ΘΕΛΜΑΣ ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ ν. ΒΙΒΛΙΟΧΩΡΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΛΤΔ κ.α., Αίτηση αρ. Ε80/2018, 19/1/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2023:7 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου, και Α. Γεωργίου και Α. Θωμά, Παρέδρων Αίτηση αρ. Ε80/2018 ΜΕΤΑΞΥ: ΘΕΛΜΑΣ ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ, εκ Λεμεσού Αιτήτριας και
- ΒΙΒΛΙΟΧΩΡΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΛΤΔ, εκ Λεμεσού
- ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΠΑΡΑΛΗΠΤΗ ΥΠΟ ΤΗΝ ΙΔΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΩΣ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ A & A POSTCARD PRINTERS LIMITED, εκ Λεμεσού
- ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΑΒΒΑ, εκ Λεμεσού Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 19/01/2023 Για την Αιτήτρια: κα. Σ. Χατζηγιώρκη Για τον Καθ' ου η αίτηση αρ. 3: κος Χρ. Ονουφρίου. ΑΠΟΦΑΣΗ Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ. Μέσω της Κυρίως διαδικασίας, επιδιώκεται η έκδοση απόφασης εναντίον του Καθ' ου 3 για οφειλόμενα ενοίκια από το 2015 έως και το 2018, δυνάμει ισχυριζόμενης ευθύνης που απορρέει από παρασχεθείσα εγγύηση επί έγγραφης συμφωνίας ενοικίασης. Ο Καθ' ου 3 αμφισβητεί την ύπαρξη της δικής του ευθύνης, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι η δική του υποχρέωση ολοκληρώθηκε το 2008, ήτοι με τη λήξη της συμβατικής περιόδου ενοικίασης. Όσον αφορά τους Καθ' ων 1 και 2, στις 04/12/2018, εκδόθηκε ερήμην αυτών, απόφαση υπέρ της Αιτήτριας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πλαίσιο εκείνης της αποδεικτικής διαδικασίας, η Αιτήτρια/Ιδιοκτήτρια ισχυρίστηκε ότι τον Απρίλιο του 2017 υπήρξε αντικατάσταση (novation) της υπό εκκαθάριση αρχικής ενοικιάστριας εταιρείας, δηλαδή των Καθ' ων 2, (στο εξής: «PostCard») από τους Καθ' ων 1 (στο εξής: «Βιβλιοχώρα»), στην επίδικη συμφωνία ενοικίασης. (α) Η Κυρίως Αίτηση. Η Κυρίως Αίτηση καταχωρήθηκε στις 04/07/2018 και τροποποιήθηκε στις 10/06/
- Αξιώνεται διάταγμα ανάκτησης κατοχής του καταστήματος που περιγράφεται στην παράγραφο Α της Αίτησης και βρίσκεται στη Λεμεσό (στο εξής το «Υποστατικό»), ως επίσης καθυστερημένα ενοίκια ύψους €56.117,27 από τον Δεκέμβριο του 2015, έως το Μάρτιο του 2018, πλέον ενδιάμεσα οφέλη μέχρι την επιστροφή της κενής και ελεύθερης κατοχής. Στις λεπτομέρειες ενοικίασης γίνεται αναφορά σε αρχική συμφωνία μεταξύ της Αιτήτριας και της PostCard από 13/06/2005 έως και τις 30/06/2018, οπόταν και ολοκληρώθηκε η συμβατική ενοικίαση, δίχως να ανανεωθεί, με αποτέλεσμα η εν λόγω εταιρεία να καταστεί θέσμιος ενοικιαστής. Το ενοίκιο ήταν προς Λ.Κ.1.000 μηνιαίως, ποσό το οποίο στη συνεχεία αυξήθηκε σε Λ.Κ.1.
- Ο Καθ' ου 3, μαζί με άλλο τρίτο πρόσωπο, εγγυήθηκαν την επίδικη ενοικίαση, η δε ευθύνη αυτών θα επεκτεινόταν πέραν του ενοικιαστηρίου εγγράφου και κατά τη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης. Υπήρξε καθυστέρηση στην πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων. Στις 24/10/2012 η PostCard τέθηκε υπό καθεστώς εκκαθάρισης. Εν συνεχεία, γίνεται αναφορά σε αλληλογραφία, αρχής γενομένης την 10/10/2017, μέσω της οποίας η Ιδιοκτήτρια αξίωσε την πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων, κοινοποιώντας το περιεχόμενο της εν λόγω επιστολής τόσο στον Επίσημο Παραλήπτη, όσο και στον Καθ' ου
- Εις απάντηση, ο Επίσημος Παραλήπτης ενημέρωσε την Ιδιοκτήτρια ότι μετά από έρευνα διαπίστωσε πως στο επίδικο Υποστατικό διεξάγει εργασίες η Βιβλιοχώρα. Στις 07/03/2018 η Αιτήτρια απέστειλε νέα προειδοποιητική επιστολή προς τους Καθ' ων 1 και
- Προσθέτει πως σε όλη τη διάρκεια της ενοικίασης, οι Καθ' ων 1, 2 και 3 καθυστερούσαν συστηματικά την πληρωμή των ενοικίων. (β) Η Απάντηση του Καθ΄ου
- Στην Απάντησή του, ο Καθ' ου η Αίτηση 3 παραδέχεται τόσο την ιδιότητα της Αιτήτριας ως Ιδιοκτήτριας του Υποστατικού, ως επίσης και την ύπαρξη της πρώτης ενοικίασης, μεταξύ εκείνης και της PostCard. Δέχεται ακόμη ότι η εν λόγω εταιρεία τέθηκε υπό καθεστώς εκκαθάρισης δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 24/10/
- Κατά τα λοιπά, αμφισβητεί ότι ο ίδιος ήταν ή κατείχε το Υποστατικό ως θέσμιος ενοικιαστής και προσθέτει ότι ο ίδιος ήταν διευθυντής της PostCard και υπέγραψε εγγύηση μαζί με τον τότε συνέταιρό του, μόνο για τη διάρκεια ισχύος του συμβολαίου, δηλαδή για τρία έτη. Συναφώς, υποστηρίζει πως μετά τη λήξη της συμβατικής περιόδου το έτος 2008, αν και η PostCard παρέμεινε ως θέσμιος ενοικιαστής, ο ίδιος δεν εγγυήθηκε εκείνη την περίοδο, δηλαδή πέραν της λήξης της «κανονικής διάρκειας του ενοικιαστηρίου συμβολαίου». Επιπροσθέτως, αναφέρει πως η ενοικίαση μεταξύ της Ιδιοκτήτριας και της PostCard τερματίστηκε κατά ή περί τον Σεπτέμβριο του 2012 και τον επόμενο μήνα συνήφθη προφορική συμφωνία ενοικίασης, μεταξύ της Ιδιοκτήτριας και της Βιβλιοχώρας και συνεπακόλουθα αυτής της νέας συμφωνίας, η Βιβλιοχώρα «πλήρωνε κανονικά το ενοίκιο προς την Αιτήτρια-Ιδιοκτήτρια και το οποίο αυτή αποδεχόταν κανονικά». (γ) Η Ανταπάντηση στην Απάντηση. Ανταπαντώντας, η Ιδιοκτήτρια απορρίπτει τους ισχυρισμούς της άλλης πλευράς και επαναλαμβάνει τις δικές της θέσεις, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι ο Καθ' ου 3 κατείχε το Υποστατικό ως θέσμιος ενοικιαστής. Προσθέτει, ότι κατά ή περί τις 27/04/2017, ενημερώθηκε από τον διευθυντή της Βιβλιοχώρας, ήτοι τον Καθ' ου 3, «ότι ενοικιαστής του υποστατικού της ήτο η Καθ' ης 1, την οποία η Αιτήτρια αποδέχτηκε ως ενοικιάστριά της». Τέλος, σημειώνει ότι στις 14/02/2019 η Βιβλιοχώρα παρέδωσε στην Ιδιοκτήτρια την κατοχή του υποστατικού. ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Η υπόθεση διεκπεραιώθηκε με βάση τη διαδικασία της κανονικής εκδίκασης. Μαρτυρία δόθηκε από την Ιδιοκτήτρια και τον Καθ' ου
- Προχωρώ στη σύνοψη της παρουσιασθείσας μαρτυρίας. Διευκρινίζω, εκ των προτέρων, πως κατά την αξιολόγηση έχω μελετήσει με προσοχή το σύνολο της και έχω προβεί στις σχετικές αντιπαραβολές, όπου έκρινα αναγκαίο. Εντούτοις, σε αυτό το στάδιο και για σκοπούς οικονομίας θα αναφερθώ συνοπτικά στους ισχυρισμούς που παρουσιάστηκαν προς το Δικαστήριο, δίχως αναφορά σε κάθε ένα επιμέρους ζήτημα ή τεκμήριο ξεχωριστά, αλλά μόνο σε ό,τι είναι πραγματικά σημαντικό ως προς τα ουσιαστικά επίδικα θέματα.[1] (α) Η μαρτυρία της Αιτήτριας/Ιδιοκτήτριας. Η Ιδιοκτήτρια, μέσω γραπτής δήλωσης (ΕΓΓΡΑΦΟ Α) επιβεβαίωσε την ιδιότητά της ως Ιδιοκτήτρια και παρουσίασε σχετικό αντίγραφο πιστοποιητικού εγγραφής (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1). Περαιτέρω, αναφέρθηκε στο επίδικο ενοικιαστήριο έγγραφο, επί του οποίου υφίσταται και η εγγύηση του Καθ' ου 3 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2), σημειώνοντας ότι, μετά τη λήξη της πρώτης ενοικίασης η ενοικιάστρια, δηλαδή η PostCard, κατέστη θέσμια. Επιπλέον, αναφέρθηκε στον τρόπο καταβολής των ενοικίων και υποστήριξε πως υπήρχε συστηματική καθυστέρηση στην εξόφλησή τους, η οποία επιβεβαιώνεται μέσω αποδείξεων είσπραξης, τις οποίες παρουσίασε ως δέσμη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3). Ανέφερε πως τους Καθ' ων 1 (Βιβλιοχώρα) «τους αναγνώρισε και τους αποδέχτηκε» ως ενοικιαστές το
- Δήλωσε, συναφώς, ότι στις 27/04/2017 παρουσιάστηκε ο Καθ' ου 3, ο οποίος της έφερε το ενοίκιο Νοεμβρίου του 2015 και την πληροφόρησε ότι από τώρα και στο εξής ενοικιαστές θα ήταν η Βιβλιοχώρα. Η ίδια, γνωρίζοντας πως ο Καθ' ου 3 ήταν κύριος μέτοχος και διευθύνων σύμβουλος και των δύο εταιρειών, αποδέχθηκε τούτη τη διαφοροποίηση, εκδίδοντας σχετική απόδειξη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Αναφέρθηκε, επίσης, στην ανταλλαγείσα αλληλογραφία και στο γεγονός ότι εκδόθηκε απόφαση υπέρ των Καθ' ων 1 και 2, στις 04/12/2018, αντίγραφο της οποίας επισυνάπτει (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 11). Μέχρι σήμερα, ο Καθ' ου 3 δεν της έχει καταβάλει οποιοδήποτε ποσό έναντι των οφειλόμενων και εξακολουθεί να οφείλει το ποσό των €34.071,21, που αντιπροσωπεύει τα οφειλόμενα ενοίκια για την περίοδο από 01/01/2015 μέχρι 30/04/2017, πλέον τόκους, καθώς επίσης €784,21 οφειλόμενη αμυντική εισφορά, πλέον τόκους, πλέον τα δικηγορικά έξοδα. Αντεξεταζόμενη, μεταξύ άλλων, ερωτήθηκε σε σχέση με το πότε συμπληρώθηκε και πότε ενοικιάστηκε για πρώτη φορά το επίδικο Υποστατικό. Απάντησε ότι η συμπλήρωση του υποστατικού έγινε το 1993 και το 1999 ενοικιαζόταν στη Λαϊκή Τράπεζα. Επέμεινε ότι της είχαν αποκρύψει ότι η PostCard βρισκόταν υπό εκκαθάριση και αρνήθηκε ότι αποδέχθηκε τn Βιβλιοχώρα ως ενοικιαστές από το
- (β) Η μαρτυρία του Καθ' ου
- Στη δική του μαρτυρία, ο Καθ' ου 3 παρουσίασε και υιοθέτησε γραπτή δήλωση (ΕΓΓΡΑΦΟ Β). Η PostCard στις 24/10/2012 τέθηκε υπό καθεστώς εκκαθάρισης και έκτοτε, «όλες οι συμβατικές υποχρεώσεις τερματίστηκαν και η διαχείριση της πέρασε στον Επίσημο Παραλήπτη». Περί τις αρχές Οκτωβρίου του 2012 ο ίδιος ενημέρωσε την Ιδιοκτήτρια ότι η PostCard θα τεθεί υπό εκκαθάριση και ως εκ τούτου θα τερματιζόταν η ενοικίαση του υποστατικού. Η Ιδιοκτήτρια αποδέχθηκε τον τερματισμό και περαιτέρω δέχθηκε να συστήσει νέα συμφωνία ενοικίασης με τη Βιβλιοχώρα, στην οποία ήταν ο ίδιος διευθυντής, δίχως την υπογραφή οποιουδήποτε εγγράφου. Προς επιβεβαίωση τούτου του ισχυρισμού, παρουσίασε δέσμη επιταγών πληρωμής του ενοικίου, της περιόδου Οκτωβρίου 2012 μέχρι και το 2018 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13), όλες εκδοθείσες από τη Βιβλιοχώρα. Εντούτοις, η Ιδιοκτήτρια συνέχιζε να εκδίδει αποδείξεις στο όνομα της PostCard, παρόλο που ο ίδιος της εξηγούσε ότι δεν ήταν δυνατό να συνεχίζεται η ενοικίαση προς την PostCard, αφού έχει τεθεί υπό εκκαθάριση. Δεν γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους η Ιδιοκτήτρια συνέχιζε να εκδίδει αποδείξεις προς την PostCard. Κατά την αντεξετάσή του, επέμεινε ότι η νέα προφορική ενοικίαση άρχισε το
- Η Ιδιοκτήτρια ασφαλώς γνώριζε ποιος ήταν ο πραγματικός ενοικιαστής, αφού, από το 2012, είχε λάβει γύρω στις 125 επιταγές, μέσω μόνο της Βιβλιοχώρας. Απέρριψε κατηγορηματικά ότι υπήρξε παραπλάνηση της ιδιοκτήτριας, ως προς την εκκαθάριση της PostCard, σημειώνοντας ότι μόλις η PostCard μπήκε σε εκκαθάριση, ενημερώθηκαν όλοι οι προμηθευτές/πιστωτές της εταιρείας, συμπεριλαμβανομένης και της Ιδιοκτήτριας. Συμπλήρωσε, ότι η Ιδιοκτήτρια ήταν και πελάτης του καταστήματος και συνεπώς γνώριζε ότι ήταν η Βιβλιοχώρα που δραστηριοποιείται στο Υποστατικό, δοθέντος ότι, όλες οι αποδείξεις που δίδονταν στην Ιδιοκτήτρια για τις αγορές της, εκδίδονταν από τη Βιβλιοχώρα. (ε) Οι Αγορεύσεις. Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, παρουσιάστηκαν και υιοθετήθηκαν γραπτά κείμενα και ακολούθως, η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε στις 26/10/
- Έχω μελετήσει με προσοχή τις αγορεύσεις των μερών, σε αυτές όμως θα αναφερθώ μόνο εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο. ΙΙΙ. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. Η δικαιοδοσία το Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων. Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων (στο εξής: «ΔΕΕ»), εκπηγάζει από το άρθρο 4
(1)του Νόμου,[2] προσδιορίζεται στο άρθρο 2 αυτού και εκτείνεται σε κάθε θέμα που αφορά θέσμιες[3] ενοικιάσεις[4] και τους όρους αυτών,[5] καθώς και σε κάθε θέμα παρεμπίπτον ή συναφές προς τούτες τις προστατευόμενες σχέσεις μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή. Η ανάκτηση κατοχής λόγω καθυστερημένων ενοικίων προβλέπεται στο άρθρο 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Επιπρόσθετα, υφίσταται δυνατότητα για έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής λόγω συστηματικής[6] άρνησης καταβολής νομίμως οφειλόμενου ενοικίου, με βάση τη δεύτερη επιφύλαξη του προαναφερόμενου άρθρου. Η έννοια και η έκταση της δεσμευτικότητας της σύμβασης εγγύησης σε θέσμια ενοικίαση. Η έννοια της σύμβασης εγγύησης προσδιορίζεται στο άρθρο 84 του περί Συμβάσεων Νόμου (Κεφ. 149): « "Σύµβαση εγγύησης" είναι η σύµβαση προς εκπλήρωση της υπόσχεσης ή υποχρέωσης τρίτου, σε περίπτωση µη εκπλήρωσης από τον τρίτο το πρόσωπο που παρέχει την εγγύηση καλείται "εγγυητής", το πρόσωπο υπέρ του οποίου παρέχεται "πρωτοφειλέτης", και το πρόσωπο προς το οποίο παρέχεται "πιστωτής". » Η διαφορά μεταξύ του ιδιοκτήτη και του εγγυητή επί θέσμιας ενοικίασης, αποτελεί επακόλουθο της ενοικίασης και επομένως θέμα απορρέει από την ενοικιαστική σχέση μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή. Ως εκ τούτου, αποκλειστική δικαιοδοσία έχει το Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων με βάση το άρθρο 4
(1)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου. Ούτε η έκδοση απόφασης εναντίον του πρωτοφειλέτη, ούτε το γεγονός ότι η σύμβαση εγγύησης συνιστά συμφωνία ξεχωριστή από το αντικείμενο της εγγύησης, δηλαδή την ενοικίαση, μεταβάλλουν τα δεδομένα ως προς τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων.[7] Η σύμβαση εγγύησης[8] είναι δευτερεύουσα και παρεπόμενη[9] υποχρέωση της ουσιαστικής υποχρέωσης του πρωτοφειλέτη, με την οποία είναι λειτουργικά συνδεδεμένη. Για τον λόγο αυτό, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο εγγυητής απαλλάσσεται[10] από τη σύμβαση εγγύησης, όπως για παράδειγμα στη Holme v. Brunskill
(1877)3 QBD 495[11] στην οποία υπήρξε απαλλαγή του εγγυητή λόγω διαφοροποίησης των όρων της βασικής συμφωνίας ενοικίασης, χωρίς τη συγκατάθεση του εγγυητή. Ο κανόνας είναι ότι ο εγγυητής δεν μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνος για περισσότερα από όσα έχει αναλάβει.[12] Στη Michael v. Nishanian
(1966)1 C.L.R. 150 λέχθηκε ότι, εφόσον η περίπτωση αφορά ανανεωθείσα πριν τη λήξη ενοικίαση, τότε η εγγύηση θεωρείται ότι συνεχίζει να ισχύει και για την περίοδο ανανέωσης, καθότι παραμένει συμβατική. Εντούτοις, η εγκαθίδρυση θέσμιας ενοικίασης δεν ανανεώνει την ισχύ της αρχικής διάρκειας του συμβολαίου και της παρασχεθείσας εγγύησης, αφού, η θέσμια ενοικίαση δεν είναι σύμβαση αλλά πλάσμα νόμου. Το δε βασικότερο χαρακτηριστικό της θέσμιας ενοικίασης είναι η ισχύς της για απροσδιόριστο χρόνο. Έπεται ότι, για να θεωρηθεί ότι μια εγγύηση συνεχίζει να ισχύει επ' αόριστο και πιθανόν για δεκαετίες, θα πρέπει να αποδειχθεί ότι το πρόσωπο το οποίο υπέγραψε ως εγγυητής της αρχικής ενοικίασης, κατά τον χρόνο της υπογραφής του μπορούσε να αντιληφθεί πλήρως τούτη τη συνέπεια, μέσω ξεκάθαρης και σαφέστατης διατύπωσης επί του ίδιου του εγγυητηρίου εγγράφου.[13] Το δικαίωμα αντικατάστασης (novation). Συναφές με το δικαίωμα αντικατάστασης μιας σύμβασης ή και ενός συμβαλλόμενου μέρους σε αυτήν (novation), είναι το άρθρο 62 του περί Συμβάσεων Νόμου, το οποίο έχει ως εξής: «
- Αν οι συµβαλλόµενοι συµφωνούν να αντικαταστήσουν τη σύµβαση µε νέα, ή να υπαναχωρήσουν από τη σύµβαση ή να τροποποιήσουν αυτήν, η αρχική σύµβαση δεν χρειάζεται εκπλήρωση. » Σχετικά, στο Chittys on Contracts 31st Edition, Volume 1, σελ. 1515 παρ. 19-086 αναφέρονται τα εξής: « Novation. There is no doubt that with the consent of both contracting parties all contracts of any kind may be transferred, and the term "novation" has been introduced from Roman law to describe this species of transfer. Novation takes place where the two contracting parties agree that a third, who also agrees, shall stand in the relation of either of them to the other. » Όπως επιπλέον εξηγείται στο Chittys, η αντικατάσταση μπορεί να αφορά ολόκληρο, ή μέρος μιας συμφωνίας, ή ακόμη και πολυμερή συμφωνία, με επηρεασμό μόνο συγκεκριμένων συμβαλλομένων και εξακολούθηση της ισχύος της αρχικής συμφωνίας για τα υπόλοιπα μέρη. Σε αντίθεση με την εκχώρηση δικαιωμάτων, η αντικατάσταση απαιτεί τη συμφωνία όλων των εμπλεκομένων και αντί να μεταβιβάζει υφιστάμενες υποχρεώσεις, τις καταργεί και τις αντικαθιστά με νέες υποχρεώσεις. Στον περί Συμβάσεων Νόμο δεν προβλέπεται οποιοσδήποτε συγκεκριμένος τύπος συντέλεσης της αντικατάστασης, οι δε υποχρεώσεις που αναλαμβάνονται με τη νέα σύμβαση, μπορεί να είναι οι ίδιες ή διαφορετικές με εκείνες που είχαν αναληφθεί με τη σύμβαση, η οποία αντικαθίσταται. [14] Επιπροσθέτως, όπως χαρακτηριστικά επεξηγείται στο σύγγραμμα The India Contract Act των Polloc & Mulla, 14η Αναθεωρημένη Έκδοση, Novation, Formalities, σελ. 948 η νέα συμφωνία μπορεί συναφθεί είτε προφορικά, είτε να εξαχθεί από τη συμπεριφορά των μερών. Όπως περαιτέρω στο ίδιο σύγγραμμα σημειώνεται: « It is not consistent with the original debtors remaining liable on the old contract. Substitution of a new contract is the core of novation. Whether in any particular case there was a complete novation of a contract in the sense that the new contract replaced or substituted the old contract would depend upon the facts and circumstances of the case. [..] It has to be considered, in every case, not only whether a new debtor has consented to assume liability, but whether the creditor has agreed to accept his liability in substitution of the original debtor's. [..] Election to accept the liability of new debtor, or of the new or surviving partners in a firm does not need very strong proof, but merely ambiguous acts will not do. » Σχετικά είναι και τα αναφερόμενα στην ΠΙΓΚΟΣ ΕΣΤΕΙΤΣ ΛΤΔ ν. ΜΙΧΑΛΗ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΟΒΙΩΣΑΝΤΟΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ ΝΙΚΟΛΑ ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ κ.α., Πολιτική Εφεση Αρ. 304/2009, ημερ. 28/09/2015, ECLI:CY:AD:2015:A628: « Η αντικατάσταση υπάρχουσας σύμβασης με νέα, ως αποτέλεσμα συμφωνίας των εμπλεκομένων μερών, είναι δυνατό να οδηγήσει σε αποδέσμευση από τις προηγούμενες συμβατικές τους υποχρεώσεις. Ο όρος «novation» εισήχθη από το ρωμαϊκό δίκαιο. Απαιτείται, ως ουσιαστικό στοιχείο, η λήψη της συγκατάθεσης όλων των μερών μιας συμφωνίας, προκειμένου αυτή να αντικατασταθεί. Συνήθως παίρνει τη μορφή αντικατάστασης ενός από τα συμβαλλόμενα μέρη μιας σύμβασης από τρίτο πρόσωπο και συνεπάγεται τη μεταβίβαση τόσο των δικαιωμάτων όσο και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εν λόγω σύμβαση. Είναι βέβαια δυνατό η νέα σύμβαση να αφορά αντικατάσταση της προηγούμενης με τα ίδια συμβαλλόμενα μέρη. Αποτέλεσμα είναι η δημιουργία μιας νέας σύμβασης (Chitty on Contracts, 26th ed., vol. 1, para 1436, p. 902). » Όσον αφορά ιδιαιτέρως τις συμφωνίες ενοικιάσεως, η «αντικατάσταση» ενός ενοικιαστή από άλλοv ή άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα δεν στοιχειοθετείται αυτόματα, αλλά προϋποθέτει την ύπαρξη στοιχείων που να καταδεικνύουν την πρόθεση όλων των μερών για τη δημιουργία νέας συμφωνίας.[15] IV. ΣΥΝΟΨΗ / ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Πριν αναφερθώ στα αποτελέσματα της αξιολόγησης της μαρτυρίας, έχοντας ήδη αντιπαραβάλει τη μαρτυρία που τέθηκε προς το Δικαστήριο, με βάση πάντοτε το σχετικό δικογραφικό πλαίσιο και συνυπολογίζοντας τις εισηγήσεις των συνηγόρων των διαδίκων ως έχουν περιοριστεί μέσω των αγορεύσεών τους,[16] κρίνω χρήσιμο στο σημείο αυτό να συνοψίσω και να περιορίσω τα επίδικα θέματα. Κατ' αρχάς, το ιδιοκτησιακό καθεστώς δεν τελεί υπό αμφισβήτηση.[17] Είναι κοινός τόπος ότι το ακίνητο βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή. Ομοίως, η ύπαρξη της αρχικής ενοικίασης η οποία κατέστη θέσμια, δεν αμφισβητείται. Η ευθύνη του Καθ' ου 3 βασίζεται επί γραπτής εγγύησης,[18] η οποία είναι παραδεκτό από τον Καθ' ου 3 ότι επεκτείνεται κατά τη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης και ως εκ τούτου ούτε το ζήτημα της δεσμευτικότητας της εγγύησης κατά τη διάρκεια της θέσμιας ενοικίασης θα με απασχολήσει περαιτέρω. Κοινό τόπο αποτελεί και το γεγονός ότι η PostCard βρίσκεται από τις 24/10/2012 σε καθεστώς εκκαθάρισης. Η υπερασπιστική γραμμή του Καθ' ου 3, συνοψίζεται στο ότι λόγω του ότι η PostCard τέθηκε υπό εκκαθάριση το 2012, από τότε έγινε νέα συμφωνία μεταξύ της Ιδιοκτήτριας και της Βιβλιοχώρας και κατά συνέπεια ολοκληρώθηκε η δική του εγγύηση. Συναφώς, αποτελεί στοιχείο ιδιαίτερης σημασίας, ότι η Ιδιοκτήτρια αποδέχεται ότι έχει επέλθει (σε μεταγενέστερο χρόνο, κατά τη δική της εισήγηση) η ισχυριζόμενη αντικατάσταση (novation),[19] διότι ακριβώς, τούτη η παραδοχή,[20] αφαιρεί το σημαντικό αποδεικτικό βάρος που έφερε ο Καθ΄ ου 3, για να στοιχειοθετήσει την ύπαρξη της εν λόγω νέας συμφωνίας αντικατάστασης. Με βάση λοιπόν το πιο πάνω δεδομένο, το κρίσιμο σημείο της παρούσας υπόθεσης, και το ζήτημα της ουσιαστικής διαφωνίας των μερών, είναι εάν η αντικατάσταση έλαβε χώρα το 2012 ή το
- Κατά συνέπεια, το συμπέρασμα του Δικαστηρίου ως προς το πότε χρονικώς επήλθε η αντικατάσταση, θα είναι το ουσιαστικό στοιχείο για την έκβαση της παρούσας υπόθεσης, αφού η αξίωση αφορά ενοίκια μετά το
- V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ. Όπως προκύπτει από τη σχετική νομολογία,[21] η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι ένα πολυσχιδές έργο. Το Δικαστήριο οφείλει να προβεί στην αξιολόγηση αντιπαραβάλλοντας και διερευνώντας τα επίδικα γεγονότα με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων των διαδίκων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται έτσι ώστε το Δικαστήριο να μην περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του μάρτυρα, αλλά να λάβει υπόψιν όλες τις σχετικές και νομικές αποδεκτές παραμέτρους αξιολόγησης. Η δε αποτίμηση της μαρτυρίας θα πρέπει να γίνει με βάση την κρίση του Δικαστηρίου για το αξιόπιστο αυτής και όχι στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της Αιτήτριας/Ιδιοκτήτριας και του Καθ' ου 3/Εγγυητή, με βάση πάντοτε το προαναφερόμενο παραδεκτό/κοινά αποδεκτό πλαίσιο. (α) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας της Ιδιοκτήτριας. Η μαρτυρία της Ιδιοκτήτριας δεν έπεισε, αλλά προβλημάτισε το Δικαστήριο. Η καταφυγή στην πολυλογία και στην επίκληση άσχετων γεγονότων υπήρξε χαρακτηριστικό στοιχείο της μαρτυρίας της. Οι δε απαντήσεις της χαρακτηρίζονταν από έλλειψη συνοχής. Επίσης, επικαλέστηκε μη δικογραφημένα γεγονότα, όπως για παράδειγμα, τα περί της «παραπλάνησής της» και απόκρυψης από αυτήν ότι η PostCard τέθηκε υπό εκκαθάριση, παρόλο που στην παρ. Δ.3 της Αίτησής της, η ίδια αποκαλύπτει το γεγονός αυτό, δίχως παράλληλα να ισχυρίζεται οτιδήποτε περί παραπλάνησής της. Επίσης, ανέφερε ότι αποτάθηκε στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου επειδή η τελευταία δέχθηκε να συμβληθεί με τη Βιβλιοχώρα, δίχως την ύπαρξη συμβολαίου και ότι «διαμαρτυρήθηκε έντονα» στον Έφορο Εταιρειών, επειδή δεν την ειδοποίησε για το γεγονός ότι η PostCard τέθηκε υπό εκκαθάριση, θέσεις που, κατά τον ίδιο τρόπο, δεν συνάδουν με το περιεχόμενο της τροποποιημένης Εναρκτήριας Αίτησής της. Ο δε ισχυρισμός της ότι τον Απρίλιο του 2017 αποδέχθηκε τη Βιβλιοχώρα ως νέα ενοικιάστρια, δεν επιβεβαιώνεται από την επιστολή ημερομηνίας 10/10/2017 - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7, όπου, μέσω της δικηγόρου της, έξι μήνες μετά την επέλευση της ισχυριζόμενης συμφωνίας αντικατάστασης, συνεχίζει να απευθύνεται προς την PostCard και να αξιώνει από εκείνη την πληρωμή όλων των μέχρι τότε οφειλόμενων ενοικίων, δίχως καν η εν λόγω επιστολή να απευθύνεται στη Βιβλιοχώρα. Πρόκειται δηλαδή για ενέργεια που αντιστρατεύεται ευθέως τη βασική θεώρησή της, ότι δήθεν έξι μήνες νωρίτερα συμφώνησε στην αντικατάσταση της PostCard από τη Βιβλιοχώρα.[22] Επιπλέον, ουδεμία εξήγηση έδωσε γιατί από τουλάχιστον το 2016 (δείτε: ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3) εξέδιδε αποδείξεις είσπραξης ενοικίου με την ένδειξη «Άνευ βλάβης», οι οποίες απευθύνονταν, προς την PostCard και όχι τη Βιβλιοχώρα η οποία διενεργούσε τις πληρωμές. Διότι, εάν δεν γνώριζε, ως ισχυρίστηκε, ότι η PostCard τελούσε υπό εκκαθάριση, για ποιο λόγο οι προς αυτήν αποδείξεις είσπραξης να φέρουν την ένδειξη «άνευ βλάβης»; Διότι, μια τέτοια ένδειξη θα είχε αξία εάν την εναπόθετε σε αποδείξεις που εξέδιδε προς τη Βιβλιοχώρα. Σε αυτό το ενδεχόμενο, η ένδειξη «άνευ βλάβης» θα είχε τη σημασία ότι, παρόλο που πληρώθηκε από τη Βιβλιοχώρα, δεν την αναγνωρίζει ως ενοικιάστρια. Αλλά, από τη στιγμή που οι αποδείξεις που εξέδιδε απευθύνονταν στην PostCard, ήτοι στην εταιρεία η οποία επέμεινε πως παρέμενε ως η αντισυμβαλλόμενή της, δεν υπήρχε κανένας απολύτως λόγος να θέσει οποιανδήποτε επιφύλαξη στις αποδείξεις που εξέδιδε προς την PostCard, παρά μόνο εάν όντως γνώριζε για την ύπαρξη της διαδικασίας εκκαθάρισής της και θεώρησε ότι με την εναπόθεση τούτης της αναφοράς, προστατεύει τον εαυτό της. Συνακόλουθα, δεν έχω πεισθεί ότι η Αιτήτρια πληροφορήθηκε ότι η PostCard τέθηκε υπό καθεστώς εκκαθάρισης μόλις το
- Αντιθέτως, αξιολογώ τις αιτιάσεις της Ιδιοκτήτριας ως προϊόν εκ των υστέρων σκέψεων, αποσκοπούσες να διατηρήσουν εν ζωή την εγγύηση που είχε παραχωρηθεί από τον Καθ' ου 3 στο πλαίσιο της αρχικής συμφωνίας ενοικίασης. (β) Η αξιολόγηση της μαρτυρίας του Καθ΄ου
- Πιο συγκροτημένη έναντι της μαρτυρίας της Αιτήτριας υπήρξε η μαρτυρία του Καθ' ου
- Εκ της μαρτυρίας του, δεν προέκυψε οτιδήποτε που να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της Ιδιοκτήτριας ότι την παραπλάνησε, ως του καταλόγισε, ούτε διαπιστώνεται οτιδήποτε άλλο το οποίο να κλονίζει ουσιωδώς τη μαρτυρία του. Τουναντίον, η θέση του ότι από το 2012 και εντεύθεν όλα τα ενοίκια πληρώνονταν μέσω επιταγών της Βιβλιοχώρας, επιβεβαιώθηκε από τα αντίγραφα των επιταγών που παρουσίασε (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13). Και κυρίως, η βασική υπερασπιστική του γραμμή, ότι δηλαδή υπήρξε συμφωνία για νέα ενοικίαση μεταξύ της Ιδιοκτήτριας και της Βιβλιοχώρας, έγινε παραδεκτή από την ίδια την Ιδιοκτήτρια, η οποία όμως διαφωνεί ως προς το πότε ακριβώς επήλθε η αντικατάσταση. Και επ' αυτού, με βάση όλα τα σχετικά γεγονότα που τέθηκαν προς το Δικαστήριο, σαφώς πιο πειστική κρίνεται η δική του εκδοχή, ότι δηλαδή η εν λόγω νέα συμφωνία έλαβε χώρα από το 2012 και όχι το 2017 ως ισχυρίστηκε η Ιδιοκτήτρια. VΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σε συνάρτηση και σε συνέχεια των πιο πάνω, τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου είναι τα ακόλουθα. Η Αιτήτρια είναι η ιδιοκτήτρια του επίδικου Υποστατικού. Στις 13/06/2005 υπογράφηκε ενοικιαστήριο έγγραφο μεταξύ της Ιδιοκτήτριας και της PostCard, επί του οποίου ο Καθ' ου 3 μαζί με ακόμη ένα πρόσωπο παρείχε προσωπική εγγύηση. Η διάρκεια της πρώτης περιόδου ενοικίασης ήταν από 15/07/2005 έως τις 30/06/2008 και με συμφωνηθέν ενοίκιο, κατά την τελευταία περίοδο της ενοικίασης, το ποσό των Λ.Κ.1.200, μηνιαίως. Μετά το τέλος της πρώτης περιόδου ενοικίασης, η PostCard παρέμεινε στο Υποστατικό και κατέστη θέσμια ενοικιάστρια, ο δε Καθ' ου 3 συνέχισε να ευθύνεται ως εγγυητής και για την περίοδο της θέσμιας ενοικίασης. Η εν λόγω αρχική ενοικίαση συνεχίστηκε έως και το 2012 και συγκεκριμένα στις 24/10/2012, ημερομηνία κατά την οποία η PostCard τέθηκε σε καθεστώς εκκαθάρισης δυνάμει σχετικού διατάγματος του Δικαστηρίου. Λίγο καιρό μετά την εκκαθάριση της PostCard, ο Καθ' ου 3 και μέχρι τότε διευθυντής της, συνέστησε τη Βιβλιοχώρα, και πρακτικώς ομιλούντες, συνέχισε στο όνομα εκείνης να λειτουργεί την ίδια επιχείρηση βιβλιοπωλείου η οποία ευθύς εξ αρχής, διεξαγόταν εντός του Υποστατικού. Παρόλα αυτά, λόγω της έκδοσης διατάγματος εκκαθάρισης εναντίον της PostCard, η αρχική συμφωνία ενοικίασης, προφανώς δεν μπορούσε να συνεχίσει. Εξ ου, από το 2012 και έπειτα, όλες οι επιταγές που δίδονταν προς εξόφληση του ενοικίου, εκδίδονταν από τη Βιβλιοχώρα. Αν και η Ιδιοκτήτρια διατείνεται πως η νέα συμφωνία μεταξύ αυτής και της Βιβλιοχώρας άρχισε μόλις τον Απρίλιο του 2017, η μαρτυρία που παρουσιάστηκε προς το Δικαστήριο παραπέμπει στην αντίθετη κατεύθυνση, ήτοι ότι από το 2012, στη βάση προφορικής συμφωνίας, επήλθε αντικατάσταση της αρχικής συμφωνίας με νέα συμφωνία μεταξύ της Ιδιοκτήτριας και της Βιβλιοχώρας, για την ενοικίαση του Υποστατικού. Ως γνωστό, όταν μία εταιρεία τίθεται υπό εκκαθάριση, ο έλεγχος αυτής τίθεται στα χέρια του Εφόρου Εταιρειών, του Τμήματος Εφόρου Εταιρειών και Διανοητικής Ιδιοκτησίας.[23] Στα άρθρα 219 κ.ε. του περί Εταιρειών Νόμου - Κεφ. 113, αναλύονται οι συνέπειες της έκδοσης διατάγματος εκκαθάρισης. Αναλυτική επεξήγηση της επίδρασης που επιφέρει εις βάρος της υπό εκκαθάριση εταιρείας η έκδοση τέτοιου διατάγματος, εκφεύγει του πλαισίου της παρούσας υπόθεσης. Αυτό όμως που θα πρέπει να επισημανθεί, σε συνάρτηση βεβαίως με το επίδικο θέμα, δηλαδή την ευθύνη του Καθ' ου 3, είναι ότι μετά την έκδοση διατάγματος εκκαθάρισης, η προηγούμενη κατάσταση των πραγμάτων δεν παραμείνει ως έχει. Πλέον, ο έλεγχος της υπό εκκαθάριση εταιρείας περνά στα χέρια του εκκαθαριστή, ο οποίος, συνυπολογίζοντας τα συμφέροντα των πιστωτών, προχωρεί στη συγκέντρωση και την προστασία των περιουσιακών της στοιχείων, αποφασίζοντας παράλληλα εάν και με ποιόν τρόπο η εν λόγω εταιρεία θα συνεχίσει τις όποιες εργασίες της «στην έκταση που αυτό είναι αναγκαίο για την επωφελή εκκαθάρισή της»,[24] με απώτερο σκοπό τη διάλυσή της, ως στο άρθρο 260 του Κεφ. 113 υποδεικνύεται. Στην υπόθεση Αναφορικά με την Εταιρεία Γεωργοκτηνοτροφική Εταιρεία Α/φοί Γ.Χ.Γ. Λύτρα Λτδ Πολιτική Έφεση αρ. 12/2018, ημερομηνίας 29/03/2021, ECLI:CY:DOD:2021:7, λέχθηκαν τα ακόλουθα:[25] « Η θέση του εκκαθαριστή σε υπό εκκαθάριση εταιρεία, κατόπιν διατάγματος δικαστηρίου, είναι ιδιαίτερα σημαντική για την πορεία της εταιρείας, όσον αφορά τη συγκεκριμένη φάση. Αυτός διορίζεται από το δικαστήριο και τελεί υπό τις οδηγίες και τον έλεγχό του. ΄Εχει, ως εκ τούτου, χαρακτηριστεί λειτουργός του δικαστηρίου, (βλ. Gooch's Case [1872] 7 Ch. App. 207, σελίδα 211, και In re Opera, Limited [1891] 2 Ch. 154). Από το διορισμό του, περιέρχεται στον ίδιο ο έλεγχος και η φύλαξη της περιουσίας της εταιρείας, (άρθρο 231 του Νόμου), προκειμένου να την διαχειριστεί, ως ο Νόμος ορίζει, προς όφελος όλων των πιστωτών και όλων των συνεισφορέων της, (άρθρο 221). Αυτός, ως εκ των πιο πάνω εξουσιών και καθηκόντων του, ουσιαστικά, υποκαθιστά το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας, το οποίο, ως αποτέλεσμα, καθίσταται fanctus officio, (βλ. Re Union Accident Insurance Co Ltd [1972] 1 All ER 1105, στη σελίδα 1113). Το καθεστώς του εκκαθαριστή εξετάστηκε με αναφορά στη σχετική επί τούτου νομολογία στην υπόθεση Μιχαήλ κ.ά. ν. Επίσημου Παραλήπτου κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ.
- Το Δικαστήριο, συνοψίζοντας τη θέση, συναφώς, κατέληξε, στη σελίδα 1037, πως: «Μετά το διορισμό του Εκκαθαριστή, αποκλειστική ευθύνη για τη διαχείριση της περιουσίας της εταιρείας και των υποθέσεών της έχει ο ίδιος.» Συνακόλουθα, ο εκκαθαριστής έχει εξουσία και καθήκον να διαχειρίζεται την περιουσία της εταιρείας, περιλαμβανομένης οποιασδήποτε επιχειρηματικής δραστηριότητας, την οποία αυτή διεξάγει. Αντλεί την, ως άνω, υπόστασή του από τις σχετικές για τον τομέα πρόνοιες του Νόμου, ενόσω η εταιρεία τελεί υπό εκκαθάριση και είναι ο αντιπρόσωπός της, ως ο Νόμος ορίζει. » Η σοβαρότητα της εν λόγω διαδικασίας, επιβεβαιώνεται από τις προβλεπόμενες ποινικές επιπτώσεις, σε περίπτωση που διαπιστώνεται οποιαδήποτε δόλια πράξη, ή πρόθεση για καταδολίευση των πιστωτών, ή κατάχρηση χρημάτων ή περιουσίας της υπό εκκαθάριση εταιρείας.[26] Παρόλο που ούτε η έκδοση διατάγματος εκκαθάρισης, αλλά ούτε ακόμη και η διάλυση της εταιρείας,[27] συνεπάγονται, άνευ ετέρου, την απαλλαγή του εγγυητή, εν προκειμένω το επίδικο ζήτημα δεν σχετίζεται με τη δεσμευτικότητα της εγγύησης, αλλά με το πότε ακριβώς υπήρξε η αντικατάσταση της PostCard. Και επ' αυτού, ούτε δικογραφήθηκε δεόντως[28] ούτε δόθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από την Ιδιοκτήτρια, για το πώς συνεχίστηκε[29] η εκτέλεση των εργασιών της υπό εκκαθάριση PostCard από το 2012 έως και το 2017 και κατά συνέπεια, η θέση της, ότι μόλις το 2017 υπήρξε η αντικατάσταση της PostCard, δεν απαντά στο ποιο ήταν το καθεστώς ενοικίασης που υφίστατο στο μεσοδιάστημα, δηλαδή από το 2012 έως και τον Απρίλιο του
- Ούτε τα περί της «παραπλάνησής» της από τον Καθ' ου 3 πείθουν, αφού βρίσκονται εκτός του δικογραφημένου της πλαισίου και δεν συμβαδίζουν με το γεγονός ότι μισό χρόνο μετά την ημερομηνία που η ίδια έθεσε ως ημερομηνία έναρξης της νέας ενοικίασης με τη Βιβλιοχώρα συνέχιζε να απευθύνεται στους προηγούμενους ενοικιαστές (PostCard). Εν προκειμένω, αποτελεί καθοριστικό στοιχείο ότι από το 2012, η Ιδιοκτήτρια εισέπραττε το ενοίκιο αποκλειστικά μέσω επιταγών της Βιβλιοχώρας, συμπεριφορά που υποδηλώνει το χρονικό σημείο έναρξης της επίδικης συμφωνίας αντικατάστασης και καθιστά την αντίθετη εξήγηση που προβάλλει ο Καθ' ου 3, ότι δηλαδή από το 2012 υπήρξε νέα ενοικίαση μεταξύ της Βιβλιοχώρας και της Ιδιοκτήτριας, ως πιο πειστική, λογική και συνάδουσα με το σχετικό μαρτυρικό υλικό. Η εναπόθεση της αναφοράς «άνευ βλάβης» σε αποδείξεις είσπραξης, για τους λόγους που έχουν ήδη εξηγηθεί, δεν διαφοροποιεί την ταξινόμηση των πραγμάτων, αφού όλα τα υπόλοιπα σχετικά γεγονότα παραπέμπουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Εξάλλου, όπως και στο σύγγραμμα Woodfall' s Law on Lanlord and Tenant, Determination of the Tenancy, Surrender, Grant of new lease to third party, παρ. 17.030 διαλαμβάνεται: « The new letting may be informal, e.g. where at the joint request of the tenant and his wife the landlord changed the rent book into the wife' s name. » Το πιο πάνω συμπέρασμα επηρεάζει ουσιωδώς την έκταση της ευθύνης του Καθ' ου
- Διότι, ως αναλύεται προηγουμένως υπό το νομικό πλαίσιο, η αντικατάσταση (novation) οδηγεί στην απαλλαγή του αρχικού πρωτοφειλέτη,[30] ο οποίος δεν μπορεί να παραμένει υπόλογος για την προηγούμενη σύμβαση.[31] Και κατά μείζονα λόγο, η αντικατάσταση οδηγεί και στην απαλλαγή του εγγυητή, του οποίου η δική του ευθύνη είναι δευτερεύουσα και παρεπόμενη[32] υποχρέωση της ουσιαστικής υποχρέωσης του πρωτοφειλέτη, με την οποία είναι λειτουργικά συνδεδεμένη, επειδή ο εγγυητής δεν μπορεί να καταστεί υπεύθυνος για περισσότερα από όσα έχει αναλάβει.[33] Εξ ου και στο άρθρο 92 του περί Συμβάσεων Νόμου αναφέρεται: « Ο εγγυητής απαλλάσσεται από κάθε ευθύνη με τη σύναψη σύμβασης μεταξύ πιστωτή και πρωτοφειλέτη, με την οποία απαλλάσσεται ο πρωτοφειλέτης, ή με πράξη ή παράλειψη του πιστωτή η οποία επιφέρει κατά νόμο απαλλαγή του πρωτοφειλέτη. » Ως εκ των ανωτέρω, αποτελεί τελικό συμπέρασμα του Δικαστηρίου, ότι ο Καθ' ου αρ. 3 δεν φέρει ευθύνη για τα αξιούμενα ποσά, αφού η δική του ευθύνη ολοκληρώθηκε το
- Συνεπακόλουθα, και με τη σύμφωνη γνώμη των παρέδρων, η Κυρίως Αίτηση θα απορριφθεί. VΙΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ. Ως εκ των ανωτέρω, η Κυρίως Αίτηση εναντίον του Καθ' ου 3 απορρίπτεται. Τα έξοδα, με βάση τις σχετικές αρχές,[34] ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται εναντίον της Αιτήτριας και υπέρ του Καθ' ου 3, ως υπολογιστούν από τη Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)____________________________ Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος _______________ __________________ (Υπ.) Α. Γεωργίου (Υπ.) Α. θωμά Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Δείτε: Ιωάννου ν. Αληφάντη Ποινικές Εφέσεις Αρ. 163 /2017 κ.α. ημερομηνίας 07/10/2019 και ΝΑΘΑΝΑΗΛ ν. ΣΠΥΡΟΥ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗ ΚΕΜΙΚΑΛΣ ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση αρ. 406/2012, ημερομηνίας 25/9/2019, ECLI:CY:AD:2019:A
- [2] Το υπό αναφορά άρθρο 4
(1)του Νόμου, έχει ως εξής: «Καθιδρύονται Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ο αριθμός των οποίων δεν θα υπερβαίνη τα τρία επί σκοπώ επιλύσεως, μεθ' όλης της λογικής ταχύτητος, των εις αυτά αναφερομένων διαφορών των αναφυομένων επί οιουδήποτε θέματος εγειρομένου κατά την εφαρμογήν του παρόντος Νόμου συμπεριλαμβανομένου παντός παρεμπίπτοντος ή συμπληρωματικού θέματος.» [3] Ως «θέσμια», χαρακτηρίζεται η συμβατική ενοικίαση επί της οποίας έχει επενεργήσει ο περί Ενοικιοστασίου Νόμος με αποτέλεσμα η εν λόγω ιδιωτική σχέση μεταξύ των συμβαλλομένων να μην μπορεί πλέον να λειτουργεί σε αντίθεση με τα νομοθετικά προβλεπόμενα. [4] Όσον αφορά την έννοια της «ενοικίασης» αυτή ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου, όπου αναφέρονται τα εξής: «ενοικίασις» σημαίνει ενοικίασιν, είτε έγγραφον ή άλλως, ή κατοχήν ακινήτου, δυνάμει της οποίας δημιουργείται η σχέσις ιδιοκτήτου και ενοικιαστού αλλά δεν περιλαμβάνει ενοικίασιν γης χρησιμοποιουμένην διά γεωργικούς σκοπούς ή ενοικίασιν σταθμών διά την πώλησιν πετρελαιοειδών ή ενοικίασιν χώρου σταθμεύσεως μηχανοκινήτων οχημάτων, ή ενοικίασιν επιπλωμένων κατοικιών ή διαμερισμάτων βραχυτέραν των εξ μηνών ή ενοικίασιν ξενοδοχείων, ξενοδοχειακών μονάδων ή τουριστικών καταλυμάτων.» [5] Δείτε: Ν. Κυθρεώτης κ.α. v. Α. Μιχαηλίδη Milington -Ward
(2001)1Β Α.Α.Δ 1480. [6] Η εν λόγω δυνατότητα έκδοσης διατάγματος ανάκτησης κατοχής επιβεβαιώθηκε, μεταξύ άλλων, στη Δ. Γιάγκου κ.α. ν. Δ. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ. 506. [7] Δείτε: Cedrus Estates Limited v. Πισσαρίδη
(1994)1ΑΑΔ 590. [8] Μια σύμβαση εγγύησης μπορεί να έχει τον χαρακτήρα της ειδικής (specific) ή της συνεχούς (continuing) εγγύησης. Η ειδική εγγύηση καλύπτει μια συγκεκριμένη υποχρέωση, ή μια συγκεκριμένη πράξη ή σειρά πράξεων, ενώ η συνεχής εγγύηση είναι εκείνη που καλύπτει υποχρεώσεις ή πράξεις αποπληρωμής δόσεων οι οποίες συνεχίζουν να λαμβάνουν χώρα μεταξύ του πρωτοφειλέτη και του πιστωτή. Ως προς τη διαπίστωση του κατά πόσο η παρασχεθείσα εγγύηση είναι ειδική ή συνεχής, καθοδηγητικά είναι τα αναφερόμενα στη Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν. T.G. & Sons Importing Ltd κ.ά.
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 180. Σχετική είναι και η Αναστασία Γεωργίου ν. Τράπεζας Κύπρου,
(2009)1 Α.Α.Δ.
- [9] Δείτε: Pollock & Mulla - The Indian Contract and Specific Relief Acts Updated 14th Edition - Chap. VIII - Of Indemnity and Guarantee - Nature of Contract of Guarantee, σελ. 1353-
- [10] Συναφή είναι τα άρθρα 91, 92, 93 και 97 του περί Συμβάσεων Νόμου. [11] Επίσης: Aviva Insurance Ltd v Hackney Empire Ltd [2012] EWCA Civ
- [12] Συναφώς, στο σύγγραμμα Pollock & Mulla - The Indian Contract and Specific Relief Acts Updated 14th Edition - Chap. VIII - Of Indemnity and Guarantee - Nature of Contract of Guarantee, σελ. 1383-1384, κάτω από τον τίτλο «Strict Construction of Surety's Obligation», αναφέρεται: «Α surety's liability depends upon the terms of the contract; and he is entitled to insist on the strict adherence to the terms of his obligation by the creditor, and cannot be made liable for more than he has undertaken. The guarantee extends to a liability precisely answering the description contained in the guarantee. His liability cannot be enhanced beyond the proper meaning of his written agreement. » [13] Δείτε: Woodfall: Landlord and Tenant, παρ. 5.153, Extent of guarantor's obligation, Metochis v. Schiza
(1952)1 C.L.R. 149, Kyriakidou v. Mangaldjian
(1969)1 C.L.R. 1, Αργύρη v. Χρυσοστόμου
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1362, και Μάντζαλος ν. Μιχαηλίδη κ.α., Πολιτική Εφεση αρ. 74/2013, ημερομηνίας 14/02/2019. [14] Δείτε: Ελληνική Τράπεζα Λτδ. ν. Πολυδωρίδης
(1993)1 Α.Α.Δ. 68. [15] Συναφώς δείτε: Λιμνατίτη και άλλη ν. Σύννου και άλλων
(1992)1 Α.Α.Δ. 817, Κυθραιώτης κ.ά. v. Milington-Ward
(2001)1(B) A.Α.Δ. 1480 και A. M. C. Hotels v. Α. Κάτση
(2011)1Α Α.Α.Δ
- Στο Woodfall, Determination of the Tenancy, Surrender, Α, παρ. 17.031, acceptance by landlord of the new tenant υποδεικνύεται πως, το κατά πόσο ο ιδιοκτήτης συναίνεσε στην αντικατάσταση του ενοικιαστή, είναι ζήτημα των ειδικών γεγονότων της κάθε υπόθεσης. [16] Όπως λέχθηκε στη Στέλιος Σάββα και Υιοί Λίμιτεδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακης Δημοκρατιας, Αγωγή Αρ. 1/2019, ημερομηνίας 28/05/2020: «Όπως είναι άλλωστε παγίως καθιερωμένο η τελική αγόρευση η οποία δεν επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο επίδικο θέμα, θεωρείται ότι περιορίζει τα προς απόφαση ζητήματα και όσα δεν αναπτύχθηκαν με την αγόρευση, κρίνονται ότι έχουν εγκαταλειφθεί.» [17] Στο σημείο αυτό παρεμβάλλω ότι η πλευρά του Καθ' ου η Αίτηση 3 αμφισβητεί το κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις της υπόθεσης Φυσεντζίδης, ότι δηλαδή δεν αποδείχθηκε ότι το Υποστατικό ενοικιαζόταν πριν το
- Αλλά, το ζήτημα αυτό ήδη αποφασίστηκε από το Δικαστήριο στο πλαίσιο σχετικής ενδιάμεσης απόφασης, ημερ. 28/07/22 και ως εκ τούτου, δεν θα επανέλθω επί του συγκεκριμένου θέματος. [18] Το σχετικό κείμενο, έχει ως εξής: «Εμείς οι [...] Σάββα αρ. ταυτότητας [..] , διεύθυνση Οδός [...] και [..] αρ. ταυτότητας [..], διεύθυνση οδός [..], εγγυούμεθα μαζί και/ή χωριστά με τους Ενοικιαστές πιστή τήρηση όλων των όρων του παρόντος εγγράφου σε όλη τη συμφωνημένη διάρκεια του καθώς επίσης και την πληρωμή όλων των οφειλόμενων ενοικίων και/ή άλλων οφειλών των Ενοικιαστών προς τους Ιδιοκτήτες η οποία απορρέει από την Ενοικίαση του Υποστατικού είτε δυνάμει του παρόντος εγγράφου είτε δυνάμει θέσμιας ενοικίασης.» [19] Θυμίζω πως στο πλαίσιο της ερήμην διαδικασίας εναντίον των Καθ' ων 1 και 2, η Ιδιοκτήτρια προέβη σε παρόμοιους ισχυρισμούς. [20] Επί παραδοχών, το Δικαστήριο δεν μπορεί να προβεί σε διαφορετικά ευρήματα, ως στη Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014, ECLI:CY:AD:2014:A339 υποδεικνύεται. Συνεπώς, η ύπαρξη της συμφωνίας αντικατάστασης (novation), δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από το Δικαστήριο. [21] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236,Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola κλπ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, ECLI:CY:AD:2016:A546, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/
- [22] Ομοίως, στο δε ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8, δηλαδή στην επιστολή ημερομηνίας 07/03/2018 η οποία απευθύνεται προς τον ίδιο τον Καθ' ου 3, ζητούνται τα μέχρι τότε οφειλόμενα ενοίκια από το Δεκέμβριο του 2015, δίχως την παραμικρή αναφορά στην ισχυριζόμενη αντικατάσταση της PostCard από τη Βιβλιοχώρα, τον Απρίλιο του
- [23] Όπως έχει μεταονομασθεί το Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη, μέσω του Ν. 133(i)/
- [24] Δείτε: άρθρο 223
(1)(β) του Κεφ.
- [25] Δείτε: Επίσης, Tricor Ltd υπό Εκκαθάριση κ.α. ν. Eurobank Cyprus Ltd κ.α., Πολιτική Έφεση αρ. E66/2020, ημερομηνίας 12/01/
- [26] Δείτε: άρθρο 307 κ.ε. του Κεφ.
- [27] Δείτε: Στο Σύγγραμμα Commercial Leases and Insolvency, 4η Έκδοση, Liability of original tenant, assignees and sureties, Dissolution of tenant αναφέρονται τα εξής: «If the tenant is a company then unless the terms of the guarantee provide otherwise the dissolution of the tenant will end the liability of the surety, since liability under a simple guarantee is secondary to the liability of the principal debtor. A landlord can, however, circumvent the loss of a surety covenant in this way by seeking the restoration of the tenant to the Register of Companies, and reinstatement of the principal debtor will effect also the reinstatement of the guarantee (City of Westminster Assurance Co Ltd v. Registrar of Companies [1997] BCC 960).» [28] Η δε δικογραφημένη θέση της Ιδιοκτήτριας υπήρξε αδικαιολόγητα αόριστη, αφού παρά το ότι τίθεται ως γεγονός η έκδοση διατάγματος εκκαθάρισης της PostCard από τις 24/10/2012, δεν εξηγείται το παραμικρό ως προς την περαιτέρω πορεία της διαδικασίας εκκαθάρισης και αξιώνεται γενικώς εναντίον και όλων των Καθ' ων, όλο το ποσό των διεκδικούμενων ενοικίων, ως εάν και η επέλευση της διαδικασίας εκκαθάρισης αποτελεί γεγονός άνευ πραγματικής και νομικής σημασίας. [29] Η πλευρά της Ιδιοκτήτριας επέλεξε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο μόνο μέρος των σχετικών επιταγών και αποδείξεων που αφορούν την κρίσιμη περίοδο (συγκεκριμένες αποδείξεις από 2016 και έπειτα), παράλειψη η οποία δεν μπορεί να λειτουργήσει προς όφελός της. [30] Δείτε: άρθρο 62 του περί Συμβάσεων Νόμου (ανωτέρω). [31] Δείτε: The India Contract Act των Polloc & Mulla, 14η Αναθεωρημένη Έκδοση, Novation, Formalities, σελ. 948 (ανωτέρω). [32] Δείτε: Pollock & Mulla - The Indian Contract and Specific Relief Acts Updated 14th Edition - Chap. VIII - Of Indemnity and Guarantee - Nature of Contract of Guarantee, σελ. 1353-
- [33] Δείτε: σύγγραμμα Pollock & Mulla - The Indian Contract and Specific Relief Acts Updated 14th Edition - Chap. VIII - Of Indemnity and Guarantee - Nature of Contract of Guarantee, σελ. 1383-1384, ανωτέρω. [34] Με βάση τον κανονισμό 13(β) του Περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικό Κανονισμού του 1983, αλλά και τη νομολογία (πχ: Katsiantonis ν. Fragkeskou
(1981)1 CLR 566) το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων έχει ευρύτατη διακριτική εξουσία ως προς την επιδίκαση εξόδων, νοουμένου βεβαίως ότι αυτή η εξουσία ασκείται δικαστικά. Με βάση τη Χάσικος ν. Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ, 389, «η δικαίωση διάδικου δεν συνεπάγεται δαπάνη» και ως αναφέρεται στη Θρασυβούλου v. Arto estate Ltd
(1983)1 Α.Α.Δ 12, «θεωρείται ασύννομο ο διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του». cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο