Σ. Α. ν. Σ. Π., Αίτηση Αρ.: Ε25/23, 5/7/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ.Σ. Καμμίτση, Προέδρου και Δ. Δημάδη και Κ. Χατζηχαραλάμπους, Παρέδρων Αίτηση Αρ.: Ε25/23 (i-justice) Μεταξύ: Σ. Α., εκ Στροβόλου Αιτητρίας και Σ. Π., [ ], 2021 Στρόβολος Καθ' ου η Αίτηση ------------------------------------------------------------------------------------ 5.7.2024 Για την Αιτήτρια: κα. Μ. Κατσελλή για κ.κ. Κυριάκος Θ. Μιχαηλίδης & Σία Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κα. Ελ. Γεωργίου για κ.κ. Α. Παπαμιχαήλ & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτηση, καταχωρήθηκε την 9.3.2023 και μ' αυτήν η Αιτήτρια εξαιτείται ως ακολούθως: «
- Διάταγμα/Απόφαση του Δικαστηρίου με το οποίον να διατάσσεται ο Καθ' ου η Αίτηση να παραδώση εις την Αιτήτριαν κενήν και ελευθέραν την κατοχήν της Ισογείου Κατοικίας διά τον λόγον ότι αυτή απαιτείται λογικά για να κατοίκηση σ' αυτήν η Αιτήτρια με τον σύζυγον της.
- Αποζημιώσεις (mesne profits) ανερχόμενες εις το ποσόν των €600 μηνιαίως από 9.3.2023 μέχρι της παραδόσεως κενής της κατοχής της Ισογείου Κατοικίας προς την Αιτήτριαν.
- Έξοδα και Φ.Π.Α.» Η Αιτήτρια δικογραφεί ότι είναι ιδιοκτήτρια διώροφου κτιρίου, το οποίο αποτελείται από δύο κατοικίες, μία σε κάθε όροφο και κείται επί του Τεμαχίου 2160, Φ/Σχ. 21/62W2, αρ. εγγραφής 9/3094, στην οδό Σινά 10, Στρόβολος. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι θέσμιος ενοικιαστής της ισογείου κατοικίας, η οποία αποτελείται από τρία υπνοδωμάτια, χωλ, σαλοτραπεζαρία, μπάνιο και κουζίνα (εν τοις εφεξής «η επίδικη κατοικία»), ισχυρισμοί που είναι παραδεκτοί. Το κτίριο ανήκε προηγουμένως στην κα. Φ. Α., θεία της μητέρας της Αιτήτριας, ισχυρισμός που είναι παραδεκτός. Η κα. Φ. Α., κατά ή περί την 27.7.2010, μεταβίβασε δυνάμει δωρεάς το διώροφο κτίριο, στην Αιτήτρια, αφού διατήρησε το δικαίωμα επικαρπίας επί του πρώτου ορόφου του κτιρίου, στον οποίο κατοικεί, ισχυρισμοί επίσης παραδεκτοί. Η ισόγειος κατοικία ενοικιάστηκε περί το 1986, στον Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος τη χρησιμοποιούσε για να κατοικεί με την αποβιώσασα σύζυγο του και την κόρη του. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι συνταξιούχος δημόσιος υπάλληλος και το τελευταίο ενοίκιο το οποίον καταβάλλει, είναι €480.- μηνιαίως και το εισπράττει η κα. Φωτεινή Αντωνίου, ισχυρισμοί που είναι παραδεκτοί. Το λογικό ενοίκιο για την επίδικη κατοικία, ανέρχεται σε €600.- μηνιαίως και αυτό το ποσό απαιτεί η Αιτήτρια ως mesne profits και/ή άλλως πως, από της 9.3.
- Η σύζυγος του Καθ' ου η Αίτηση απεβίωσε και σήμερα διαμένει στην επίδικη κατοικία με τη θυγατέρα του. Η Αιτήτρια τέλεσε γάμο στις 14.5.2022, ισχυρισμός που είναι παραδεκτός. Ενοικιάζει προσωρινά, ένα διαμέρισμα στον Άγιο Δομέτιο, αντί ενοικίου €580.-. Εργάζεται στο λογιστήριο Τηλεοπτικού Σταθμού, με καθαρό μισθό €900.- μηνιαίως. Ο σύζυγος της είναι στρατιώτης ΣΥ.ΟΠ. με μισθό €1.100 το μήνα. Η Αιτήτρια δεν έχει άλλη ακίνητη περιουσία. Η επίδικη κατοικία απαιτείται λογικά από την Αιτήτρια, για να κατοικήσει με το σύζυγο της. Απέστειλε επιστολή στον Καθ' ου η Αίτηση, μέσω του δικηγόρου της, ημερομηνίας 15.10.2021, με την οποία ζητούσε να της παραδοθεί η κατοχή της επίδικης κατοικίας, την 30.11.2021, διότι την απαιτούσε για ιδιοκατοίκηση, ισχυρισμός που είναι παραδεκτός. Ο Καθ' ου η Αίτηση απάντησε, μέσω δικηγόρου, στις 8.11.2021, ότι παρά το γεγονός πως είναι θέσμιος ενοικιαστής, θα καταβάλει προσπάθεια προς εξεύρεση άλλης κατοικίας προς ενοικίαση και όταν οι προσπάθειες του ευοδωθούν, θα επικοινωνήσει με το δικηγόρο της Αιτήτριας, ισχυρισμός επίσης παραδεκτός. Η Αιτήτρια καταχώρησε την 13.4.2022, την Αίτηση Ε35/2022, για έξωση του Καθ' ου η Αίτηση και για επιδίκαση αποζημιώσεων (mesne profits), στην οποία καταχωρήθηκαν Απάντηση την 25.5.2022 και Ανταπάντηση την 22.6.
- Ενώ ετοιμάστηκε Αίτηση για οδηγίες από την πλευρά της Αιτήτριας, σύμφωνα με τη Δ.30, αυτή δεν περάστηκε και/ή δεν εμφανίστηκε στο σύστημα i-justice και οι δικηγόροι της Αιτήτριας ενημερώθηκαν μέσω μηνύματος του συστήματος, ημερομηνίας 20.2.2023, ότι το Δικαστήριο συνέταξε πρακτικό την 15.2.2023, χωρίς να κληθούν και να εμφανιστούν οι δικηγόροι των μερών, με το οποίο απέρριψε την Αίτηση, επειδή παρήλθαν τα χρονοδιαγράμματα καταχώρησης Δ.30 από τις δύο πλευρές. Ο Καθ' ου η Αίτηση παρέλειψε μέχρι σήμερα να παραδώσει την κατοχή της επίδικης κατοικίας. Απάντηση: Απάντηση εκ μέρους του Καθ' ου η Αίτηση καταχωρίστηκε την 27.4.2023 και μ' αυτήν προβάλλει τις εξής προδικαστικές ενστάσεις: (α) Η καταχώριση της Αίτησης είναι καταχρηστική και/ή καταπιεστική και/ή λανθασμένη δικονομικά και/ή κωλύεται δικονομικά η Αιτήτρια να καταχωρεί την παρούσα, εφόσον η απορριφθείσα συνέπεια των προνοιών της Δ.30 θ.1 Αίτησης, με την οποία η παρούσα σχετίζεται, δημιούργησε δεδικασμένο. (β) Η αξίωση της Αιτήτριας δεν είναι γνήσια και/ή οριστική και/ή άμεση, ενώ η ιδιοκατοίκηση επί του υποστατικού, αποτελεί μια απλή της επιθυμία και συνεπώς, δεν προκύπτει η οιαδήποτε πραγματική και/ή γνήσια και/ή υφιστάμενη ανάγκη εκ μέρους της. (γ) Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι εκτοπισθείς, από την Κερύνεια. (δ) Η γυναίκα του Καθ' ου η Αίτηση απεβίωσε και ο ίδιος ζει με τη θυγατέρα του, ηλικίας 48 ετών, της οποίας η υγεία είναι αρκετά βεβαρυμμένη, καθότι αντιμετωπίζει σοβαρά ψυχιατρικά προβλήματα. Λαμβάνει χρόνια ιατρική θεραπεία και αναγκαστικά, τον τελευταίο καιρό, λόγω επιδείνωσης της κατάστασης της, έπρεπε να νοσηλευτεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Εξ' ου και δεν μπορεί να αυτοεξυπηρετηθεί και/ή δεν μπορεί να εργάζεται, χρειάζεται δε, συνεχή φροντίδα από τον Καθ' ου η Αίτηση. Τα εν λόγω γεγονότα εντέχνως και επιδεξίως, η Αιτήτρια δεν αναφέρει και/ή αποκρύπτει στην Αίτηση της. (ε) Η Αιτήτρια δεν ερεύνησε για άλλη κατοικία, είτε για την ίδια και για το μέλλοντα σύζυγό της, είτε για τον Καθ' ου η Αίτηση. (στ) Η ταλαιπωρία και/ή η ψυχική οδύνη που θα υποστεί ο Καθ' ου η Αίτηση εάν εκδοθεί το Διάταγμα έξωσης, θα είναι μεγαλύτερη από αυτή της Αιτήτριας σε περίπτωση μη έκδοσής του. Άνευ βλάβης των ως άνω προδικαστικών ενστάσεων, ο Καθ' ου η Αίτηση αρνείται όλους μαζί και κάθε ένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, εκτός όπου ρητά προβαίνει σε παραδοχή. Σημειώνουμε πιο πάνω τις παραδοχές στις οποίες προβαίνει ο Καθ' ου η Αίτηση. Αρνείται την ιδιότητα της Αιτήτριας και δικογραφεί ότι η επίδικη κατοικία ενοικιάστηκε από τον ίδιο κατά/ή περί το 1983, για να κατοικεί μετά της αποβιωσάσης συζύγου του και της θυγατέρας του. Η ενοικίαση έγινε κατόπιν παρότρυνσης και/ή προτροπής και/ή πίεσης της κας. Φ. Α. και του συζύγου της και τη διαβεβαίωση ότι ουδέποτε θα προέβαιναν σε έξωση του ιδίου και της οικογένειας του. Κατά δε τα 39 έτη ενοικίασης, προέβη σε συντήρηση της κατοικίας 3 φορές, καθότι ουδέποτε η ιδιοκτήτρια θέλησε να προβεί σε τέτοιου είδους ενέργειες. Ο Καθ' ου η Αίτηση δικογραφεί ότι, όσες φορές η κα. Φ. Α. προέβαινε σε αυξήσεις του ενοικίου και δει κάθε τετραετία, ο Καθ' ου η Αίτηση πάντα ανταποκρινόταν δεόντως. Ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια θα μπορούσε να προβεί σε καταχώριση Αίτησης για την έκδοση Άδειας για έκδοση Προνομιακού Εντάλματος Certiorari, προς αμφισβήτησην του πρακτικού του Δικαστηρίου ημερομηνίας 15.2.2023, βάσει του οποίου το Δικαστήριο απέρριψε την Αίτηση Ε35/2022, δικονομικό διάβημα στο οποίο όμως δεν προέβη η Αιτήτρια. Οι προσπάθειες του Καθ' ου η Αίτηση προς εξεύρεση άλλης κατοικίας προς ενοικίαση, δεν ευοδώθηκαν, καθότι κρίνεται από τον ίδιο δύσκολο και/ή ανέφικτο να προβαίνει σε τέτοιες ενέργειες, όντας υπερήλικας 84 ετών, με σοβαρά προβλήματα όρασης και βηματοδότη, που δεν του επιτρέπουν να βλέπει κανονικά και/ή καθόλου, ούτε να διακινείται με το αυτοκίνητο του. Ανταπάντηση: Το δικόγραφο της Αιτήτριας καταχωρήθηκε την 2.5.2023 και μ' αυτό αρνείται όλες τις προδικαστικές ενστάσεις, ως αβάσιμες και ανυπόστατες. Αγνοεί τα ισχυριζόμενα προβλήματα υγείας της θυγατέρας του Καθ' ου η Αίτηση, αλλά εν πάση περιπτώσει, τα οποιαδήποτε προβλήματα υγείας δεν έχουν σχέση με την Αίτηση υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο. Η Αιτήτρια άξιοί εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση την παράδοση της κατοχής της επίδικης οικίας για να κατοικήσει με το σύζυγο της. Ούτε ο τόπος καταγωγής του Καθ' ου η Αίτηση, ούτε ο θάνατος της συζύγου του, ή η υγεία της θυγατέρας του, έχουν σχέση με την Αίτηση υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο, ή με την ανάγκη της Αιτήτριας να λάβει την κατοχή της επίδικη οικίας για τους λόγους που αναφέρονται στην Αίτηση. Η Αιτήτρια δικογραφεί επίσης ότι ουδείς εκτός από τον Καθ' ου η Αίτηση, απέκτησε οποιοδήποτε δικαίωμα στην επίδικη κατοικία και ότι ο τελευταίος δεν προέβη σε οποιαδήποτε επιδιόρθωση. Η Αιτήτρια είναι εκτοπισθείσα, από την Ομορφίτα, όπως και η κα. Φ. Α., η οποία από το υστέρημα της έκτισε το διώροφο κτίριο, μέρος του οποίου ενοικιάζει στον Καθ' ου η Αίτηση για να το αποπληρώνει. Τα αναφερόμενα στην Απάντηση, περί παροτρύνσεως, προτροπής ή πιέσεων, είναι αποκυήματα της φαντασίας του Καθ' ου η Αίτηση, ψευδή και άσχετα. Ο δικηγόρος του Καθ' ου η Αίτηση, στην επιστολή του ημερομηνίας 8.11.2021, ανέφερε πως ερευνούσε να βρει άλλο υποστατικό για να μετακομίσει. Του δόθηκε χρόνος και όταν καταχωρήθηκε η κυρίως Αίτηση, ισχυρίζεται πως πρέπει να παραμείνει εσαεί στην επίδικη κατοικία, για να μην υποστεί ταλαιπωρία και ψυχική οδύνη. Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι τα όσα αναφέρει ο Καθ' ου η Αίτηση περί κατάχρησης και/ή καταπίεσης και/ή δεδικασμένου, είναι παντελώς λανθασμένα και αυθαίρετα, εφόσον η Διαταγή 30, προνοεί ρητά πως σε τέτοια περίπτωση, δεν δημιουργείται κώλυμα καταχώρησης νέας Αγωγής και εξηγεί και τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί. Ιστορικό: Στην παρούσα υπόθεση, καταχωρήθηκε Κλήση για Οδηγίες, σύμφωνα με τη Διαταγή 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, ως αυτοί ίσχυαν μέχρι την 31.8.2023, στην οποία καταχώρισαν Παραρτήματα και οι δύο πλευρές. Το Δικαστήριο εξέδωσε εκατέρωθεν Διατάγματα αποκάλυψης εγγράφων και αμφότερα τα μέρη συμμορφώθηκαν. Το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες για την καταχώρηση μαρτυρίας υπό τη μορφή ενόρκων δηλώσεων, εφόσον κρίθηκε ότι η υπόθεση είναι Ταχείας Εκδίκασης. Γραπτή Μαρτυρία: Αιτητρίας: Μοναδική μάρτυρας για την πλευρά της, κατέθεσε δια της καταχώρισης γραπτής μαρτυρίας, η ίδια η Αιτήτρια, κα. Σ. Α., εκ Λευκωσίας. Είναι 34 ετών και νυμφεύθηκε στις 14.5.
- Πρόσφατα, απέκτησε παιδάκι, τώρα 4 μηνών. Η οικογένεια της Αιτήτριας, είναι πρόσφυγες από την Ομορφίτα. Είναι ιδιοκτήτρια του επίδικου διωρόφου κτιρίου, το οποίο αποτελείται από δύο κατοικίες, μία σε κάθε όροφο. Βρίσκεται επί του Τεμαχίου 2160, Φ/Σχ. 21/62W2, στο Στρόβολο, οδός Σινά
- Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι θέσμιος ενοικιαστής της ισογείου κατοικίας, η οποία αποτελείται από τρία υπνοδωμάτια, χωλ, σαλοτραπεζαρία, μπάνιο και κουζίνα. Ο Καθ' ου η Αίτηση ήταν Κυβερνητικός υπάλληλος και σήμερα, συνταξιούχος. Το κτίριο, το οποίο έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, επί του οικοπέδου με αρ. εγγραφής 9/3094, ανήκε προηγουμένως στην κα. Φ. Α., θεία της μητέρας της Αιτήτριας, επίσης πρόσφυγα από την Ομορφίτα. Η κα. Α. κατέθεσε ότι η κα. Φ. Α., κατά ή περί την 27.7.2010, μεταβίβασε δυνάμει δωρεάς το ως άνω διώροφο κτίριο στην Αιτήτρια και διατήρησε το δικαίωμα επικαρπίας επί του πρώτου ορόφου του κτιρίου, στον οποίο κατοικεί. Η ισόγειος κατοικία ενοικιάστηκε περί το 1986 στον Καθ' ου η Αίτηση, ο οποίος τη χρησιμοποιούσε για να κατοικεί με την αποβιώσασα σύζυγο του και την κόρη του. Το τελευταίο ενοίκιο το οποίο καταβάλλει, είναι €480.- μηνιαίως, ενώ το λογικό ενοίκιο είναι τουλάχιστον €600.- μηνιαίως. Η ίδια η Αιτήτρια, ενοικιάζει προσωρινά, ένα διαμέρισμα στον Άγιο Δομέτιο, στην οδό [ ], αντί ενοικίου €580.-. Εργάζεται στο λογιστήριο Τηλεοπτικού Σταθμού, με καθαρό μηνιαίο μισθό, €900.-. Ο δε σύζυγος της είναι στρατιώτης ΣΥ.ΟΠ. με μισθό €1.100 το μήνα. Η κα. Α. κατέθεσε ότι δεν έχει άλλη ακίνητη περιουσία, πέρα από το προαναφερθέν κτίριο, ούτε ο σύζυγος της έχει οποιαδήποτε άλλη περιουσία στην οποία να μπορούν να κατοικήσουν. Η ισόγειος κατοικία απαιτείται λογικά από την ίδια, για να κατοικήσει σ' αυτή με το σύζυγο της και το τέκνο τους. Είναι κοντά στην οικία της μητέρας της, της οποίας τη βοήθεια χρειάζεται. Η ίδια και ο σύζυγος της, είναι χαμηλόμισθοι και είναι παράλογο και άδικο, όπως δήλωσε, να πρέπει να πληρώνουν ενοίκιο, ενώ έχει ως δώρο από τη θεία της μητέρας της, την επίδικη κατοικία. Η Αιτήτρια απέστειλε στον Καθ' ου η Αίτηση, μέσω του δικηγόρου της, επιστολή ημερομηνίας 15.10.2021, με την οποία ζητούσε να παραδοθεί η κατοχή της επίδικης κατοικίας την 30.11.2021, διότι την απαιτούσε για ιδιοκατοίκηση. Ο Καθ' ου η Αίτηση απάντησε, μέσω δικηγόρου, στις 8.11.2021, ότι θα καταβάλει προσπάθεια προς εξεύρεσιν άλλης κατοικίας προς ενοικίαση. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι ο Καθ' ου η Αίτηση δεν έκανε προσπάθεια εξεύρεσης άλλης κατοικίας, ούτε της παρέδωσε την κατοχή της επίδικης κατοικίας. Την 13.4.2022, η Αιτήτρια καταχώρησε μέσω του συστήματος i-justice, την Αίτηση Ε35/2022, για έξωση του Καθ' ου η Αίτηση και για επιδίκαση αποζημιώσεων (mesne profits), στην οποία καταχωρήθηκαν Απάντηση την 25.5.2022 και Ανταπάντηση την 22.6.
- Ενώ ετοιμάστηκε Αίτηση για οδηγίες από την πλευρά της Αιτήτριας, σύμφωνα με τη Διαταγή 30, αυτή δεν περάστηκε και/ή δεν εμφανίστηκε στο σύστημα και οι δικηγόροι της ενημερώθηκαν μέσω μηνύματος ημερομηνίας 20.2.2023, ότι το Δικαστήριο συνέταξε πρακτικό την 15.2.2023, χωρίς να κληθούν να εμφανιστούν οι δικηγόροι των μερών, δια του οποίου απέρριψε την Αίτηση Ε35/2022, λόγω του ότι παρήλθαν τα χρονοδιαγράμματα καταχώρησης από τις δύο πλευρές. Ως εκ τούτου, η Αιτήτρια καταχώρησε την παρούσα Αίτηση. Τα δικηγορικά έξοδα του Καθ' ου η Αίτηση για την απορριφθείσα Αίτηση, εξοφλήθηκαν πλήρως. Καθ' ου η Αίτηση: Μοναδικός μάρτυρας για την πλευρά του, κατέθεσε δια της καταχώρισης γραπτής μαρτυρίας, ο ίδιος ο Καθ' ου η Αίτηση, κ. Σ. Π.. Ο κ. Π. είναι πρόσφυγας από την Κερύνεια και κατά/ή περί το 1983, ενοικίασε από την κα. Φ. Α., το επίδικο ακίνητο, με σκοπό να διαμένει σ' αυτό με την οικογένεια του. Το 1983, οι εποχές ήταν διαφορετικές και οι ανάγκες πολύ μεγάλες, τόσο οι δικές του, όσο και της κας. Φ. και, παρόλο που το επίδικο ακίνητο δεν ικανοποιούσε πλήρως τις ανάγκες του ιδίου και οικογένειάς του, προχώρησε στην ενοικίαση του, κατόπιν των προτροπών της κας. Φ. και του συζύγου της. Έκτοτε, διαμένει στην επίδικη κατοικία, με την οικογένειά του, ενώ υπήρξε πάντοτε τυπικός στις υποχρεώσεις του και στις καταβολές των ενοικίων και στις αυξήσεις τις οποίες κατά καιρούς ζητούσε η κα. Φωτεινή. Ο κ. Π. κατέθεσε ότι η σύζυγός του απεβίωσε κατά την 13.9.2018 και έκτοτε, διαμένει με τη θυγατέρα του, Κ. Π. Ο ίδιος είναι 85 ετών και ενώ εργαζόταν μέχρι πρόσφατα, αυτό δεν είναι πλέον εφικτό, καθότι η όραση του έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό και η υγεία του φθίνει. Πρόσφατα υποβλήθηκε σε επέμβαση και έχει τοποθετηθεί βηματοδότης στην καρδία του. Λόγω της κατάστασης της υγείας του, δεν μπορεί πλέον να οδηγήσει, διότι δεν είναι ασφαλές και ούτε του είναι εύκολο να εξεύρει άλλο χώρο διαμονής με τα ίδια λεφτά, αφού τα μόνα εισοδήματα του είναι η πενιχρή του σύνταξη, από την οποία πληρώνει το ενοίκιο του και τη φαρμακευτική αγωγή του και με ό,τι απομένει, πρέπει να επιβιώσουν ο ίδιος και η θυγατέρα του. Ο Καθ' ου η Αίτηση κατάθεσε ότι, πέραν του οικονομικού κωλύματος, θα πρέπει να ληφθεί υπόψην ότι η οποιαδήποτε άλλη οικία, θα πρέπει να πληροί κάποιες προϋποθέσεις, λόγω της κατάστασής του και της κόρης του, δηλαδή η ηλικία του και η κατάσταση της υγείας του δεν του επιτρέπουν να ανεβοκατεβαίνει σκαλοπάτια, διότι κουράζεται εύκολα και, λόγω της όρασης του, είναι επικίνδυνο. Περαιτέρω, οποιαδήποτε οικία θα πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμη από ασθενοφόρο και ιατρικό προσωπικό, λόγω των υποτροπών της θυγατέρας του. Από τη λήψη της επιστολής της Αιτήτριας, έκαμε διάφορες προσπάθειες για να εξεύρει άλλη κατοικία, με ανάλογο ενοίκιο, αλλά αυτό δεν κατέστη δυνατό. Ζήτησε βοήθεια από συγγενείς και φίλους, οι οποίοι προσέτρεξαν στο διαδίκτυο προς αναζήτηση τέτοιας κατάλληλης κατοικίας, αλλά δεν βρήκαν κάτι που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις δυνατότητές του. Τα κριτήρια της έρευνας ήταν: 1) ολόκληρη η περιοχή της Λευκωσίας, 2) ακίνητο με 2 υπνοδωμάτια, 3) από το ισόγειο μέχρι τον πρώτο όροφο, 4) απαραίτητος ανελκυστήρας και 5) ενοίκιο από €400 έως €
- Τα μόνα αποτελέσματα που είχαν, ήταν ένα ακίνητο στην Κακοπετριά και δεύτερο στη Δένεια. Υποστήριξε ότι η ζημιά και η ταλαιπωρία που θα υποστεί, σε περίπτωση έκδοσης του αιτούμενου Διατάγματος, είναι πολύ μεγαλύτερη απ' αυτή που θα υποστεί η Αιτήτρια από τη μη έκδοση του Διατάγματος, καθότι η Αιτήτρια εργάζεται και έχει την πολυτέλεια να απολαμβάνει των ενοικίων, τα οποία ο ίδιος πληρώνει συστηματικά και ανελλιπώς. Πραγματικά γεγονότα: Από το σύνολο του ενώπιον μας μαρτυρικού υλικού, βρίσκουμε ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα: Η Αιτήτρια είναι εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια, από την 27.7.2010, ενός τριώροφου κτηρίου, με αυλή και κοινής χρήσης με γειτονικό Τεμάχιο, προαυλίου, εισόδου, κλιμακοστασίου και φωταγωγού, το οποίο κείται επί της οδού Σινά 10 Α, στην Ενορία Χρυσελεούσας, εντός των Δημοτικών ορίων του Δήμου Στροβόλου, επί του Τεμαχίου 2160, Φ/Σχ. 21.62W2, Τμήμα 9 (Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας), δηλαδή εντός ελεγχόμενης περιοχής εν τη εννοία του άρθρου 2 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και της Κ.Δ.Π.519/
- Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι το κτίριο ανήκε προηγουμένως στην κα. Φ. Α., θεία της μητέρας της Αιτήτριας, η οποία της το μεταβίβασε δυνάμει δωρεάς. Αποτέλεσε επίσης κοινό έδαφος ότι το κτίριο αποτελείται από δύο οικίες, ισόγεια και ανώγεια και ότι στην ανώγεια κατοικία, διαμένει η κα. Φ. Α. Στον τίτλο ιδιοκτησίας δεν φαίνεται αυτός ο διαχωρισμός. Επιπλέον και ουσιαστικότερον, ενώ η Αιτήτρια δικογραφεί και κατέθεσε πως η κα. Α. διατήρησε δικαίωμα επικαρπίας επί του πρώτου ορόφου του κτιρίου, το δικαίωμα επικαρπίας στον τίτλο ιδιοκτησίας, εκτείνεται σε ολόκληρο το κτίριο και αυτό αποτελεί τροχοπέδη στην υπόθεση της Αιτήτριας, η οποία υπόκειται σε απόρριψη εκ μόνου του γεγονότος αυτού. Δεν κατέθεσε ενώπιον μας η κα. Α., ώστε να αναφερθεί στο δικαίωμα της στην κατοχή της επίδικης κατοικίας και στους καρπούς αυτής και κατά πόσον το αποποιείται προς όφελος της Αιτήτριας. Δεν προστέθηκε ως διάδικος στην υπόθεση. Βλέπετε σχετικά και πιο κάτω. Εξετάζουμε το σύνολο της ενώπιον μας μαρτυρία και καταγράφουμε την κρίση μας, σε περίπτωση που το πιο πάνω εύρημα ανατραπεί κατ' Έφεσην. Αποτέλεσε κοινό έδαφος ότι το κτίριο συμπληρώθηκε πριν την 31.12.
- Η ενοικίαση υπό του Καθ' ου η Αίτηση, προηγείται χρονικά. Ο Καθ' ου η Αίτηση ενοικίασε την ισόγεια κατοικία από την κα. Αντωνίου, κατά ή περί το 1983 και κατοικεί σ' αυτήν έως σήμερα. Οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι ο Καθ' ου η Αίτηση είναι θέσμιος ενοικιαστής. Ο Καθ' ου η Αίτηση ενοικίασε την επίδικη κατοικία για να διαμείνει σ' αυτήν με την οικογένεια του και ούτως έπραξε. Η σύζυγος του Καθ' ου η Αίτηση απεβίωσε την 13.9.2018 (Τεκμήριο 1 στην ένορκο δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση). Ο κ. Προκοπίου εξακολουθεί να διαμένει στην επίδικη οικία, με την ενήλικη θυγατέρα του, η οποία αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και λαμβάνει χρόνια ιατρική θεραπεία. Δεν έχει τεθεί ενώπιον μας οποιαδήποτε περαιτέρω μαρτυρία σχετικά με το συγκεκριμένο ισχυρισμό. Το τελευταίο ενοίκιο το οποίο καταβάλλει ο Καθ' ου η Αίτηση και εισπράττεται από την κα. Α., ανέρχεται σε €480.- μηνιαίως. Η κα. Α. δεν κατέθεσε ενώπιον μας, ώστε να τοποθετηθεί επί του ζητήματος της επικαρπίας, του δικαιώματος της ανιψιάς της στην κατοχή της επίδικης κατοικίας για σκοπούς ιδιοκατοίκησης, στην είσπραξη του ενοικίου από την ίδια και την πιθανότητα στέρησης της αυτού του εισοδήματος. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι εκτοπισθείς, είναι συνταξιούχος και λαμβάνει από το Κράτος θεσμοθετημένη σύνταξη και σύνταξη χηρείας (Τεκμήριο 3 στην ένορκο δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση). Είναι υπερήλικας, 85 ετών σήμερα. Πέραν της ηλικίας του, αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας. Έχει βηματοδότη και έχει υποστεί οφθαλμολογική εγχείρηση για καταρράκτη (Τεκμήριο 2 στην ένορκο δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση). Η Αιτήτρια είναι νέα γυναίκα, η οποία νυμφεύθηκε την 14.5.2022 και έχει ένα παιδάκι μερικών μηνών. Ενοικιάζει διαμέρισμα στο οποίο διαμένει με το σύζυγο της και το τέκνο τους. Ισχυρίστηκε ότι το ενοίκιο για το διαμέρισμα, ανέρχεται σε €580.- μηνιαίως. Δεν έχει κατατεθεί ενώπιον μας οποιοδήποτε σχετικό έγγραφο. Κατέθεσε ότι εργάζεται στο λογιστήριο Τηλεοπτικού Σταθμού, με καθαρό μισθό €900.- μηνιαίως και ότι ο σύζυγος της είναι στρατιώτης ΣΥ.ΟΠ., με μισθό €1.100 μηνιαίως. Δεν κατατέθηκε ενώπιον μας οποιοδήποτε σχετικό έγγραφο. Το ίδιο ισχύει και για τον ισχυρισμό της ότι δεν διαθέτει άλλη ακίνητη περιουσία. Η Αιτήτρια απέστειλε επιστολή στον Καθ' ου η Αίτηση μέσω των δικηγόρων της, ημερομηνίας 15.10.2021, με την οποία τερμάτισε τη θέσμια ενοικίαση και προειδοποίησε τον Καθ' ου η Αίτηση να παραδώσει κατοχή εντός ενός μηνός, μέχρι την 1.12.2021, άλλως θα λαμβάνονταν εναντίον του δικαστικά μέτρα (Τεκμήριο 2 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας). Εφόσον ο Καθ' ου η Αίτηση είναι θέσμιος ενοικιαστής της επίδικης κατοικίας, ουδείς τερματισμός ενοικίασης ήταν απαραίτητος, αλλά απαιτείτο προειδοποίηση για την παράδοση της κατοχής για σκοπούς ιδιοκατοίκησης, ώστε να πληρούνται οι προϋποθέσεις του Νόμου. Βλέπετε σχετικά και πιο κάτω. Ο Καθ' ου η Αίτηση απάντησε μέσω των δικηγόρων του, με δική τους επιστολή ημερομηνίας 8.11.2021 προς τους δικηγόρους της Αιτήτριας, με την οποία δήλωσε ότι είναι θέσμιος ενοικιαστής και συνεπώς, ο τερματισμός της ενοικίασης είναι παράνομος, αλλά θα καταβάλει προσπάθεια προς εξεύρεση άλλης κατοικίας προς ενοικίαση (Τεκμήριο 3 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας). Την επιστολή απάντησαν οι δικηγόροι της Αιτήτριας, την 11.11.2021, ότι μετά τη λήξη της προθεσμίας, η Αιτήτρια θα λάβει τα αναγκαία δικαστικά μέτρα (Τεκμήριο 4 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας). Η Αιτήτρια καταχώρησε την Αίτηση Έξωσης αρ. Ε35/2022, την 13.4.2022, ECLI:CY:AD:2022:D163, εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση, με λόγο έξωσης την ιδιοκατοίκηση (Τεκμήριο 5 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας). Η Αίτηση απορρίφθηκε από το Δικαστήριο, λόγω μη τήρησης των χρονοδιαγραμμάτων της Διαταγής 30 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ως αυτοί ίσχυαν μέχρι την 31.8.2023, όπως ισχυρίζεται η Αιτήτρια. Δεν έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοδήποτε σχετικό έγγραφο, αλλά επ' αυτού φαίνεται ότι συμφωνούν και τα δύο μέρη, κατά συνέπειαν το εκλαμβάνουμε ως γεγονός. Τα δικηγορικά έξοδα του Καθ' ου η Αίτηση για την απορριφθείσα Αίτηση, εξοφλήθηκαν πλήρως (Τεκμήριο 6 στην ένορκο δήλωση της Αιτήτριας). Η απόρριψη προηγούμενης Αίτησης δυνάμει της Δ.30 θ.1, δεν συνιστά κώλυμα στην καταχώρηση της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αίτησης, με βάση τις πρόνοιες του ίδιου θεσμού. Βλέπετε σχετικά και πιο κάτω. Ο Καθ' ου η Αίτηση, παρουσίασε διαδικτυακή έρευνα αναφορικά με διαθέσιμες προς ενοικίασην οικίες δύο υπνοδωματίων, ισόγειες ή σε πρώτο όροφο με ανελκυστήρα και ενοίκιο €400.- έως €500.- μηνιαίως, η οποία αποκαλύπτει δύο αποτελέσματα, μία οικία στην Κακοπετριά με ενοίκιο €400.- μηνιαίως και μία οικία στη Δένεια, με ενοίκιο €450.- μηνιαίως (Τεκμήριο 4 στην ένορκο δήλωση του Καθ' ου η Αίτηση). Η έρευνα δεν αποκαλύπτει διαθέσιμα υποστατικά στη Λευκωσία. Η Αιτήτρια δεν παρουσίασε οποιαδήποτε στοιχεία σχετικά με διαθέσιμα υποστατικά για τον Καθ' ου η Αίτηση. Νομική και δικονομική πτυχή: Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας: Οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας και οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας 2023, εφαρμόζονται σε υποθέσεις ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου δυνάμει του Κανονισμού 12(α) [1] των περί Ενοικιοστασίου Διαδικαστικών Κανονισμών 1983, ως αυτοί έχουν τροποποιηθεί μέχρι σήμερα. Στην παρούσα υπόθεση, τυγχάνουν εφαρμογής οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας ως ίσχυαν μέχρι την 31.8.
- Διαταγή 30: Η Διαταγή 30 θεσμός 1, προνοεί ως ακολούθως: «(α) Ο ενάγων σε κάθε αγωγή υποχρεούται εντός ενενήντα ημερών από το χρόνο κατά τον οποίο τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα και προτού λάβει οποιοδήποτε νέο μέτρο στην αγωγή, εκτός από αίτηση για παρεμπίπτον διάταγμα, να εκδώσει κλήση για οδηγίες, οριζόμενη ενώπιον του Δικαστηρίου σε χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των εξήντα ημερών. (β) Η κλήση για οδηγίες εκδίδεται σύμφωνα με τον συνημμένο Τύπο 25, ο οποίος συμπληρώνεται με τις αναγκαίες λεπτομέρειες χρησιμοποιώντας προς τούτο και πρόσθετα φύλλα. (γ) Σε περίπτωση που ο ενάγων αμελήσει ή παραλείψει να εκδώσει την προνοούμενη στην παράγραφο (α) πιο πάνω κλήση για οδηγίες, ο εναγόμενος δύναται εντός περαιτέρω 15 ημερών, να αιτηθεί την απόρριψη της αγωγής και το Δικαστήριο δύναται, επιλαμβανόμενο τέτοιας αίτησης, είτε να απορρίψει την αγωγή με τέτοιους όρους όπως ήθελε κρίνει δίκαιο, είτε να θεωρήσει την αίτηση ως κλήση για οδηγίες δυνάμει της παρούσας διαταγής: Νοείται ότι, σε περίπτωση που παρέλθουν άπρακτες οι παραπάνω προθεσμίες, η αγωγή θα θεωρείται ως εγκαταλειφθείσα και το Πρωτοκολλητείο θα θέτει το φάκελο της υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου το συντομότερο δυνατό προς απόρριψη της, με έξοδα εναντίον του ενάγοντα. Νοείται ότι, η έννοια του ενάγοντα και της αγωγής, καλύπτει και τον ανταπαιτούντα διάδικο, και, αναλόγως, την ανταπαίτηση. (δ) Η κατά τα ανωτέρω απόρριψη της αγωγής ή της ανταπαίτησης, ως θα είναι η περίπτωση δεν θα συνιστά κώλυμα καταχώρησης νέας αγωγής ή ανταπαίτησης με την ίδια αιτία αγωγής, τηρουμένων των προνοιών περί παραγραφής σε οποιοδήποτε νόμο. (ε) Τα έξοδα εναντίον του ενάγοντα ή του ανταπαιτούντος ως θα είναι η περίπτωση, θα υπολογίζονται και η πληρωμή τους θα συνιστά προαπαιτούμενο καταχώρησης νέας αγωγής κατά την παράγραφο (δ) ανωτέρω. Το νέο κλητήριο θα φέρει σημείωμα ότι πρόκειται για «Νέα αγωγή σε σχέση με αγωγή αρ που απορρίφθηκε την συνεπεία των προνοιών της Δ.30 Θ 1» και τα τέλη καταχώρησης της (χαρτόσημα, δικηγορόσημα ή άλλα) θα είναι τα διπλάσια εκείνων που αναλογούν στην κλίμακα της αγωγής ή της ανταπαίτησης ως θα είναι η περίπτωση.» [υπογράμμιση του Δικαστηρίου] Από τα πιο πάνω, καθίσταται σαφές αφενός ότι το Δικαστήριο δεν έχει υποχρέωση να ειδοποιεί τους διαδίκους πριν την απόρριψη της Αγωγής ή Κυρίως Αίτησης, αφετέρου ότι η απόρριψη με την πιο πάνω τρόπο της προηγούμενης Αίτησης, δεν συνιστά κώλυμα στην καταχώρηση της παρούσας κυρίως Αίτησης. Η Αιτήτρια έχει συμμορφωθεί με την καταβολή των εξόδων του Καθ' ου η Αίτηση. Επικαρπία: Η Αιτήτρια είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια της επίδικης οικίας και ολοκλήρου του κτιρίου επί του Τεμαχίου 2160, επί του οποίου διατηρεί δικαίωμα επικαρπίας εφ' όρου ζωής, τρίτο πρόσωπο, ονόματι Φωτεινή Αντωνίου (βλέπετε πιο πάνω). Σχετικό είναι το άρθρο 11
(1)του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224 ως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα [2]. Είναι η κρίση μου ότι, ο δικαιούχος της επικαρπίας έχει το δικαίωμα κατοχής και το δικαίωμα είσπραξης των καρπών της ακινήτου περιουσίας, εφ' όρου ζωής. Το δικαίωμα δημιουργείται με βάση το προαναφερόμενο άρθρο και εγγράφεται στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο, με βάση, τόσο το προηγούμενο άρθρο όσο και το άρθρο 40 του ιδίου Νόμου [3]. Στην Αγγλία, το δικαίωμα είσπραξης των καρπών είναι γνωστό ως profits a prendre και αποτελεί εμπράγματο βάρος (charge). Στην υπόθεση Οικονομίδης κ.ά. v. Παπά, Αίτηση Αρ. Κ28/02, Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων Λευκωσίας, απόφαση ημερομηνίας 5.8.2004, στη σελίδα 9 [4], ο έντιμος Πρόεδρος κ. Α. Ν. Αγρότης έδωσε τη δική του ερμηνεία αναφορικά με την επικαρπία vis a vis το αγώγιμο δικαίωμα για έξωση και διεκδίκηση καθυστερημένων ενοικίων, με την οποία συμφωνώ και την οποία υιοθετώ. Ιδιαίτερα διαφωτιστική είναι επίσης η απόφαση του έντιμου Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Ι. Πογιατζή, στην υπόθεση Κυριάκου κ.ά. v. Δημοκρατίας κ.ά.,
(1992)4(Δ) Α.Α.Δ. 3051, όπου το κρίσιμο ενώπιον του Δικαστηρίου ζήτημα, ήταν η επενέργεια επί της επίδικης διαφοράς του συμβολαίου των Αιτητών με τον εκλιπόντα πατέρα τους, με το οποίο μετέβαινε μεν η κυριότητα του συγκεκριμένου ακινήτου σε αυτούς, η κατοχή και η κάρπωση του όμως παρέμεινε στον πατέρα τους, περιλαμβανομένου του δικαιώματος εκμίσθωσης και είσπραξης των ενοικίων, ο δε πατέρας βρισκόταν εν ζωή καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου που αποτέλεσε τη βάση υπολογισμού για την επιβολή των επίδικων φορολογιών. Βλέπετε σελίδες 3064 έως 3068. Το δικαίωμα κατοχής και είσπραξης μπορεί να αποκλείσει το αγώγιμο δικαίωμα του εγγεγραμμένου ιδιοκτήτη για έξωση λόγω ιδιοκατοίκησης, λόγω καθυστερημένων ενοικίων, καθώς και το δικαίωμα καθορισμού του πληρωτέου ενοικίου για μίσθιο, εφόσον η σχέση είναι και μπορεί να είναι, μεταξύ του δικαιούχου της επικαρπίας και του ενοικιαστή. Η ειδοποίηση που στέλνεται με βάση τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο σε ενοικιαστή, πρέπει να σταλεί, εφόσον αφορά την κατοχή και την είσπραξη ενοικίων, από τον δικαιούχο της επικαρπίας και αυτός μπορεί να είναι ο μόνος Ενάγων / Αιτητής. Είναι η κρίση μου ότι θα μπορούσε να καταχωριστεί Αγωγή / Αίτηση με τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη και το δικαιούχο στον τίτλο, αλλά όχι Αγωγή / Αίτηση χωρίς το δικαιούχο και μόνο τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη ως Ενάγοντα / Αιτητή. Η κυρίως Αίτηση κρίνεται ως θνησιγενές και άκυρο διάβημα και ως τέτοιο, υπόκειται σε απόρριψη. Περί Ενοικιοστασίου Νόμος: Λόγος έξωσης - Ιδιοκατοίκηση: Το άρθρο 11
(1)(στ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, Ν.23/83, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, προνοεί τα ακόλουθα: «11
(1)Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται δια την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, δια το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή δια την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (στ) Σε περίπτωση κατά την οποία το ακίνητο απαιτείται λογικά από τον ιδιοκτήτη για ιδιοκατοίκηση ή για την κατοίκηση του συζύγου, τέκνου ή εξαρτώμενου γονέα ή του συζύγου του τελευταίου, ή όταν ο ιδιοκτήτης είναι οικογενειακή εταιρεία, για ιδιοκατοίκηση μέλους της και το δικαστήριο θεωρεί λογική την έκδοση τέτοιας απόφασης ή τέτοιου διατάγματος. Νοείται ότι ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα θα εκδίδωνται δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν το Δικαστήριον πεισθή ότι, λαμβανομένων υπ' όψιν όλων των περιστάσεων της υποθέσεως, θα επροξενείτο μεγαλυτέρα ταλαιπωρία δια της εκδόσεως του διατάγματος ή της αποφάσεως παρά δια της αρνήσεως εκδόσεως τούτου. Δια τους σκοπούς της παραγράφου αυτής ο όρος 'περιστάσεις της υποθέσεως' περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το κατά πόσον ο ενοικιαστής είναι εκτοπισθείς ή παθών, ως οι όροι ούτοι καθορίζονται εις το Μέρος V του παρόντος Νόμου, το κατά πόσον υπάρχει διαθέσιμον έτερον ανάλογον και με λογικόν ενοίκιον μέρος στεγάσεως δια τον ενοικιαστή, και το κατά πόσον ο ιδιοκτήτης ηγόρασε το ακίνητον μετά την ημερομηνία καθ' ήν ετέθη εν ισχύι ο παρών Νόμος προς τον σκοπόν αποκτήσεως κατοχής δυνάμει των διατάξεων της παρούσης παραγράφου». Για σκοπούς ευκολότερης κατανόησης των αυθεντιών τις οποίες παραθέτω, σημειώνω ότι το αντίστοιχο άρθρο στην προηγούμενη του Ν.23/83 νομοθεσία, στον Ν.36/75, ήταν το άρθρο 16
(1)(ζ) (ή (g)) και αυτό βασίστηκε στο section 3 paragraph (h) του Αγγλικού First Schedule to the Rent and Mortgage Interest Restrictions (Amendment) Act 1933, ως τροποποιήθηκε από τα Rent Acts 1957 και 1968. Εξίσου σημαντικό είναι να υποδειχθεί πως ο Ν.36/75, όπως και ο Ν.23/83 πριν την τροποποίηση του το 1995, περιλάμβανε στις περιστάσεις της υπόθεσης τις οποίες εξετάζει το Δικαστήριο, το κατά πόσον υπάρχει διαθέσιμο έτερο μέρος στεγάσεως για τον ιδιοκτήτη ή τον ενοικιαστή. Όπως ο Νόμος ισχύει κατά πάντα ουσιώδη για την παρούσα υπόθεση χρόνο, στις περιστάσεις της υπόθεσης περιλαμβάνεται το κατά πόσον υπάρχει διαθέσιμο έτερο μέρος στεγάσεως για τον ενοικιαστή. To άρθρο 11
(2)του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, προνοεί τα ακόλουθα: «11
(2)Σε όσες περιπτώσεις δεν απαιτείται από το άρθρο αυτό άλλη γραπτή προειδοποίηση για έξωση, ο ιδιοκτήτης οφείλει να επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση έναν τουλάχιστο μήνα προηγουμένως, χωρίς αυτό να επηρεάζει τις εκκρεμούσες ενώπιον του Δικαστηρίου υποθέσεις από της δημοσίευσης του περί Ενοικιοστασίου (Τροποποιητικός) Νόμος του 1995.» Το άρθρο 29
(1)[5], ως έχει τροποποιηθεί, προνοεί περί της αποστολής ειδοποίησης δυνάμει του Νόμου. Τα δύο τελευταία ισχύουν για όλους τους λόγους έξωσης. Συνεπώς, για να εκδοθεί διάταγμα ανάκτησης κατοχής για ιδιοκατοίκηση, πρέπει να πληρούνται οι πιο κάτω προϋποθέσεις, σωρευτικά:
- Το επίδικο ακίνητο να κείται εντός ελεγχόμενης, εν τη εννοία του Νόμου, περιοχής και να έχει συμπληρωθεί πριν την 31.12.1999 και να ήταν υπό ενοικίαση ή να προσφερόταν προς ενοικίασην κατά την 31.12.
- Ο Ενοικιαστής να είναι θέσμιος ενοικιαστής.
- Ο ιδιοκτήτης να έχει επιδώσει στον ενοικιαστή γραπτή προειδοποίηση ένα τουλάχιστο μήνα πριν τη καταχώριση της Αίτησης.
- Η οικία να απαιτείται λογικά προς κατοχή από τον ιδιοκτήτη.
- Το Δικαστήριο να κρίνει ότι η έκδοση του διατάγματος έξωσης είναι λογική.
- Η έκδοση του διατάγματος, κατά τη κρίση του Δικαστηρίου, θα προκαλέσει λιγότερη ταλαιπωρία παρά η μη έκδοση του. Η επιφύλαξη που αφορά την ταλαιπωρία, είναι η ίδια με την επιφύλαξη του εδαφίου (ζ) που αφορά την ιδία χρήση. Κατ' ακρίβειαν και η πρώτη παράγραφος είναι πολύ παρόμοια, με την εξαίρεση ότι το εδάφιο (στ) ομιλεί για κατοίκηση και όχι για στέγαση επιχείρησης και δεν περιλαμβάνει την εξέταση της δυνατότητας εξασφάλισης άλλης επαγγελματικής στέγης από τον Αιτητή, όπως δεν περιλαμβάνει και το τροποποιημένο εδάφιο (στ). Στην προκείμενη περίπτωση, τίθεται ζήτημα με αυτό τούτο το δικαίωμα της Αιτήτριας ως ιδιοκτήτριας, ενόψει της ύπαρξης δουλείας, δηλαδή δικαιώματος επικαρπίας. Βλέπετε σχετικά και πιο πάνω. Κατά τα λοιπά και προς το σκοπό κρίσης επ' ολοκλήρου της μαρτυρίας, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι πρώτες τρεις προϋποθέσεις ικανοποιούνται. Σχετική και καθοδηγητική, αναφορικά με τις υπόλοιπες τρεις προϋποθέσεις, είναι η αυθεντία Χριστοδουλίδης v. Ολυμπίου
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 838 (απόφαση μειοψηφίας που υιοθετήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ως προς το σημείο αυτό, στην υπόθεση Πουκή v. Ξενοπούλου & άλλης
(1990)1 Α.Α.Δ. 104, στη σελίδα 107). Τέταρτη προϋπόθεση - Λογικό απαίτησης ιδιοκτήτη: Πέραν των πιο πάνω αυθεντιών, στην Παμπορίδη v. Χουλιώτη κ.α.
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 604, αναφερόμενος στο άρθρο 11
(1)(ζ), ο έντιμος Δικαστής κ. Φρ. Νικολαϊδης, είπε: «Η φράση απαιτείται λογικώς ερμηνεύθηκε σε αριθμό υποθέσεων. Έχει αποφασιστεί ότι η φράση προϋποθέτει την ύπαρξη ανάγκης η οποία πρέπει να είναι γνήσια υφιστάμενη ανάγκη, κάτι περισσότερο από απλή επιθυμία αν και κάτι κατά πολύ λιγότερο της απόλυτης ανάγκης (βλ. Yiannopoulos v. Theodoulou
(1979)1 C.L.R. 215), ενώ στην υπόθεση Andreou v. Christodoulou
(1978)1 C.L.R. 192, λέχθηκε ότι η ανάγκη θα πρέπει να είναι οριστική και άμεση.» Επιπλέον, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις έκδοσης διατάγματος ανάκτησης κατοχής δυνάμει του άρθρου 11
(1)(ζ), όπως αυτές καταγράφονται στην απόφαση της μειοψηφίας στην υπόθεση Χριστοδουλίδης v. Ολυμπίου (βλέπετε πιο πάνω), και που ισχύουν και για το εδάφιο (στ) και μάλιστα λιγότερο αυστηρές, η ανάγκη πρέπει να είναι υποκειμενικά γνήσια και αντικειμενικά εύλογη όχι όμως απαραίτητα επιτακτική. Αναφορά στις ίδιες αποφάσεις ως την Παμπορίδης πιο πάνω, αλλ' αυτή τη φορά στα πλαίσια υπόθεσης ιδιοκατοίκησης με βάση το εδάφιο (στ), προβαίνει ο έντιμος Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ως ήταν τότε, κ. Π. Αρτέμης στην αυθεντία Κολόμβου v. Κωνσταντίνου κ.ά.
(1993)1 Α.Α.Δ.
- Βλέπετε ακόμα το σύγγραμμα Megarry's The Rent Acts, 10η έκδοση, Τόμος 1, σελίδες 284 και
- Στη σελίδα 284, ξεκαθαρίζεται ότι το βάρος απόδειξης του λογικού της απαίτησης του ιδιοκτήτη, φέρει ο ιδιοκτήτης. Στην αυθεντία Yiannopoulos v. Theodoulou, πιο πάνω, στη σελίδα 224, ο έντιμος Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Μ. Τριανταφυλλίδης, αναφέρεται στο ζήτημα του λογικού της απαίτησης του ιδιοκτήτη: "As was pointed out in the case of Ikosis v. Thoma, 21 C.L.R., 125, 127, by Zekia J., as he then was, the landlord cannot be, in a case of this nature, the sole arbiter of his requirements once this matter is qualified by law with reasonableness. It is correct that in Ireland v. Taylor, [1949] 1 K.B. 300, it was, indeed, held that the landlord is the sole arbiter of his own requirements, but that case is, in our view, clearly distinguishable from the present one, because it was based on section 5
(3)
(1)(b) of the Landlord and Tenant Act, 1927, in England, where the word 'required' is not qualified, as in our own section 16
(1)(g) of Law 36/75, by the word 'reasonably'." Υπό το φως της ενώπιον μας μαρτυρίας, κρίνουμε ότι η απαίτηση της Αιτήτριας να ανακτήσει την κατοχή της επίδικης οικίας για σκοπούς ιδιοκατοίκησης, είναι λογική. Η Αιτήτρια ενοικιάζει διαμέρισμα για να κατοικεί με το σύζυγο και το τέκνο της. Εάν μετακομίσει στην επίδικη κατοικία, δεν θα πληρώνει ενοίκιο και θα είναι πιο κοντά στη μητέρα της, για παροχή βοήθειας σε σχέση με το ανήλικο τέκνο της. Έχουμε πεισθεί ότι υπάρχει υποκειμενικά γνήσια, υφιστάμενη και αντικειμενικά εύλογη ανάγκη ανάκτησης της κατοχής της επίδικης κατοικίας και όχι απλή επιθυμία. Κρίνουμε ότι η τέταρτη προϋπόθεση ικανοποιείται. Πέμπτη προϋπόθεση - Λογικότητα έκδοσης διατάγματος και Έκτη προϋπόθεση - Ταλαιπωρία: Προχωρούμε στην εξέταση των δύο τελευταίων προϋποθέσεων, εφόσον το ισοζύγιο της ταλαιπωρίας εξετάζεται αν αποδειχθεί το εύλογο της απαίτησης του ιδιοκτήτη (Παμπορίδη v. Χουλιώτη κ.ά., πιο πάνω, σελίδα 608). Αναφορικά με τι λαμβάνει υπόψην το Δικαστήριο, βλέπετε τόσο τον περί Ενοικιοστασίου Νόμο, όσο και την Αγγλική αυθεντία Cumming v. Danson
(1942)2 All ER 653, αναφορά στην οποία κάνει και ο έντιμος Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Μ. Τρανταφυλλίδης, στην αυθεντία Yiannopoulos v. Theodoulou, πιο πάνω, στη σελίδα 223 [6]. Το βάρος απόδειξης ότι θα προκληθεί μεγαλύτερη ταλαιπωρία από την έκδοση του Διατάγματος έξωσης παρά από τη μη έκδοση του, έφερε προηγούμενα ο ενοικιαστής δυνάμει του λεκτικού του άρθρου 16
(1)(ζ) του Ν.36/75 (βλέπετε επίσης σελίδα 220 στην Yiannopoulos v. Theodoulou, πιο πάνω). Στον Ν.23/83, το νομοθέτης λέγει «εάν το Δικαστήριο πεισθή» και όχι «εάν ο ενοικιαστής πείση το Δικαστήριον», όπως ήταν το λεκτικό της προηγούμενης νομοθεσίας. Υπό το φως του λεκτικού της νομοθεσίας όπως έχει σήμερα, είναι η κρίση μου ότι το κάθε μέρος φέρει το βάρος απόδειξης της δικής του ταλαιπωρίας, ώστε στη συνέχεια το Δικαστήριο να αποφασίσει επί του ισοζυγίου αυτής. Είναι η κρίση μας ότι η Αιτήτρια δεν απέδειξε ικανοποιητικά την ταλαιπωρία της σε περίπτωση μη έκδοσης Διατάγματος έξωσης, σε αντίθεση με τον Καθ' ου η Αίτηση. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι υπερήλικας και αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, τόσο ο ίδιος, όσο και η θυγατέρα του. Χρειάζονται ισόγειο υποστατικό, ως η επίδικη κατοικία, ή υποστατικό με ανελκυστήρα. Είναι δε συνταξιούχος και εκτοπισθείς, παράγοντες τους οποίους επίσης λαμβάνουμε υπόψην. Ταυτόχρονα, δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από πλευράς της Αιτήτριας, αναφορικά με το κατά πόσον υπάρχει η δυνατότητα εξεύρεσης άλλου, διαθέσιμου, ανάλογου και με λογικό ενοίκιο, διαμερίσματος ή κατοικίας για τη στέγαση του Καθ' ου η Αίτηση και της θυγατέρας του. Η μόνη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, παρουσιάστηκε από τον Καθ' ου η Αίτηση και υποδεικνύει δυσκολία στην εξεύρεση άλλου, διαθέσιμου, ανάλογου και με λογικό ή ανάλογο ενοίκιο, υποστατικού. Το Δικαστήριο δέχεται και αξιολογεί μαρτυρία η οποία τίθεται ενώπιον του με τον προσήκοντα τρόπο και εξάγει συμπεράσματα. Δεν καταλήγει σε συμπεράσματα από τα συμφραζόμενα, τις περιστάσεις και τους ισχυρισμούς, ή τις εισηγήσεις των συνηγόρων στο στάδιο της αγόρευσης. Ως εκ των ανωτέρω, κρίνουμε ότι η έκτη και η έβδομη προϋπόθεση δεν ικανοποιούνται και ότι ο λόγος έξωσης αποτυγχάνει. Απόφαση: Για όλους τους πιο πάνω λόγους, με την σύμφωνο γνώμη των Παρέδρων, ο λόγος έξωσης με βάση το άρθρο 11
(1)(στ) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, αποτυγχάνει και η απαίτηση απορρίπτεται. Η Αιτήτρια να καταβάλει τα έξοδα του Καθ' ου η Αίτηση, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Γραμματέα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στην κλίμακα έως €500. (Υπ.) .............. Λ. Σ. Καμμίτση Πρόεδρος Δικαστηρίου Πιστόν Αντίγραφον [1] «12(α) Εκτός αν άλλως προβλέπεται στο Νόμο ή στους Κανονισμούς αναφορικά με τη διεξαγωγή της διαδικασίας τη λήψη μαρτυρίας και τη διασφάλιση του κύρους του δικαστηρίου εφαρμόζονται οι πρόνοιες του περί Δικαστηρίων Νόμου, 1960 και των Θεσμών με τις αναγκαίες προσαρμογές για να συνάδουν με τους σκοπούς του Νόμου.» [2] «11
(1)Κανένα δικαίωμα διόδου ή οποιοδήποτε προνόμιο, ελευθερία, δουλεία, ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα ή πλεονέκτημα δεν αποκτάται επί της ακίνητης ιδιοκτησίας άλλου εκτός (α) δυνάμει παραχώρησης από τον κύριο αυτής δεόντως καταχωρισμένης στα βιβλία του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου ή (ζ) όπου αυτό επιφυλάχθηκε εγγράφως από τον κύριο οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας με τη μεταβίβαση της ιδιοκτησίας αυτής: Νοείται ότι η προηγούμενη παράγραφος εφαρμόζεται και στην περίπτωση που περιλαμβάνεται οποιαδήποτε πρόνοια που σχετίζεται με τη χρήση ή την ανάπτυξη οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας ή με περιορισμό ως προς τη χρήση ή ανάπτυξη αυτής». [3] «40
(1)Καμία μεταβίβαση ή εμπράγματο βάρος πάνω σε ακίνητη ιδιοκτησία δεν είναι έγκυρη ή έγκυρο εκτός αν εγγραφεί ή καταχωρηθεί στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο». [4] «Η επικαρπία είναι εμπράγματο δικαίωμα και σαν τέτοιο παρέχει στο δικαιούχο εξουσία άμεση και κατά παντός δηλαδή απόλυτη, αναφορικά με το συγκεκριμένο αντικείμενο. Κύρια δικαιώματα του επικαρπωτή είναι το δικαίωμα χρήσης δηλαδή άμεσης χρησιμοποιήσεως του καταστήματος για τις ανάγκες του και δικαίωμα καρπώσεως δηλαδή λήψης των καρπών του, δηλαδή των ενοικίων. Οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του ακινήτου διατηρούν, μέχρι του θανάτου των επικαρπωτών την ψιλή κυριότητα. Δηλαδή τα δικαιώματα τους περιορίζονται στην ουσία, την υπόσταση του πράγματος κάτι που οφείλουν οι επικαρπωτές να διατηρούν ακέραιη. Δέστε σχετικά ελληνικά συγγράμματα Περί Εμπραγμάτου Δικαίου αναφορικά με την επικαρπία & οίκηση όπως το Σ. Σπυριδάκη, του Κ. Βαβούσκου κ.ά. Εφόσον η εξουσία των γονιών των ιδιοκτητών είναι απόλυτη μόνο αυτοί έχουν την εξουσία διεξαγωγής της δίκης, μόνο αυτοί μπορούν να είναι διάδικοι. Οι ιδιοκτήτες που μόνον την ψιλή κυριότητα κατέχουν δεν μπορούν να έχουν λόγο αναφορικά με αυτό γιατί πρέπει να έχουν άμεσον έννομο συμφέρον στην ενοικίαση. Οι ιδιοκτήτες, εφόρου ζωής των επικαρπωτών δεν έχουν το δικαίωμα κατοχής του καταστήματος αλλά τούτο ανήκει στους επικαρπωτές, οι οποίοι και έχουν απόλυτο και αποκλειστικό δικαίωμα στην εκμετάλλευση του. Η ενοικιαστική σχέση στην περίπτωση μας είναι μεταξύ των επικαρπωτών και του ενοικιαστή.» [5] «29.
(1)Τηρουμένων των σχετικών διατάξεων του περί Πολιτικής Δικονομίας διαδικαστικού κανονισμού και οιουδήποτε διαδικαστικού κανονισμού εκδιδομένου δυνάμει του παρόντος Νόμου, οιαδήποτε ειδοποίησις, αίτησις, απαίτησις ή άλλο έγγραφον δυνάμει του παρόντος Νόμου υποβάλλεται εγγράφως και δύναται να επιδίδηται εις το πρόσωπον εις το οποίον πρόκειται να επιδοθή είτε προσωπικώς, είτε, δια της παραδόσεως τούτου δι' αυτό εις το τελευταίον γνωστόν μέρος διαμονής ή εργασίας του εν Κύπρω ή δια της αποστολής τούτου διά του ταχυδρομείου δι' ησφαλισμένης επιστολής απευθυνόμενης εις αυτό εις την τελευταίαν γνωστήν ταχυδρομικήν του διεύθυνσιν εν Κύπρω, το δε πρόσωπον εις το οποίον πρόκειται να επιδοθή περιλαμβάνει οιονδήποτε αντιπρόσωπον τοιούτου προσώπου δεόντως εξουσιοδοτημένον προς τούτο. Νοείται ότι σε κάθε περίπτωση δύναται να γίνει ιδιωτική επίδοση με οποιοδήποτε τρόπο προβλέπεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, περιλαμβανομένης της ηλεκτρονικής επίδοσης και της δυνατότητας υποκατάστατης επίδοσης με διάταγμα του Δικαστηρίου: Νοείται περαιτέρω ότι επίδοση εκτός δικαιοδοσίας δύναται να γίνει με οποιοδήποτε τρόπο προβλέπεται σε Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διεθνή σύμβαση, δευτερογενή νομοθεσία ή διαδικαστικό κανονισμό που ισχύει στη Δημοκρατία.» [6] "The correct approach of a trial Court to the question of whether it is reasonable to make an order of eviction on a ground such as that which is involved in the present case has been expounded in, inter alia, the case of Cumming v. Danson, [1942] 1 All E.R. 653, where (at p. 655) Lord Greene M.R. stated:- 'In considering reasonableness under sect. 3
(1), it is, in my opinion, perfectly clear that the duty of the Judge is to take into account all relevant circumstances as they exist at the date of the hearing. That he must do in what I venture to call a broad, common-sense way as a man of the world, and come to his conclusion giving such weight as he thinks right to the various factors in the situation. Some factors may have little or no weight, others may be decisive, but it is quite wrong for him to exclude from his consideration matters which he ought to take into account.'" cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο