ΕΛΛΗ ΟΔΥΣΣΕΩΣ ν. ALEXANDER DIMITRIOU & SONS LTD, Αρ. Υπόθεσης: 214/2013, 31/3/2015

(1982), 1CLR 182, Γεωργική Εταιρεία Φούτας ν. Εταιρεία Βάσος, έμποροι γεωργικών προϊόντων Λτδ

(1993)1ΑΑΔ 168, Θεολόγου κ.α. ν. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ

(1998)1ΑΑΔ 407). Εισηγήθηκε ότι το άρθρο 17 του Νόμου, επί του οποίου προφανώς αναφέρεται η άλλη πλευρά, σε καμία περίπτωση δεν απαγορεύει ή αναιρεί οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργοδοτούμενου για παροχή αποζημίωσης ή φιλοδωρήματος σε περίπτωση που τερματίζεται η απασχόληση του τελευταίου. Αντίθετα κατοχυρώνει ένα τέτοιο δικαίωμα. Η απόφαση Γεώργιος Κολιού ν. Γεώργιος Δ. Κουννάς και Υιός Λτδ

(1996)1Β ΑΑΔ 1117, καθώς υποστήριξε, δεν διαφοροποιείται από τη θέση της Αιτήτριας. Οι αρχές που καθιερώνει είναι οι ίδιες και δεν παρουσιάζουν καμία αντίφαση. Επίσης πουθενά δεν φαίνεται μέσα από την απόφαση αυτή ότι οι συμφωνίες για παροχή αποζημίωσης ή φιλοδωρήματος σε περίπτωση απόλυσης εμπίπτουν αποκλειστικά κάτω από το άρθρο 17 του Νόμου. Αυτό που το Δικαστήριο έχει θέσει ως αρχή είναι η αποφυγή διπλής πληρωμής που συντε-λείται όταν ο εργοδότης αναλαμβάνει την υποχρέωση να πληρώσει αποζημιώσεις, ενώ ο εργοδοτούμενος έχει ήδη λάβει πληρωμή από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού. Το Δικαστήριο, με βάση πάντοτε την εισήγηση του, απεφάσισε στη βάση δεδομένων που είχε ενώπιον του, τα οποία διαφοροποιούνται από τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης. Ένα από τα δεδομένα είναι ότι στην περίπτωση εκείνη είχε ήδη καταβληθεί πληρωμή από το Ταμείο κάτι που δεν συνέβη στην παρούσα υπόθεση. Το άλλο δεδομένο είναι ότι στη συμφωνία εκείνη δεν καθορίζονταν οι λόγοι απόλυσης σε αντίθεση με την παρούσα που γίνεται διαχωρισμός σε αδικαιολόγητη απόλυση και σε απόλυση λόγω πλεονασμού. Αντίθετα ο κ. Θεοδοσίου, υποστηρίζοντας τη θέση των Καθ' ων η αίτηση έθεσε ως εφαλτήριο το άρθρο 17 του Νόμου, τονίζοντας ότι σε περίπτωση που εργοδοτού-μενος λάβει οποιαδήποτε πληρωμή εκ του Ταμείου, τότε αυτή συνυπολογίζεται με τυχόν άλλη πληρωμή που έχει να λαμβάνει από συμφωνία με τον εργοδότη του. Σε περίπτωση που το ποσό που έχει να λαμβάνει δυνάμει της συμφωνίας είναι μεγαλύτερο της πληρωμής που θα λάβει από το Ταμείο, τότε η υποχρέωση του εργοδότη είναι να καταβάλει τη διαφορά των δύο ποσών. Η ερμηνεία αυτή καθώς εισηγήθηκε, είναι συνεπής με τη νομολογημένη προσέγγιση στην υπόθεση Κολιού (ανωτέρω), όπου τα γεγονότα ήταν πανομοιότυπα. Αναφέρθηκε επίσης στην υπόθεση Μουζούρης ν. Κοσμο-Παστ & Σια

(2007)1ΑΑΔ 896, όπου επιβεβαιώνεται η αρχή ότι ο απολυθείς εργοδοτούμενος δεν πρέπει να αποζημιώνεται δύο φορές. Νομική βάση Σύμφωνα με το άρθρο 17 του Νόμου, ως έχει τροποποιηθεί από τον Ν.92/1979: Επιφύλαξις υφισταμένων δικαιωμάτων 17. Όταν λόγω πλεονασμού, ως ούτος καθορίζεται εν τω άρθρω 18, εργοδοτούμενος δικαιούται εις οιανδήποτε άμεσον πληρωμήν λόγω πλεονασμού, χορήγημα λόγω απολύσεως, φιλοδώρημα ή οιανδήποτε άλλην πληρωμήν χορηγουμένην εν σχέσει προς την απασχόλησιν του παρ' εργοδότη, είτε το δικαίωμα τούτο υφίσταται λόγω εθίμου, νόμου, συλλογικής συμφωνίας, συμβάσεως είτε δι' άλλον λόγον, ο εργοδοτούμένος λαμβάνει: (α) εκ του Ταμείου το ποσόν της πληρωμής λόγω πλεονασμού το οποίον δικαιούται συμφώνως προς τον Τέταρτον Πίνακα· και (β)παρά του εργοδότου, ή εξ οιουδήποτε ταμείου ή άλλης διευθετήσεως λειτουργούσης διά λογαριασμόν του εργοδότου, το ποσόν κατά το οποίον η παρά του εργοδότου ή διά λογαριασμόν αυτού πληρωμή τυχόν υπερβαίνει το ποσόν της πληρωμής εκ του Ταμείου: Νοείται ότι διά τους σκοπούς του παρόντος άρθρου οιαδήποτε εισφορά γενομένη υπό του εργοδοτουμένου έναντι της πληρωμής εις την οποίαν ούτος δικαιούται παρά του εργοδότου ή εξ οιουδήποτε ταμείου ή άλλης διευθετήσεως λειτουργούσης διά λογαριασμόν του εργοδότου, ως και οιοσδήποτε τόκος επί τοιαύτης εισφοράς, δεν υπολογίζονται: Νοείται περαιτέρω ότι διά τους σκοπούς του παρόντος άρθρου οιαδήποτε πληρωμή εκ ταμείου προνοίας δεν υπολογίζεται. Στην υπόθεση Κολιού (ανωτέρω), η εργοδότηση διέπετο από σύμβαση που περιείχε όρο για καταβολή καθορισθείσας αποζημίωσης σε περίπτωση απόλυσης, που διαλάμβανε ότι: «Όταν υπάλληλος απολύεται εκ της εργασίας του θα του δίδεται ως αποζημίωσις το 50% του συνόλου του τελευταίου του μισθού δι' έκαστον έτος υπηρεσίας π.χ. υπάλληλος με 10 έτη υπηρεσίας και με συνολικό μισθό £100.- μηνιαίως θα πρέπει να πάρει £500.- ως αποζημίωση. Όταν υπάλληλος απολύεται εκ της εργασίας του δι αξιόποινον πράξη (κλοπή, κατάχρηση κλπ) τότε ουδεμία αποζημίωση θα του δίδεται." Επικροτώντας το Ανώτατο Δικαστήριο την κατάληξη του Πρωτόδικου Δικαστηρίου απεφάνθη ως ακολούθως: «. Είναι κατ' αρχήν ανάγκη να επισημάνουμε ότι ο περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμος του 1967 (όπως τροποποιήθηκε) παρέχει σε εργοδοτούμενους δικαιώματα εντός πλαισίου προστασίας το οποίο δεν προορίζεται να είναι εξαντλητικό. Δεν αποστερεί τον εργοδοτούμενο της δυνατότητας πρόσκτησης πρόσθετων δικαιωμάτων δυνάμει σύμβασης. Η ρύθμιση που προβλέπεται στο Άρθρο 17(β) του Νόμου αποτελεί απτή έκφανση αυτής της δυνατότητας. Το Άρθρο 5 του νόμου δεν βρίσκεται σε αντινομία. Διαγράφει μόνο το όριο προστασίας που καλύπτει το νομοθέτημα δίχως να αγγίζει τα έξω από το νομοθέτημα προσκτηθέντα δικαιώματα. Δεν σημαίνει όμως πως ο εργοδοτούμενος απολαμβάνει απαρέγκλιτα και τα δυο χωρίς περιορισμό. Ό,τι και αν διαλαμβάνει η σύμβαση. Η πρόνοια στο Άρθρο 17 για πληρωμή από το Ταμείο για Πλεονάζον Προσωπικό, σαφώς τίθεται με την παράγραφο (β) υπό τον περιορισμό της μη παράλληλης πληρωμής από άλλη πηγή εκτός στο βαθμό που απαιτείται για συμπλήρωση του ύψους του οφελήματος το οποίο προέρχεται από αυτή. Ο εργοδοτούμενος δεν μπορεί να λάβει πληρωμή από το Ταμείο για Πλεονάζον Προσωπικό κατ' αντίθεση προς ό,τι προβλέπεται στο Άρθρο 17(β). Και έτσι η πληρωμή από το εν λόγω Ταμείο τον περιορίζει στην όποια άλλη διεκδίκηση. Γι' αυτό, η ενασχόληση με την πρόθεση των μερών προς διαπίστωση της έννοιας και κατ' ακολουθίαν της εμβέλειας του όρου 13 της σύμβασης ήταν άτοπη. Δεν μπορούσε σε καμιά περίπτωση να επιδράσει στην έκβαση. Ωστόσο, η κατάληξη του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι το Άρθρο 17(β) του Νόμου αποκλείει τη διπλή πληρωμή ήταν ορθή. Η απόφαση στην υπόθεση Famalift Shipyard Ltd ν. Νικόλα Παυλίδη και Άλλων (ανωτέρω) δεν αποτελεί αυθεντία περί του αντιθέτου. Σε εκείνη την υπόθεση είχε τεθεί ενώπιον του Εφετείου για εξέταση μόνο η χρονική έκταση του παρασχεθέντος με τη σύμβαση δικαιώματος. Το ερώτημα ήταν κατά πόσο αυτή υπολογιζόταν "από τότε που (οι εργοδοτούμενοι) άρχισαν την απασχόλησή τους, ανεξάρτητα αν αυτή ήταν αρχικά επί εβδομαδιαίας βάσης και καλυπτόταν από ξεχωριστή σύμβαση για τους εβδομαδιαίους" ή κατά πόσο υπολογιζόταν από τότε που άρχισε η απασχόλησή τους επί μηνιαίας βάσης. Η ερμηνεία του Άρθρου 17(β) του Νόμου δεν είχε απασχολήσει. Γι' αυτό, ο τρόπος με τον οποίο αντικρίστηκε εκεί το ζήτημα επιπλέον πληρωμής δεν συναρτάτο με τον λόγο της [*1122] απόφασης. .» Στην υπόθεση Μουζούρης (ανωτέρω), το Ανώτατο Δικαστήριο έχοντας να επιληφθεί αδικαιολόγητης απόλυσης όπου ο εργοδότης είχε προβεί σε πληρωμή κατά χάρη αποφάσισε ότι, «.ορθά το πρωτόδικο Δικαστήριο αφαίρεσε το ποσό που είχε δοθεί στον εφεσείοντα κατά χάρη. Αντίθετη ενέργεια από πλευράς του πρωτόδικου Δικαστηρίου θα οδηγούσε σε διπλή πληρωμή του εφεσείοντα, κάτι που δεν είναι ορθό. Τούτο υποστηρίζεται από τις υποθέσεις Κολιού ν. Γεώργιος Δ. Κουννάς &Υιοί Λτδ

(1996)1(Β) Α.Α.Δ. 1117 και Ιακώβου ν. Παπαδάκη

(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 2079 παρόλο που οι υποθέσεις αυτές δεν αφορούν αποζημίωση για παράνομο τερματισμό. Η ουσία τους είναι ότι δεν πρέπει ένας να αποζημιώνεται δύο φορές.» Στην προκείμενη περίπτωση, η Αιτήτρια εργάστηκε στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση για τριάντα έξι ολόκληρα χρόνια. Η απασχόληση της τερματίστηκε για λόγους πλεονασμού. Αποτάθηκε στο Ομώνυμο Ταμείο για πληρωμή και πριν ακόμη εξεταστεί το αίτημα της προχώρησε στην καταχώρηση της παρούσας Αίτησης. Συνυπολογίζοντας τα χρόνια υπηρεσίας με τις τελευταίες ακαθάριστες εβδομαδιαίες απολαβές της, βρίσκουμε ότι το ποσό που δικαιούται να λάβει ως πλεονάζουσα κυμαίνεται στα €38.882,50. Συνεπώς, το αιτούμενο με την Αίτηση ποσό είναι κατά πολύ χαμηλότερο του ποσού που αναμένει να επωφεληθεί ως πλεονάζουσα από το ομώνυμο Ταμείο. Το ποσό ωστόσο που η Αιτήτρια διεκδικεί με την Αίτηση της στηρίζεται σε σύμβαση, συναφθείσα μεταξύ αυτής και των Καθ' ων η αίτηση. Συγκρίνοντας το γράμμα του όρου 24 της εν λόγω σύμβασης με τον αντίστοιχο όρο της σύμβασης στην υπόθεση Κολιού (ανωτέρω), αβίαστα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι επί της ουσίας δεν παρουσιάζουν καμία διαφοροποίηση. Και στις δύο διαλαμβάνεται η υποχρέωση του εργοδότη να καταβάλει αποζημίωση στον απολυθέντα εργοδοτούμενο, για λόγους που ο τελευταίος δεν ευθύνεται, υπολογιζόμενη στη βάση του τελευταίου μισθού. Συνεπώς και η εν λόγω περίπτωση δεν ξεφεύγει της εμβέλειας του άρθρου 17 του Νόμου. Από την στιγμή που η Αιτήτρια αποτάθηκε στο Ταμείο Πλεονασμού και αναμένει την καταβολή πληρωμής, η οποιαδήποτε πληρωμή από τον εργοδότη πέραν της αναμενόμενης θα αντέβαινε στις πρόνοιες του άρθρου 17 του Νόμου και στη νομολογιακή αρχή ότι κανείς δεν μπορεί να αποζημιώνεται δύο φορές. Η θέση του κ. Νικολάου ότι η περίπτωση Κολιού (ανωτέρω) διαφοροποιείται από αυτή της Αιτήτριας, με δεδομένο ότι στην περίπτωση εκείνη είχε ήδη καταβληθεί πληρωμή από το Ταμείο, δεν αποτελεί ενίσχυση του Αιτήματος της. Αντίθετα τείνει να καταδείξει το πρόωρο της Αίτησης. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη από τη μια το πρόωρο της Αίτησης και από την άλλη το γεγονός ότι το ποσό της αναμενόμενης πληρωμής από το Ταμείο υπερβαίνει του ποσού αποζημίωσης που προκύπτει από τη σύμβαση, γεγονός που περιορίζει την Αιτήτρια στην όποια άλλη διεκδίκηση, καταληκτικά βρίσκουμε ότι η Αίτηση της Αιτήτριας δεν μπορεί να επιτύχει. Η Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (υπ)............... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Γ. Στυλιανού, Μέλος Ν. Γρηγορίου, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο