν δικαίωμα σε προσθηκομετατροπές στο μίσθιο χωρίς την προηγούμενη έγκριση των Καθ' ων η αίτηση. Σε αντίθετη περίπτωση, όπως είναι η παρούσα, δεν έχουν δικαίωμα να αξιώνουν αποζημιώσεις. Αυτό που οι Αιτητές επιδίωκαν, είναι η ανακαίνιση του μίσθιου και όποιες εργασίες έκαναν στο μίσθιο, είχαν αυτό τον σκοπό και αφορούσαν την αισθητική του καταστήματος. Περί το έτος 2012, οι Καθ' ων η αίτηση διαπίστωσαν την ανάγκη για επιδιόρθωση του μίσθιου (όπως την μόνωση της οροφής και τις εργασίες του Τεκμηρίου 10), την οποία ανέθεσαν σε κάποιο xxx, ειδικό. Οι εργασίες διάρκεσαν από τον Οκτώβριο του 2012 μέχρι τον Μάρτιο του
  19. Ως αποτέλεσμα αυτών, το μίσθιο (περιλαμβανομένης της οροφής) έγινε καινούργιο και ο Μ.Α.1 εξέφρασε την πλήρη ικανοποίηση του. Παρόλα αυτά, αδικαιολόγητα, οι Αιτητές συνέχισαν να παραπονούνται για την μόνωση της ταράτσας και έτσι ο ίδιος μαζί με τον ενοικιαστή που κατείχε την ταράτσα πάνω από το μίσθιο και τον Μ.Α.1 συμφωνήσαν να συνεργαστούν για να γίνει νέα μόνωση της ταράτσας με την τεχνική βοήθεια και επίβλεψη του τελευταίου, ο οποίος είναι Πολιτικός μηχανικός. Έγιναν με αυτό τον τρόπο οι εργασίες, αλλά οι Αιτητές εξακολουθούν να έχουν παράπονα. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι στην ενοικιαστική σχέση τους, ο Μ.Α.1 ήταν απαιτητικός και δύσκολος, αναφερόμενος ειδικά στο ζήτημα του ενοικίου. Κατά καιρούς, οι ενοικιαστές έκαναν μικροβελτιώσεις στο μίσθιο, οι οποίες είχαν γίνει σιωπηρά αποδεκτές από τις ιδιοκτήτριες. Δεν θυμόταν όμως εάν το παρκέ και το ψευδοτάβανο προϋπήρχαν της ενοικίασης. Συμφώνησε ότι κατά το έτος 2005, στη σύνδεση του μίσθιου με το αποχετευτικό σύστημα, έσπασε το πάτωμα του μίσθιου, για να περάσουν οι σωλήνες. Οι Καθ' ων η Αίτηση δεν ανάλαβαν την επιδιόρθωση του, διότι οι Αιτητές δεν υπέβαλαν κάποια απαίτηση. Υπέθεσε τότε ότι τους αποζημίωσε το Σ.Α.Π.Α. Οι Καθ' ων οι Αίτηση δεν είχαν ανάμειξη ούτε στην ανάθεση της σύνδεσης του αποχετευτικού. Συμφώνησε ότι χρειαζόταν επιδιόρθωση η μόνωση του μίσθιου και για αυτό, κατά το έτος 2012, ανέθεσε στον Νίκο Σιήκκη την εργασία αυτή και το βάψιμο. Επιθεώρησε ο ίδιος το μίσθιο μετά και ο Μ.Α.1 έδειξε να συμφωνεί ότι είχε γίνει καλή δουλειά. Ως προς το Τεκμήριο 6 ανέφερε ότι οι Καθ' ων η Αίτηση δεν έλαβαν την επιστολή παρόλο που στάληκε ασφαλισμένη. Η ειδοποίηση χάθηκε και η επιστολή επιστράφηκε. Η επιδιόρθωση της ταράτσας σε συνεργασία με τους Νεοφύτου και Σαγιά έγινε το
  20. Στις αρχές Φεβρουαρίου, 2015, ειδοποιήθηκαν οι Καθ' ων η αίτηση ότι έσταζε η ταράτσα και αποφασίστηκε να γίνει νέα μόνωση. Δεν αποδέχεται τις ζημιές που ισχυρίζονται οι Αιτητές ότι είχαν πάθει το 2014 και ούτε είχαν γνώση οι Καθ' ων η Αίτηση γι' αυτές. Διευκρίνισε τέλος ότι οι Καθ' ων η Αίτηση δεν αμφισβητούν ότι η μόνωση που έγινε το 2013 είχε ελάττωμα, αλλά υποστηρίζουν ότι δεν είχαν γνώση του γεγονότος αυτού. Ήταν ήσυχοι διότι ο Μ.Α.1 δεν επικοινώνησε μαζί τους ούτε τηλεφωνικώς, όπως συνήθιζε να κάνει παλαιότερα. Ουδέποτε αρνήθηκαν, οι Καθ' ων η αίτηση, να προβούν σε επιδιορθώσεις στο μίσθιο και η συνεννόηση με τους Αιτητές ήταν να γίνονται (μετά από ενημέρωση των Καθ' ων η αίτηση) οι όποιες εργασίες απαιτούνται, από τους ίδιους και να αποκόπτεται το κόστος από τα ενοίκια. Όσον αφορά την επιστολή, τεκμήριο 9, οι Καθ' ων η αίτηση είχαν άγνοια, εξ' ου και όταν ακολούθησε (τον Γενάρη του 2014) άλλη επιστολή, οι Καθ' ων η αίτηση απάντησαν ότι το πρόβλημα είχε πλέον διορθωθεί. Η ταράτσα πάνω από το μίσθιο αποτελούσε πάντοτε χώρο που χρησιμοποιούσαν άλλοι ενοικιαστές για τους σκοπούς της δικής τους επιχείρησης (καφετέριας), όχι όμως οργανωμένα. Όταν οι Καθ' ων η αίτηση ενημερώθηκαν για την πρόθεση αυτών των ενοικιαστών να τοποθετήσουν τραπέζια και να οργανώσουν καλύτερα τη χρήση του χώρου, προειδοποίησαν τους ενοικιαστές για την ανάγκη στεγανότητας της ταράτσας και την αποφυγή δημιουργίας προβλημάτων στους Αιτητές. Οι Αιτητές γνώριζαν τα μικροπροβλήματα των διαρροών από την ταράτσα και οι Καθ' ων η αίτηση ήταν σύμφωνοι στην αντιμετώπισή τους σε συνεννόηση με τους Αιτητές. Αξιολόγηση μαρτυρίας Μ.Κ.2 Δεν λαμβάνεται υπόψη και για αυτό δεν θα σχολιαστεί, το άσχετο με την παρούσα αίτηση ζήτημα της απαίτησης για μείωση ενοικίου και της Αίτησης καθορισμού του ενοικίου του μίσθιου (που προηγήθηκε της εκδίκασης της παρούσας Αίτησης). Ο Μ.Κ.2 δεν μου έχει κάνει καλή εντύπωση, για τους πιο κάτω λόγους: Αναλώθηκε στην προσπάθεια να μας πείσει για το αβάσιμο της απαίτησης και για το ότι οι Αιτητές «ανακαίνισαν» το μίσθιο, επικαλούμενοι το ανύπαρκτο πρόβλημα της οροφής, ενώ αντεξεταζόμενος παραδέχθηκε με ειλικρίνεια ότι η μόνωση της οροφής που έγινε από τις Καθ' ων η αίτηση το 2013, δεν διόρθωσε το πρόβλημα του υδατοστεγούς. Επανέλαβε, σε διάφορα σημεία της μαρτυρίας του ότι οι Καθ' ων η αίτηση δεν είχαν γνώση της πρόκλησης ζημιών στο μίσθιο από την διαρροή νερού, μετά την επιδιόρθωση του 2013, αλλά η μαρτυρία του αυτή καταρρίπτεται από τα τεκμήρια 9 και 10 (δηλαδή της αλληλογραφίας μεταξύ των διαδίκων). Η παραδοχή του μάρτυρα αναφορικά με την αναποτελεσματική μόνωση του 2013, ανατρέπει τις προηγηθείσες αναφορές του (σε ολική επιδιόρθωση του μίσθιου το οποίο έγινε "καινούργιο") και την μαρτυρία γνώμης ότι οι Αιτητές έκαναν επιδιορθώσεις στο μίσθιο για αισθητικούς λόγους κτλ. Αυτή η μαρτυρία πέραν από την αντίφαση που περιέχει, αποτελεί και ανεπίτρεπτη μαρτυρία γνώμης. Ως εκ των ανωτέρω, βρίσκω ασφαλές να αποδεχθώ από την μαρτυρία του Μ.Κ.2 μόνο τα γεγονότα που δεν έχουν αμφισβητηθεί και όσα επιβεβαιώνονται από τα τεκμήρια που κατατέθηκαν. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: Λαμβάνοντας υπόψη μου τα μη αμφισβητούμενα γεγονότα και έγγραφα και την αποδεκτή μαρτυρία, καταλήγω ότι τα πραγματικά γεγονότα της παρούσας Αίτησης, έχουν ως εξής: Οι Καθ' ων η Αίτηση είναι οι ιδιοκτήτριες του μίσθιου. Οι Καθ' ων η Αίτηση νοίκιασαν το μίσθιο στους Αιτητές, δυνάμει γραπτής συμφωνίας ημερ. 27.01.1988, η οποία έχει διάρκεια 2 έτη (από την 1.3.1988 μέχρι την 28.02.1990) με δικαίωμα ανανέωσης ανά διετία. Το δικαίωμα αυτό εξασκήθηκε μια φορά, στις 25.02.1990, οπότε η σύμβαση συνέχισε να ισχύει μέχρι την 28.02.
  21. Συμφωνήθηκε περαιτέρω ότι το μίσθιο θα χρησιμοποιείται "σαν γραφείο και μόνο από τον ενοικιαστή". Διατήρησαν οι Αιτητές την κατοχή του μίσθιου, μετά την εκπνοή της συμφωνίας και εξακολουθούν να το κατέχουν. Το μίσθιο βρίσκεται στον Δήμο Πάφου, δηλαδή εντός της ελεγχόμενης περιοχής, δυνάμει του Περί Ενοικιοστασίου Νόμου 23/83, (όπως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί και που στο εξής θα αναφέρεται ως "ο Νόμος") καθώς και δυνάμει των Κ.Δ.Π. 519/2007 και 525/
  22. Εφόσον το μίσθιο νοικιάστηκε συμπληρωμένο πριν την 31.12.1999, εμπίπτει στην έννοια του όρου "ακίνητο" όπως αυτό ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου 23/
  23. Η κατάσταση του μίσθιου - Το υδατοστεγές της οροφής Το μίσθιο παρουσίαζε ελαττώματα στο υδατοστεγές της οροφής του. Στην πορεία της ενοικίασης και μετά από ειδοποίηση των Αιτητών, οι Καθ' ων η αίτηση διαπίστωσαν ότι στο μίσθιο υπήρχε διαρροή νερού, από την ταράτσα. Ανέθεσαν έτσι το 2012, σε τεχνικό να επιδιορθώσει την ταράτσα και να αποκαταστήσει το υδατοστεγές της. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν τον Μάρτιο του 2013, αλλά το πρόβλημα δεν λύθηκε οριστικά και ειδοποιήθηκαν σχετικά οι Καθ' ων η αίτηση τον Ιανουάριο του
  24. Τον Μάρτιο του 2014 (στις 04.03.2014), το μίσθιο παρουσίαζε διαρροή βρόχινου νερού στο εσωτερικό του. Αυτή προερχόταν από την έλλειψη ικανοποιητικής υδατοστεγάνωσης κάτω από τα πλακάκια της οροφής. Ως αποτέλεσμα, η βροχή πέρασε από τις ενώσεις στα πλακάκια, διαπέρασε την πλάκα και έσταζε στο κάτω μέρος, στο εσωτερικό του μίσθιου. Αυτό είχε προκαλέσει ζημιές στο πάτωμα, στο ψευδοτάβανο, στους τοίχους, στην ηλεκτρική εγκατάσταση, στα φωτιστικά και στη διακόσμηση του. Η υγρασία είχε εισχωρήσει στις σωλήνες και στους διακόπτες και η ηλεκτρική εγκατάσταση έχριζε αντικατάστασης, καθώς επίσης το ψευδοτάβανο και το πάτωμα από παρκέ, τα οποία απορρόφησαν υγρασία. Η αποκατάσταση αυτών των ζημιών εκτιμήθηκε σε €5,620,
  25. Στις αρχές Φεβρουαρίου 2015, ειδοποιήθηκαν και πάλι οι Καθ' ων η αίτηση, ότι έσταζε η ταράτσα και αποφασίστηκε να γίνει νέα μόνωση, με την εμπλοκή και του Μ.Α.1, ως ειδικού. Η νέα επιδιόρθωση της ταράτσας έγινε κατά το έτος
  26. Εντωμεταξύ, στο έτος 2015 (Μάρτιο - Απρίλιο), οι Αιτητές αποκατέστησαν τις ζημιές στο εσωτερικό του μίσθιου, για τις οποίες απαιτούν το ποσό των €3.914,
  27. Κατά τον χειμώνα του 2015 υπήρξαν και πάλι μειωμένες διαρροές και οι Αιτητές στεγανοποίησαν τον Απρίλιο του 2016 το σκρίτ, με τσιμεντοειδές υλικό, με αποτέλεσμα την επίλυση του προβλήματος. Η γνώση των Καθ' ων η αίτηση της κατάστασης του μίσθιου κατά το έτος 2014 Δεν αμφισβητούν οι Καθ' ων η αίτηση ότι η μόνωση που έγινε στην ταράτσα του μίσθιου, το 2013 είχε ελάττωμα, αλλά υποστηρίζουν ότι δεν είχαν γνώση του γεγονότος αυτού. Προκύπτει από την αποδεκτή μαρτυρία, ότι οι Αιτητές απέστειλαν στις 8.1.2014, συστημένη επιστολή ημερομηνίας 7.1.2014, με την οποία ενημέρωναν τις Καθ' ων η αίτηση για την «διαρροή νερών στο κατάστημα από την οροφή» και την πρόκληση «ζημιών από πλημύρες» περιγράφοντας ειδικά και τις ζημιές για τις οποίες ζητούσαν αποκατάσταση. Η επιστολή αυτή παραλήφθηκε από τις Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 και απαντήθηκε στις 28.01.
  28. Αυτό επαναλήφθηκε με αλληλογραφία που ακολούθησε την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης, στις 13.2.2015 με την αποστολή της συστημένης επιστολής ημερ. 13.2.2015 στις Καθ' ων η αίτηση, στις 13.3.2015 (όπου η επιστολή των Αιτητών επιστράφηκε ως αζήτητη) και στις 18.5.
  29. Νομική Πτυχή: Το βάρος απόδειξης της απαίτησης τους, φέρουν οι Αιτητές, οι οποίοι θα πρέπει να αποδείξουν την υπόθεση τους στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. (Βλ. Σοφοκλέους ν. Κυριάκου, Έφεση αρ. 7/2008 ημερομηνίας 18/5/2012.) Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης, ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Η υποχρέωση επιδιόρθωσης και συντήρησης του μίσθιου με βάση την επίδικη συμφωνία Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να εξεταστεί υπό το πρίσμα της συμφωνίας ενοικίασης που συνάφθηκε μεταξύ των διαδίκων. (Τεκμήριο αρ.3). Στο πολύ σύντομο κείμενο της συμφωνίας εντοπίζονται δυο όροι που αφορούν την κατάσταση του μίσθιου και είναι οι όροι 5 και 10 αυτής: "5) Ο Ενοικιαστής δεν έχει το δικαίωμα να κάνει οποιαδήποτε τροποποίηση ή προσθήκη ή επισκευή χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση τον Ιδιοκτήτη. Οποιαδήποτε τροποποίηση, προ­σθήκη ή επισκευή γίνει χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του Ιδιοκτήτη θα γίνεται με έξοδα του Ενοικιαστή και θα παραμένει ιδιοκτησία του Ιδιοκτήτη χωρίς καμιά υποχρέωση του να αποζημιώσει τον Ενοικιαστή. Ο Ενοικιαστής υποχρεούται να επαναφέρει το υποστατικό στην προηγούμενη κατάστασή του σε περίπτωση οποιασδήποτε τροποποίησης προσθήκης ή επισκευής εκ μέρους του, αν αυτό ήθελε αποφασιστεί από τον Ιδιοκτήτη κατά την παράδοση αυτού. [.] 10) Ο Ενοικιαστής οφείλει στη λήξη ή τον τερματισμό της ενοικίασης να παραδώσει στον ιδιοκτήτη το υποστατικό στην κατάσταση που το έχει παραλάβει με εξαίρεση τη ζημιά από φυσική Φθορά." Ως γνωστόν, οι όροι της τελευταίας σύμβασης μεταξύ των διαδίκων συνεχίζουν να δεσμεύουν τα μέρη και στην διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης. Αυτά υπαγορεύει το άρθρο 27

(1)του Ν.23/1983:
(1)Ενοικιαστής όστις, δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, διατηρεί κατοχήν οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εν όσω διατηρεί την τοιαύτην κατοχήν, τηρεί πάντας τους όρους και προϋποθέσεις του τελευταίου ενοικιαστηρίου συμβολαίου, έστω και αν έχει λήξει η ισχύς του και δικαιούται εις τα εξ αυτών απορρέοντα οφέλη, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τας διατάξεις του παρόντος Νόμου [...] (Δική μου υπογράμμιση) Επομένως, οι πρόνοιες μιας έγκυρης συμφωνίας ενοικίασης, κατανέμουν την ευθύνη όσον αφορά το ζήτημα των επισκευών στο μίσθιο, τόσο στη διάρκεια της συμβατικής όσο και στη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης. Το ίδιο ισχύει και στην παρούσα περίπτωση. Θα πρέπει έτσι να τύχει ερμηνείας η γραπτή συμφωνία των μερών. Το ζήτημα της ερμηνείας ενός εγγράφου είναι νομικό και αποφασίζεται από το Δικαστήριο. Βασικό κριτήριο κατά την ερμηνεία είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Στην απόφαση Θάλεια Α. Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 407, λέχθηκαν τα εξής: «Οι αρχές που διέπουν την ερμηνεία σύμβασης είναι καλά καθιερωμένες και δε χρειάζεται να τις επαναλάβουμε. (Βλ. Saab and Another v. Holy Monastery Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499). Πρέπει να σημειώσουμε ότι, συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Μαρτυρία που αναφέρεται στους υποκειμενικούς παράγοντες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο σε αγωγή για διόρθωση του εγγράφου (rectification). (Βλ. ICS v. West Bromwich BS
(1998)1 All E.R. 98 (HL)). Το αντικείμενο βέβαια της ερμηνείας παραμένει πάντοτε η έννοια των όρων της συμφωνίας κατά το μέσο λογικό άνθρωπο. Η έννοια, η οποία μεταδίδεται σ' αυτόν, για να συμφωνηθέντα.» Σχετική είναι και η αναφορά που γίνεται στις σελίδες 126 - 128 του συγγράμματος Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τ. Ηλιάδη, Κύπρος 1994. Περαιτέρω, στην πρόσφατη απόφαση Αργύρη ν. Χρυσοστόμου
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1362, επαναλήφθηκε η γνωστή αρχή αναφορικά με την ερμηνεία μιας συμφωνίας: "Όπως είναι θεμελιωμένο το δικαστήριο έχει καθήκον, ερμηνεύοντας μια συμφωνία, να ανεύρει την πρόθεση των συμβληθέντων και να ερμηνεύσει τα αναγραφόμενα στη συμφωνία κατά τρόπο που να συνάδει, να εφαρμόζει και να υλοποιεί, την πρόθεση των συμβληθέντων." Η συμφωνία ενοικίασης, τα μη εμφανή ελαττώματα και το υδατοστεγές της οροφής Στην επίδικη συμφωνία διακρίνω (από την συνδυασμένη ανάγνωση των όρων 5 και 10 αυτής, πιο πάνω), από την μια την επιβολή στους Αιτητές της υποχρέωσης να συντηρούν το μίσθιο ώστε να το παραδώσουν στις Καθ' ων η αίτηση, στην κατάσταση που το είχαν παραλάβει (με εξαίρεση την φυσική φθορά) και από την άλλη την υποχρέωση της εξασφάλισης γραπτής συγκατάθεσης των Καθ' ων η Αίτηση, προτού επισκευάσουν το μίσθιο. Όσον αφορά τον όρο επισκευή ανατρέχω στο Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας[2] όπου αναφέρεται: Στο λήμμα "επισκευή": η ενέργεια ή το αποτέλεσμα του επισκευάζω. Στο δε λήμμα "επισκευάζω", λέει: επαναφέρω σε καλή κατάσταση ή σε κατάσταση λειτουργίας κάτι που έχει φθαρεί ή έχει χαλάσει. Είναι επομένως φανερό ότι οι αξιώσεις των Αιτητών προκύπτουν από ενέργειες που εμπίπτουν στον όρο "επισκευή". Όσον αφορά ειδικά το ζήτημα της επιδιόρθωσης του υδατοστεγούς της οροφής, σχετικές είναι οι πρόνοιες του άρθρου 27
(2),
(3)και
(4), όπου αναφέρονται τα εξής:
(2)Αν δεν υπάρχει ενοικιαστήριο συμβόλαιο ή αν το συμβόλαιο δεν αναφέρει το αντίθετο, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να επιδιορθώσει ελαττώματα που δεν είναι εμφανή (latent defects), το υδατοστεγές της οροφής, την ηλεκτρική, υδραυλική και αποχετευτική εγκατάσταση και από τις φυσικές φθορές όσες δημιουργούν κίνδυνον για τη ζωή του ενοίκου ή περιοίκου.
(3)Με την επιφύλαξη των διατάξεων των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου, ο ενοικιαστής υποχρεούται να προστατεύει το ακίνητο από ζημιές που μπορούν να προκληθούν από τον ίδιο, από τους ενοίκους, από αντιπροσώπους ή προσκεκλημένους του και υποχρεούται να τις επιδιορθώνει χωρίς καθυστέρηση. Ο ενοικιαστής υποχρεούται να επιτρέπει στον ιδιοκτήτη να επιθεωρεί το ενοικιαζόμενο ακίνητο σε λογικά χρονικά διαστήματα και ύστερα από προειδοποίηση.
(4)Για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου ο ενοικιαστής ακινήτου μπορεί να ειδοποιήσει τον ιδιοκτήτη για τις αναγκαίες επιδιορθώσεις ή για την αναγκαία συντήρηση και ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προβεί σ' αυτές χωρίς καθυστέρηση. Το παρόν εδάφιο εφαρμόζεται κατ' αναλογίαν και σε περίπτωση παράλειψης εκπλήρωσης της υποχρέωσης του ενοικιαστή βάσει του προηγούμενου εδαφίου. Παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων για επιδιόρθωση ή συντήρηση δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα. (Δική μου υπογράμμιση) Στην παρούσα περίπτωση, καμία αναφορά υπάρχει στην συμφωνία των διαδίκων, στα μη εμφανή ελαττώματα, στο υδατοστεγές της οροφής, κτλ. Η παράλειψη αυτή ενεργοποιεί αυτόματα το άρθρο 27
(2)του Νόμου 23/1983 και μετακυλεί στους ιδιοκτήτες την ευθύνη για την επιδιόρθωση των μη εμφανών ελαττωμάτων, του υδατοστεγούς της οροφής καθώς και των άλλων εγκαταστάσεων που αναφέρονται στο άρθρο 27
(2)του Νόμου. Το υδατοστεγές της οροφής αποκαταστάθηκε από τους ιδιοκτήτες στο έτος 2015, όταν πια οι Αιτητές είχαν επιδιορθώσει τις ζημιές που προκάλεσε η διαρροή νερού από την οροφή στο μίσθιο (χωρίς την προηγούμενη εξασφάλιση της έγκρισης των Καθ' ων η αίτηση). Αυτό εγείρει το ερώτημα του κατά πόσον η παράλειψη εξασφάλισης της έγκρισης των Καθ' ων η αίτηση επιβαρύνει τους Αιτητές με το κόστος των επισκευών, χωρίς δικαίωμα ανάκτησης αυτού, από τις Καθ' ων η αίτηση. Στην τελική αγόρευση των Αιτητών το νομικό αυτό ζήτημα σχολιάζεται λακωνικά, με την αναφορά[3] ότι "δεν υπάρχει οποιοδήποτε κώλυμα στην διεκδίκηση ζημιών από την αιτήτρια για αντικείμενα τα οποία τοποθετήθηκαν χωρίς την γραπτή συγκατάθεση του ιδιοκτήτη [.]". Δεν παραπέμπουν οι συνήγοροι στην νομοθεσία, αλλά ούτε σε σχετική νομολογία. Στην αντίθετη όχθη, οι Καθ' ων η αίτηση υποστηρίζουν ότι η συμφωνία προνοεί την απώλεια του δικαιώματος για ανάκτηση του κόστους των επισκευών, σε περίπτωση παράλειψης εξασφάλισης έγκρισης για την εκτέλεση επισκευών. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να τονιστεί ότι, όπως αναφέρω και πιο πάνω, η πρόνοια αυτή της συμφωνίας δεν αφορά και δεν πραγματεύεται με οποιοδήποτε τρόπο το υδατοστεγές της οροφής. Δεν θα ήταν λογικό να αναγνωστεί αποσπασματικά η συμφωνία, επιλέγοντας το μέρος που αναφέρεται στην υποχρέωση λήψης έγκρισης για επισκευές στο μίσθιο, όταν ο όρος αυτός δεν αφορά ειδικά και δεν σχετίζεται με το υδατοστεγές της οροφής. Εφόσον στην συμφωνία των διαδίκων δεν υπάρχει ειδική πρόνοια σε σχέση με το υδατοστεγές της οροφής, δεν θα εφαρμοστεί καθόλου αυτή η συμφωνία, στο βαθμό που η απαίτηση αφορά ζημιές που προήλθαν από ελάττωμα του υδατοστεγούς της οροφής. Η μόνη εφαρμοζόμενη πρόνοια είναι αυτή του άρθρου 27
(2)(πιο πάνω). Εφόσον οι Αιτητές είχαν ειδοποιήσει τις Καθ' ων η αίτηση, για την ύπαρξη ζημιών στο μίσθιο (λόγω διαρροής νερού από την οροφή) και εφόσον οι τελευταίες απέρριψαν τους ισχυρισμούς των Αιτητών και δεν ανταποκρίθηκαν θετικά με οποιοδήποτε τρόπο, έχει (σύμφωνα με το άρθρο 27
(4), πιο πάνω), δημιουργηθεί αγώγιμο δικαίωμα υπέρ των Αιτητών. Εδώ θα πρέπει να σχολιαστεί και η εισήγηση του συνηγόρου των Καθ' ων η αίτηση, ότι το αγώγιμο δικαίωμα περιορίζεται σε λήψη άδειας από το Δικαστήριο για την διενέργεια των επισκευών ή την έκδοση σχετικού προστακτικού διατάγματος εναντίον των ιδιοκτητών. Αυτή η θέση των Καθ' ων η αίτηση δεν υποστηρίζεται από νομολογία στην οποία προφανώς δεν βρίσκει έρεισμα. Μπορεί βέβαια το αγώγιμο δικαίωμα να έχει την μορφή που εισηγούνται οι Καθ' ων η αίτηση, αλλά όχι περιοριστικά. Το αγώγιμο δικαίωμα μπορεί να αφορά και αξίωση για αποζημιώσεις για την αξία της αποκατάστασης της ζημιάς, με σκοπό την επαναφορά του μίσθιου στην προτέρα του κατάσταση. Απομένει να εξεταστεί το ζήτημα που οι Καθ' ων η αίτηση προβάλλουν, που είναι το γεγονός της αποστολής της ειδοποίησης ημερ. 7.1.2014, πριν την επιθεώρηση των ζημιών από τον Μ.Α.
  1. Αυτή όμως η θέση των Καθ' ων η αίτηση ανατρέπεται από την αποδεκτή μαρτυρία και το τεκμήριο
  2. Με την επιστολή τους ημερ. τεκμήριο 6 οι Αιτητές ενημερώνουν τις Καθ' ων η αίτηση για την πρόκληση ζημιών στο μίσθιο από διαρροή νερού από την οροφή του μίσθιου. Εκείνη την επιστολή ακολούθησε αλληλογραφία (τεκμήρια 9 και 10) και ακολούθως η εκτίμηση του Μ.Α.
  3. Ουδέν μεμπτό διακρίνω στη συμπεριφορά των Αιτητών, οι οποίοι ενημέρωσαν τις Καθ' ων η αίτηση για τις προκληθείσες ζημιές, από το παραδεκτό πρόβλημα της οροφής. Αποζημιώσεις: Εφόσον οι απαιτήσεις των Αιτητών αφορούν ειδικές αποζημιώσεις, θα πρέπει να σημειωθεί η γνωστή αρχή ότι αυτές θα πρέπει να δικογραφούνται ειδικά και να αποδεικνύονται αυστηρά [βλ. Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (αρ.2)
(2012)1 Α.Α.Δ. 753]: "[Η] ειδική αποζημίωση, όπως είναι στην προκείμενη περίπτωση η απαίτηση της εφεσείουσας, επιβάλλεται να αποδεικνύεται με τη δέουσα αυστηρότητα και το βάρος αυτό το φέρει ο ενάγων. Βλ. Παναγή ν. Κακόψιτου
(2001)1 (Β) Α.Α.Δ. 839. Ταυτοχρόνως, στην υπόθεση Πίριλλος ν. Κονναρή
(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1153, τονίστηκε ότι η ειδική αποζημίωση πρέπει να δικογραφείται, να εξειδικεύεται στην απαίτηση, με την αναγκαία λεπτομέρεια και να αποδεικνύεται με αυστηρότητα για κάθε συγκεκριμένο στοιχείο. Βλ. επίσης Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 1157." Ανατρέχοντας στο δικόγραφο των Αιτητών, βρίσκω ότι αυτοί δικογραφούν τα ποσά που αξιώνουν, ως εξής: "α. Αντικατάσταση μεσοπατώματος από γυψοσανίδα 35 μ2 Χ €38,00 ...€1.330,00σ β. Αντικατάσταση ξύλινου παρκέ ισογείου 70μ2 Χ €40,00 .................€2.800,00σ. γ. Διόρθωση και πογιάτισμα ταβανιού-οροφής 35μ2 Χ €10,00σ ............€ 350,00σ δ.Διόρθωση και πογιάτισμα τοίχού κλίμακας προς μεσοπάτωμα 16μ2 Χ € 10,00 ..........................................................€ 160,00σ ε. Ηλεκτρική εγκατάσταση περιλαμβανομένης αντικατάστασης φωτιστικών σωμάτων στο ψευδοτάβανο μέσοπατώματος .................................................................€ 500,00σ στ . Απώλεια εργατορ ας όσο η διάρκεια των επισκευών στο κατάστημα. Χρόνος επισκευής 12 μέρες Χ €40.00σ ..................................................€480,00σ ΣΥΝΟΛΟ € 5.620,00σ Περαιτέρω η αιτήτρια επι βαρύνθηκε με εκτιμητικά εκ €250, πλέον Φ.Π.Α." . Έχουν, επομένως, ικανοποιήσει την υποχρέωση τους, αναφορικά με την δικογράφηση της απαίτησης τους, οι Αιτητές. Επαναλαμβάνω ότι, στην πορεία της ακρόασης οι Αιτητές μείωσαν την απαίτηση τους ως εξής: Α. Αντικατάσταση μεσοπατώματος από γυψοσανίδα (ψευδοτάβανο και γυψοσανίδα €1.330,00 Β. Αντικατάσταση ξύλινου παρκέ σε κεραμικό πάτωμα €2.074,
  1. Γ. Διόρθωσεις και μπογιάτισμα ταβανιού-οροφής € 350,00 Δ. Διόρθωση και μπογιάτισμα τοίχού κλίμακος προς μεσοπάτωμα € 160,00 ε. Ηλεκτρική εγκατάσταση συμπεριλαμβανομένης αντικατάστασης φωτιστικών σωμάτων στο ψευδοτάβανο μέσοπατώματος € 500,00 --------------- ΣΥΝΟΛΟ €3.914,69 ======== Αμφισβητούν τα ποσά αυτά οι Καθ' ων η αίτηση, υποστηρίζοντας ότι δεν παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο οι εκδότες των τιμολογίων (για τα υλικά), ούτε ο παραλήπτης των τραπεζικών επιταγών (για τα εργατικά έξοδα). Διαφεύγει όμως των Καθ' ων η αίτηση ότι οι ζημιές επιθεωρήθηκαν από τον Μ.Α.2 εμπειρογνώμονα, ο οποίος εκτίμησε και το κόστος αποκατάστασης τους. Με δεδομένη την αποδοχή της μαρτυρίας των Μ.Α.1 και Μ.Α.2 και του περιεχομένου της έκθεσης εκτίμησης, έχω αποδεχθεί την πρόκληση των ζημιών στο μίσθιο, το εκτιμημένο κόστος αποκατάστασης τους και ως αιτία πρόκλησης τους το ελάττωμα στο υδατοστεγές της οροφής. Έχω επίσης αποδεχθεί ότι οι Αιτητές επιδιόρθωσαν τις ζημιές και αποκατέστησαν το μίσθιο και ότι η απαίτηση για τις δικογραφημένες ειδικές ζημιές διαφοροποιήθηκε προς τα κάτω, για τους λόγους που εξήγησε ο Μ.Α.1 στην αποδεκτή του μαρτυρία. Στην βάση των πιο πάνω, έχω ικανοποιηθεί ότι οι Αιτητές απέσεισαν το βάρος απόδειξης της ειδικής ζημιάς τους. Το αίτημα για έκδοση διατάγματος για επιδιόρθωση της οροφής του μίσθιου έχει παραμείνει χωρίς αντικείμενο (στην βάση της αποδεκτής μαρτυρίας). Κατάληξη: Εκδίδεται με την σύμφωνη γνώμη των Μελών του Δικαστηρίου, απόφαση υπέρ των Αιτητών και εναντίον των Καθ' ων αίτηση 1 και 2, αλληλέγγυα και/ή ξεχωριστά για το ποσό των €3.914,69, πλέον νόμιμο τόκο, πλέον εκτιμητικά έξοδα €250, πλέον Φ.Π.Α., πλέον τα έξοδα της Αίτησης, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Γραμματέα και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η αιτούμενη θεραπεία υπό Β (β) απορρίπτεται. (Υπ.) ................ Χρ. Ραγουζαίου Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Βλ. Τελικές γραπτές αγορεύσεις Αιτητών. [2] Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας, Χριστόφορος Γ. Χαραλαμπάκης, Ακαδημία Αθηνών, Εθνικό Τυπογραφείο, Αθήνα
  2. [3] Βλ. τελική γραπτή αγόρευση Αιτητών, σελ. 2, §
  3. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.