ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΒΑΦΕΑ ν. ΠΕΤΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ, Αίτηση αρ. Ε209/2019, 5/5/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELEM:2023:21 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου Α. Γεωργίου και Π. Χαραλάμπους, Παρέδρων Αίτηση αρ. Ε209/2019 ΜΕΤΑΞΥ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΒΑΦΕΑ, από τη Λεμεσό Αιτήτρια και ΠΕΤΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ, από τη Λεμεσό Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 05/05/2023 Για την Αιτήτρια: κ. Π. Γεωργίου για κ. Π. Κλεοβούλου Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κ. Χ. Λαφαζάνης Α Π Ο Φ Α Σ Η Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ Η παρούσα υπόθεση αφορά τη θέσμια ενοικίαση ενός υποστατικού το οποίο χρησιμοποιείται ως κομμωτήριο και βρίσκεται στο Ζακάκι της επαρχίας Λεμεσού, ως αυτό καλύτερα περιγράφεται στην παράγραφο Α της Κυρίως Αίτησης (στο εξής: «το Υποστατικό»). Η Αιτήτρια είναι η θέσμια ενοικιάστρια του Υποστατικού (στο εξής: «η Ενοικιάστρια») και ο Καθ' ου η Αίτηση είναι ο ιδιοκτήτης του Υποστατικού (στο εξής: «ο Ιδιοκτήτης»). Το ουσιαστικό επίδικο ζήτημα σχετίζεται με το δικαίωμα της Ενοικιάστριας σε ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του Υποστατικού, δικαίωμα το οποίο, σύμφωνα μ' αυτήν, παραβιάστηκε από τον Ιδιοκτήτη. Συγκεκριμένα, η Ενοικιάστρια ισχυρίζεται ότι ο Ιδιοκτήτης απέκοψε την παροχή υδροδότησης στο Υποστατικό και αξιώνει όπως απαγορευθεί σε αυτόν να ενεργεί με τέτοιο τρόπο. Επίσης, διεκδικεί αποζημιώσεις. α) Η Κυρίως Αίτηση. Η Κυρίως Αίτηση καταχωρήθηκε στις 15/11/
- Γίνεται αναφορά σε θέσμια ενοικίαση από το 1983 και με υφιστάμενο μηνιαίο ενοίκιο προς €94,
- Το έναυσμα για την καταχώριση της παρούσας διαδικασίας δόθηκε περί τις 26/10/2019, οπόταν αποκόπηκε η υδροδότηση του Υποστατικού. Η Ενοικιάστρια αποκατέστησε την παροχή. Κατηγορεί τον Ιδιοκτήτη ότι προκάλεσε το πρόβλημα, καταστρέφοντας ένα σωλήνα στην ταράτσα του κτιρίου, όπου βρίσκεται η δεξαμενή υδροδότησης του Υποστατικού. Η Ενοικιάστρια υποστηρίζει ότι επρόκειτο για εκδικητική ενέργεια καθότι λίγους μήνες νωρίτερα αρνήθηκε να συναινέσει σε αίτημά του για αύξηση του ενοικίου, σε €300,00 μηνιαίως. Δεύτερη αποκοπή υδροδότησης έλαβε χώρα στις 13/11/
- Παράλληλα, εμποδίστηκε η πρόσβαση της Ενοικιάστριας στην ταράτσα του κτηρίου. Αναφέρεται η ύπαρξη καταγγελίας στην Αστυνομία και σχετικής επιστολογραφίας. Ως εκ των ανωτέρω, αξιώνεται: «
- Διάταγμα του Δικαστηρίου διατάττον τον Καθ' ου η Αίτηση: 1.
- Όπως παύσει να επεμβαίνει με οιονδήποτε τρόπο στην ομαλή λειτουργία του Κομμωτηρίου και/ή 1.
- Όπως παύσει να διακόπτει την υδροδότηση του Κομμωτηρίου. 1.
- Όπως παύσει να παρεμποδίζει την ελεύθερη πρόσβαση της Αιτήτριας στην ταράτσα του Κομμωτηρίου και/ή στην ταράτσα του κτηρίου στο οποίο βρίσκεται το Κομμωτήριο, όπου βρίσκεται εγκατεστημένη η δεξαμενή ύδατος δια της οποίας υδροδοτείται το Κομμωτήριο και ο κομπρεσόρος του κλιματιστικού του Κομμωτηρίου.
- Διάταγμα του Δικαστηρίου διατάττον τον Καθ' ου η Αίτηση όπως εγκαταστήσει δεύτερο μετρητή νερού στο κτίριο στο οποίο στεγάζεται το Κομμωτήριο και να εγγραφεί επ' ονόματι της Αιτήτριας.
- Απόφαση και/ή Διάταγμα εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση: (α) Για το ποσό €1.000 το οποίο αποτελεί ζημιά για τις ημέρες που το Κομμωτήριο δε λειτουργούσε ένεκα της διακοπής της υδροδότησης του Κομμωτηρίου από τον Καθ' ου. (β) Ποσό €500 έξοδα υδραυλικού, αποκατάστασης της υδροδότησης. (γ) Ποσό €100 έξοδα κλειδαρά. (δ) Ποσό €500 για διάφορες δαπάνες στις οποίες η Αιτήτρια υπεβλήθη προς αποκατάσταση των διαφόρων παρεμβάσεων του Καθ' ου οι οποίες παρεμπόδιζαν την ελεύθερη χρήση του Κομμωτηρίου.
- Παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις.
- Οιανδήποτε άλλη θεραπεία.
- Τα έξοδα της παρούσης, πλέον έξοδα επίδοσης πλέον Φ.Π.Α. » (β) Η Απάντηση και Ανταπαίτηση. Στην Απάντησή του ημερομηνίας 28/11/2019, ο Ιδιοκτήτης παραδέχεται την ύπαρξη της θέσμιας ενοικίασης και την ιδιότητα της Ενοικιάστριας. Δέχεται πως το ποσό που καταβάλλεται σήμερα είναι €94,00 μηνιαίως, πλην όμως διατείνεται ότι αυτό το ποσό προέκυψε ως συνέπεια αυθαίρετης και μονομερούς αναπροσαρμογής από την Ενοικιάστρια. Κατ' αυτόν, δεδομένου ότι έως το 2008 καταβαλλόταν το ποσό των Λ.Κ.60,00, με βάση τη σχετική ισοτιμία μεταξύ κυπριακής λίρας και ευρώ, το ενοίκιο είναι €103,
- Ως προς την ουσία, αντιτείνει ότι η παρούσα διαδικασία προωθείται καταχρηστικά από την Ενοικιάστρια, καθότι είναι εκείνη που αρνείται την εγκατάσταση ξεχωριστού μετρητή για το Υποστατικό και δεν συνεργάζεται μαζί του για τον σκοπό αυτό. Προσθέτει πως ο ίδιος ήταν και παραμένει έτοιμος να εγκατασταθεί δεύτερος και/ή ξεχωριστός μετρητής ύδατος αλλά η Ενοικιάστρια αρνείται, επειδή οι μηνιαίοι λογαριασμοί ύδατος είναι πλέον υψηλοί και ξεπερνούν το ποσό του μηνιαίου ενοικίου. Αρνείται ότι ο ίδιος επενέβη καθ' οποιονδήποτε τρόπο στην υδροδότηση του Υποστατικού και ισχυρίζεται ότι η Ενοικιάστρια ούτε υπέστη οποιαδήποτε ζημιά, συνεπεία της διακοπής της υδροδότησης του Υποστατικού, ούτε κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό για την αποκατάστασή της σε σχέση με τούτο το γεγονός. Περαιτέρω, υποστηρίζει ότι η Ενοικιάστρια παράνομα παραβίασε την πόρτα που οδηγεί στην ταράτσα του Υποστατικού. Ανταπαιτεί τα ακόλουθα: « (Α) Ποσό €40 για υδραυλικές υπηρεσίες. (Β) Ποσό €40 για υπηρεσίες κλειδαρά. (Γ) Ενοίκια ύψους €9 μηνιαίως από 1/1/2008 και για κάθε επόμενο μήνα ενοικίασης. (Δ) Οποιαδήποτε άλλη θεραπεία το Δικαστήριο κρίνει ορθή και δίκαιη υπό τις περιστάσεις. (Ε) Έξοδα πλέον Φ.Π.Α. (ΣΤ) Νόμιμους τόκους. » (γ) Η Απάντηση στην Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση. Στην Ανταπάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση, ημερομηνίας 10/12/2019, η Ενοικιάστρια αρνείται τους ισχυρισμούς του Ιδιοκτήτη και μεταξύ άλλων σημειώνει ότι το ποσό των €94,00 υπήρξε αποτέλεσμα συμφωνίας των διαδίκων από το
- Όσον αφορά την πρόσβαση στην ταράτσα του Υποστατικού, αρνείται ότι η ίδια έσπασε την κλειδαριά, χαρακτηρίζοντας ταυτόχρονα την εν λόγω θύρα ως ευτελούς αξίας. Επιπλέον, ισχυρίζεται ότι ο Ιδιοκτήτης δεν δικαιούται οποιεσδήποτε αποζημιώσεις. (δ) Η Αίτηση για προσωρινό διάταγμα. Σημειώνεται ότι, δυνάμει ενδιάμεσης απόφασης ημερομηνίας 18/11/2019, εκδόθηκε μονομερώς απαγορευτικό διάταγμα εναντίον του Ιδιοκτήτη, το οποίο, μεταξύ άλλων, απαγόρευε σε αυτόν να επεμβαίνει με οποιονδήποτε τρόπο επί της υδροδότησης του Υποστατικού, μέχρι την εκδίκαση της παρούσας κυρίως Αίτησης. Το προσωρινό οριστικοποιήθηκε στις 30/09/
- ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Η υπόθεση προχώρησε με τη διαδικασία της ταχείας εκδίκασης και με βάση τη νέα Διαταγή 30, καταχωρήθηκαν γραπτές μαρτυρίες, μόνο από τους διαδίκους, δίχως να γίνει οποιαδήποτε αντεξέταση. Θα προσπαθήσω να συνοψίσω την παρουσιασθείσα μαρτυρία σε ό,τι κρίνω πως είναι σημαντικό ως προς τα ουσιαστικά επίδικα ζητήματα, παραλείποντας αναφορές σε μαρτυρία η οποία είτε αποτελεί κοινό τόπο,[1] είτε δεν έχει ιδιαίτερη αξία ως προς την αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης. Τονίζω ακόμη ότι, παρόλο που έχω μελετήσει με προσοχή το σύνολο της έγγραφης μαρτυρίας που έχει παρουσιαστεί και έχω προβεί στις σχετικές αντιπαραβολές όπου έκρινα αναγκαίο, για σκοπούς οικονομίας δεν θα αναφερθώ σε κάθε ένα ζήτημα και ή τεκμήριο ξεχωριστά παρά μόνο σε ό,τι κρίνω ότι έχει ειδική βαρύτητα προς αιτιολόγηση της παρούσας απόφασης. (α) Η μαρτυρία της Ενοικιάστριας. Στη γραπτή (αρχική και συμπληρωματική) της δήλωση, η Ενοικιάστρια, αφού προηγουμένως αναφέρει ότι το επίδικο ζήτημα υπάγεται στη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου, ισχυρίζεται ότι το υφιστάμενο ενοίκιο των €94,00 είναι αποτέλεσμα κοινής συμφωνίας των διαδίκων. Ουδέποτε, από το 2008, είχε αμφισβητηθεί το ύψος του ποσού αυτού από τον Ιδιοκτήτη, αντιθέτως το παραλάμβανε αδιαμαρτύρητα. Αναφερόμενη στο ιστορικό της διαφοράς, λέει ότι από το 1985 συνέδεσε το λογαριασμό ηλεκτροδότησης με το Υποστατικό, αλλά τούτο δεν έγινε για το λογαριασμό υδροδότησης. Η εξήγηση για τούτη τη παράλειψη αναφέρεται στην παράγραφο 8 της δήλωσής της και παρατίθεται αυτούσια: «
- Ο λογαριασμός υδροδότησης δεν ενεγράφη επ' ονόματί μου, επειδή από την ίδια παροχή υδροδοτείτο και ο Καθ' ου και λόγω της χαμηλός κατανάλωσης δεν άξιζε τον κόπο και την ταλαιπωρία της τοποθέτησης επιπλέον μετρητή και ο Καθ' ου μου εισηγήθηκε να παραμείνει ένας μετρητής και αυτό εγίνετο το 1983 όταν η παροχή νερού ήταν πολύ φθηνή. Αργότερα αυξήθηκε. » Η αρχή του επίδικου προβλήματος έγινε το 2019, όταν δηλαδή ο Ιδιοκτήτης της ζήτησε αύξηση του ενοικίου. Η άρνησή της οδήγησε τον Ιδιοκτήτη στις 26/10/2019 να διακόψει την υδροδότηση του Υποστατικού. Συγκεκριμένα, αφαίρεσε, είτε ο ίδιος, είτε κάποιος για λογαριασμό του, ένα σωλήνα από τη δεξαμενή ύδατος που βρίσκεται στη ταράτσα του κτιρίου, που στεγάζεται το κομμωτήριο. Δίχως νερό το κομμωτήριό της δεν μπορεί να λειτουργήσει. Κατήγγειλε το γεγονός αυτό στην Αστυνομία. Επανασύνδεσε την υδροδότηση του Υποστατικού, μέσω υδραυλικού. Απορρίπτει ότι ο Ιδιοκτήτης της είχε ζητήσει να εγκατασταθεί ξεχωριστός μετρητής υδροδότησης. Ακολούθως, ο Ιδιοκτήτης, στις 13/11/2019, διέκοψε για δεύτερη φορά την υδροδότηση του Υποστατικού και παράλληλα απέκλεισε την πρόσβασή της στην ταράτσα του κτιρίου που βρίσκεται το Υποστατικό. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η εκ νέου καταγγελία στις 14/11/2019, στην Αστυνομία. Στις 15/11/2019, η Ενοικιάστρια εξασφάλισε προσωρινό διάταγμα για την επανασύνδεση της υδροδότησης. Ειδική αναφορά κάνει στα ευρήματα της σχετικής Αστυνομικής διερεύνησης, όπου παρουσιάζεται πως ο υιός του Ιδιοκτήτη ήταν το πρόσωπο το οποίο προχώρησε στην αποκοπή της υδροδότησης, τονίζοντας πως, κατά την ίδια, δεν έχει σημασία εάν ο Ιδιοκτήτης προσωπικά είτε μέσω άλλου προσώπου προέβη σε τούτη την ενέργεια. Δηλώνει ετοιμότητα να τοποθετηθεί ξεχωριστός μετρητής νερού στο Υποστατικό, έτσι ώστε «να εκλείψει οποιαδήποτε μελλοντική προστριβή με τον Καθ' ου». Αρνείται και απορρίπτει τις αξιώσεις του Ιδιοκτήτη και αιτείται απόφαση ως η αξίωσή της. (β) Η μαρτυρία του Ιδιοκτήτη. Στη δική του γραπτή μαρτυρία, ο Ιδιοκτήτης θεωρεί πως η παρούσα διαδικασία έχει καταστεί άνευ αντικειμένου, καθότι το πρόβλημα με την υδροδότηση του Υποστατικού έχει προ πολλού εκλείψει. Απορρίπτει τις χρηματικές αξιώσεις της Ενοικιάστριας, χαρακτηρίζοντάς τις αδικαιολόγητες και προϊόν κακοπιστίας. Δέχεται πως η επίδικη θέσμια ενοικίαση απορρέει από προφορική συμφωνία που έγινε το 1983, μεταξύ της μητέρας του και της Ενοικιάστριας, με συμφωνημένο ποσό ενοικίου τις Λ.Κ.60,
- Λόγω της ισοτιμίας μεταξύ λίρας και ευρώ, από το 2008 το ενοίκιο θα έπρεπε να ήταν €103,00 αντί του καταβαλλόμενου των €94,
- Ως προς την ουσία, αναφέρει πως, πέραν του επίδικου Υποστατικού, από την ίδια παροχή υδροδότησης υδροδοτείται ένα δεύτερο κατάστημα καθώς και μια κατοικία που διαμένει ο υιός του μαζί με τη σύντροφό του. Τούτη η κατάσταση δημιουργεί αδικία εις βάρος του και προβλήματα, καθότι κάθε τριμηνία ο λογαριασμός του νερού μπορεί να υπερβαίνει τα €200,00 με αποτέλεσμα να επωμίζεται ο υιός του κόστος, που δεν του αναλογεί. Όταν κατέστη ο ίδιος ιδιοκτήτης του Υποστατικού, συμφώνησε με την Ενοικιάστρια για να τοποθετηθεί ανεξάρτητος μετρητής στο Υποστατικό, η οποία όμως εν τέλει άλλαξε άποψη. Δέχεται ότι πρότεινε αύξηση του ενοικίου, αλλά δεν κατανοεί τη διασύνδεση του δικού του αιτήματος για αύξηση του ενοικίου με την ισχυριζόμενη καταστροφή του σωλήνα το Μάϊο του 2019, σημειώνοντας παράλληλα ότι το Υποστατικό βρίσκεται υπό ενοικίαση εδώ και 38 χρόνια, δίχως να διεκδικηθεί οποιαδήποτε αύξηση από τότε. Θεωρεί πως αδίκως έχει στοχοποιηθεί ως ο υπαίτιος για τη διακοπή της υδροδότησης του Υποστατικού. Τονίζει πως δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία που να τον εμπλέκει με τέτοιες ενέργειες. Το πιο κάτω απόσπασμα από τη μαρτυρία του, είναι ενδεικτικό: « Η Αιτήτρια επιμένει να υποστηρίζει ότι από όλους οι οποίοι θα μπορούσαν να της διακόψουν την υδροδότηση και δη, οι ένοικοι του υποστατικού, ή τρίτοι άγνωστοι, εγώ είμαι αυτός που της την διέκοψε, κάτι το οποίο δεν υποστηρίζεται από καμιά μαρτυρία και κανένα ισχυρισμό από τα μεταξύ μας δικόγραφα. Είναι άδικο να στοχοποιούμαι εγώ για τα όσα μου καταλογίζει η Αιτήτρια, την στιγμή μάλιστα που έστω και ένας περισσότερος, παραδέχεται και η ίδια ότι θα μπορούσε να είναι ο υπαίτιος για την διακοπή της υδροδότησης της. Και είμαι εγώ αυτός ο οποίος ταλαιπωρείται από 2019 με την υπόθεση αυτή ως υπαίτιος και θα συνεχίσω να στοχοποιούμαι μέχρι να τελειώσει η υπόθεση αυτή, χωρίς αποχρώντα λόγο. [.] Είναι φανερό ότι η Αιτήτρια δημιουργεί σενάρια φαντασίας για να με συμπεριλάβει στην καταστροφή ενός σωλήνα η οποία στο κάτω κάτω δεν ξέρει κανείς τι έπαθε και ούτε υπάρχει αξιόπιστη μαρτυρία για το τι εσυνέβηκε στον σωλήνα υδροδότησης εν τέλει. Κανένα επίσημο εύρημα από εμπειρογνώμονα αν ο σωλήνας κόπηκε ή τσάκρισε ή έπαθε οτιδήποτε άλλο ή βρέθηκαν δακτυλικά αποτυπώματα κάποιου σε αυτόν ή στο γενικότερο περίβλημα της υδροδότησης κ.λ.π. Και το κυριότερο είναι ότι παρ' όλες τις προστριβές μας με την Αιτήτρια και την Αστυνομία στην οποία προσέφυγε εναντίον μου όπως και εγώ, δεν υπήρξε κανένα αποτέλεσμα είτε προς όφελος αυτής είτε εμού και τα όσα αφηγείται ότι έγιναν εναντίον μου στην Αστυνομία είναι σενάρια δικά της και όχι αυταπόδεικτα γεγονότα. » Επαναλαμβάνει ότι ο ίδιος πρότεινε πολλές φορές στην Ενοικιάστρια να εγκαταστήσει ξεχωριστό μετρητή, θεωρώντας πως το υποστατικό αντλεί περί τα 2/3 του καταναλισκόμενου νερού, αλλά η Ενοικιάστρια αρνείται, ισχυριζόμενη πως η υδροδότηση του Υποστατικού περιλαμβάνεται στο ενοίκιο. IΙΙ. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων, υποκείμενη στις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983, (Ν. 23/83) (στο εξής: «ο Νόμος»), εκπηγάζει από το άρθρο 4
(1)του Νόμου,[2] προσδιορίζεται στο άρθρο 2 αυτού και εκτείνεται σε κάθε θέμα που αφορά θέσμιες[3] ενοικιάσεις[4] και τους όρους αυτών,[5] καθώς και σε κάθε θέμα παρεμπίπτον ή συναφές προς τούτες τις προστατευόμενες σχέσεις μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή. Πέραν των βασικών ζητημάτων που σχετίζονται με την ανάκτηση της κατοχής και την αναπροσαρμογή ενοικίου, τα Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ασχολούνται, μεταξύ άλλων, με τα θέματα που άπτονται της επιδίκασης των καθυστερημένων και οφειλόμενων ενοικίων καθώς επίσης και αξιώσεις που αφορούν επιδίκαση αποζημιώσεων λόγω ζημιών που προκαλούνται σε ελεγχόμενα υποστατικά.[6] Περαιτέρω, και νοουμένου ότι το επίδικο ζήτημα υπάγεται στην καθ' ύλην αρμοδιότητα και δικαιοδοσία του[7], το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων έχει εξουσία να εκδίδει τα διατάγματα που προβλέπονται στο Νόμο, ιδιαίτερα τα διηνεκή,[8] και τα απαγορευτικά που σχετίζονται με την αποτροπή αθέτησης αρνητικής συμβατικής συμπεριφοράς.[9] Ιδιαίτερα, όσον αφορά τα διατάγματα που σχετίζονται με τις υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη, αυτά κατά κύριο λόγο σχετίζονται με το δικαίωμα του ενοικιαστή σε ειρηνική και ανεμπόδιστη (quiet possession) κατοχή του μισθίου και αποτροπή πράξεων αυτοδικίας[10] εκ μέρους της ιδιοκτησιακής πλευράς. Στη Γεωργία Χριστοφόρου ν. Μαρίας Τρακκούδη Κυπριανού, Πολιτική Έφεση αρ. 68/2012, ημερομηνίας 27/3/2018, ECLI:CY:AD:2018:A133, λέχθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα, ως προς το δικαίωμα της ειρηνικής απόλαυσης του μισθίου: « Το δικαίωμα σε ειρηνική απόλαυση (quiet enjoyment) και χρήση του μισθίου συνίσταται όχι μόνο στην ανενόχλητη ή αδιάκοπη κατοχή αλλά και στην απόλαυση του μισθίου από τον ενοικιαστή για όλους τους συνηθισμένους, νόμιμους σκοπούς, χωρίς ενόχληση από τον ιδιοκτήτη ή των εξουσιοδοτημένων από αυτόν προσώπων (Southwark London Borough Council v Tanner [2001] 1 AC 1). Όπως εξηγήθηκε από το δικαστή Pearson L.J. στην υπόθεση Kenny v Preen [1963] 1 QB 499, 511, η λέξη «enjoy» (απόλαυση), στο πλαίσιο αυτό, αποτελεί μετάφραση της Λατινικής λέξης «fruor» και αναφέρεται στην άσκηση και χρήση του δικαιώματος, έχοντας και το πλήρες όφελος του, παρά στην αποκόμιση ευχαρίστησης από αυτό. Επομένως, όπως σημειώνεται στην Southwark London Borough Council (ανωτέρω): «The covenant for quiet enjoyment is . a covenant that the tenant's lawful possession of the land will not be substantially interfered with by the acts of the lessor or those lawfully claiming under him». Κατά γενικό κανόνα, προσωρινή διαταραχή της απόλαυσης, η οποία δεν επεμβαίνει στην κατοχή του μισθίου από τον ενοικιαστή, δεν συνιστά παραβίαση του δικαιώματος. Όταν, όμως, υπάρχει ουσιαστική επέμβαση στη συνηθισμένη χρήση και νόμιμη απόλαυση του μισθίου, υπάρχει παραβίαση ακόμα και αν δεν υπάρχει επέμβαση στην κατοχή. Επέμβαση η οποία δεν είναι ουσιαστική δεν συνιστά παραβίαση. Μια πράξη μπορεί να συνιστά επέμβαση ακόμα και όταν γίνεται εκτός του μισθίου, ενώ δεν απαιτείται ούτε άμεση ούτε φυσική (physical) παρεμβολή. Το κατά πόσο υπάρχει ουσιαστική επέμβαση στη συνηθισμένη χρήση του μισθίου από τον ενοικιαστή, είναι θέμα πραγματικό και βαθμού. » Η αποκοπή της υδροδότησης συνιστά ευθεία παραβίαση του δικαιώματος του ενοικιαστή για ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του υποστατικού. Στο σύγγραμμα The Law of Real Property των Megarry & Wade, 8η έκδοση, σελ 868 - 870, Κεφάλαιο «Common obligations of Landlord and Tenant», στο οποίο, σε συνάρτηση είτε με τη ρητή, είτε με την εξυπακουόμενη[11] υποχρέωση του ιδιοκτήτη για να διασφαλίζει στον ενοικιαστή ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή (quiet enjoyment) του μισθίου, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στο νερό[12], παρατίθεται περιπτωσιολογία όπου διαπιστώθηκε παραβίαση τούτης της υποχρέωσης, και μεταξύ άλλων, αναφέρεται: « Examples of where a landlord has been held to be in breach of the covenant include where: [..] (iv) he inflicts physical discomfort on the tenant by cutting off his water, gas, or electricity or depriving him of proper washing facilities » Οι υποχρεώσεις των μερών σε μια θέσμια ενοικίαση και το δικαίωμα για αποκατάσταση. Άμεσα συναφείς είναι και οι αξιώσεις που αφορούν την επιδίκαση αποζημιώσεων λόγω ζημιών που προκαλούνται σε ελεγχόμενα υποστατικά.[13] Ανεξαρτήτως της επενέργειας του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, η έκταση της ευθύνης των αντισυμβαλλομένων, κατ' αρχήν προσδιορίζεται με βάση τους συμβατικά συμφωνηθέντες όρους ενοικίασης, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τις διατάξεις του παρόντος [περί Ενοικιοστασίου] Νόμου», ως ρητά διαλαμβάνεται στο σχετικό άρθρο 27.[14] IV. ΣΥΝΟΨΗ / ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ. Πριν αναφερθώ στα αποτελέσματα της αξιολόγησης της μαρτυρίας, έχοντας ήδη αντιπαραβάλει τη μαρτυρία που τέθηκε προς το Δικαστήριο, με βάση πάντοτε το σχετικό δικογραφικό πλαίσιο και συνυπολογίζοντας τις εισηγήσεις των συνηγόρων των διαδίκων ως έχουν περιοριστεί μέσω των αγορεύσεών τους,[15] κρίνω χρήσιμο στο σημείο αυτό να συνοψίσω και να περιορίσω τα επίδικα θέματα. Κατ' αρχάς, η δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου δεν αμφισβητείται, ούτε η ύπαρξη της θέσμιας ενοικίασης. Επί της ουσίας και ως προς τα πραγματικά γεγονότα, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι δεν αμφισβητείται ότι όντως κάποιος, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις, απέκοψε σκόπιμα την υδροδότηση του Υποστατικού. Το μοναδικό ζήτημα που αμφισβητείται είναι το κατά πόσο ευθύνεται ο Ιδιοκτήτης για την εν λόγω ενέργεια. Όσον αφορά δε τις αιτούμενες θεραπείες, θα πρέπει να αποφασισθεί, αφενός, εάν δικαιολογείται η έκδοση του διηνεκούς διατάγματος που αξιώνεται το οποίο να αποτρέπει στον Καθ' ου να αποκόπτει την υδροδότηση του Υποστατικού, και αφετέρου, εάν επιβάλλεται η έκδοση προστακτικού διατάγματος εναντίον του, το οποίο να τον διατάσσει «όπως εγκαταστήσει δεύτερο μετρητή» στο Υποστατικό. Επιπλέον, θα εξεταστούν οι αξιούμενες αποζημιώσεις για τις ισχυριζόμενες ειδικές ζημίες που υπέστη η Ενοικιάστρια, ως αυτές έχουν περιοριστεί μέσω της τελικής της αγόρευσης, στα ποσά των €59,50 και €35,
- Ακόμη, διεκδικούνται και παραδειγματικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις. Αναφορικά με την Ανταπαίτηση, θα εξεταστεί μόνο κατά πόσον δικαιολογείται η ισχυριζόμενη αναδρομική διεκδίκηση των €9,00 του Ιδιοκτήτη μηνιαίως από 01/01/2008, αφού ως συνάγεται από το περιεχόμενο της τελικής αγόρευσης του δικηγόρου του, δεν επιμένει στις υπόλοιπες διεκδικήσεις για ισχυριζόμενες ειδικές ζημιές. V. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Έχοντας λοιπόν υπόψιν τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[16] και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας. Πριν από αυτό, υπενθυμίζεται ότι η ακροαματική εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης, ως εμπίπτουσα εντός της διαδικασίας της «ταχείας εκδίκασης» με βάση τη νέα Διαταγή 30, έλαβε χώρα μόνο με την εκατέρωθεν καταχώριση έγγραφης μαρτυρίας, δίχως να υποβληθεί οποιοδήποτε αίτημα για αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Συνεπώς, οι διάδικοι δεν αξιολογήθηκαν δια ζώσης και δεν μπορούν να προκύψουν συμπεράσματα αξιοπιστίας με βάση την κατά την ακροαματική διαδικασία γενική συμπεριφορά των μαρτύρων[17] και ιδίως κατά το βάσανο της αντεξέτασης. Αναπόδραστα, κυρίαρχο ρόλο κατά την αξιολόγηση της εκατέρωθεν μαρτυρίας, να διαδραματίζει το περιεχόμενο των σχετικών τεκμηρίων, σε συνδυασμό βεβαίως με την αντιπαραβολή των εκατέρωθεν θέσεων. Με βάση λοιπόν τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, ως έχουν ήδη εκτεθεί προηγουμένως, αυτό που θα πρέπει να αποφασιστεί από το Δικαστήριο, είναι εάν η πλευρά της Ενοικιάστριας έχει αποδείξει ότι η πλευρά του Ιδιοκτήτη έχει διαταράξει το δικαίωμα της σε ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του Υποστατικού, αποκόπτοντας την υδροδότησή του. Για σκοπούς αποφυγής επαναλήψεων, σε αυτό το στάδιο θα είμαι σύντομος, καθότι, στη συνέχεια της παρούσας απόφασης, θα επανέλθω επί κάθε επιμέρους σημαντικού θέματος. Κατ' αρχάς, αν και η υπερβολή υπήρξε χαρακτηριστικό στοιχείο τόσο στη μαρτυρία της Ενοικιάστριας όσο και του Ιδιοκτήτη, εξετάζοντας σφαιρικά την παρουσιασθείσα μαρτυρία, αναδεικνύονται πολλές κοινές συνισταμένες, οι οποίες και θα ενσωματωθούν στα πραγματικά γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Επί της ουσίας, αναφορικά με τη μαρτυρία της Ενοικιάστριας, αν και απορρίπτω ότι δεν καλέστηκε από την Ιδιοκτησιακή πλευρά για να τοποθετηθεί ξεχωριστός μετρητής ύδατος, από τη μαρτυρία της, δέχομαι ως αληθείς τους ισχυρισμούς της που άπτονται των διαδραματισθέντων που οδηγήσαν δις εις την αποκοπή της υδροδότησης του Υποστατικού, αφού η εν λόγω μαρτυρία έχει συνοχή και συνέπεια και όσα υποστηρίζει, λίγο πολύ, επιβεβαιώνονται από την αστυνομική έκθεση την οποία επισυνάπτει. Από την άλλη, η αντίθετη μαρτυρία του Ιδιοκτήτη δεν έπεισε, πρώτον επειδή ήταν κενή αποδεικτικού υλικού, και δεύτερον, επειδή κατά το μεγαλύτερο μέρος της προσομοίαζε με νομική επιχειρηματολογία παρά με παράθεση γεγονότων. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να χάνεται ο στόχος, αφού, αντί να απαντώνται με ουσιαστικό τρόπο τα επίδικα θέματα, τίθεντο ερωτήματα και προβληματισμοί που δημιουργούσαν την εντύπωση ότι επιχειρείται η υπεκφυγή από την ουσία του θέματος. Όπως θα αναλύσω στη συνέχεια, ούτε την Ανταπαίτησή του μπορώ να αποδεχθώ. Πριν όμως οτιδήποτε περισσότερο, στο σημείο αυτό κρίνεται χρήσιμη η παράθεση των πραγματικών γεγονότων της διαφοράς των διαδίκων. (α) Τα πραγματικά γεγονότα. Δυνάμει προφορικής συμφωνίας, κατά ή περί το 1983 η Ενοικιάστρια ενοικίασε από την τότε ιδιοκτήτρια και μητέρα του νυν Ιδιοκτήτη το Υποστατικό. Έκτοτε, η Ενοικιάστρια χρησιμοποιεί το Υποστατικό ως επαγγελματική στέγη και συγκεκριμένα ως κομμωτήριο. Το Υποστατικό είναι πέριξ των 30 τ.μ. και δεν διαθέτει ξεχωριστή παροχή υδροδότησης. Στο ίδιο κτήριο έχει οικοδομηθεί ακόμη ένα κατάστημα και ένα διαμέρισμα εντός του οποίου, από το 2016, κατοικεί ο υιός του Ιδιοκτήτη. Η κοινή δεξαμενή υδροδότησης όλων των υποστατικών, βρίσκεται στην ταράτσα του κτηρίου. Το επίδικο είναι στο ισόγειο. Στο αρχικό ενοίκιο των Λ.Κ. 60,00 συμπεριλαμβανόταν και το κόστος κατανάλωσης νερού. Από το 2008, καταβάλλεται το ποσό των €94,00 ως ενοίκιο. Περί το 2001 η ιδιοκτησία του Υποστατικού μεταβιβάστηκε στον Ιδιοκτήτη. Ο λόγος που κατά την έναρξη της ενοικίασης το 1983 δεν τοποθετήθηκε ξεχωριστός μετρητής υδροδότησης για το Υποστατικό, ήταν επειδή τότε το κόστος κατανάλωσης νερού ήταν αμελητέο και τα μέρη θεώρησαν πως θα ήταν για αυτούς «μεγάλη ταλαιπωρία» να προβούν στις δέουσες ενέργειες για να αποκτήσει αυτόνομη παροχή υδροδότησης το Υποστατικό.[18] Ως ο χρόνος κατέδειξε, δεν επρόκειτο για σοφή απόφαση. Η συν τω χρόνω αύξηση του κόστους κατανάλωσης της υδροδότησης, η αλλαγή στην ιδιοκτησία του Υποστατικού και η μετοίκηση από το 2016 στο ίδιο κτήριο του υιού του Ιδιοκτήτη, υπήρξαν δεδομένα που μάλλον δεν είχαν προβλεφθεί κατά την έναρξη της ενοικιαστικής σχέσης. Τα προαναφερόμενα, σε συνδυασμό με την αδυναμία των μερών να συμφωνήσουν ένα επικαιροποιημένο πλαίσιο λειτουργίας της επίδικης θέσμιας ενοικίασης και ιδιαίτερα σε ένα ενοίκιο που θα ικανοποιούσε και τις δύο πλευρές, οδήγησαν στη μεγιστοποίηση ενός απλού ζητήματος. Περί τις 26/10/2019, αποκόπηκε η υδροδότηση του Υποστατικού. Νωρίτερα, το ίδιο έτος, η Ενοικιάστρια αρνήθηκε να συναινέσει στην αύξηση του ενοικίου. Περί τις 13/11/2019 έγινε εκ νέου αποκοπή της υδροδότησης του Υποστατικού, επειδή «κάποιος έκοψε τη σωλήνα παροχής νερού στο ντεπόζιτό της».[19] Στις 18/11/2019, η Ιδιοκτήτρια εξασφάλισε προσωρινό δικαστικό διάταγμα επανασύνδεσης, το οποίο κατέστη απόλυτο στις 30/09/
- Έκτοτε, δεν υπήρξε άλλη αποκοπή της υδροδότησης. (β) Κατά πόσο ο Ιδιοκτήτης έχει παραβιάσει το δικαίωμα της Ενοικιάστριας στην ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του Υποστατικού. Η υπερασπιστική γραμμή του Ιδιοκτήτη είναι ότι ο ίδιος δεν είχε οποιανδήποτε σχέση με τη διακοπή της υδροδότησης του Υποστατικού. Ισχυρίζεται, συναφώς, πως δεν υπάρχει μαρτυρία που να τον διασυνδέει με την τέλεση της εν λόγω ενέργειας. Διαφωνώ. Εν προκειμένω, αν και η Ενοικιάστρια φέρει το σχετικό βάρος απόδειξης της υπόθεσής της, δεν πρέπει να λησμονείται ότι πρόκειται για βάρος που αποσείεται στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων,[20] ήτοι με την παρουσίαση ικανοποιητικών αποδεικτικών στοιχείων προς το Δικαστήριο. Και αυτό έχει γίνει. Κατ' αρχάς, ως φαίνεται από την επιστολή της Αστυνομίας προς τον δικηγόρο της Ιδιοκτήτριας, ημερομηνίας 25/05/2020, (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 στη γραπτή μαρτυρία της Ενοικιάστριας) ο υιός του Ιδιοκτήτη, δίδοντας κατάθεση για τούτο το ζήτημα, παραδέχθηκε πως ήταν εκείνος που απέκοψε την παροχή υδροδότησης τον Οκτώβριο του
- Επίσης, και όσον αφορά την αποκοπή στις 13/11/2019, στην ίδια επιστολή αναφέρεται ότι έχει σχηματιστεί ποινικός φάκελος εναντίον του ίδιου προσώπου για το αδίκημα της κακόβουλης ζημιάς. Δεν είναι άνευ σημασίας και το γεγονός ότι η πλευρά του Ιδιοκτήτη είχε και εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο της πρόσβασης στο κλιμακοστάσιο που οδηγεί στην ταράτσα του υπό συζήτηση κτηρίου. Επιπλέον έχει και κίνητρο, αφού, ως προκύπτει από τα ενώπιον του Δικαστηρίου γεγονότα, προηγήθηκε[21] η ανεπιτυχής προσπάθειά του Ιδιοκτήτη να αυξήσει το ενοίκιο, ο οποίος, εν πάση περιπτώσει, επιθυμούσε διακαώς[22] και τη διαφοροποίηση των όρων της συμφωνίας ενοικίασης, δια της απαλλαγής του από την επιβάρυνση του κόστους της υδροδότησης. Ούτε ασφαλώς διαφοροποιείται το παραμικρό, εάν η αποκοπή της υδροδότησης έγινε είτε από τον υιό του Ιδιοκτήτη, είτε από οποιονδήποτε τρίτο, που ενεργούσε είτε κατ΄εντολή είτε υπό την ανοχή του Ιδιοκτήτη. Θυμίζω, η ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του υποστατικού αποτελεί το πιο θεμελιώδες δικαίωμα κάθε ενοικιαστή. Η υποχρέωση του ιδιοκτήτη για διασφάλιση του δικαιώματος του ενοικιαστή για ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του υποστατικού αποτελεί εξυπακουόμενο[23] όρο κάθε ενοικίασης. Όπως επιβεβαιώνεται στην Τρακκούδη (ανωτέρω) δεν απαιτείται ούτε επέμβαση στην κατοχή, ούτε άμεση, ούτε φυσική (physical) παρεμβολή επί του Υποστατικού για να στοιχειοθετηθεί η παραβίαση τούτης της υποχρέωσης. Πρόκειται δηλαδή για έννοια με ευρύτερο περιεχόμενο.[24] Όπως συναφώς αναφέρεται και στο Woodfall on Landlord and Tenant, κάτω από το Κεφάλαιο «Covenants for quiet enjoyment - breach of Covenant whether physical interference essential, παρ. 11.285: « It is now clearly established that there is no sound reason for confining the scope of the covenant to cases of direct and physical injury to land. The covent is broken if the landlord or someone claiming under him does anything that substantially interferes with the tenant' s title to or possession of the demised premises or with his ordinary and lawful enjoyment of them. The interference need not be direct or physical. » Και εν προκειμένω, είναι προφανές, ότι οι προαναφερόμενες μονομερείς ενέργειες, είτε του Ιδιοκτήτη, είτε του υιού του, είτε και των δύο σε συνεργασία, οι οποίες οδήγησαν στην αποκοπή της υδροδότησης του Υποστατικού σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις, είναι άμεσα συνδεδεμένες με την υπό εξέταση θέσμια ενοικίαση, αφού ακριβώς αποσκοπούσαν στο να απαλλαγεί, αφενός, ο υιός του Ιδιοκτήτη από την καταβολή του κόστους κατανάλωσης που αναλογεί στο Υποστατικό και το οποίο, λόγω του κοινού μετρητή, επιβαρύνεται ο ίδιος και, αφετέρου, στο να απαλλαγεί ο ίδιος ο Ιδιοκτήτης από την αντίστοιχη συμβατική υποχρέωση για συμπερίληψη του κόστους κατανάλωσης υδροδότησης στο ενοίκιο. Από την άλλη, σημειώνω ότι εναλλακτική εκδοχή προς το Δικαστήριο, εκ μέρους του Ιδιοκτήτη, για το ποιος δηλαδή απέκοψε δύο φορές την υδροδότηση του Υποστατικού, δεν παρουσιάστηκε. Είναι για τους πιο πάνω λόγους, που η εκδοχή της Ενοικιάστριας παρουσιάζεται ως πειστικότερη, αφού οι θέσεις της ως προς το ποιος απέκοψε την υδροδότηση του Υποστατικού έχουν συνοχή και επιβεβαιώνονται από την έγγραφη μαρτυρία που επισύναψε. Κατά συνέπεια, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου, ότι ο ιδιοκτήτης έχει παραβιάσει το δικαίωμα της Ενοικιάστριας στην ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή του Υποστατικού, αποκόπτοντας, αδικαιολόγητα, σε δύο διαφορετικές περιπτώσεις την υδροδότηση του Υποστατικού. (γ) Κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διηνεκούς διατάγματος εναντίον του Ιδιοκτήτη. Προχωρώ στην εξέταση του κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση του αιτούμενου διηνεκούς διατάγματος εναντίον του Ιδιοκτήτη. Εν προκειμένω, είναι καθοριστικό ότι από το 2019 έως και σήμερα, δεν υπήρξε άλλη αποκοπή της υδροδότησης του Υποστατικού. Επί του θέματος έκδοσης τέτοιας φύσης διηνεκών διαταγμάτων, παραπέμπω στη Τρακκούδη (ανωτέρω), όπου εξηγήθηκε πως το δικαίωμα σε ειρηνική και ανεμπόδιστη κατοχή πρόκειται επί της ουσίας για «δεδομένη συμβατική υποχρέωση» και ότι η αξίωση για έκδοση διηνεκούς εναντίον του ιδιοκτήτη, όπως στην ίδια υπόθεση αναφέρεται, οδηγεί σε «μόνιμη επαπειλή με τον κίνδυνο λήψης μέτρων ποινικού χαρακτήρα». Στην παρούσα υπόθεση, ο Ιδιοκτήτης, έστω με την παρεμβολή του Δικαστηρίου, συμμορφώθηκε και παραμένει συμμορφωμένος προς την υπό συζήτηση υποχρέωσή του, στοιχείο που εξασθενίζει την πιθανότητα για παρόμοιες μελλοντικές παρεμβάσεις στο δικαίωμα της Ενοικιάστριας για ανεμπόδιστη κατοχή. Συνεπώς, δεν είμαι διατεθειμένος να ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ της Ενοικιάστριας, αντιθέτως καταλήγω ότι η έκδοση του αιτούμενου διηνεκούς διατάγματος θα συνιστά, εκ των πραγμάτων, υπέρμετρη καταπίεση εις βάρος του Ιδιοκτήτη. (δ) Κατά πόσο η Ενοικιάστρια έχει αποδείξει τις ισχυριζόμενες ειδικές ζημίες που υπέστη και εάν δικαιούται σε παραδειγματικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις. Προχωρώ στην αξιολόγηση των χρηματικών διεκδικήσεων της Ενοικιάστριας. Ως γνωστό, οι ειδικές αποζημιώσεις αφορούν αποκρυσταλλωμένες ζημιές οι οποίες πρέπει να δικογραφούνται με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με την ανάλογη ακρίβεια, βεβαιότητα και αυστηρότητα.[25] Και όχι μόνο αυτό. Θα πρέπει να καταδειχθεί η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της χρηματικής του δαπάνης και της αντισυμβατικής[26] ή άδικης πράξης[27] της άλλης πλευράς. Σχετικά, στο 2ο εδάφιο του άρθρου 73 του περί Συμβάσεων Νόμου αναφέρεται:[28] « Καμία αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης. » Στην παρούσα περίπτωση, θυμίζω ότι αρχικώς, η Ενοικιάστρια αξίωνε €2.
- Εν τέλει, περιόρισε την αξίωσή της μόλις στα ποσά των €59,50 και €35,70 για έξοδα υδραυλικού και κλειδαρά, ποσά για τα οποία μπόρεσε να παρουσιάσει αποδείξεις και να δικαιολογήσει την ύπαρξή τους, αφού η πληρωμή του πρώτου ποσού έγινε λόγω της ανάγκης για επανασύνδεση της υδροδότησης τον Οκτώβριο του 2019, ενώ του δεύτερου, λόγω της δικαιολογημένης προσπάθειάς της να ανακτήσει πρόσβαση προς την ταράτσα του κτηρίου τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Κατά τα λοιπά, ούτε η αξίωση για παραδειγματικές, ούτε η απαίτηση για τιμωρητικές αποζημιώσεις, υπό τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, μπορούν να πετύχουν. Κατ' αρχάς, σημειώνω ότι έχει λεχθεί πως οι τιμωρητικές αποζημιώσεις επιδικάζονται μόνο σε υποθέσεις αστικών αδικημάτων.[29] Όσον αφορά τις παραδειγματικές αποζημιώσεις, ναι μεν οι πράξεις του Ιδιοκτήτη είναι κατακριτέες, αλλά δεν συμφωνώ ότι έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθμό που να δικαιολογείται, με βάση τη σχετική νομολογία,[30] η επιδίκαση υπέρ της Ενοικιάστριας οποιουδήποτε ποσού. Ούτε είναι η περίπτωση όπου η Ενοικιάστρια απώλεσε βίαια την κατοχή του Υποστατικού, όπως για παράδειγμα έγινε στη Kennedy Hotels Ltd v. Indjirdjian
(1992)1 Α.Α.Δ. 400. Η δε χρηματική ζημιά που υπέστη συνεπεία της συμπεριφοράς του Ιδιοκτήτη υπήρξε μικρή. (ε) Κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος που να διατάσσει «τον Καθ' ου η Αίτηση όπως εγκαταστήσει δεύτερο μετρητή νερού στο κτίριο στο οποίο στεγάζεται το Κομμωτήριο και να εγγραφεί επ' ονόματι της Αιτήτριας». Ως προκύπτει από το πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης, τόσο η Ενοικιάστρια, όσο και ο Ιδιοκτήτης ισχυρίζονται ότι επιθυμούν την τοποθέτηση ξεχωριστού μετρητή ύδατος για το Υποστατικό. Ο Ιδιοκτήτης καταλογίζει την ευθύνη για τη μη υλοποίηση τούτου, στην άρνηση της Ενοικιάστριας, η οποία κατ' αυτόν, επαναπαύθηκε στην ύπαρξη μιας κατάστασης που τη συμφέρει, ενώ εκείνη, αν και δηλώνει[31] «έτοιμη να τοποθετηθεί ξεχωριστός μετρητής νερού για το Κομμωτήριο ούτως ώστε να εκλείψει οποιαδήποτε μελλοντική προστριβή με τον Καθ' ου», ισχυρίζεται ότι ο λόγος που αυτό δεν έγινε μέχρι σήμερα, είναι επειδή δήθεν δεν καλέστηκε από την ιδιοκτησιακή πλευρά για να ενεργήσει σχετικά. Η επί τούτου του θέματος εκδοχή της Ενοικιάστριας, δεν πείθει. Αναμφίβολα, σε μια πολιτισμένη κοινωνία, η αυτοδικία ουδέποτε αποτελεί μέσο επίλυσης διαφορών. Δεν πρέπει όμως να λησμονείται ότι μια τέτοια πράξη, όσο κατακριτέα και εάν είναι, προκύπτει αντιδραστικά, όταν δηλαδή η οργή δεν μπορεί να χαλιναγωγηθεί. Κατά συνέπεια, δεν μπορώ να δεχθώ ότι η πλευρά του Ιδιοκτήτη, αποφάσισε, μια τυχαία μέρα και δίχως καν να προσπαθήσει άλλως πως να λύσει το πρόβλημα με την Ενοικιάστρια, να διακόψει την υδροδότηση του Υποστατικού. Συνεπώς, η λογική προσέγγιση των πραγμάτων υποδηλώνει ότι υπήρχε έρεισμα για την εν λόγω πράξη, καθιστώντας πειστικότερη την εκδοχή του Ιδιοκτήτη. Στη νομική όμως διάσταση του ζητήματος, το ερώτημα είναι εάν ο Ιδιοκτήτης υποχρεούται να ενεργήσει ως αξιώνει η Ενοικιάστρια. Η απάντηση είναι αρνητική. Τέτοια συμβατική υποχρέωση δεν προκύπτει, με βάση το πλαίσιο της προφορικής συμφωνίας, ως έχει παρουσιαστεί προς το Δικαστήριο. Δηλαδή, δεν υπάρχει μαρτυρία ότι η ιδιοκτησιακή πλευρά ανέλαβε υποχρέωση να εγκαταστήσει ξεχωριστή παροχή ύδατος για το Υποστατικό. Προφανώς, πλέον, το πλαίσιο λειτουργίας της επίδικης θέσμιας ενοικίασης, όσον αφορά την παροχή νερού στο Υποστατικό, είναι προβληματικό και για τις δύο πλευρές. Ιδίως για την πλευρά του Ιδιοκτήτη, η οποία επωμίζεται κόστος κατανάλωσης νερού που δεν της αναλογεί. Αλλά, το πρόβλημα για τον Ιδιοκτήτη είναι ότι δεσμεύεται από αυτό που είχε, καλώς ή κακώς, συμφωνήσει η προηγούμενη ιδιοκτήτρια, ήτοι η μητέρα του, με την Ενοικιάστρια. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να παρέμβει επί του ελευθέρως συμφωνηθέντος συμβατικού πλαισίου λειτουργίας της επίδικης θέσμιας ενοικίασης, δοθέντος ότι αυτό δεν αντίκειται σε οποιανδήποτε διάταξη του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ως διαλαμβάνεται στο άρθρο 27 αυτού. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε και στη Printing and Numerical Registering Co v Sampson
(1875)LR 19 Eq 462: « [I]f there is one thing which more than another public policy requires it is that men of full age and competent understanding shall have the utmost liberty of contracting, and that their contracts when entered into freely and voluntarily shall be held sacred and shall be enforced by Courts of justice. Therefore, you have this paramount public policy to consider - that you are not lightly to interfere with this freedom of contract. » (στ) Κατά πόσο δικαιολογείται η αναδρομική διεκδίκηση του Ιδιοκτήτη, των €9,00 μηνιαίως από 01/01/
- Αναφορικά με την Ανταπαίτηση των «€9 μηνιαίως» αναδρομικά από 01/01/2008, δεν χρειάζεται να λεχθούν πολλά. Σημειώνω μόνο τα ακόλουθα. Με δεδομένο ότι το ενοίκιο ήταν Λ.Κ. 60,00, το ποσό των €94,00 που καταβάλλεται έναντι αυτού από το 2008, είναι μικρότερο δίχως να αντιστοιχεί προς την αμετάκλητα καθορισμένη συναλλαγματική ισοτιμία που καθορίστηκε την 01/01/2008.[32] Το ζήτημα όμως για την πλευρά του Ιδιοκτήτη δεν είναι να αποδείξει την ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων, αλλά το ακριβές ποσό σε ευρώ που συμφωνήθηκε από τα μέρη, λόγω της αλλαγής του νομίσματος. Το καθοριστικό γεγονός επί τούτου, είναι ότι για περισσότερα από 10 χρόνια η ιδιοκτησιακή πλευρά εισέπραττε αδιαμαρτύρητα το συγκεκριμένο ποσό των €94,00 μηνιαίως. Δεν έχει δικαιολογηθεί, ούτε επεξηγηθεί η καθυστέρηση που μεσολάβησε. Και αυτή η συμπεριφορά, εμποδίζει[33] πλέον τον Ιδιοκτήτη να ισχυρίζεται ότι το ενοίκιο από το 2008 ήταν €103,
- VΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ. Κατά συνέπεια, και με τη σύμφωνη γνώμη των Παρέδρων, η Αίτηση θα πετύχει μερικώς και η Ανταπαίτηση θα απορριφθεί. Συνεπώς: (α) Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου για το ποσό των €95,20, πλέον νόμιμο τόκο, που επιμερίζεται στο ποσό των €59,50 και στο ποσό των €35,70 για έξοδα υδραυλικού και κλειδαρά αντίστοιχα. (β) Τα υπό 1, 2 και 4 αιτητικά της Κυρίως Αίτησης απορρίπτονται. Νοείται ότι, το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα ημερ. 18/11/2019, που οριστικοποιήθηκε στις 30/09/2020, παύει να ισχύει.[34] Έχω προβληματιστεί όσον αφορά τα έξοδα της διαδικασίας, δεδομένης της μερικής μόνο επιτυχίας της Αίτησης, αλλά και της απόρριψης της Ανταπαίτησης. Λαμβάνοντας υπόψιν, τις σχετικές αρχές[35] και κυρίως ότι η γενεσιουργός αιτία για την έγερση της παρούσας διαδικασίας ήταν η αδικαιολόγητη ενέργεια του Καθ' ου να αποκόψει την υδροδότηση του Υποστατικού, κρίνω όπως τα 2/3 των εξόδων θα πρέπει να επιδικασθούν υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ' ου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τη Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ο υπολογισμός αυτών να γίνει στην κλίμακα του καταβαλλόμενου ενοικίου, ήτοι έως €
- Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται, δίχως την έκδοση οποιασδήποτε διαταγής για έξοδα, όσον αφορά ειδικά αυτήν. (Υπ.)____________________________ Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος ______________ _________________ (Υπ.) Α. Γεωργίου (Υπ.) Π. Χαραλάμπους Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Δείτε: Ιωάννου ν. Αληφάντη Ποινικές Εφέσεις Αρ. 163 /2017 κ.α. ημερομηνίας 07/10/2019 και ΝΑΘΑΝΑΗΛ ν. ΣΠΥΡΟΥ ΣΤΑΥΡΙΝΙΔΗ ΚΕΜΙΚΑΛΣ ΛΤΔ, Πολιτική Έφεση αρ. 406/2012, ημερομηνίας 25/9/2019, ECLI:CY:AD:2019:A
- [2] Το υπό αναφορά άρθρο 4
(1)του Νόμου, έχει ως εξής: «Καθιδρύονται Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ο αριθμός των οποίων δεν θα υπερβαίνη τα τρία επί σκοπώ επιλύσεως, μεθ' όλης της λογικής ταχύτητος, των εις αυτά αναφερομένων διαφορών των αναφυομένων επί οιουδήποτε θέματος εγειρομένου κατά την εφαρμογήν του παρόντος Νόμου συμπεριλαμβανομένου παντός παρεμπίπτοντος ή συμπληρωματικού θέματος.» [3] Ως «θέσμια», χαρακτηρίζεται η συμβατική ενοικίαση επί της οποίας έχει επενεργήσει ο περί Ενοικιοστασίου Νόμος με αποτέλεσμα η εν λόγω ιδιωτική σχέση μεταξύ των συμβαλλομένων να μην μπορεί πλέον να λειτουργεί σε αντίθεση με τα νομοθετικά προβλεπόμενα. [4] Όσον αφορά την έννοια της «ενοικίασης» αυτή ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου, όπου αναφέρονται τα εξής: «ενοικίασις» σημαίνει ενοικίασιν, είτε έγγραφον ή άλλως, ή κατοχήν ακινήτου, δυνάμει της οποίας δημιουργείται η σχέσις ιδιοκτήτου και ενοικιαστού αλλά δεν περιλαμβάνει ενοικίασιν γης χρησιμοποιουμένην διά γεωργικούς σκοπούς ή ενοικίασιν σταθμών διά την πώλησιν πετρελαιοειδών ή ενοικίασιν χώρου σταθμεύσεως μηχανοκινήτων οχημάτων, ή ενοικίασιν επιπλωμένων κατοικιών ή διαμερισμάτων βραχυτέραν των εξ μηνών ή ενοικίασιν ξενοδοχείων, ξενοδοχειακών μονάδων ή τουριστικών καταλυμάτων.» [5] Δείτε: Ν. Κυθρεώτης κ.α. v. Α. Μιχαηλίδη Milington -Ward
(2001)1Β Α.Α.Δ 1480. [6]Δείτε: Petsas v. Pavlides
(1980)3 C.L.R. 158, Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, Cedrus Estates Ltd v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, Έλλη G. Mayes κ.α. ν. Θ. Παπαδοπούλου
(1995)1 Α.Α.Δ 652, Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού κ.α.
(2001), και Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014. [7] Δείτε: Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 CLR
- [8] Σύγγραμμα των Γ. Ερωτοκρίτου & Π. Αρτέμη, «Διατάγματα, Εκδ. 2016, Κεφ. 10: Διατάγματα σε διάφορους τομείς δικαίου, Β. Ενοικιοστάσιο», σελ.
- [9] Δείτε: Ακίνητα Ν. & Κ. Αγρότης Λτδ ν. Δημητρίου
(1997)1Β Α.Α.Δ. 863. [10] Η αυτοδικία, υπό οποιανδήποτε έκφανσή της ή μανδύα, ουδέποτε έχει γίνει αποδεκτή από τα Δικαστήρια. Όπως συναφώς τονίστηκε στην KENNEDY HOTELS LTD ν. HAIG INDJIRDJIAN
(1992)1Α Α.Α.Δ 400, η απώλεια του δικαιώματος στην κατοχή ουδόλως νομιμοποιεί τον ιδιοκτήτη να προβεί σε μονομερείς ενέργειες που αποσκοπούν βίαιη έξωση του ενοικιαστή, καθότι, ο νόμος αναγνωρίζει τέτοια κατάλοιπα δικαιώματος στον κάτοχο που επιβάλλεται η παρεμβολή της δικαστικής εξουσίας για την έξωσή του. Στην εν λόγω KENNEDY HOTELS LTD οι εφεσείοντες γκρέμισαν μέρος του διαμερίσματος του εφεσίβλητου και προκάλεσαν ζημιές στα κινητά του. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικυρώνοντας την πρωτόδικη κατάληξη με την οποία επιδικάστηκαν και τιμωρητικές αποζημιώσεις, σημείωσε τα εξής: «Με μια λέξη το κέρδος ώθησε τους εφεσείοντες να πάρουν το νόμο στα χέρια τους και να παραβιάσουν όχι μόνο τα δικαιώματα του εφεσίβλητου, αλλά και την έννομη τάξη που καθιστά τη δικαστική εξουσία τη μόνη αρχή να επιβάλει το νόμο.» [11] Δείτε: Χρ. Ροδοσθένους ν. Γ. Ο. Φουρουκλά
(2010)1Β Α.Α.Δ. 1154. [12] Στην Guppys (Bridport) Ltd v Brookling [1984] 1 EGLR 029 επικυρώθηκε κατ' έφεση η καταδίκη των ιδιοκτητών σε ειδικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις, οι οποίοι είχαν εξαναγκάσει τους ενοικιαστές να παραδώσουν την κατοχή, μεταξύ άλλων παρεμβαίνοντας στην παροχή νερού και στο αποχετευτικό σύστημα. [13]Δείτε: Petsas v. Pavlides
(1980)3 C.L.R. 158, Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, Cedrus Estates Ltd v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, Έλλη G. Mayes κ.α. ν. Θ. Παπαδοπούλου
(1995)1 Α.Α.Δ 652, Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί ν. Φ. Κυπριανού κ.α.
(2001), και Π. Παρλάτα ν. Σ. Δημητρίου Πολιτική Έφεση Αρ. 387/2009, ημερομηνίας 21/05/2014. [14] To σχετικό άρθρο έχει ως εξής: «Όροι θέσμιας ενοικιάσεως: 27
(1)Ενοικιαστής όστις, δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου, διατηρεί κατοχήν οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, εν όσω διατηρεί την τοιαύτην κατοχήν, τηρεί πάντας τους όρους και προϋποθέσεις του τελευταίου ενοικιαστηρίου συμβολαίου, έστω και αν έχει λήξει η ισχύς του και δικαιούται εις τα εξ αυτών απορρέοντα οφέλη, εφ' όσον ούτοι είναι σύμφωνοι προς τας διατάξεις του παρόντος Νόμου, δικαιούται να παραιτηθή της κατοχής της κατοικίας ή του καταστήματος μόνον κατόπιν επιδόσεως τοιαύτης ειδοποιήσεως οία θα απητείτο δυνάμει του ενοικιαστηρίου συμβολαίου και σε περίπτωση που δεν απαιτείται τέτοια ειδοποίηση, μόνο κατόπιν γραπτής προειδοποίησης, έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως: Νοείται ότι εις την περίπτωσιν καθ' ην υπενοικιαστής καθίσταται θέσμιος ενοικιαστής ο τοιούτος θέσμιος ενοικιαστής κατέχει την κατοικίαν ή το κατάστημα τηρουμένων επιπροσθέτως οιωνδήποτε υφισταμένων περιοριστικών συμφωνιών περιεχομένων εις τους μεταξύ του ιδιοκτήτου και του ενοικιαστού όρους και προϋποθέσεις ενοικιάσεως.
(2)Αν δεν υπάρχει ενοικιαστήριο συμβόλαιο ή αν το συμβόλαιο δεν αναφέρει το αντίθετο, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να επιδιορθώσει ελαττώματα που δεν είναι εμφανή (latent defects), το υδατοστεγές της οροφής, την ηλεκτρική, υδραυλική και αποχετευτική εγκατάσταση και από τις φυσικές φθορές όσες δημιουργούν κίνδυνον για τη ζωή του ενοίκου ή περιοίκου.
(3)Με την επιφύλαξη των διατάξεων των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου, ο ενοικιαστής υποχρεούται να προστατεύει το ακίνητο από ζημιές που μπορούν να προκληθούν από τον ίδιο, από τους ενοίκους, από αντιπροσώπους ή προσκεκλημένους του και υποχρεούται να τις επιδιορθώνει χωρίς καθυστέρηση. Ο ενοικιαστής υποχρεούται να επιτρέπει στον ιδιοκτήτη να επιθεωρεί το ενοικιαζόμενο ακίνητο σε λογικά χρονικά διαστήματα και ύστερα από προειδοποίηση.
(4)Για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων του παρόντος άρθρου ο ενοικιαστής ακινήτου μπορεί να ειδοποιήσει τον ιδιοκτήτη για τις αναγκαίες επιδιορθώσεις ή για την αναγκαία συντήρηση και ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προβεί σ' αυτές χωρίς καθυστέρηση. Το παρόν εδάφιο εφαρμόζεται κατ' αναλογίαν και σε περίπτωση παράλειψης εκπλήρωσης της υποχρέωσης του ενοικιαστή βάσει του προηγούμενου εδαφίου. Παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεων για επιδιόρθωση ή συντήρηση δημιουργεί αγώγιμο δικαίωμα.
(5)Αν δεν υπάρχει αντίθετη συμφωνία, ο ενοικιαστής υποχρεούται να πληρώνει το ποσό των κοινοχρήστων που αναλογεί στο ακίνητο περιλαμβανομένων μικροεξόδων συντήρησης κοινόχρηστων χώρων και κοινόχρηστων εγκαταστάσεων και εξαιρουμένων σοβαρών εξόδων συντήρησης, τροποποίησης ή αντικατάστασης τους.
(6)Ο ενοικιαστής ακινήτου υποχρεούται να δέχεται τη διενέργεια από τον ιδιοκτήτη λογικών επιδιορθώσεων, ανακαινίσεων και μετατροπών για τη συντήρηση ή τη βελτίωση του ακινήτου. » [15] Όπως λέχθηκε στη Στέλιος Σάββα και Υιοί Λίμιτεδ ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακης Δημοκρατιας, Αγωγή Αρ. 1/2019, ημερομηνίας 28/05/2020: «Όπως είναι άλλωστε παγίως καθιερωμένο η τελική αγόρευση η οποία δεν επικεντρώνεται σε ένα συγκεκριμένο επίδικο θέμα, θεωρείται ότι περιορίζει τα προς απόφαση ζητήματα και όσα δεν αναπτύχθηκαν με την αγόρευση, κρίνονται ότι έχουν εγκαταλειφθεί.» [16] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236,Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola κλπ
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018. [17] Νίνος Β. Μιχαηλίδης ΛΤΔ ν. Κυριάκου Γ. Δρουσιώτη κ.α.
(1995)1 Α.Α.Δ 877 και Θεοδόση X"Γεωργίου ν. της Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 174. [18] Δείτε: Παράγραφο 8 στη γραπτή μαρτυρία της Ενοικιάστριας. [19] Δείτε: ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 στη γραπτή μαρτυρία της Ενοικιάστριας. [20] Δείτε: Νίνος Β. Μιχαηλίδης Λτδ v. Δρουσιώτη κ.ά. (ανωτέρω) και Indjrdjian v. Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ
(2008)1 ΑΑΔ 1105. [21] Δείτε: ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 στη γραπτή μαρτυρία της Ενοικιάστριας. [22] Δείτε: Τον προτεινόμενο όρο 7 στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 στη γραπτή μαρτυρία της Ενοικιάστριας. [23] Δείτε: Χρ. Ροδοσθένους ν. Γ. Ο. Φουρουκλά
(2010)1Β Α.Α.Δ. 1154. [24] Δείτε: The Law of Real Property των Megarry & Wade, 8η έκδοση, σελ 868 - 870, Κεφάλαιο «Common obligations of Landlord and Tenant», Pettey v. Parsons [1913 P. 105.] - [1914] 1 Ch. 704, Andrews v. Paradise
(1725)8 Mod. 318 και Owen v Gadd and others [1956] 2 All ER 28. [25] Δείτε: Κολάνη ν. Ταμπούρα
(2010)1 Α.Α.Δ.
- [26] Στο άρθρο 73 του περί Συμβάσεων Νόμου αναφέρεται: «Καμία αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης.» [27] Στο σύγγραμμα Clerk and Lindsell on Tords, 19η Έκδοση, Causation in Tort: General Principles -
- Remoteness of Damages εξηγείται: «The faction of the test of remoteness is to set an outer limit to the damage for which the defendant will be held responsible. The possible consequences of any human contact are potentially endless [..] The law does not, however, impose indefinite liability. A line must be drawn to confine the responsibility of the defendant to those consequences of this wrongdoing which it is proper for him to shoulder. » [28] Αντίστοιχες αρχές ισχύουν και στην περίπτωση αδικοπραξίας. Σχετικά στο σύγγραμμα Clerk and Lindsell on Tords, 19η Έκδοση, Causation in Tort: General Principles -
- Remoteness of Damages αναφέρεται: «The faction of the test of remoteness is to set an outer limit to the damage for which the defendant will be held responsible. The possible consequences of any human contact are potentially endless [..] The law does not, however, impose indefinite liability. A line must be drawn to confine the responsibility of the defendant to those consequences of this wrongdoing which it is proper for him to shoulder.» [29] Δείτε: Ερωτοκρίτου v. Θεοδώρου κ.ά.
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1800. [30] Δείτε, μεταξύ άλλων: Papakokkinou and Other v. Kanther
(1982)1 C.L.R. 65, Κωνσταντίνου ν. Γ. και Κ. Σοφοκλέους Λτδ
(2003)1 Α.Α.Δ. 1912, Κωνσταντίνου κ.ά. ν. Καραμεσίνη
(2011)1 Α.Α.Δ. 715, K.G.D. Graphics Designs Ltd κ.α. ν. Νέαρχου, Πολ. Έφεση αρ. 35/2011, ημερ. 18/4/2018, ECLI:CY:AD:2018:A
- [31] Παρ. 32 της Γραπτής της μαρτυρίας. [32] Δηλαδή: €1 = CYP0,
- [33] Για περισσότερα σε σχέση με τα δόγματα του κωλύματος και της απεμπόλησης δικαιώματος, δείτε, μεταξύ άλλων: Hughes v. Metropolitan Rly Co
(1877)2 App Cas 439, Central London Property Trust v. High Trees House Ltd
(1956)1 ALL ER 256, Πελεκάνου v. Πελεκάνου
(2001)1 Α.Α.Δ. 1768 και Α.Η.Κ. ν. Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας Λτδ
(2005)1Α Α.Α.Δ 127. [34] Δείτε: Ιωάννου ν. Μανώλη
(1998)ΙΓ ΑΑΔ 1423. [35] Με βάση τον κανονισμό 13(β) του Περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικό Κανονισμού του 1983, αλλά και τη νομολογία (πχ: Katsiantonis ν. Fragkeskou
(1981)1 CLR 566) το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων έχει ευρύτατη διακριτική εξουσία ως προς την επιδίκαση εξόδων, νοουμένου βεβαίως ότι αυτή η εξουσία ασκείται δικαστικά. Με βάση τη Χάσικος ν. Χαραλαμπίδη
(1990)1 Α.Α.Δ, 389, «η δικαίωση διάδικου δεν συνεπάγεται δαπάνη» και ως αναφέρεται στη Θρασυβούλου v. Arto estate Ltd
(1983)1 Α.Α.Δ 12, «θεωρείται ασύννομο ο διάδικος να επωμίζεται τα έξοδα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων του». cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο