ΑΝΙΚΑ ΛΙΑΣΗ ν. IFG TRUST (CYPRUS) LTD, Αρ. Υπόθεσης: 794/2012, 28/6/2016

(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67), όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο 6/73, (ο «Νόμος»), προβλέπει ότι «Καθ' οιανδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών διαδικασίαν ο υπό εργοδό-του τερματισμός απασχολήσεως του εργοδοτούμενου τεκμαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Συνεπώς, στους Καθ' ων η αίτηση απόκειται να ανατρέψουν το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξουν ότι δικαιολογημένα τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας. Προς ανατροπή του εν λόγω τεκμηρίου κατέθεσε ο γενικός διευθυντής των Καθ' ων η αίτηση κ. Χρίστος Μιχαήλ. Η Αιτήτρια υποστήριξε τη θέση της με την προσωπική της μαρτυρία. Παράλληλα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια διάφορα έγγραφα, στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας. Προτού όμως γίνει αναφορά στην προσαχθείσα μαρτυρία, κρίνουμε σκόπιμο να καταγράψουμε τα παραδεκτά και ή αδιαμφισβήτητα γεγονότα, όπως προκύπτον από τις έγγραφες προτάσεις, τις δηλώσεις των μερών και το ενώπιον μας μαρτυρικό υλικό που είναι τα ακόλουθα: Οι Καθ' ων η αίτηση είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης ασχολούμενη με εταιρικές υπηρεσίες (corporate services). Η Αιτήτρια προσλήφθηκε στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση στις 6.2.2006 ως γραμματέας εκτελώντας και χρέη αντικαταστάτριας στο τηλεφωνικό κέντρο. Στις 2.1.2007 ανελίχθηκε στη θέση βοηθού στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών. Οι όροι και οι συνθήκες απασχόλησης της περιέχονται σε σχετική επιστολή ημερομηνίας 2.1.2007 το περιεχόμενο της οποίας η Αιτήτρια επιβεβαίωσε με την υπογραφή της στις 27.9.2007 (Τεκ.1). Από τη θέση αυτή τα καθήκοντα της Αιτήτριας περιελάμβαναν το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών και την επικοινωνία με τράπεζες, την ετοιμασία και κατάθεση των ετησίων εκθέσεων στον Έφορο Εταιρειών, ετοιμασία ψηφισμάτων (resolutions) και πρακτικών (minutes) των συνεδριών διευθυντών και μετόχων, την ετοιμασία ενόρκων δηλώσεων και απλών συμφωνιών ως και την επαφή και αλληλογραφία με πελάτες, ελεγκτές, τραπεζικούς υπαλλήλους και τον Έφορο Εταιρειών. Σύμφωνα με την πιο πάνω επιστολή (Τεκ. 1) οι Καθ' ων η αίτηση διατηρούσαν το δικαίωμα να μεταβάλλουν τους όρους και τις συνθήκες απασχόλησης της Αιτήτριας, δίδοντας της εύλογη προειδοποίηση για τυχόν αλλαγές στις σύμβαση εργασίας της. Στις 11.9.2012 οι διευθυντές της Εταιρείας Μάριος Αλέξανδρου και Αγγέλικα Μορφάκη, ανακοίνωσαν στην Αιτήτρια την απόφαση τους για μετακίνηση της στο τμήμα πληρωμών. Η Αιτήτρια αντέδρασε αρνητικά και εγκατέλειψε τη συνάντηση. Την επομένη κλήθηκε στο γραφείο του γενικού διευθυντή, ο οποίος αφού της εξήγησε τους λόγους που οδήγησαν στην απόφαση για μετακίνηση της σε άλλο τμήμα, της παρέδω-σε και σχετική επιστολή (Τεκ.2) την οποία παραθέτουμε: "This letter is intended to serve as a final written warning for your unacceptable behavior, due to your unwillingness and refusal to cooperate with the company's management in order to undertake different responsibilities, in the group that you have assigned to work for the last year, which are more commensurate with your technical abilities and in accordance with the changing needs of the company. As already explained to you, the management has the right to make any logical internal changes according to your technical ability to perform your duties at a satisfactory level and the company's changing needs. Unfortunately your technical skills have not been improved during the last couple of years and as a result you are not capable to cope with the requirement of your current role and responsibilities and as a result the management has been decided to assign less demanding task of a technical nature to you in the Banking dept, but still provide certain support to the Corporate and Administration dept when required. During your meeting yesterday with Marios Alexandrou and Angelika Morphaki, when you were informed about our decision, your reaction was very negative and pessimistic, showing that you are not willing to cooperate with the company's management in order to undertake the new responsibilities. During that meeting you were also asked to help at the reception when there is a need, but you clearly refused to do this without giving any specific reason. Such behavior is of-course unprofessional and unacceptable taking also into account the fact that this company has shown so much understanding, patience and support during your long absence from the office on maternity leave. As you may appreciate Cyprus businesses including our company have been affected by the financial crisis that has been going over for more than three years now and the positive contribution of each employee is critical for the operational capability of the company and we expect our employees to show more commitment and support management decisions towards that direction. Despite the negative initial reaction we hope that you will accept our decision and show willingness and commitment and try your best in order to perform you new duties and responsibilities. Please be advised that your performance will be monitored more closely and that poor performance or further similar behavior will result in more severe disciplinary actions being taken." Σε απαντητική επιστολή που η Αιτήτρια κοινοποίησε αυθημερόν στον κ. Μιχαήλ (Τεκ.3) αναφέρει τα ακόλουθα: «. Με βάση την επιστολή που μου δώσατε σήμερα καλώντας με να αναλάβω επιπρόσθετα καθήκοντα έχω να αναφέρω τα πιο κάτω: - Για τη θέση στο λογιστήριο θεωρώ πως για να αναλάβω θα πρέπει να υπάρχει αύξηση του μισθού μου κατά 500 Ευρώ - Για τη θέση της γραμματέας στην οποία με καλείτε να συνεισφέρω λόγω έλλειψης προσωπικού το ποσό το οποίο πιστεύω πως μου αρμόζει είναι 200 Ευρώ. Σε καμία περίπτωση δεν δέχομαι να αλλάξουν οι όροι εργασίας με τους οποίους δούλευα τόσα χρόνια. Δεν δέχομαι την υποβίβαση από υπάλληλο του τμήματος corporate services σε χαμάλη της εταιρείας. Παρόλα αυτά αποδέχομαι τα επιπρόσθετα καθήκοντα με την προϋπόθεση να υπάρξει η ανάλογη αύξηση του μισθού μου όπως έχει προαναφερθεί. Θα ήθελα να σας υπενθυμίσω ότι στην εταιρεία βρίσκομαι τα τελευταία 7 χρόνια και πως κατάφερα να ανελιχτώ στη θέση που βρίσκομαι μέσω της αξίας μου και της σκληρής δουλειάς. Επειδή εσείς βρίσκεται ως δικαιολογία τα τελευταία 3 χρόνια την περίοδο που ήμουν έγκυος για να μην μου δίνεται μπόνους και αύξηση μισθού κάτι που δεν συμβαίνει με το υπόλοιπο προσωπικό. Θα ήθελαν να σας υπενθυμίσω για την υπόσχεση που μου δώσατε πως θα αυξήσετε τον μισθό μου έτσι ώστε να συγκλίνει με το υπόλοιπο προσωπικό που βρίσκεται στην ίδια θέση μαζί μου. Η υπόσχεση σας όμως εδώ και τρία έτη αθετήθηκε. Η δε προσπάθεια σας για εξαναγκασμό μου σε παραίτηση είναι συνεχώς και συνεχόμενη. Επίσης θα ήθελα να σας αναφέρω ότι οι μισθοί των παραιτηθέντων ατόμων των οποίων με καλείτε να αναλάβω ως επιπρόσθετα ανέρχονται σε 3000-4000 Ευρώ για αυτό το λόγο θεωρώ πως για να αναλάβω τις θέσεις αυτές το λιγότερο που θα μπορούσατε να κάνετε είναι να με αποζημιώσετε με ένα μέρος από τα χρήματα που δεν θα ξοδεύει η εταιρεία για να καλύψει τις θέσεις αυτές είναι το ποσό των 700 Ευρώ. Είναι απαραίτητη η προσπάθεια και η παραγωγικότητα η οποία με καλείται να προσφέρω αλλά θα ήθελα να αποζημιωθώ αναλόγως και ικανοποιητικά έτσι ώστε να υπάρχει το κίνητρο της προσφοράς. Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για την ευκαιρία που μου δώσατε για να σας αναφέρω και εγγράφως τις παραλείψεις και τις μισθολογικές ανισότητες που αφορά το άτομο μου. .» Στις 13.9.2012 οι Καθ' ων η αίτηση τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας με σχετική επιστολή (Τεκ.4) την οποία επίσης παραθέτουμε: "Following our meeting yesterday where you were informed about the management's decision to transfer you in the Banking department in order to undertake different responsibilities and your refusal to accept this new role, I regret to inform you that I have no choice but to terminate your employment. As already explained to you, the management has the right to make any logical internal changes according to your technical ability to perform your duties at a satisfactory level and the company's changing needs, and currently there is a need for a more qualified person with experience and technical skills in the corporate dept. Unfortunately your technical skills have not been improved during the last couple of years and as a result you are not capable to cope with the requirements of your current role and responsibilities or deal with more advanced work in the dept, which is needed currently. As a result the management has decided to assign less demanding task of a technical nature to you in the Banking dept, but still provide certain support to the Corporate and Administration dept when required. However, you have refused to accept the new role and therefore the company has no choice but to terminate your employment. Under the Termination of Employment Law (N. 24/1967/2003) you are entitled to 8 weeks notice on the basis of which your salary and other benefits will be calculated. However, your employment is terminated with immediate effect." Οι τελευταίες απολαβές της Αιτήτριας ανέρχονταν για σκοπούς του Νόμου στα €353,36 εβδομαδιαίως. Μαρτυρία Σύμφωνα με τον κ. Μιχαήλ η Αιτήτρια ως βοηθός στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών εκτελούσε ουσιαστικά καθήκοντα γραμματειακής / υποβοηθητικής φύσεως μέσω των οποίων εξυπηρετούσε τις ανάγκες διαχείρισης των εταιρειών των Καθ' ων η αίτηση. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα της, αλλά βεβιασμένα και επιπόλαια με αποτέλεσμα να γίνονται λάθη. Από το 2008 η Αιτήτρια δικαιολογημένα απουσίασε από την εργασία της για περίοδο τριών σχεδόν ετών, λόγω μητρότητας και άλλων προβλημάτων υγείας. Η απουσία αυτή επηρέασε την επαγγελματική της ανάπτυξη, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αντεπεξέλθει στις νέες προκλήσεις του τμήματος, που αποτελεί ένα νευραλγικό τμήμα, καθώς διαχειρίζεται τις εταιρείες των πελατών που είναι και η κύρια δραστηριότητα των Καθ' ων η αίτηση. Με την επιστροφή της Αιτήτριας από την άδεια μητρότητας, οι Καθ' ων η αίτηση δεν μπορούσαν να της εμπιστευτούν την εκτέλεση των εργασιών της θέσης που κατείχε. Ακολουθώντας έτσι την πολιτική να μην απολύουν προσωπικό προτού εξαντλήσουν όλα τα εναλλακτικά περιθώρια και έχοντας υπόψη, τους συμβατικά προβλεπόμενους όρους εργασίας της Αιτήτριας, απεφάσισαν όπως τη μετακινήσουν στο τμήμα πληρωμών (banking department) όπου θα διεκπεραίωνε εργασίες λιγότερης δυσκολίας με γραμματειακά και υποβοηθητικά επίσης καθήκοντα. Διαφωνώντας πλήρως με το περιεχόμενο της επιστολής που η Αιτήτρια κοινοποίησε στους Καθ' ων η αίτηση (Τεκ.3), τόσο επειδή εξέλαβε την πρόταση τους ως επιβολή επιπρόσθετων καθηκόντων, γεγονός που δεν ίσχυε, αλλά και επειδή έθεσε ως όρο για την αποδοχή της πρότασης τους την αύξηση μισθού, και θεωρώντας ο ίδιος ότι η μετακίνηση της στο τμήμα πληρωμών, όπου και εκεί θα εκτελούσε γραμματειακά βοηθητικά καθήκοντα δεν συνιστούσε δυσμενή αλλαγή των όρων απασχόλησης της, αλλά απλή μετακίνηση, η άρνηση της να συμμορφωθεί με τις οδηγίες τους, ανάγετο σε συμπεριφορά με την οποία αφενός η Αιτήτρια έθετε τον εαυτό της εκτός εργασίας και αφετέρου είχε διαταράξει τη μεταξύ τους σχέση εμπιστοσύνης. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας συμφώνησε ότι η Αιτήτρια προσλήφθηκε στην Εταιρεία ως γραμματέας και ότι εκτελούσε χρέη αντικαταστάτριας στο τηλεφωνικό κέντρο. Επίσης από 2.1.2007 ανέλαβε καθήκοντα βοηθού στο corporate secretarial depart-ment δυνάμει συμβολαίου (Τεκ.1) που υπέγραψε στις 27.9.

1. Αφού αναφέρθηκε στα καθήκοντα της συγκεκριμένης θέσης, ισχυρίστηκε ότι εξ υπαρχής η Αιτήτρια δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα της. Σε ερώτηση γιατί δεν της δόθηκε ούτε μία προειδοποιητική επιστολή ή οτιδήποτε που να εκφράζει το παράπονο τους, ο μάρτυρας αναφέρθηκε σε σύστημα αξιολόγησης όλου του προσωπικού που τηρείται επί ετήσιας βάσης, όπου ο κάθε υπάλληλος αξιολογείται με γραπτό έντυπο το οποίο υπογράφει σημειώνοντας ότι σχετικά έντυπα υπάρχουν και στο φάκελο της Αιτήτριας όπου είναι καταγραμμένες όλες οι παρατηρήσεις και όλα τα σχόλια για την απόδοση και συμπεριφορά της από το 2006 που είχε προσληφθεί. Ισχυρίστηκε ότι πρακτική της Εταιρείας είναι να δίνει ευκαιρίες στο προσωπικό προτού προχωρήσει στην απόλυση του και ότι στην Αιτήτρια δόθηκε η ευκαιρία να μετατεθεί σε άλλο τμήμα με διαφορετικές απαιτήσεις και σε θέση της ίδιας ιεραρχίας. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η Αιτήτρια απουσίαζε από την εργασία της δικαιολογημένα για τρία χρόνια λόγω μητρότητας και ότι από το 2010 που επέστρεψε στην εργασία της δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στις νέες απαιτήσεις του τμήματος της. Ερωτηθείς αν έλεγαν στην Αιτήτρια αυτό που κατά την άποψη τους δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στα καθήκοντα της, ισχυρίστηκε ότι καταγραφόταν στα έντυπα αξιολόγησης κι απ' ότι γνωρίζει γινόταν προφορικά από τον Μάριο Αλεξάνδρου. Ο μάρτυρας δεν αρνήθηκε ότι λίγο πριν την απόλυση της Αιτήτριας, δυο από τις υπαλλήλους της Εταιρείας έδωσαν παραίτηση εκ των οποίων η μία ήταν τηλεφω-νήτρια και η άλλη βοηθός στο εσωτερικό τμήμα λογιστηρίου. Ενώ παραδέχθηκε ότι με τα νέα καθήκοντα η Αιτήτρια θα εργαζόταν και ως αντικαταστάτρια στο τηλεφωνικό κέντρο, κάτι το οποίο έκανε και προηγουμένως, εντούτοις αρνήθηκε ότι θα αναλάμβανε τα καθήκοντα που εκτελούσαν οι εν λόγω υπάλληλοι. Περαιτέρω, αφού αναφέρθηκε στα καθήκοντα που θα ανατίθεντο στην Αιτήτρια με τη μετακίνηση της στο νέο τμήμα, παραδέχθηκε ότι το 50% τουλάχιστον των καθηκόντων της θα διαφοροποιούνταν. Ερωτηθείς για το τι λέχθηκε στη συνάντηση που είχε με τη Αιτήτρια στις 12.9.2012 ισχυρίστηκε ότι της είχε εξηγήσει πως δεν μπορούσε πλέον να προσφέρει τις υποστη-ρικτικές εργασίες στο τμήμα όπου βρισκόταν γιατί δημιουργούνταν επιπλέον κίνδυνοι για την Εταιρεία και τους πελάτες και της ζητήθηκε να μεταφερθεί στο νέο τμήμα. Για την επιστολή απόλυσης ισχυρίστηκε ότι δόθηκε στην Αιτήτρια αφού προηγουμένως τη φώναξε στο γραφείο του και της ζήτησε όπως αποσύρει την επιστολή της και αναλάβει τα νέα καθήκοντα, καθώς θεώρησε ότι το περιεχόμενο της επιστολής ήταν προσβλητικό και μη ανταποκρινόμενο στην πραγματικότητα. Σύμφωνα με την Αιτήτρια, στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση προσλήφθηκε ως γραμματέας και μετά από εντατική προσπάθεια έξι μηνών ανελίχθηκε στη θέση βοηθού στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών. Αφού αναφέρθηκε στα ακαδημαϊ-κά της προσόντα και στα καθήκοντα που εκτελούσε από τη θέση του βοηθού στο τμήμα παροχής εταιρικών υποθέσεων, απέρριψε ως αναληθή τον ισχυρισμό του κ. Μιχαήλ, περί μη ικανοποιητικής και επιπόλαιης εκτέλεσης των καθηκόντων της, ισχυριζόμενη ότι ουδέποτε της γνωστοποιήθηκε κάτι τέτοιο το οποίο για πρώτη φορά περιήλθε σε γνώση της με την επιστολή ημερ. 12.9.2012 (Τεκ.2). Αντίθετα οι Καθ' ων η αίτηση δήλωναν στην ίδια ότι ήταν ευχαριστημένοι από την απόδοση και γενικά τη συμπεριφορά της και ότι μετά την επιστροφή της από την άδεια μητρότητας, ο κ. Μιχαήλ και ο διευθυντής της κ. Μάριος Αλεξάνδρου της είχαν υποσχεθεί ότι θα της έδιναν αύξηση και ότι το όνομα της συμπεριλαμβανόταν στα άτομα που θα έπαιρναν φιλοδώρημα. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι το τελευταίο διάστημα δεχόταν μεγάλο ψυχολογικό πόλεμο από τα άτομα που διοικούσαν την Εταιρεία με αποτέλεσμα πολύ συχνά να πηγαίνει στο σπίτι κλαμένη γεμάτη ένταση και νεύρα. Επίσης λίγο πριν δεχθεί την πρόταση για μετακίνηση σε άλλο τμήμα, είχαν αποχωρήσει από την Εταιρεία δύο κοπέλες που κατείχαν τις θέσεις γραμματέα και βοηθού λογιστηρίου και οι Καθ' ων η αίτηση έκριναν σκόπιμο αντί να προσλάβουν άλλα άτομα να αναθέσουν στην ίδια τα καθήκοντα των δύο θέσεων, τα οποία δεν είχαν καμία σχέση με τα δικά της καθή-κοντα ως βοηθού εταιρικών υπηρεσιών. Αναφερθείσα μάλιστα στα νέα καθήκοντα που της προσφέρθηκαν, ισχυρίστηκε, ότι πέραν του ότι θα μετατρεπόταν σε υπάλλη-λο για όλες τις δουλειές, σε σύγκριση με τη θέση που κατείχε ήταν ολοφάνερος υποβιβασμός και προσβολή της προσωπικότητας της, κάτι που παραδέχονται και οι Καθ' ων η αίτηση καθώς ισχυρίζονται ότι ήθελαν να της αναθέσουν ευκολότερα και λιγότερο απαιτητικά καθήκοντα. Η Αιτήτρια δεν αρνήθηκε ότι στις 11.9.2012 είχε συνάντηση με τον κ. Μ. Αλεξάνδρου και την κα Α. Μορφάκη για να της γνωστοποιήσουν την αλλαγή των καθηκόντων της, χωρίς να ζητήσουν έστω και τυπικά τη συγκατάθεση της. Η ίδια αντέδρασε και τους δήλωσε ότι δεν δεχόταν την αλλαγή καθώς τα καθήκοντα που της ανάθεταν ήταν διαφορετικά απ' αυτά που όφειλε να εκτελεί με βάση το συμβόλαιο της. Επίσης την επομένη την κάλεσε ο κ. Μιχαήλ στο γραφείο του και της ανέφερε τα ίδια πράγματα παραδίδοντας της την επιστολή (Τεκ.2) στην οποία απάντησε με δική της επιστολή (Τεκ.3). Στις 13.9.2012 αντί οποιασδήποτε απάντησης στην επιστολή της και χωρίς οποιαδήποτε άλλη διαβούλευση της παραδόθηκε η επιστολή απόλυσης (Τεκ.4). Στο εταιρικό τμήμα, καθώς ανέφερε είχε υπηρεσία έξι χρόνων και όχι ενός χρόνου ως αναφέρει ο κ. Μιχαήλ. Αντεξεταζόμενη επέμενε στην αρχική της θέση ότι ουδέποτε η Εταιρεία την ενημέρωσε γραπτώς ή προφορικώς για οποιαδήποτε παράπονα είχε από την ίδια. Αφού της υποδείχθηκαν οι ετήσιες αξιολογήσεις από το 2007 και συμφώνησε για την ενημέρωση που είχε σε σχέση με την αξιολόγηση της, ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε ενημερώθηκε για τις παρατηρήσεις των διευθυντών, οι οποίες αναγράφονταν μετά που η ίδια υπέγραφε τα σχετικά έντυπα. Επίσης ότι οι αξιολογήσεις γίνονταν μια φορά το χρόνο και ότι ουδέποτε στο μεσοδιάστημα δέχθηκε οποιοδήποτε παράπονο ή ότι δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα της στο βαθμό και με τον τρόπο που ήθελε η Εταιρεία. Ερωτηθείσα επί των καθηκόντων της νέας θέσης σε συνάρτηση με τα δικά της καθήκοντα, ισχυρίστηκε ότι δεν είχαν καμία σχέση μεταξύ τους και ότι τα καθήκοντα που οι Καθ' ων η αίτηση θέλησαν να της επιβάλουν ήταν αυτά που εκτελούσαν οι δυο άλλες κοπέλες που είχαν αποχωρήσει. Επέμενε ότι τα νέα καθήκοντα ήταν υποδεέστερα και την υποβίβαζαν. Ανάλυση - Συμπεράσματα Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες οι Καθ' ων η αίτηση τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας, αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της παρούσας υπόθεσης. Η αξιολό-γηση της ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρίας με σκοπό την απόληξη σε ευρήματα, σε σχέση με τις συνθήκες αυτές, θα οδηγήσει και στη λύση της μεταξύ των μερών εργατικής διαφοράς. Παρακολουθήσαμε με ιδιαίτερη προσοχή τόσο τον μάρτυρα των Καθ' ων η αίτηση όσο και την Αιτήτρια να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου και με την ίδια προσοχή εξετάσαμε και τη μαρτυρία τους, έχοντας συνεχώς κατά νου τις έγγραφες προτάσεις, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας, τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αφορούν την υπόθεση καθώς και τα επιχειρήματα των ευπαιδεύτων συνηγόρων. Από την ενώπιον μας προσαχθείσα μαρτυρία καθίσταται φανερό ότι στις 11.9.2012 οι Καθ' ων η αίτηση μονομερώς απεφάσισαν όπως μετακινήσουν την Αιτήτρια από το τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών (corporate secretarial department) όπου εκτελούσε καθήκοντα βοηθού, στο τμήμα πληρωμών (banking department), επικα-λούμενοι ως λόγο τη μη ικανοποιητική εκτέλεση των καθηκόντων της, λόγω μακράς και δικαιολογημένης απουσίας από την εργασία της, που δεν της επέτρεψε μετά την επιστροφή της να αντεπεξέλθει στις νέες προκλήσεις του τμήματος, ώστε να υπάρχει στο πρόσωπο της η απαραίτητη εμπιστοσύνη για τη σωστή εκτέλεση των καθη-κόντων της. Και ενώ οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα της, εν τούτοις αντεξεταζόμενος ο κ. Μιχαήλ παραδέχθηκε ότι ουδεμία προειδοποιητική επιστολή κοινοποιήθηκε στην Αιτήτρια για γνωστοποίηση οποιου-δήποτε παραπόνου σε σχέση με την απόδοση της. Αναφέρθηκε ωστόσο σε ετήσιες αξιολογήσεις του προσωπικού όπου εμφαίνονται τα σχόλια και οι παρατηρήσεις σε σχέση με την απόδοση και τη συμπεριφορά έκαστου υπαλλήλου, κάτι που συνέβαινε και με την Αιτήτρια. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι προφορικές παρατηρήσεις προς την Αιτήτρια, απ' ότι ξέρει, γίνονταν από τον κ. Μ. Αλεξάνδρου. Η Αιτήτρια έδωσε μια εντελώς διαφορετική εκδοχή ισχυριζόμενη ότι ουδέποτε δέχθηκε οποιαδήποτε προειδοποίηση σε σχέση με τα καθήκοντα της, σημειώνοντας ότι τα οποιαδήποτε σχόλια στις ετήσιες αξιολογήσεις αναγράφονταν μετά που η ίδια προέβαινε σε προσωπική αξιολόγηση και υπέγραφε τα σχετικά έντυπα, με αποτέλεσμα να μη περιέλθει ποτέ εις γνώσιν της οτιδήποτε από τα αναγραφόμενα. Αξιολογώντας το μέρος αυτό της μαρτυρίας τείνουμε να αποδεχθούμε τη θέση της Αιτήτριας. Αφενός γιατί οι Καθ' ων η αίτηση δεν θα προέβαιναν σε οποιαδήποτε σχόλια ή παρατηρήσεις προτού η Αιτήτρια προβεί στη δική της αξιολόγηση και αφετέρου γιατί τα έντυπα των αξιολογήσεων κατατέθηκαν κατά την αντεξέταση της Αιτήτριας και η μόνη αναντίλεκτη τοποθέτηση επί του περιεχομένου τους είναι τα όσα η ίδια κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Αν οι Καθ' ων η αίτηση ήθελαν να επικαλεστούν το περιεχόμενο των εν λόγω αξιολογήσεων θα έπρεπε να επιδιώξουν την κατάθεση τους κατά την κυρίως εξέταση του κ. Μιχαήλ ώστε να δοθεί στην πλευρά της Αιτήτριας η ευκαιρία αντεξέτασης του. Περαιτέρω καμία απτή μαρτυρία δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου που να επιβεβαιώνει τη θέση του κ. Μιχαήλ ότι η Αιτήτρια δεχόταν προφορικές παρατηρήσεις σε σχέση με την απόδοση της από τον διευθυντή της κ. Αλεξάνδρου. Είναι λοιπόν εύρημα μας ότι ουδέποτε η Αιτήτριας δέχθηκε οποιεσδήποτε γραπτές ή προφορικές παρατηρήσεις αναφορικά με την απόδοση της και περαιτέρω ουδέποτε ενημερώθηκε για τις οποιεσδήποτε παρατηρήσεις των διευθυντών της που αναγρά-φονται στα έντυπα αξιολόγησης της, καθώς τα εν λόγω σχόλια και παρατηρήσεις αναγράφονταν μετά που η ίδια προέβαινε σε προσωπική αξιολόγηση και έθετε την υπογραφή της επί των εν λόγω εντύπων. Τα καθήκοντα και οι ευθύνες της νέας θέσης προβλέπονται στο Τεκ.8, το οποίο κατετέθη χωρίς ένσταση κατά το στάδιο αντεξέτασης της Αιτήτριας. Σύμφωνα με το εν λόγω Τεκμήριο, βασικές ευθύνες της θέσης: "administrator - Banking, Corporate & Administration Servides", είναι η εκτέλεση εγγράφων, ο εκσυγχρονισμός τραπεζικών κινήσεων, η διαχείριση οικονομικών καταστάσεων, η ετοιμασία ψηφισμάτων /ετήσιων γενικών συνελεύσεων, η αρχειοθέτηση εγγράφων, η βοήθεια στο γραφείο υποδοχής όταν καθίσταται αναγκαίο, η εκτέλεση οποιασδήποτε περαιτέρω εργασίας διοικητικής φύσεως που πιθανόν να ζητείται από τη διεύθυνση, και, η χρησιμοποίηση της κρίσης της ώστε να εντοπίζει και αναφέρει σημαντικά θέματα που απαιτούν προσοχή από πλευράς διοίκησης. Και ενώ ο κ. Μιχαήλ αναφέρθηκε εκτενώς στα καθήκοντα της νέας θέσης και συμφώνησε ότι τα νέα καθήκοντα που ανατίθεντο στην Αιτήτρια ήταν σε μεγάλο βαθμό (κατά 50%) διαφορετικά από τα καθήκοντα που εκτελούσε στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών, εν τούτοις η Αιτήτρια αμφισβητεί τον βαθμό και την έκταση εκτέλεσης των διαφόρων καθηκόντων που μονομερώς της ανατίθεντο με βάση το Τεκ.8, καθώς ισχυρίζεται, ότι ο κ. Αλεξάνδρου και η κα Μορφάκη της ανέφεραν ότι με τη μετακίνηση της στο τμήμα πληρωμών θα ασχολείτο αποκλειστικά με την υπογραφή εγγράφων, την αρχειοθέτηση ως και την παροχή βοήθειας στο τμήμα υποδοχής (reception). Οφείλουμε καταρχάς να παρατηρήσουμε ότι από την ενώπιον μας μαρτυρία δεν έχει καταδειχθεί εάν το Τεκ.8 έχει τεθεί εις γνώσιν της Αιτήτριας κατά τον χρόνο που της γνωστοποιείτο η μονομερής απόφαση των Καθ' ων η αίτηση για μετακίνηση της στο νέο τμήμα. Αυτό που σίγουρα φαίνεται να δόθηκε στην Αιτήτρια μετά τη συνάντηση που είχε με τον κ. Αλέξανδρου και τη κα Μορφάκη ήταν η επιστολή του γενικού διευθυντή (Τεκ.2) στην οποία γίνεται λόγος για ανάθεση καθηκόντων με βάση τις τεχνικές δεξιότητες της Αιτήτριας, χωρίς ωστόσο να γίνεται αναφορά στο περιεχόμενο του Τεκ.
2. Οπωσδήποτε, τα καθήκοντα και οι ευθύνες που ανατίθεντο στην Αιτήτρια με τη μετακίνηση της στη νέα θέση θα πρέπει να αντικρίζονται και να αξιολογούνται στη βάση όλης της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και να μην περιορίζονται στα όσα αναγράφονται στο Τεκ.
3. Με τον ίδιο τρόπο θα πρέπει να αξιολογηθεί η μαρτυρία τόσο του κ. Μιχαήλ όσο και της Αιτήτριας για να μπορέσει έτσι το Δικαστήριο να καταλήξει σε εύλογα συμπεράσματα αν τελικά με την αλλαγή υπήρξε ουσιαστική διαφοροποίηση στα καθήκοντα της. Η θέση του κ. Μιχαήλ είναι ότι η Αιτήτρια δεν μπορούσε να αντεπεξέλθει στις νέες προκλήσεις του τμήματος της, λόγω μακράς απουσίας από την εργασία της και ότι με την επιστροφή της δεν μπορούσαν να έχουν πλέον εμπιστοσύνη στο πρόσωπο της για την εκτέλεση των εργασιών της θέσης που κατείχε. Έτσι απεφάσισαν να τη μετακινήσουν στο τμήμα πληρωμών όπου εκεί θα διεκπεραίωνε εργασίες λιγότερης δυσκολίας και ρίσκου για τους Καθ' ων η αίτηση. Εν ολίγοις ο κ. Μιχαήλ ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια μη εκτελώντας ικανοποιητικά τα καθήκοντα της και έχοντας κάθε λόγο να την απολύσουν, προτίμησαν αντί αυτού να της αναθέσουν διαφορετικά και υποδεέστερα καθήκοντα στα οποία θα μπορούσε να αντεπεξέλθει. Το γεγονός ότι στο τμήμα πληρωμών τα καθήκοντα που θα αναλάμβανε η Αιτήτριας ήταν διαφορετικά και υποδεέστερα των καθηκόντων που εκτελούσε μέχρι τότε, επιβεβαιώνεται και μέσα από τη δική της μαρτυρία καθώς από τη νέα θέση θα ανα-λάμβανε καθήκοντα αντικαταστάτριας στο τηλεφωνικό κέντρο και αρχειοθέτησης, τα οποία εκτελούσε ως γραμματέας τους πρώτους έξι μήνες της απασχόλησης της και προτού ανελιχθεί στη θέση βοηθού στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών. Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω αξιολόγησης βρίσκουμε ότι η μετακίνηση της Αιτήτριας από το τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών στο τμήμα πληρωμών δεν μπορεί να θεωρηθεί ενδοτμηματική. Βρίσκουμε επίσης ότι με τη μετακίνηση της στο νέο τμήμα επέρχονταν και ουσιαστικές αλλαγές στα καθήκοντα της καθώς καλείτο να εκτελέσει καθήκοντα διαφορετικά και υποδεέστερα των καθηκόντων που εκτελούσε μέχρι τότε. Με τα νέα καθήκοντα επερχόταν ένας νέος συμβατικός καθορισμός μεταξύ των διαδί-κων μερών, για τη θέση και τα εργασιακά καθήκοντα της Αιτήτριας, καθώς καλείτο μονομερώς να αναλάβει καθήκοντα διαφορετικά από τα συμβατικά προβλεπόμενα και να μη θεωρείται πλέον βοηθός του τμήματος παροχής εταιρικών υπηρεσιών. Η θέση του κ. Μιχαήλ ότι η επιστολή απόλυσης (Τεκ.4) δόθηκε στην Αιτήτρια μετά που τη φώναξε στο γραφείο του και της ζήτησε να αποσύρει την επιστολή της (Τεκ.3) και να αναλάβει τα νέα της καθήκοντα, δεν συνάδει με το περιεχόμενο της επιστολής απόλυσης, γιατί αν πράγματι προηγείτο μια τέτοια συνάντηση λογικά αναμένετο ότι θα υπήρχε και σχετική αναφορά στην εν λόγω επιστολή. Ως επακόλουθο, αποδεχό-μενοι τη θέση της Αιτήτριας βρίσκουμε ότι με τη λήψη του Τεκ.3 οι Καθ' ων η αίτηση προχώρησαν άμεσα στην απόλυση της, χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε συνάντηση ή να της δοθεί το δικαίωμα ακρόασης. Νομική Πτυχή Οι λόγοι που δικαιολογούν την απόλυση εργοδοτούμενου και κατά συνέπεια απαλλάσσουν τον εργοδότη από την καταβολή οποιασδήποτε αποζημίωσης, αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 5 του Νόμου. Σύμφωνα με τα εδάφια (α), (ε) και (στ) του συγκεκριμένου άρθρου «
4. Τερματισμός απασχολήσεως δι' οιονδήποτε των ακολούθων λόγων δεν παρέχει δικαίωμα εις αποζημίωσιν: (α) Όταν εργοδοτούμενος παραλείπη να εκτελέση την εργασία του κατ' ευλόγως ικανοποιητικόν τρόπον: Νοείται ότι προσωρινή ανικανότης προς εργασίαν οφειλόμενη εις ασθένειαν, βλάβην, τοκετόν ή νόσον δεν θεωρείται ως εμπίπτουσα εντός της παραγράφου ταύτης: (β).................................................................................................................................................................................. (γ).................................................................................................................................................................................. (δ)................................................................................................................................................................................. (ε) Όταν ο εργοδοτούμενος επιδεικνύη τοιαύτην διαγωγήν ώστε να καθιστά εαυτόν υποκείμενον εις απόλυσιν άνευ προειδοποιήσεως. Νοείται ότι όταν ο εργοδότης δεν ασκεί το δικαίωμα του προς απόλυσιν εντός λογικού χρονικού διαστήματος από του γεγονότος το οποίον του παρέσχε το δικαίωμα τούτο, θεωρείται ούτος ως εγκαταλείψας το δικαίωμα του να απολύση τον εργοδοτούμενον. (στ) Άνευ επηρεασμού της γενικότητας τη αμέσως προηγούμενης παραγράφου, τα ακόλουθα δύνανται, μεταξύ άλλων, να αποτελέσωσι λόγον απολύσεως άνευ προειδοποιήσεως, λαμβανομένων υπ' όψιν όλων των περιστατικών της περιπτώσεως: (i) διαγωγή εκ μέρους του εργοδοτουμένου η οποία καθιστά σαφές ότι η σχέσις εργοδότου και εργοδοτουμένου δεν δύναται ευλόγως να αναμένηται όπως συνεχισθή (ii) διάπραξιν σοβαρού παραπτώματος υπό του εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει των καθηκόντων του (iii) διάπραξιν ποινικού αδικήματος υπό του εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει του καθήκοντος του, άνευ της ρητής ή σιωπηράς συγκαταθέσεως του εργοδότη του (iv) απρεπής διαγωγή του εργοδοτουμένου κατά τον χρόνον της εκτελέσεως των καθηκόντων του (v) σοβαρά ή επαναλαμβανομένη παράβασις ή παραγνώρισης κανόνων της εργασίας ή άλλων κανόνων εν σχέσει προς την απασχόλησιν.» Το σωστό κριτήριο που θα οδηγήσει το Δικαστήριο στην τελική του κρίση είναι το εύλογο της κατάληξης του εργοδότη, ως λογικού εργοδότη υπό τις περιστάσεις, να προβεί σε τερματισμό της απασχόλησης στη βάση των ενώπιον του στοιχείων, έχοντας υπ' όψη ότι το βάρος στον εργοδότη είναι να αποδείξει τούτο επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Συνεπώς η απόλυση θα πρέπει να μπορεί να βρίσκεται μέσα στα πλαίσια των λογικών αντιδράσεων ενός λογικού εργοδότη - within the band of reasonable responses of a reasonable employer-. Διαφορετικά δεν θα είναι δικαιολογημένη (fair) αν προκύψει ότι ο μέσος συνετός εργοδότης δεν θα προχω-ρούσε στην απόλυση κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες της συγκεκριμένης περίπτωσης. (βλ. Κακοφεγγίτου ν. Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ

(2005)1 Α.Α.Δ. 1482, Galatariotis v. Σωτήρη Βασιλείου

(2003)1 Α.Α.Δ. 318, 325 και Post Office v. Folley & HSBC Bank plc (formerly Midland Bank pcl) v. Madden [2001] 1 All ER 550). Σύμφωνα με την αγγλική νομολογία, που το Δικαστήριο τούτο ακολούθησε και σε παλαιότερες αποφάσεις του, η νομιμότητα μιας απόλυσης που οφείλεται στην παράλειψη του εργοδοτούμενου να εκτελέσει την εργασία του κατ' εύλογο ικανο-ποιητικό τρόπο και λόγω διαγωγής, εξαρτάται από το εάν ο εργοδότης εφάρμοσε σωστά την αρχή της λογικότητας. Ειδικότερα όταν ο εργοδότης κάνει χρήση του άρθρου 5(α) του Νόμου θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι η εφαρμογή της πρόνοιας αυτής απαιτεί λογική αποτελεσματικότητα (reasonable efficiency) και όχι μεγίστη αποτελεσματικότητα (utmost efficiency). Τι είναι λογική αποτελεσματικότητα είναι θέμα βαθμού εξαρτώμενο από τα γεγονότα και τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Συνεπώς, θα πρέπει κατ' αρχάς ο εργοδότης να αποδείξει ότι ο εργοδοτούμενος δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα του, εντός των πλαισίων της λογικής παραγωγικότητας που απαιτείται υπό τις περιστάσεις. Ακολούθως θα πρέπει να αποδείξει ότι υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις προέβη σε λογική έρευνα προτού καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η απόδοση του εργοδοτούμενου δεν ήταν η λογικά αναμενόμενη, ότι έφερε εις γνώσιν του εργοδοτούμενου με σαφή τρόπο τα παράπονα που μπορεί να έχει εναντίον του σε σχέση με την αποτελεσματικότητα του και επίσης να του δώσει τη λογική ευκαιρία να βελτιωθεί και να τον προειδοποιήσει (warn him) για τις τυχόν συνέπειες πριν του δώσει προειδοποίηση (notice) για απόλυση. (St. A. Anderman, "The Law of Unfair Dismissal" 3rd edition p.225). Στην απόφαση Winterhalter Gastronom Limited v. Webb [1973] ICR 245 λέχθηκαν σχετικά τα ακόλουθα: "[.] there are many situations in which a man's apparent capabilities may be stretched when he knows what is demanded of him; many do not know they are capable of jumping the five-barred gate until the bull is close behind them". Η προειδοποίηση, κατά ένα λόγο, αποτρέπει τη δημιουργία ενός κλίματος εμπιστο-σύνης υπέρ του εργοδοτούμενου. Πράγματι, από το γεγονός ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα συγκεκριμένες ενέργειες του εργοδοτούμενου, αντίθετες προς τις συμβατικές του υποχρεώσεις (π.χ. ολιγόλεπτη καθυστέρηση στην έναρξη της εργασίας, πλημμελής εκπλήρωση καθηκόντων) δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αντίδρασης ή αποδοκιμασίας από τον εργοδότη είναι δυνατό να δημιουργηθεί στο πρόσωπο του εργοδοτούμενου η δικαιολογημένη πεποίθηση ότι ο εργοδότης είναι ικανοποιημένος ή τουλάχιστον ανέχεται τον τρόπο με τον οποίο αυτός εκπληρώνει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Στην περίπτωση αυτή, η προσφυγή του εργοδότη αιφνιδιαστικά στον τερματισμό της εργασιακής σχέσης, χωρίς να δώσει στον εργοδοτούμενο προηγουμένως την ευκαιρία να μεταβάλει τη συμπεριφορά του, ώστε αυτή να είναι σύμφωνη με τις συμβατικές υποχρεώσεις του, συνιστά αντιφατική συμπεριφορά, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τις επιταγές της καλής πίστης. Δεν πρέπει να αναμένει κανείς από τον εργοδοτούμενο ότι θα μεταβάλει τη συμπεριφορά του, όταν αυτός δικαιολογημένα, εν όψει της για μεγάλο χρονικό διάστημα αδιαμαρτύρητης αποδοχής από τον εργοδότη της πλημμελώς εκπληρούμενης υποχρέωσης για παροχή εργασίας, θεωρεί ότι ο τελευταίος ανέχεται τη συμπεριφορά αυτή. (Δ. Ζερδελής, Το Δίκαιο της Καταγγελίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας, 2η έκδοση σ.130 επ.) Από τα γεγονότα της υπόθεσης στα οποία έχουμε καταλήξει είναι φανερό ότι οι Καθ' ων η αίτηση δεν παρουσίασαν οποιαδήποτε στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι ο Αιτητής δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα του. Αυτό επιδίωξαν να υποστη-ρίξουν με αναφορά στα έντυπα ετήσιας αξιολόγησης της Αιτήτριας για τα έτη 2006, 2010 και 2011 τα οποία κατατέθηκαν ως τεκμήρια κατά το στάδιο αντεξέτασης της Αιτήτριας χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε επεξήγηση του περιεχομένου τους από τους Καθ' ων η αίτηση. Μελετώντας ωστόσο με προσοχή το περιεχόμενο των εν λόγω εντύπων δεν βρίσκουμε να προκύπτει οποιοδήποτε στοιχείο που να καθιστά φανερό ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα της εντός των πλαισίων της λογικής αποτελεσματικότητας. Καταλήγουμε σ' αυτό το συμπέρασμα αφού λάβαμε περαιτέρω υπόψη ότι από το 2010 που η Αιτήτρια επέστρεψε στα καθήκοντα της και μέχρι τις 11.9.2012 που μονομερώς οι Καθ' ων η αίτηση απεφάσισαν την μετακίνηση της σε άλλο τμήμα, ουδέποτε δέχθηκε οποιαδήποτε γραπτή ή προφορική προειδοποίηση για μη ικανοποιητική εκτέλεση των καθηκόντων της. Αν υφίσταντο όντως τα όσα ο κ. Μιχαήλ έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, αναφορικά με την απόδοση της Αιτήτριας, το ελάχιστο που αναμενόταν ήταν να έφερναν σε γνώση της τα οποιαδήποτε παράπονα είχαν εναντίον της δίδοντας της τη λογική ευκαιρία να βελτιωθεί, προτού λάβουν οποιαδήποτε μέτρα εναντίον της, κάτι που δεν φαίνεται να έπραξαν. Κρίνουμε επομένως ότι με βάση τα στοιχεία που οι Καθ' ων η αίτηση έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν έχει αποδειχθεί η θέση τους ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε κατά ικανοποιητικό τρόπο τα καθήκοντα της ως βοηθός στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών. Το ερώτημα που έπεται είναι κατά πόσο η άρνηση της Αιτήτριας να μετακινηθεί στο νέο Τμήμα ισοδυναμεί με άρνηση εκτέλεσης νόμιμης και λογικής εντολής των εργοδοτών της που ανάγετο σε συμπεριφορά με την οποία αφενός η Αιτήτρια έθεσε τον εαυτό της εκτός εργασίας και αφετέρου κλόνισε τη μεταξύ των μερών σχέση εμπιστοσύνης. Η εντολή που δόθηκε από τους Καθ' ων η αίτηση στην Αιτήτρια ήταν η μετακίνηση της από το τμήμα παροχή εταιρικών υπηρεσιών, στο τμήμα πωλήσεων, όπου με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, αλλά και το περιεχόμενο της επιστολής απόλυσης θα αναλάμβανε διαφορετικά καθήκοντα. Συνεπώς, προτού το Δικαστήριο καταλήξει στην τελική του απόφαση θα πρέπει να αποφανθεί επί των πιο κάτω ζητημάτων: - Κατά πόσο παρείχετο στους Καθ' ων η αίτηση το δικαίωμα να μετακινήσουν την Αιτήτρια σε άλλο τμήμα και να της αναθέσουν νέα καθήκοντα. - Στην περίπτωση που τους παρείχετο αυτό το δικαίωμα, κατά πόσο υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης, εξάσκησαν αυτό το δικαίωμα με βάση τις αρχές της καλής πίστης και εμπιστοσύνης που διέπουν τις συμβάσεις εργασίας και κατά πόσο η μη αποδοχή της θέσης ή η αποδοχή υπό κάποιες προϋποθέσεις δικαιολογείτο. Εκτενής αναφορά επί των νομικών αρχών που διέπουν το επίδικο αυτό θέμα γίνεται στην απόφαση L'Union National (Tourist & Sea Resorts) Limited ν. Γιώργος Χουλιώτης, ECLI:CY:AD:2015:A589, Πολιτική Εφεση 176/2010 ημερ. 10.9.2015, την οποία παραθέτουμε: «Με βάση τις αρχές του Κοινοδικαίου, ο εργοδοτούμενος έχει καθήκον να συμμορφώνεται με τις εντολές του εργοδότη του, και σε περίπτωση που αρνείται να υπακούσει, τότε αυτό ισοδυναμεί με άρνηση να εφαρμόσει τους όρους της σύμβασης εργοδότησής του και ο εργοδότης έχει δικαίωμα να τον απολύσει, χωρίς προειδοποίηση. Το καθήκον αυτό όμως περιορίζεται σε υπακοή νόμιμων και λογικών οδηγιών του εργοδότη (βλ. D.J.Lockton, Employment Law, Pelgrave Macmillan Law Masters, 5th Edition, σελ. 103, Chitty on Contracts, 27th Edition, Vol. II Specific Contracts σελ. 798, Avghi Constantinidou v. F.W. Woolworth & Co (Cyprus) Ltd

(1980)1 CLR 302). Με βάση την Αγγλική νομολογία, πέραν του ότι απαιτείται όπως η εντολή του εργοδότη είναι εντός του συμβατικού πλαισίου, νόμιμη και λογική, η άρνηση του εργοδοτούμενου πρέπει να είναι ηθελημένη ή εσκεμμένη, να γίνεται με πλήρη επίγνωση ότι αυτή η συμπεριφορά του θα οδηγήσει σε απόλυση και να του δοθεί η ευκαιρία να παρουσιάσει τη δική του εκδοχή (βλ. St. D. Anderman, "The Law of Unfair Dismissal", 3rd Edition, σελ. 190, J. Bowers, A Practical Approach to Employment Law, 7th Edition, Oxford University Press, σελ. 348). Περαιτέρω, η νομιμότητα της απόλυσης εξαρτάται από το κατά πόσο ο εργοδότης εφάρμοσε ορθά την αρχή της λογικότητας (reasonableness) δίδοντας την επίδικη εντολή στον εργοδοτούμενο. Συνακόλουθα, σε περιπτώσεις απόλυσης εργοδοτουμένου για ισχυριζόμενη εσκεμμένη ανυπακοή εντολής εργοδότη, όπως η παρούσα, το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσο η εντολή ήταν νόμιμη και εύλογη, αφού λάβει υπόψη κατά πόσο η εν λόγω εντολή ήταν εντός των συμβατικών πλαισίων της σύμβασης εργασίας και κατά πόσο αυτή ήταν λογικό να εκδοθεί υπό τις περιστάσεις και να απαιτείται από τον εργοδότη η συμμόρφωση με αυτή. Επίσης εξετάζει κατά πόσο ο εργοδοτούμενος είχε βάσιμους λόγους να αρνηθεί να συμμορφωθεί με την εντολή του εργοδότη. Αποτελεί εξυπακουόμενο όρο της σύμβασης εργασίας ότι η κάθε πλευρά δεν πρέπει να ενεργεί με τρόπο που θα βλάψει το κλίμα της μεταξύ τους αμοιβαίας πίστης και εμπιστοσύνης (mutual trust and confidence). Κατά συνέπεια, η δυνατότητα που έχει ο εργοδότης δυνάμει των όρων που προβλέπονται από τη σύμβαση εργασίας, πρέπει να ασκείται σύμφωνα με τις αρχές της καλής πίστης και εμπιστοσύνης που διέπουν τέτοιες συμβάσεις. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Union of Construction Allied Trades and Technicians v. Brian

(1980)Ι.R.L.R. 357: "There must be considered not only the nature of the order but the circumstances surrounding the giving of the order .. And also the reason for not carrying out the order." Η οποιαδήποτε αλλαγή στους όρους εργοδότησης του εργοδοτούμενου δεν μπορεί να γίνεται αυθαίρετα (βλ. Catamaran Cruises Ltd v. Williams

(1994)IRLR 386). Είναι νομολογιακά καθιερωμένο ότι ο εργοδότης πρέπει να καταδείξει ότι η αλλαγή αυτή έγινε για εύλογη αιτία η οποία πρέπει να υποστηρίζεται από στοιχεία. Το Δικαστήριο οφείλει να σταθμίζει το συμφέρον του εργοδότη να προβεί στην αλλαγή και του εργοδοτούμενου να μην την αποδεχτεί (βλ. Harvey on Industrial Relations and Employment Law - κάτω από τον υπότιτλο "Refusal to accept changes in terms and conditions").» Σχετική είναι η αναφορά που γίνεται στο σύγγραμμα του Δημήτρη Ζερδελή «Εργατικό Δίκαιο», 2006 όπου διαβάζουμε τα ακόλουθα: «Ο μονομερής προσδιορισμός των όρων εργασίας που επιχειρεί ο εργοδότης, βάσει του διευθυντικού δικαιώματος, πρέπει να υπηρετεί τους σκοπούς του δικαιώματος αυτού, δηλαδή την κατά το δυνατό καλύτερη αξιοποίηση της εργασίας και την προσφορότερη οργάνωση και λειτουργία της εκμετάλλευσης. Αν ο μονομερής προσδιορισμός της παροχής δεν αποβλέπει στην πραγματοποίηση των παραπάνω σκοπών αλλά στην ικανοποίηση κινήτρων που αποδοκιμάζει η έννομη τάξη (π.χ. εκδίκηση του εργαζόμενου κ.λ.π.) τότε δεν υπάρχει χρήση αλλά κατάχρηση του διευθυντικού δικαιώματος. Ο έλεγχος της καταχρηστικής άσκησης του διευθυντικού δικαιώματος υπόκειται, βασικά, στις ίδιες αρχές που υπόκειται και ο έλεγχος του εργοδότη, για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας. Όπως η άσκηση του δικαιώματος της καταγγελίας, έτσι και η άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος πρέπει να δικαιολογείται από το καλώς νοούμενο συμφέρον της επιχείρησης». Οι Καθ' ων η αίτηση στηρίζουν το δικαίωμα τους για μετακίνηση της Αιτήτριας σε άλλο τμήμα στον όρο (Χ) της σύμβασης απασχόλησης (Τεκ.1), όπου κάτω από τον τίτλο "Changes to Terms & Conditions" αναφέρονται τα ακόλουθα: "You must comply at all times with the Company's employment policies and procedures. The Company reserves the right to vary terms and condition of employment. You will be given reasonable notice of any such changes to your contractual of employment." Ερμηνεύοντας τον συγκεκριμένο όρο σε συνάρτηση με τους υπόλοιπους όρους της σύμβασης όπου προβλέπονται η θέση, οι όροι και τα καθήκοντα της Αιτήτριας, κρίνουμε ότι το δικαίωμα που παρείχετο στους Καθ' ων η αίτηση για μεταβολή των όρων και συνθηκών απασχόλησης της, περιορίζετο στην ανάθεση καθηκόντων που σχετίζοντο με τη θέση και τα κύρια καθήκοντα της. Κατά την κρίση μας ο συγκεκρι-μένος όρος δεν παρείχε στους Καθ' ων η αίτηση το δικαίωμα να τροποποιήσουν ή μεταβάλουν μονομερώς τα καθήκοντα της Αιτήτριας με τη μετακίνηση της σε άλλη θέση και σε άλλα εργασιακά καθήκοντα και δη υποδεέστερα των καθηκόντων που ασκούσε από τη συμβατικά προβλεπόμενη θέση που κατείχε. Και ενώ οι Καθ' ων η αίτηση διατείνονται ότι τους παρείχετο αυτό το συμβατικό δικαίωμα, εν τούτοις αγνοούν την επιφύλαξη του πιο πάνω συμβατικού όρου ότι θα έπρεπε να δοθεί εύλογη προειδοποίηση στην Αιτήτρια για τυχόν αλλαγές στη σύμβαση εργασίας της, κάτι που δεν έπραξαν. Αντίθετα με την άρνηση της Αιτήτριας να αποδεχθεί ανεπιφύλακτα την απόφαση τους, προχώρησαν άμεσα στην απόλυση της. Καθοδηγούμενοι λοιπόν από τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές και δη ότι ο έλεγχος της καταχρηστικής άσκησης του διευθυντικού δικαιώματος υπόκειται, βασικά, στις ίδιες αρχές που υπόκειται και ο έλεγχος του εργοδότη, για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, κρίνουμε ότι και στην προκείμενη περίπτωση η απόφαση των Καθ' ων η αίτηση, να μετακινήσουν την Αιτήτριας στο τμήμα πωλήσεων και να της αναθέσουν καθήκοντα διαφορετικά απ' αυτά που εκτελούσε ως βοηθός στο τμήμα παροχής εταιρικών υπηρεσιών, θα πρέπει να μπορεί να βρίσκεται μέσα στα πλαίσια των λογικών αντιδράσεων ενός λογικού εργοδότη. Συνεπώς για να μπορέσει το Δικαστήριο να καταλήξει εάν η εντολή μετακίνησης της Αιτήτριας στο νέα τμήμα ήταν λογική υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περίπτωσης, θα πρέπει να εξετάσει εάν η εν λόγω απόφαση ήταν δικαιολογημένη υπό το φως των γεγονότων της υπόθεσης και δεν έγινε αυθαίρετα. Διαφορετική προσέγγιση θα σήμαινε ότι ο κάθε εργοδότης θα μπορούσε χωρίς λόγο να αλλάζει τα καθήκοντα και τη θέση εργασίας εργοδοτού-μενου και να αποφασίζει την απόλυση του σε περίπτωση που αυτός δεν αποδέχεται, επικαλούμενος ανυπακοή σε εντολή του. Ο λόγος που προέβαλαν οι Καθ' ων η αίτηση για τη μετάθεση της Αιτήτριας ήταν η μη ικανοποιητική εκτέλεση των καθηκόντων της, θέση η οποία δεν έχει αποδειχθεί. Περαιτέρω, η σύμβαση εργοδότησης της Αιτήτριας δεν παρείχε στους Καθ' ων η αίτηση το δικαίωμα για μονομερή αλλαγή των όρων και συνθηκών απασχόλησης της, κάτι που οι Καθ' ων η αίτηση έπραξαν χωρίς επίσης να δώσουν στην Αιτήτρια τη συμβατικά προβλεπόμενη εύλογη προειδοποίηση για τη συγκεκριμένη αλλαγή. Ως επακόλουθο κρίνουμε ότι η Αιτήτρια δεν παρέβηκε οποιαδήποτε νόμιμη και λογική εντολή των Εργοδοτών της που θα κλόνιζε τη μεταξύ τους σχέση εμπιστοσύνης και θα δικαιολογούσε σε τελικό στάδιο τον τερματισμό της απασχόλησης της. Υπό το φως επομένως όλων των πιο πάνω ευρημάτων και συμπερασμάτων μας, ομόφωνα καταλήγουμε ότι οι Καθ' ων η αίτηση παράνομα και αδικαιολόγητα τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας. Κατάληξη Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Η αποζημίωση εργοδοτούμενου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας αυτής ορίζεται από το ίδιο άρθρο του Νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ορισμένοι παράγοντες που είναι οι ακόλουθοι: (α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου (β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου Ευθύς εξ αρχής θα πρέπει να πούμε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ως προς το αποτέλεσμα που θα καταλήξει ή το ποσό που θα επιδικάσει υπό μορφή αποζημίωσης, κρίνεται με βάση τα ενώπιον του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Σε καμία περίπτωση το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να καταλήξει σε εύλογο αποτέλεσμα. Από τα γεγονότα της υπόθεσης προκύπτει ότι η Αιτήτρια εργάστηκε στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση για σχεδόν επτά συναπτά έτη και λάμβανε για σκοπούς αποζημίωσης €353,36 εβδομαδιαίως. Λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση της, όπως τις παραθέτουμε ανωτέρω, τα ημερο-μίσθια της, την περίοδο απασχόλησης της, το νεαρό της ηλικίας της (32 χρόνων κατά τον ουσιώδη χρόνο) ως και το γεγονός ότι δεν εξηύρε νέα εργασία, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογο να της επιδικάσουμε ως αποζημίωση, το ποσό των €5.477,08 που αντιστοιχεί με τις απολαβές 15,5 βδομάδων. Εκδίδεται επομένως απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση για το ποσό των €5.477,08 με νόμιμο τόκο μέχρι τελικής εξόφλησης. Περαιτέρω επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση το ποσό των €1300 ως δικηγορικά έξοδα πλέον νόμιμο τόκο πλέον Φ.Π.Α. (υπ)..................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ Π. Φιλίππου, Μέλος Α. Ψηλογένης, Μέλος ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο