ΑΘΗΝΑ ΚΛΗΡΙΔΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ν. ΡΑΜΙ ΤΡΑΜΠΕΛΣΙΕ, Αίτηση αρ. Ε25/2020, 10/2/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2023:10 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου Αίτηση αρ. Ε25/2020 ΜΕΤΑΞΥ: ΑΘΗΝΑ ΚΛΗΡΙΔΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ, από τη Λεμεσό Αιτήτρια και ΡΑΜΙ ΤΡΑΜΠΕΛΣΙΕ, από τη Λεμεσό Καθ' ου η Αίτηση Αίτηση Έρευνας, ημερομηνίας 14/09/2021 Ημερομηνία: 10/02/2023 Για την Αιτήτρια: κ. Στ. Στυλιανού για Στέλιος Κ. Στυλιανού & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Ο Καθ' ου η Αίτηση εμφανίζεται αυτοπροσώπως. Α Π Ο Φ Α Σ Η (Δοθείσα από Έδρας) Ι. ΙΣΤΟΡΙΚΟ Στις 24/03/2021 εκδόθηκε απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, για το ποσό των €3.256, πλέον τόκους και έξοδα, σε σχέση με ενοικίαση ενός υποστατικού. (α) Η Αίτηση Έρευνας Ακολούθησε, στις 14/09/2021, η καταχώρηση της παρούσας αίτησης έρευνας, η οποία εδράζεται στις σχετικές διατάξεις του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6, μέσω της οποίας αξιώνεται η οικονομική εξέταση του Καθ' ου η Αίτηση, με σκοπό την αποπληρωμή, διά μηνιαίων δόσεων, του εξ αποφάσεως χρέους. Στην ένορκη δήλωση που καταχωρήθηκε προς υποστήριξη της επίδικης αίτησης, γίνεται αναφορά ότι ο Καθ' ου η Αίτηση «είναι ιδιοκτήτης και/ή δικαιούχος κινητής και ακίνητης περιουσίας και περιουσιακών στοιχείων, τα οποία μπορούν να διατεθούν προς αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους». Προστίθεται πως ο Καθ' ου η Αίτηση «έχει την αναγκαία εισοδηματική ικανότητα για να εξοφλήσει το χρέος». (β) Η Ένσταση Ο Καθ' ου η Αίτηση καταχώρησε στις 27/01/2022 ένορκη δήλωση, μέσω της οποίας ζητά την απόρριψη της αίτησης, παραθέτοντας τη δική του οπτική του θέματος καθώς και έγγραφα, μέσω των οποίων επιχειρεί να καταδείξει ότι τα έξοδα του υπερβαίνουν τα εισοδήματα του και δεν υπάρχει δυνατότητα για την αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι είναι άνεργος, λήπτης Ελαχίστου Εγγυημένου Εισοδήματος και επιδόματος αναπηρίας καθώς και ότι έχει σοβαρά ιατρικά προβλήματα. (γ) Η ακροαματική διαδικασία. Ακολούθησε η ακροαματική διαδικασία, η οποία υπήρξε μακρά και προβληματική. Εν πάση περιπτώσει, η ουσία είναι ότι ο Καθ' ου η Αίτηση εξετάστηκε σε σχέση με την οικονομική δυνατότητά του, τόσο από το συνήγορο της Αιτήτριας, όσο και από το Δικαστήριο. Αναλυτική αναφορά στα διαμειφθέντα, για σκοπούς οικονομίας, θα γίνει, στο μέτρο που κριθεί σκόπιμο, κατά το στάδιο παράθεσης των συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Με την ολοκλήρωση της οικονομικής εξέτασης του Καθ' ου, ο συνήγορος της Αιτήτριας αιτήθηκε την έκδοση διατάγματος για ένα ποσό πέριξ των €150, σημειώνοντας πως ο Καθ' ου η Αίτηση δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο, κάνοντας ειδική αναφορά σε επιμέρους αναφορές και στοιχεία που παρουσίασε ο Καθ' ου η Αίτηση για να υποστηρίξει την υπόθεσή του. Από την άλλη, ο Καθ' ου η Αίτηση επέμεινε στην οικονομική του αδυναμία και εισηγήθηκε προς το Δικαστήριο το ποσό των €30, προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους. ΙΙ. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η διαδικασία για τον προσδιορισμό των μέσων του εξ αποφάσεως χρεώστη, βάσει του Μέρους IX του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου (Κεφ. 6), έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στη διαπίστωση από το Δικαστήριο των πόρων και μέσων του χρεώστη.[1] Στο άρθρο 90
(1)τούτου του Νόμου ορίζεται ότι το Δικαστήριο δύναται, εάν κρίνει σκόπιμο, να διατάξει όπως το οφειλόμενο δυνάμει της δικαστικής απόφασης χρέος πληρωθεί με δόσεις,[2] κατά τις ημερομηνίες και τα ποσά τα οποία θα κριθούν εύλογα και εντός των οικονομικών δυνατοτήτων του οφειλέτη. Σε περίπτωση που σε μεταγενέστερο χρόνο η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη αλλάξει ουσιαστικά σε βαθμό που δεν είναι σε θέση να καταβάλλει το προσδιορισθέν από το Δικαστήριο ποσό, μπορεί, με βάση το άρθρο 90
(2)του ίδιου Νόμου να επιδιώξει την ακύρωση, αναστολή ή τροποποίηση του διατάγματος.[3] Κατά ανάλογο και αντίστροφο τρόπο ίδια δυνατότητα παρέχεται και στον εξ' αποφάσεως πιστωτή, με βάση το άρθρο 90
(3). Σύμφωνα δε με το άρθρο 84
(2)του υπό αναφορά Νόμου, ο Καθ' ου η αίτηση φέρει το βάρος να παρουσιάσει όλα τα αναγκαία στοιχεία που αφορούν την περιουσία του για σκοπούς πληρωμής του χρέους, καθότι, όπως επεξηγείται από τη σχετική νομολογία,[4] ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων. Έτσι, το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με βάση την πρόσφατη τροποποίηση του άρθρου 82 του εν λόγω Νόμου (με τον Ν. 109(Ι)/2018), κατά την εξέταση της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη, σε σχέση με «οποιαδήποτε δωρεά, παράδοση ή μεταβίβαση οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου ή με οποιαδήποτε επιβάρυνση διακίνηση ή απόκρυψη οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου που είχε ως αποτέλεσμα να παρεμποδιστεί ο πιστωτής στην είσπραξη του εξ αποφάσεως χρέους ή μέρους αυτού», εξαιρουμένων των διαταγμάτων διατροφής, δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψη από το Δικαστήριο οποιοδήποτε ποσό το οποίο ο εν λόγω οφειλέτης λαμβάνει ως δημόσιο βοήθημα, ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, τα επιδόματα που παραχωρούνται δυνάμει των διατάξεων του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου ή οποιουδήποτε άλλου νόμου, τα φοιτητικά επιδόματα και χορηγίες καθώς και υπό προϋποθέσεις, οι συντάξεις. Με βάση τη νομολογία, δεν εκδίδεται διαταγή για πληρωμή του χρέους με μηνιαίες δόσεις εάν η διαταγή αυτή επηρεάζει την ικανότητα του χρεώστη να αντιμετωπίζει βασικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του.[5] Δεν θεωρούνται όμως δαπάνες που συναρτώνται με την ικανοποίηση βασικών αναγκών, έξοδα για κάπνισμα,[6] ή προς ικανοποίηση άλλων τέτοιου είδους συνηθειών. Στη περίπτωση των φυσικών προσώπων, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα (μισθό καθώς και άλλες πηγές εσόδων) του χρεώστη καθώς και τις προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες και διατάσσει πληρωμή ποσού, το οποίο είναι το περίσσευμα από τον μισθό του, μετά την αφαίρεση εύλογου ποσού αναγκαίου για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του. Στη περίπτωση των νομικών προσώπων, λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα τους, εξαιρουμένων των αναγκαίων εξόδων λειτουργίας τους.[7] Είναι δυνατή η έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων έστω και εάν τη δεδομένη στιγμή ο οφειλέτης δεν εργάζεται, δεδομένου ότι έχει τέτοια δυνατότητα, αλλά το μόνο που λείπει είναι η αναγκαία βούληση.[8] Ένας χρεώστης δεν πρέπει να αφεθεί να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις ουσιαστικές ανάγκες του ίδιου και της οικογένειάς του και να τις χρησιμοποιεί για να αποφύγει την πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους του.[9] Στη Δ. Γεωργιάδου ν. Alpha Bank Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 127/2011, ημερομηνίας 23/03/2017 υπογραμμίστηκε ότι η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων εγείρει ύψιστο ζήτημα δημοσίου συμφέροντος που αφορά καίρια την απονομή της δικαιοσύνης εφόσον άπτεται του κύρους και της αποτελεσματικότητας των δικαστικών διαδικασιών. Αναφέρθηκε ακόμα ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης έχει πρωταρχικώς την υποχρέωση έναντι του αντιδίκου του αλλά και έναντι του νόμου να εξοφλήσει την απόφαση. Συναφώς στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου
(2000)1Β Α.Α.Δ 1034 σημειώθηκε ότι χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών ή μεταγενέστερα του δικαστικού χρέους αποφάσεις δεν έχουν προτεραιότητα απέναντι στο εξ αποφάσεως χρέος και περαιτέρω τονίσθηκαν τα ακόλουθα: « Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου. » Όπως σημειώθηκε πρόσφατα στην S. X. ν X.X., Πολιτική Έφεση αρ. 31/2015, ημερομηνίας 19/10/2018, ECLI:CY:DOD:2018:11, η εν λόγω νομοθεσία υποχρεώνει, με επιτακτικό τρόπο, τον εξ' αποφάσεως οφειλέτη να προσδιορίσει και να παρουσιάσει όλα τα αναγκαία στοιχεία για την επίτευξη του σκοπού της που δεν είναι άλλος παρά η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Επαναλήφθηκε συναφώς ότι η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Τονίσθηκε επ' αυτού ότι τα δικαστήρια θα πρέπει να επιμείνουν όπως ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης παρουσιάσει όλα τα αναγκαία στοιχεία. Περαιτέρω, λέχθηκαν τα εξής: « Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να τονίσουμε ότι με βάση τη νομοθεσία και τον επιτακτικό προσδιορισμό της υποχρέωσης ενός εξ' αποφάσεως οφειλέτη να παρουσιάσει στοιχεία, το δικαστήριο θα έπρεπε να επιμείνει σ' αυτό έτσι ώστε να επιτευχθεί ο σκοπός της νομοθεσίας που δεν είναι άλλος παρά η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων, στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Σ' αντίθετη περίπτωση, δημιουργείται δυσπιστία με ανάλογες επιπτώσεις. Τα προβλεπόμενα μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα, εκτός σε απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να υπάρχει μια εξισορρόπηση μεταξύ της αναγκαιότητας εκτέλεσης, με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβιώσεως του εξ' αποφάσεως οφειλέτη. » ΙΙΙ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Προχωρώντας στην αξιολόγηση[10] της μαρτυρίας του Καθ' ου η Αίτηση, το γενικό συμπέρασμά μου, όπως αυτό έχει εξαχθεί από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της ακροαματικής διαδικασίας, είναι ότι ο εν λόγω μάρτυρας προσπάθησε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο μία αναληθή, και εν πολλοίς, επιτηδευμένη εικόνα, σε σχέση με την πραγματική οικονομική του κατάσταση και τη δυνατότητα αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Συναφώς, συμφωνώ πλήρως με τον κ. Στυλιανού ότι η αναλήθεια της μαρτυρίας του Καθ' ου διαπιστώνεται πολύ εύκολα από το γεγονός ότι τα έξοδα του παρουσιάζονται να υπερβαίνουν καταφανώς τα εισοδήματα του. Συγκεκριμένα, ο Καθ' ου η Αίτηση επέμενε πως τα εισοδήματά του είναι μόλις €1.088,
- Από την άλλη,τα έξοδα του, ως ο ίδιος τα ανέλυσε[11] κατά την ακροαματική διαδικασία, είναι ούτε λίγο ούτε πολύ διπλάσια των εξόδων, δεδομένο που δημιουργεί το απόλυτα λογικό ερώτημα, πως μπορεί κάποιος άνθρωπος, ο οποίος λαμβάνει μόλις €1.088, να έχει τέτοιες δαπάνες. Συνεπώς, είναι συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι ο Καθ' ου η Αίτηση δεν έχει αποσείσει το σχετικό βάρος απόδειξης, ως στη Βασιλειάδης ν. Τσουρή υποδεικνύεται, για να ενταχθεί εντός εκείνης της ειδικής κατηγορίας των περιπτώσεων που να μην δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Θυμίζω ότι το ατελέσφορο μέτρο εκτέλεσης νοείται μόνο στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις, όπως έχει επισημανθεί στην προαναφερθείσα Πολιτική Έφεση 31/2015, ημερομηνίας 19/10/2018, ECLI:CY:DOD:2018:
- Υπογραμμίζω, παράλληλα και επαναλαμβάνω, ότι η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της,[12] διότι είναι μέσω της δέουσας εκτέλεσης που ολοκληρώνεται στην πράξη η δικαστική διαδικασία. Προχωρώ στον προσδιορισμό του ύψους της μηνιαίας δόσης. Έχω μελετήσει όλα όσα έχουν τεθεί προς το Δικαστήριο. Η αρνητική εντύπωση που προκάλεσε στο Δικαστήριο η μαρτυρία του Καθ' ου είναι δεδομένη. Εντούτοις, υπάρχουν αντικειμενικά δεδομένα που δεν μπορούν να παραγνωρισθούν, με βάση τα έγγραφα που έχουν παρουσιαστεί προς το Δικαστήριο. Ένα από αυτά είναι ότι τόσο ο Καθ' ου όσο και η σύζυγός του, αντιμετωπίζουν σοβαρότατα προβλήματα υγείας. Επίσης, θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να διασφαλιστεί το δικαίωμα του Καθ' ου για μια αξιοπρεπή διαβίωση. Συνυπολογίζω ακόμη το ύψος και τον χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής του εξ' αποφάσεως χρέους. Ως εκ των ανωτέρω, καταλήγω πως ο Καθ' ου η Αίτηση έχει την οικονομική δυνατότητα και προοπτική να αποπληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος, καταβάλλοντας μηνιαίως το ποσό των €75 από 01/03/2023, μέχρι εξοφλήσεως. Το ποσό αυτό θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μέσω μιας λογικής εξοικονόμησης στο ποσό που χρειάζεται για τη σίτισή του, το οποίο ο ίδιος καθόρισε σε «€25 -€30 το minimum» ημερησίως. Δεν χρειάζεται να λεχθεί οτιδήποτε περισσότερο. VΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Συνεπώς, εκδίδεται διάταγμα εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, για πληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους ημερομηνίας 24/03/2021, με δόσεις προς €75 μηνιαίως από 01/03/2023, έκαστη πληρωτέα την πρώτη ημέρα κάθε μήνα, με 5 μέρες χάρη. Τα έξοδα της αίτησης ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας, εις βάρος του Καθ' ου η Αίτηση, όπως αυτά υπολογιστούν από τη Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα €2.000-€10.000, πληρωτέα με τον ίδιο τρόπο, όπως πιο πάνω. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Μεταξύ άλλων: Πατσαλοσαββής ν. Διευθ. Τμ. Εσ. Προσ.
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 45, Φλαγκοφάς ν. Αταλέξα Λτδ
(1989). [2] Πέραν του διατάγματος πληρωμής με μηνιαίες δόσεις, το Δικαστήριο μπορεί, με βάση το άρθρο 87
(1), να διατάξει την ακύρωση καταδολιευτικών μεταβιβάσεων ή επιβαρύνσεων, την αποκοπή απολαβών, την παρεμπόδιση του ο εξ αποφάσεως οφειλέτη να διαθέσει την περιουσία του ή μέρος της, ως επίσης, και την κατάσχεση εις χείρας τρίτου, νοούμενου ότι, ως διαλαμβάνεται στο δεύτερο εδάφιο του ίδιου άρθρου, τέτοια διατάγματα επιδιώκονται με την αίτηση του εξ αποφάσεως πιστωτή. [3]Δείτε: Χρ. Μιχαήλ κ.α. ν. Μ. Σκορδή
(2005)1Α Α.Α.Δ 64. [4] Σχετικά: Βασιλειάδης ν. Τσουρή
(2007)1 Α.Α.Δ. 43. [5] Συναφώς: Χριστάκης Μιχαήλ και άλλος ν. Αδελφοί Πούλλου Λτδ
(1997)1Γ Α.Α.Δ 1759. [6] Chrysostomou v Athanasiou
(1981)1 CLR 669, Rolandis, Louca & Soteriades Ltd. v. Koutsiou,
(1970)1 C.L.R. 25. [7] Δείτε: Gesico v J.K. Video
(1991)1 Α.Α.Δ. 134. [8] Παναγιώτου ν Μιχαήλ
(1998)1 (Α) Α.Α.Δ.422) και Προκοπίου κ.α. ν. Ανδρέας Λάμπρου Λτδ
(2004)1Α Α.Α.Δ 310. [9] Σχετικά: ΣΠΕ Αραδίππου ν. Έλλη Ιακώβου,
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2032. [10] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236,Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola κλπ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, ECLI:CY:AD:2016:A546, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018. [11] Δηλαδή: €317 ως μέρος του ενοικίου, €750 για σίτιση, €350 για φάρμακα, €30 για συντήρηση αυτοκινήτου, €19 για ασφάλεια αυτοκινήτου, €150 για βενζίνη, €214 ΑΗΚ, €28 ΑΤΗΚ, €21 τέλη σκυβάλων, €34 Υδοτοπρομήθεια. [12] Δείτε: ανωτέρω Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μαρίας Κωνσταντίνου. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο