ΖΩΗ ΛΟΥΒΙΕΡΗ ΜΠΗΚΣ ν. OΜΗΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, Αίτηση αρ.: Ε42/2023, 15/11/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΠΑΦΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου Αίτηση αρ.: Ε42/2023 (I Justice) Μεταξύ: ΖΩΗ ΛΟΥΒΙΕΡΗ ΜΠΗΚΣ Αιτήτρια και OΜΗΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Καθ' ου η Αίτηση Ημερομηνία: 15/11/2023 Για την Αιτήτρια: κ. Π. Μπενάκης Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κα Μ. Φούρναρη ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Αναφορικά με την αποδεκτότητα της Απάντησης) Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ / ΕΠΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ / ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ. H παρούσα αίτηση καταχωρήθηκε στις 28/3/2023. Η Αιτήτρια έχει την επικαρπία του επίδικου υποστατικού. Ο Καθ' ου είναι ο θέσμιος ενοικιαστής. Αξιώνεται η ανάκτηση της κατοχής ενός γραφείου που περιγράφεται στο αιτητικό της εν λόγω Εναρκτήριας Αίτησης, κατ' επίκληση καθυστερημένων και οφειλόμενων ενοικίων συνολικού ύψους €4.320,00, που αφορούν καθυστερήσεις 16 μηνών, μεταξύ της περιόδου Δεκεμβρίου του 2021 έως και Μαρτίου του 2023, προς €270,00 μηνιαίως. Περαιτέρω, αξιώνονται ενδιάμεσα οφέλη μέχρι την επιστροφή της κατοχής. Συναφώς, γίνεται αναφορά ότι η ύπαρξη της θέσμιας ενοικίασης απορρέει από προφορική συμφωνία που έγινε με τον προηγούμενο Ιδιοκτήτη του Υποστατικού. Η προσπάθεια καταχώρισης Απάντησης αντιμετωπίστηκε από το Δικαστήριο ως εξής: « Τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου η απόφαση της Γραμματέως ημερ. 05/09/2023 μέσω της οποίας εγκρίθηκε η καταχώρηση της Απάντησης, δυνάμει του νέου άρθρου 11
(1)(α)(ii) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου (Ν. 23/1983). Έχω εξετάσει με προσοχή την προτιθέμενη Απάντηση. Διαπιστώνω ότι όσα αναφέρονται φαίνεται να αποκαλύπτουν ικανοποιητική υπεράσπιση δίχως να εξαντλούνται σε γενικότητες, αφού έχουν επισυναφθεί κατάλληλες αποδείξεις, με αποτέλεσμα η παρούσα περίπτωση να μην ταξινομείται, εκ πρώτοις όψεως, ως ξεκάθαρη παράλειψη και/ή άρνηση καταβολής ενοικίων και/ή η καταχώριση Απάντησης δεν θα οδηγήσει σε καταστρατήγηση όσων το νέο άρθρο 11
(1)(α)(ii) διαλαμβάνει, τουναντίον προκύπτει συμμόρφωση του Ενοικιαστή αφού παρουσιάζεται να υπάρχει εξόφληση των διεκδικούμενων ενοικίων, έστω και εάν δεν έχει επισυναφθεί, ενδεχομένως εκ παραδρομής, μια απόδειξη. Ως εκ των ανωτέρω, η αναφερόμενη απόφαση ης Γραμματέως θα επικυρωθεί και η Απάντηση θα γίνει αποδεκτή στις 19/09/2023, νοουμένου ότι μέχρι τις 18/09/2023 καταχωρηθεί, από την πλευρά του Καθ' ου, στο ηλεκτρονικό σύστημα I-Justice η σχετική απόδειξη εξόφλησης του ενοικίου του Νοεμβρίου
- Η υπόθεση ως προς το ζήτημα της αποδεκτότητας, ορίζεται για ακρόαση στις 19/09/
- Την ίδια μέρα παραμένει για απόδειξη η σχετική αίτηση της Αιτήτριας. Έξοδα στην πορεία. » Την ημέρα που ορίστηκε η υπόθεση για ακρόαση, επειδή οι συνήγοροι των διαδίκων, επέμειναν στις διαφορετικές τους θέσεις, το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες όπως καταχωρηθούν ένορκες δηλώσεις εκ μέρους των διαδίκων, όπως και έγινε. Επί της ουσίας, με δύο λόγια, η πλευρά της Ιδιοκτήτριας υποστηρίζει πως δεν υπάρχει συμμόρφωση του Ενοικιαστή ως προς την προϋπόθεση εξόφλησής της. Οι αποδείξεις που παρουσίασε ο Ενοικιαστής για να του παρασχεθεί το δικαίωμα καταχώρισης Απάντησης, δεν αφορούν ποσά που πληρώθηκαν προς εκείνη, αλλά προς τρίτα, άσχετα, πρόσωπα, τα οποία συνδέονταν με το νομικό πρόσωπο που ήταν ο προηγούμενος Ιδιοκτήτης του Υποστατικού. Στο σημείο αυτό και δοθέντος ότι τα δικόγραφα καθορίζουν, αυστηρά, τα επίδικα θέματα,[1] είναι χρήσιμη η αναφορά στους σχετικούς δικογραφημένους ισχυρισμούς των διαδίκων. Ξεκινώντας από το περιεχόμενο της Κυρίως Αίτησης, στα ουσιαστικά γεγονότα που στηρίζουν την αιτούμενη θεραπεία, αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: « γ. Ο Καθ' ου η Αίτηση καθυστερεί την πληρωμή δέκα έξι ενοικίων για την περίοδο από Δεκέμβριο 2021 μέχρι και Μάρτιο 2023, δέκα έξι μήνες προς €270 μηνιαίως, ήτοι το συνολικό ποσό των €4.
- δ. Η Αιτήτρια τόσο προφορικά όσο και με διπλοσυστημένη επιστολή του Δικηγόρου της ημερομηνίας 23/1/2023 η οποία παραλήφθηκε από τον Καθ' ου η Αίτηση την 3/3/2023 ενημέρωνε τον Καθ' ου η Αίτηση ότι έχει την επικαρπία του εν λόγω Διαμερίσματος και ζήτησε την πληρωμή των οφειλομένων μέχρι τότε ενοικίων. » Από την άλλη, στην προτιθέμενη Απάντηση, αναφέρονται τα εξής: « Τα πραγματικά γεγονότα και το ιστορικό της κατάστασης έχει ως εξής: - Ο προηγούμενος ιδιοκτήτης του διαμερίσματος ως είχαν ενημερώσει τον καθ' ου η Αίτηση, ήταν η εταιρεία Pyrana Estates Ltd. - Διορισμένος αντιπρόσωπος και στέλεχος της Pyrana Estates Ltd, ήταν η κα. Σταυρούλλα Γεωργιάδου, στην οποία παραδίδονταν σε αυτήν οι επιταγές για το ενοίκιο και στην συνέχεια έκδιδε τις σχετικές αποδείξεις η κα. Γεωργιάδου, ανάλογα με την πληρωμή. Σχετικές επιταγές και αποδείξεις επισυνάπτονται ως τεκμήρια Α'. - Ο καθ' ου συνέχισε να πληρώνει την κα. Σταυρούλλα Γεωργιάδου μέχρι τον Μάρτιο του
- - Κατά ή περί τα τέλη του Φεβρουαρίου 2022 στο γραφείο του Καθ' ου η Αίτηση τον επισκέφθηκε η Αιτήρια με τρίτο άτομο αναγνωριστικά, όμως χωρίς να προσκομίσει και/ή να παρουσιάσει τίτλο ιδιοκτησίας νέου αγοραστή, σχετική εξουσιοδότηση από τον καινούργιο ιδιοκτήτη και/ή πληρεξούσιο έγγραφο. - Στην συνέχεια ο καθ' ου η Αίτηση ενημερώθηκε για τον τίτλο ιδιοκτησίας από τον δικηγόρο της αιτήτριας μέσω ηλεκτρονικής διεύθυνσης ήτοι στις 16/3/23 και πάλι χωρίς να υποδείξουν εξουσιοδότηση από τον ιδιοκτήτη, ο καθ' ου η Αίτηση επανειλημμένα ζήτησε την συμφωνία και/ή εξουσιοδότηση όμως και πάλι χωρίς ανταπόκριση. Εν συνεχεία, έστειλε 2 επιπλέον υπενθυμίσεις ο Καθ' ου στον δικηγόρο της αιτήτριας, στις 1/6/23 και στις 17/7/23 χωρίς καμία ανταπόκριση. » Σε συνάρτηση με τα προαναφερόμενα, αξίζει περαιτέρω να αναφερθεί ότι κατά το στάδιο καταχώρισης των ενόρκων δηλώσεων των διαδίκων, η πλευρά της Ιδιοκτήτριας υποστήριξε ότι την 29/11/2021 επισκέφθηκε τον Ενοικιαστή και τον ενημέρωσε «τόσο προφορικά όσο και γραπτά» ότι το εν λόγω διαμέρισμα αγοράστηκε από τη θυγατέρα της και ότι η ίδια είχε την επικαρπία. Καταχώρισε μάλιστα ως τεκμήριο, το εξής έγγραφο, το οποίο ισχυρίζεται ότι παρέδωσε στον Ενοικιαστή κατά την επίσκεψή της: « 29/11/2021 Διά χειρός Προς κ. Όμηρο Αλεξάνδρου, Σας ενημερώνω ότι το γραφείο 202 που ενοικιάζετε έχει αγοραστεί από την κόρη μου και εγώ έχω την επικαρπία επί όρου ζωής και σας παρακαλώ όπως, από τις 1/12/2021 να καταβάλλεται το ενοίκιο στον λογαριασμό, το IBAN του οποίου επισυνάπτεται, μαζί με τον τίτλο ιδιοκτησίας. Ευχαριστώ, Ζωή Λουβιέρη Μπηκς » Απαντώντας, ο Ενοικιαστής απορρίπτει κατηγορηματικά ότι ενημερώθηκε γραπτώς για την αλλαγή ιδιοκτησίας και ισχυρίζεται ότι παρά τις δικές του παραστάσεις για να τον εφοδιάσουν με έγγραφα που να επιβεβαιώνουν την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, αυτό δεν έγινε. Παρουσιάζει με τη σειρά του, μεταξύ άλλων, αντίγραφα σχετικής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που αντάλλαξε με τον δικηγόρο της Ιδιοκτήτριας. Δεν έχει ζητηθεί η αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων.[2] Στις 09/11/2023, οι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν επί του θέματος και ακολούθως η απόφαση του Δικαστηρίου επιφυλάχθηκε. ΙΙ. ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ. Ο περί Ενοικιοστασίου Νόμος του 1983, (στο εξής: «ο Νόμος») αποτελεί μια από τις βασικότερες συνιστώσες της κοινωνικής νομοθεσίας της ημικατεχόμενης μας πατρίδας.[3] Δια μέσω του ελέγχου των εξώσεων και των αυξήσεων των ενοικίων, επιδιώκεται η δίκαιη εξισορρόπηση των συγκρουόμενων δικαιωμάτων των διαδίκων με την εναπόθεση ενός πέπλου εύλογης προστασίας για την κατοικία και την επαγγελματική στέγη. Ως γνωστό, η εν λόγω νομοθεσία στην υφιστάμενη της μορφή, στόχευε στο να αποτρέψει την εκμετάλλευση που μπορούσε να προκύψει από την έλλειψη διαθέσιμων επαγγελματικών και οικιστικών υποστατικών που προκλήθηκε λόγω του ολέθρου του 1974, προβλέποντας στο άρθρο 11 του Νόμου, με αυστηρά περιοριστικό τρόπο, τους λόγους για τους οποίους μπορεί να εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής εναντίον θέσμιου ενοικιαστή. Στους πλείστους εξ΄ αυτών, η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας μεταξύ μέτρου και σκοπού αποτελεί ουσιαστικό κριτήριο στάθμισης. Η κατάσταση όμως διαφοροποιείται όταν το ζήτημα αφορά αξίωση που βασίζεται σε μη έγκαιρη εξόφληση των καθυστερημένων ενοικίων. Το άρθρο 11
(1)(α)(ii) του Νόμου έχει ως εξής: « 11.—
(1)Ουδεµία απόφασις και ουδέν διάταγµα εκδίδεται διά την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήµατος, διά το οποίον ισχύει ο παρών Νόµος, ή διά την εκ τούτου έξωσιν θεσµίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (α)(
- i)Εις περίπτωσιν καθ' ην οιονδήποτε νοµίµως οφειλόµενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι µίαν ή περισσοτέρας ηµέρας µετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι' ανάκτησιν κατοχής: Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάµει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη διά συστηµένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούµενον να εισπράξη τούτο: Νοείται περαιτέρω ότι το ∆ικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει µέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ηµερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόµενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της µισθώσεως δεν καταβάλλει συστηµατικά το νοµίµως οφειλόµενον· (
- ii)απάντηση σε καταχωριζόµενη δυνάµει της υποπαραγράφου (
- i)αίτηση για ανάκτηση κατοχής γίνεται δεκτή για καταχώριση από το Γραµµατέα του ∆ικαστηρίου µόνο σε περίπτωση που η απάντηση συνοδεύεται είτε από απόδειξη του λογιστηρίου του ∆ικαστηρίου ότι έχει κατατεθεί στο ∆ικαστήριο το αναφερόµενο στην αίτηση οφειλόµενο ποσό ως καθυστερηµένα ενοίκια κατά την ηµεροµηνία καταχώρισης αυτής είτε από απόδειξη είσπραξης του ενοικίου εκδοθείσα υπό του ιδιοκτήτη ή αντιπροσώπου αυτού ή από απόδειξη κατάθεσης χρηµατοπιστωτικού ιδρύµατος προς όφελος του ιδιοκτήτη ή αντιπροσώπου αυτού: Νοείται ότι η απόφαση του Γραµµατέα για αποδοχή ή απόρριψη της καταχώρισης της απάντησης τίθεται εντός τριών
(3)εργάσιµων ηµερών ενώπιον του ∆ικαστηρίου προς τελεσίδικη έγκριση ή απόρριψη, η δε απόφαση του ∆ικαστηρίου δεν υπόκειται σε έφεση· (iii) σε περίπτωση έκδοσης διατάγµατος έξωσης µετά από αίτηση του ιδιοκτήτη ως ανωτέρω, το ∆ικαστήριο δύναται να καθορίσει το χρόνο συµµόρφωσης µε το διάταγµα έξωσης ο οποίος δεν δύναται να είναι µικρότερος των ενενήντα
(90)ηµερών. » Εκ της πιο πάνω διατύπωσης, η τροποποίηση της οποίας δυνάμει του Ν. 3(i)/2020 προσδιορίζεται με έντονο χρώμα (bold text), ευκόλως αναδεικνύεται ο απρόσωπος και επιτακτικός χαρακτήρας του υπό εξέταση άρθρου 11
(1)(α). Δεν παρέχεται η διακριτική εξουσία στο Δικαστήριο να σταθμίσει είτε τις προσωπικές περιστάσεις του Ενοικιαστή, είτε οποιεσδήποτε άλλες ειδικές συνθήκες, πριν την έκδοση της απόφασής του. Εφόσον δεν πληρωθούν έγκαιρα τα οφειλόμενα ενοίκια το ζήτημα τελειώνει δίχως το Δικαστήριο να έχει εξουσία να αρνηθεί την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Η εν λόγω άκαμπτη διατύπωση έχει από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 δικαίως χαρακτηρισθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο ως υπερβολικά δραστική («unduly drastic»),[4] με την παραίνεση προς τη νομοθετική εξουσία για τη διενέργεια των κατάλληλων εξισορροπητικών τροποποιήσεων, δίχως όμως ανταπόκριση, αφού μετά τη μεσολάβηση τεσσάρων δεκαετιών απραξίας,[5] θεσπίστηκε ο υπό εξέταση τροποποιητικός Νόμος αρ. 3(Ι)/2020 ο οποίος, βρίσκεται ένα βήμα, ή καλύτερα ένα μεγάλο άλμα, προς την αντίθετη κατεύθυνση. Πλέον, το δικαίωμα πρόσβασης του ενοικιαστή στο Δικαστήριο σε σχέση με αξίωση που αφορά καθυστερημένα ενοίκια, έχει άρρηκτα συνδεθεί με την υποχρέωσή του να ξοφλήσει το ποσό που μονομερώς, και με υπαρκτό κίνδυνο αυθαιρεσίας, καθορίζει ως «οφειλόμενο» ο ιδιοκτήτης στην αίτησή του. Αν και οι προθέσεις[6] πίσω από την εν λόγω νέα ανατρεπτική ρύθμιση είναι απόλυτα σεβαστές, ήτοι για να αντιμετωπισθούν οι συνειδητοί κακοπληρωτές και η αδικαιολόγητη διαιώνιση της εκκρεμοδικίας, η πρακτική υλοποίηση όσων πλέον προβλέπονται έχει αναδείξει την προβληματική της φύση, η οποία απορρέει από το λογικό άλμα που εμπεριέχεται στη διατύπωση «το αναφερόμενο στην αίτηση οφειλόμενο ποσό ως καθυστερημένα ενοίκια», μέσω της οποίας προκαταβάλλεται και τίθεται ως δεδομένη η ύπαρξη της οφειλής.[7] Δίχως βεβαίως να παραγνωρίζεται ότι όταν διεκδικούνται καθυστερημένα ενοίκια αρκετές φορές τα πράγματα είναι απλά, ήτοι ότι όντως οφείλονται ενοίκια δίχως να υπάρχει σοβαρή υπεράσπιση, ο κανόνας δεν επιλύει και την, όχι αμελητέα, εξαίρεσή του. Και το ζήτημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται επιφανειακά. Οι επιπτώσεις της έκδοσης διατάγματος ανάκτησης κατοχής μπορεί να είναι από δραστικές έως ανεπανόρθωτες, εξ ου και η εν λόγω ενέργεια συνιστά την πιο ακραία παρέμβαση[8] («most extreme form of interference») στο δικαίωμα σεβασμού της κατοικίας[9] και της επαγγελματικής στέγης. Το δε δικαίωμα πρόσβασης στο Δικαστήριο διασφαλίζεται στην πρώτη παράγραφο του Άρθρου 30 του Συντάγματος. Αν και δεν πρόκειται για απόλυτο δικαίωμα, αλλά δικαίωμα που υπόκειται σε εύλογους και λογικούς περιορισμούς, αυτοί δεν πρέπει να απολήγουν στην υποβάθμισή του κατά τρόπο που να καταστρέφεται η ουσία του και για τούτο το λόγο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), ερμηνεύοντας[10] το άρθρο 6.1. της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (το οποίο είναι προσόμοιο με το Άρθρο 30 παρ. 1 του δικού μας Συντάγματος) έχει αναγνωρίσει ότι στο δικαίωμα αυτό θα πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα αποτελεσματικής άσκησής του.[11] Η αποτελεσματικότητα στοιχειοθετείται όταν παρέχεται σε κάποιον, όχι θεωρητική, αλλά πρακτική και ξεκάθαρη[12] δυνατότητα αμφισβήτησης της πράξης που επηρεάζει τα δικαιώματά του.[13] Συναφώς, συνάγεται ότι, παρόλο που η αποδοχή[14] της υπό καταχώριση Απάντησης δεν μπορεί να θεωρείται κεκτημένο δικαίωμα, ιδίως όταν οι αιτιάσεις εξαντλούνται σε γενικότητες, το Δικαστήριο θα πρέπει να συνυπολογίζει τον ατελή χαρακτήρα και τις δικονομικές αδυναμίες[15] της υπό εξέταση διαδικασίας, ο πυρήνας της οποίας συνυφαίνεται με τη διασφάλιση των αρχών της φυσικής δικαιοσύνης και του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη και όχι τις πιθανότητες επιτυχίας του Καθ' ου επί της ουσίας. Και εκ των πραμάτων, η εν λόγω διαδικασία δεν μπορεί παρά να κινείται σε αυστηρά περιορισμένο πλαίσιο δίχως στο στάδιο αυτό να προαποφασίζονται[16] κατά ουσιαστικό τρόπο τα επίδικα θέματα, δηλαδή εκτός της νενομισμένης ακροαματικής διαδικασίας. ΙΙΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Στη βάση του πιο πάνω πλαισίου γεγονότων, το Δικαστήριο καλείται να αποφασίσει εάν μέσω της προτιθέμενης Απάντησης προκύπτει, εκ πρώτης όψεως, υπεράσπιση. Είναι γεγονός ότι η Αιτήτρια δεν έχει εισπράξει η ίδια τα ενοίκια που διεκδικεί μέσω της Αίτησής της. Δεν μπορώ όμως να συμφωνήσω με την εισήγηση του συνηγόρου της ότι το δεδομένο αυτό αρκεί για να απαγορευθεί στον Ενοικιαστή η καταχώριση Απάντησης. Συναφώς, σημειώνω επιγραμματικά τα εξής: · Με βάση τη σχετική νομολογία, ο Ενοικιαστής δεν μπορεί να αποστερείται το δικαίωμα καταχώρισης Απάντησης, δίχως την ύπαρξη εύλογης αιτίας,[17] καθότι το όλο ζήτημα συναρτάται με τις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης και το δικαίωμα του κάθε προσώπου να απευθυνθεί προς το Δικαστήριο. Ενδεικτικά, στην απόφαση Αναφορικά με την Αίτηση του Μάρκου κ.λ.π., Πολιτική Αίτηση αρ. 82/2021, ημερ. 24/06/2021, ECLI:CY:AD:2021:D272 λέχθηκαν τα εξής: « Η ουσία της διαφοράς των διαδίκων εντοπίζεται στους ισχυρισμούς που προβάλλει η κάθε πλευρά ως προς το πραγματικό ύψος του ενοικίου. Ζήτημα το οποίο θα πρέπει να εξετασθεί και να κριθεί από το αρμόδιο Δικαστήριο. Η εξέτασή του όμως δεν μπορεί να λάβει χώραν χωρίς να ακουστούν επί του προκειμένου οι αντίστοιχες θέσεις των Αιτητών, καθ΄ ων η αίτηση στη διαδικασία ανάκτησης κατοχής που εκκρεμεί. Εδώ ακριβώς είναι που υπεισέρχεται το ζήτημα της παραβίασης βασικού κανόνα φυσικής δικαιοσύνης, ήτοι του δικαιώματος των Αιτητών να προβάλουν τις θέσεις τους ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου και να αμφισβητήσουν τα γεγονότα που θέτει η αντίδικη πλευρά. Θα πρέπει να υπομνησθεί ότι τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως παραμένουν αδιαμφισβήτητα, επιμαρτυρούν ότι δεν βρισκόμαστε ενώπιον περίπτωσης ξεκάθαρης παράλειψης και/ή άρνησης καταβολής ενοικίου, ούτε και ενώπιον προβολής γενικών και αόριστων αναφορών περί εξόφλησης του οφειλόμενου ποσού. Ο Νόμος, όπως προσφάτως τροποποιήθηκε, δεν στοχεύει στη στέρηση του δικαιώματος διεξαγωγής δίκαιης δίκης, βασική παράμετρος της οποίας είναι η παροχή της δυνατότητας προώθησης της υπεράσπισης και προβολής ενώπιον δικαστηρίου των ισχυρισμών που δικογραφούνται. Αυτό το οποίο διασφαλίζει είναι η αποφυγή πρόκλησης αδικαιολόγητων καθυστερήσεων και η αποστέρηση από τον ιδιοκτήτη νομίμως οφειλόμενων ενοικίων. » · Στο άρθρο 29
(2)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου (Επίδοσις ειδοποιήσεως) προβλέπονται τα εξής: « Εκτός εάν ή μέχρις ότου ενοικιαστής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος λάβη έγγραφον ειδοποίησιν ότι το πρόσωπον το δικαιούμενον εις τα ενοίκια της εν λόγω κατοικίας ή του καταστήματος [.] έπαυσε να έχη τοιούτο δικαίωμα ως επίσης και ειδοποίησιν περί του ονόματος και της διευθύνσεως του προσώπου το οποίον απέχτησε δικαίωμα, επί των τοιούτων ενοικίων, οιαδήποτε αξίωσις, ειδοποίησις, αίτησις, απαίτησις ή άλλο έγγραφον δυνάμει του παρόντος Νόμου το οποίον ο ενοικιαστής επιδίδει εις τον αρχικόν ιδιοκτήτην θεωρείται ότι επεδόθη εις τον ιδιοκτήτην των τοιούτων υποστατικών. » · Εν προκειμένω, αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι μεσολάβησε αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του επίδικου Υποστατικού. · Επίσης, είναι δεδομένο ότι η ειδοποίηση αλλαγής της ιδιοκτησίας του επίδικου Υποστατικού ημερομηνίας 29/11/2021, που παρουσιάστηκε από την Αιτήτρια, δεν συνοδεύεται από βεβαίωση επίδοσής της, ή έστω άλλη μαρτυρία ότι αυτή παραλήφθηκε κατά εκείνο τον χρόνο από τον Ενοικιαστή, ο οποίος και αμφισβητεί εντόνως ότι του δόθηκε τότε αυτό το έγγραφο. · Στην Κυρίως Αίτηση, γίνεται αναφορά στο ότι «η Αιτήτρια τόσο προφορικά όσο και με διπλοσυστημένη επιστολή του Δικηγόρου της ημερομηνίας 23/1/2023 .». · Ο Ενοικιαστής έχει παρουσιάσει αποδείξεις εξόφλησης των διεκδικούμενων ενοικίων, προς πρόσωπα σχετικά με το προηγούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Εάν προκύπτουν άλλα θέματα σε σχέση με τη νομιμότητα, είτε της έκδοσης, είτε της είσπραξης των εν λόγω αποδείξεων, δεν είναι τώρα το πλαίσιο για να αποφασιστούν τέτοια ζητήματα. · Εν πάση περιπτώσει, δεν προκύπτει αβίαστα ότι πρόκειται για περίπτωση Ενοικιαστή ο οποίος είναι συνειδητά κακοπληρωτής. Συνοψίζοντας, η υπό εξέταση υπόθεση δεν είναι ούτε νομικά, ούτε ως προς τα γεγονότα ξεκάθαρη. Θα πρέπει επί της ουσίας να αξιολογηθεί, σε συνάρτηση με τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο 29
(2)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, εάν και πότε στην πραγματικότητα ενημερώθηκε δεόντως ο Ενοικιαστής, για την αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του Υποστατικού. Συνειδητά, δεν θα επεκταθώ περισσότερο επί του θέματος. Δεν είναι αυτός ο χρόνος και ο χώρος για την οριστική επίλυση της διαφοράς, ούτε για την εις βάθος αξιολόγηση των αντικρουόμενων ισχυρισμών των διαδίκων. Ως εκ των ανωτέρω, ο Ενοικιαστής δεν θα στερηθεί του δικαιώματός του να υπερασπιστεί επί της ουσίας. Η απόφαση της Γραμματέως επικυρώνεται. Η Απάντηση γίνεται αποδεκτή. Τα έξοδα των εμφανίσεων στη διαδικασία αποδεκτότητας, να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της Κυρίως Αίτησης. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος Πιστόν Αντίγραφον. Πρωτοκολλητής. [1] Δείτε, μεταξύ άλλων: Κούρτης v. Ιασωνίδης
(1970)1 Α.Α.Δ 180, Πουρίκκου v. Μυροφόρα Σάββα
(1991)1 Α.Α.Δ. 507. [2] Σημειώνεται ότι, επειδή το υπό εξέταση θέμα αφορά αμιγώς νομικό ζήτημα που δεν άπτεται της ουσίας της υπόθεσης, κατ' εφαρμογή των διαλαμβανομένων στον περί Ενοικιοστασίου Νόμο και τους σχετικούς περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικούς Κανονισμούς, αποφάσισα ότι η παρουσία Παρέδρων δεν είναι αναγκαία και το Δικαστήριο συνεδρίασε με μονομελή σύνθεση. [3] Δείτε: Lamarco Ltd v. Kranos
(1987)1 CLR 336. [4] Δείτε: Katsiantonis v. Frantzeskou
(1981)1 C.L.R. 566. [5] Σε σχέση με την αναπόδραστη συνέπεια της έξωσης, λόγω μη εξόφλησης εντός της ταχθείσας προθεσμίας. Μεσολάβησε και η τροποποίηση δυνάμει του Ν. 102(i)/1995, με την εισαγωγή του τελευταίου εδαφίου στην παρ. 11
(1)(α)(i). Ακόμη όμως και στη περίπτωση εξόφλησης εντός της ταχθείσας προθεσμίας, ο Ιδιοκτήτης μπορεί να επιμένει στην αίτησή του, επικαλούμενος «συστηματική» καθυστέρηση, η απόδειξη της οποίας είναι ζήτημα στάθμισης των ιδιαίτερων γεγονότων κάθε υπόθεσης. [6] Στη σχετική Αιτιολογική Έκθεση, στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερομηνίας 03/09/2019, Αριθμός 176, αναφέρονται τα εξής: «Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ώστε να καταστούν αποτελεσματικότερες οι διαδικασίες ανάκτησης ιδιοκτησίας, σε περίπτωση που ενοικιαστές δεν ανταποκρίνονται στις συμβατικές τους υποχρεώσεις. Συγκεκριμένα, εισάγεται νέος τύπος εξώδικης επίλυσης της διαφοράς μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή με την καθιέρωση έγγραφης απαίτησης εξόφλησης ή/και ανάκτησης ιδιοκτησίας, ώστε να αποσυμφορηθεί το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων. Επιπρόσθετα, προνοείται ότι το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων θα εκδίδει διατάγματα εντός έξι μηνών από την ημερομηνία καταχώρισης αίτησης ενώ θα δύναται στις περιπτώσεις καταστημάτων και επαγγελματικών υποστατικών να εκδίδει διατάγματα με διαδικασία επιτάχυνσης εντός τριών μηνών, εάν ο ιδιοκτήτης οικειοθελώς αποποιηθεί της απαίτησης οποιουδήποτε οφειλόμενου ποσού από τον ενοικιαστή. » [7] Επιπλέον, η εν λόγω ρύθμιση αφορά καίρια νομοθετική δικονομική παρεμβολή στον τρόπο διεξαγωγής της διαδικασίας που εφαρμόζεται στο Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων, η οποία, με βάση το άρθρο 31 του Νόμου αφορά ρητή εξουσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ενώ επιπροσθέτως, και ακατανοήτως, η πρωτόδικη τελική κρίση, δεν είναι εφέσιμη. [8] Το δικαίωμα της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής του ανθρώπου και το απαραβίαστο της κατοικίας του, αποτελούν θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα που συναρτώνται με την ίδια την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, εξ ου και διασφαλίζονται τόσο από τα Άρθρα 15 και 16 του Συντάγματος όσο και από το άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. [9] Δείτε: Lushkin ν. Ρωσίας, Αιτήσεις αρ. 29775/14 and 29967/14, ημερ. 15/12/2020 (απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου). [10] Στην υπόθεση Golder v. The United Kingdom, Αίτηση αρ. 4451/70, ημερομηνίας 21/02/1975, λέχθηκαν τα εξής: «Article 6 para. 1 (art. 6-1) secures to everyone the right to have any claim relating to his civil rights and obligations brought before a court or tribunal. In this way the Article embodies the "right to a court", of which the right of access, that is the right to institute proceedings before courts in civil matters, constitutes one aspect only. To this are added the guarantees laid down by Article 6 para. 1 (art. 6-1) as regards both the organisation and composition of the court, and the conduct of the proceedings. In sum, the whole makes up the right to a fair hearing». [11] Δείτε: Κυπριακό Συνταγματικό Δίκαιο του Δρ. Κώστα Παρασκευά, Κεφ. 8 - Πρόσβαση στο Δικαστήριο - παρ. 8.2: Δικαίωμα αποτελεσματικής πρόσβασης, σελ.500. [12] Δείτε: Bellet v. France Αίτηση αρ. 23805/94, ημερομηνίας 04/12/1995 και Zubac v. Croatia Αίτηση αρ. 40160/2012, ημερομηνίας 05/04/2018. [13] Είναι δε σημαντικό να αναφερθεί πως αποτελεί υποχρέωση των εγχώριων αρμόδιων αρχών να ενεργούν με θετικό τρόπο και επιμέλεια προς εκπλήρωση της εν λόγω υποχρέωσής τους. [14] Δείτε: Αναφορικά με την Αίτηση του Ιωάννου (ανωτέρω). [15] Σημειώνεται η ανυπαρξία δικονομικών μηχανισμών για την επίλυση των αναφυόντων ζητημάτων, σε σχέση το είδος και τον τρόπο διεξαγωγής της διαδικασίας αξιολόγησης της προτιθέμενης Απάντησης που οδηγεί στην τελεσίδικη δικαστική κρίση. [16] Κατ' αναλογία, δείτε: Jonitexo Ltd v. Adidas Sportschuhfabriken Adi Dassler KG
(1984)1 C.L.R.
- [17] Δείτε: Αναφορικά με την Αίτηση του Μάρκου κ.λ.π., Πολιτική Αίτηση αρ. 82/2021, ημερ. 24/06/2021, ECLI:CY:AD:2021:D272, Αναφορικά με την Αίτηση του Ιωάννου, Πολιτική Αίτηση αρ. 102/2021, ημερ. 09/06/2021, ECLI:CY:AD:2021:D247, Αναφορικά με την Αίτηση του Θωμά, Πολιτική Αίτηση αρ. 94/2021, ημερομηνίας 07/06/2021, ECLI:CY:AD:2021:D224, Αναφορικά με την Αίτηση της Admage Market Ltd, Πολιτική Αίτηση αρ. 89/2021, ημερ. 24/05/2021, ECLI:CY:AD:2021:D203 και Αναφορικά με την Αίτηση του Παπαδόπουλου, Πολιτική Αίτηση αρ. 42/2021, ημερ. 22/03/2021, ECLI:CY:AD:2021:D
- cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο