ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛ ν. RPS PROMOTIONS PLC, Αρ. Υπόθεσης: 379/2013, 31/1/2017

(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67), όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο 6/73, (ο «Νόμος»), προβλέπει ότι «Καθ' οιανδήποτε ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών διαδικασίαν ο υπό εργο-δότου τερματισμός απασχολήσεως του εργοδοτούμενου τεκμαίρεται, μέχρις αποδεί-ξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Επίσης, με βάση το άρθρο 12

(1)του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου (Ν.35(Ι)/2007), ως έχει διαμορφωθεί από τον Τροποποιητικό Νόμο 200(Ι)/2012, ο εργοδότης οφείλει να τηρεί αρχεία στα οποία να φαίνονται, για κάθε εργοδοτούμενο τα στοιχεία με τον ακαθάριστο και τον καθαρό μισθό του, συμπεριλαμβανομένων των τυχόν αποκοπών που έγιναν στο μισθό και τους λόγους για τους οποίους έγιναν οι αποκοπές αυτές. Στην Παράγραφο 3 του ιδίου άρθρο, προβλέπεται ότι το βάρος της απόδειξης για την καταβολή του μισθού σε εργοδοτούμενο φέρει ο εργοδότης. Συνεπώς, στους Καθ' ων η αίτηση απόκειται από τη μια να ανατρέψουν το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξουν ότι δικαιολογημένα τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας και από την άλλη να αποδείξουν ότι κατέβαλαν στην Αιτήτρια όλα τα ημερομίσθια που της όφειλαν μέχρι την ημέρα της απόλυσης. Προς απόδειξη των πιο πάνω, κατέθεσε για τους Καθ' ων η αίτηση ο γενικός διευθυντής και μέτοχος τους κ. Ειρηναίος Χατζηβασίλη. Κατέθεσε επίσης η Αιτήτρια. Παράλληλα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια διάφορα έγγραφα, στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας. Μαρτυρία Ο κ. Χατζηβασίλη, αναφέρθηκε κατ' αρχάς στην περίοδο απασχόλησης και στα καθήκοντα που εκτελούσε η Αιτήτρια ως εργάτρια. Ακολούθως, αφού επανέλαβε τους λόγους που προβάλλονται στην επιστολή απόλυσης και στους γενικούς λόγους εμφάνισης, ισχυρίστηκε ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε με ικανοποιητικό τρόπο τα καθήκοντα και την εργασία της με αποτέλεσμα οι Καθ' ων η αίτηση να προβούν σε διάφορες προφορικές και γραπτές παραστάσεις. Ισχυρίστηκε συγκεκριμένα ότι, στις 15.12.12 η Αιτήτρια δέχθηκε γραπτές και προφορικές συστάσεις, για λάθος που έγινε σε παραγγελία και στην εκτύπωση της, με συνέπεια να ζημιώσει η Εταιρεία. Γραπτές και προφορικές συστάσεις δέχθηκε η Αιτήτρια και στις 23.1.13 γιατί δεν πακετάρισε σωστά την παραγγελία με συνέπεια να παραπονεθεί ο πελάτης, στις 5.1.13 όταν μαζί με συνάδελφο της πακέταραν αντικείμενα με λάθος αριθμό και χρώμα και στις 5.2.13 όταν δεν εκτέλεσε σωστά ακόμα μια παραγγελία μαζί με συνάδελφο της με συνέπεια να παραπονεθεί επίσης ο πελάτης. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι για όλα τα πιο πάνω περιστατικά δόθηκε στην Αιτήτρια η ευκαιρία να τοποθετηθεί, να βελτιώσει τη δουλειά της και να συμμορφωθεί. Ενώ ομολόγησε ότι η Αιτήτρια εκτελούσε τις παραγγελίες μαζί με άλλους υπαλλή-λους της Εταιρείας και όχι από μόνη της, εν τούτοις ισχυρίστηκε ότι για τα πιο πάνω περιστατικά αντίστοιχες παρατηρήσεις έγιναν και σε συνάδελφο της ο οποίος συμμορφώθηκε και παρέμεινε στην εργασία του, σε αντίθεση με την Αιτήτρια που έδειχνε αδιαφορία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι στην Αιτήτρια δόθηκε προειδοποίηση δύο μηνών και της πληρώθηκαν όλα τα ημερομίσθια για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο

1. Συγκεκρι-μένα ισχυρίστηκε ότι της πληρώθηκαν τα ημερομίσθια του μηνός Μαρτίου 2013 με δύο επιταγές των €200 και €300 αντίστοιχα και αναλογία για τον μήνα Απρίλιο 2013 το ποσό των €250 σε μετρητά. Αναφορικά με τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι, η απόλυση της σχετιζόταν με τη συντεχνιακή δράση και οργάνωση της, ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι οι Καθ' ων η αίτηση ουδέποτε απαγόρευσαν σε εργοδοτούμενους τους να γίνουν μέλη συντεχνίας, επαναλαμβάνοντας ότι η απόλυση της Αιτήτριας οφείλετο αποκλειστικά σε δικό της λάθος. Ενώ παραδέχθηκε ότι μέχρι το 2011 οι Καθ' ων η αίτηση κατέβαλλαν στο προσωπικό 13ο μισθό, εν τούτοις ισχυρίστηκε ότι λόγω μεγάλων προβλημάτων που αντιμετώπι-ζαν και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν, έγινε συνάντηση με όλο το προσωπικό και αποφασίστηκε, αρχικά σε προφορικό επίπεδο και κατόπιν γραπτώς, ότι για το 2012 δεν θα καταβαλλόταν 13ος μισθός. Η Αιτήτρια, όπως ισχυρίστηκε, συμφώνησε προφορικά, όπως και το υπόλοιπο προσωπικό αλλά, σε κατοπινό στάδιο δεν τίμησε την προφορική συγκατάθεση της. Ερωτηθείς κατά την αντεξέταση, γιατί για τον μήνα Μάρτιο 2013 κατεβλήθη στην Αιτήτρια το ποσό των €500 αντί €750 που ήταν οι πραγματικές απολαβές της, ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι τόσο η Αιτήτρια όσο και οι υπόλοιποι εργοδοτούμενοι της Εταιρείας προσέφεραν, για τους πρώτους μήνες του χρόνου, μερική απασχόληση είτε μέχρι το μεσημέρι είτε μερικές μέρες της βδομάδας και αυτός ήταν ο λόγος που της καταβλήθηκε μειωμένος μισθός. Το ίδιο ισχυρίστηκε και για τον μήνα Απρίλιο 2013 επιμένοντας ότι στην Αιτήτρια κατεβλήθη σε μετρητά το ποσό των €
2. Αναφορικά με τις προειδοποιητικές επιστολές ισχυρίστηκε ότι δόθηκαν στην Αιτήτρια κατά την ημερομηνία που αναγράφεται στην κάθε επιστολή. Ερωτηθείς εάν και τα γεγονότα που αναγράφονται στην κάθε επιστολή συνέπιπταν με την αναγραφόμενη ημερομη-νία, ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι αυτό έγινε στις προηγούμενες μέρες γιατί μια παραγγελία όταν τελειώσει και παραδοθεί περνούν κάποιες μέρες μέχρι ο πελάτης να παραπονεθεί. Αφού του υποδείχτηκαν τα όσα ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του, ισχυρίστηκε ότι το κάθε γεγονός έγινε κατά ή περί την αναγραφόμενη ημερομηνία. Ακολούθως αφού υπεβλήθη στον μάρτυρα ότι οι επιστολές δόθηκαν όλες μαζί στην Αιτήτρια λίγο πριν τον τερματισμό της απασχόλησης της και ότι σε κάποιες ημερο-μηνίες που φέρουν οι επιστολές η Αιτήτρια δεν εργαζόταν με βάση τα προγράμματα εργασίας, ο μάρτυρας αρκέστηκε να πει ότι δεν θυμάται και ότι το πιο πιθανόν είναι να δόθηκαν την ημερομηνία που αναγράφει η κάθε επιστολή, την προηγούμενη ή την επομένη. Ακολούθως, ενώ επικαλέστηκε τη μαρτυρία άλλων υπαλλήλων που έλαβαν κι αυτοί προειδοποιητικές επιστολές, ερωτηθείς αν οι Καθ' ων η αίτηση απέλυσαν και άλλο υπάλληλο λόγω συμπεριφοράς ή μη ικανοποιητικής εκτέλεσης των καθη-κόντων του, ο μάρτυρας δεν έδωσε καμία συγκεκριμένη απάντηση, λέγοντας ότι τη συγκεκριμένη στιγμή δεν μπορούσε να απαντήσει. Για την επιστολή απόλυσης ισχυρίστηκε ότι πιθανόν να δόθηκε στην Αιτήτρια από τον ίδιο ή την κοπέλα του λογιστηρίου. Ερωτηθείς εάν πριν δοθεί η επιστολή στην Αιτήτρια την κάλεσε για να συζητήσει μαζί της το θέμα της απόλυσης, αρκέστηκε να πει ότι δεν θυμάται και πρέπει να το συζήτησαν. Αφού του υπεβλήθη ότι η επιστολή δόθηκε στην Αιτήτρια από τον ίδιο προσωπικά στις 20.2.13, μετά που αρνήθηκε να υπογράψει ότι δεν θα διεκδικούσε 13ο μισθό, ο μάρτυρας διαφώνησε ισχυριζόμενος ότι για το 2011 η Αιτήτρια είχε υπογράψει. Ενώ ισχυρίστηκε ότι η Αιτήτρια θυμήθηκε να διεκδικήσει 13ο μισθό όταν της δόθηκε η επιστολή απόλυσης, σε ερώτηση εάν για το θέμα του 13ου μισθού πήγε να τον δει αντιπροσωπεία εργαζομένων τους οποίους δεν δέχθηκε, ο μάρτυρας αρνήθηκε όπως επίσης αρνήθηκε ότι δεν επέτρεψε στην Αιτήτρια να γραφτεί σε συντεχνία. Σύμφωνα με την Αιτήτρια στους Καθ' ων η αίτηση απασχολείτο με εκτυπώσεις και πακεταρίσματα. Όλες οι προειδοποιητικές επιστολές ισχυρίστηκε ότι της δόθηκαν στις 8.2.13 και ότι με την παράδοση τους ανέγραψε στην καθεμιά τα σχόλια της. Επίσης την ίδια ώρα ζήτησε από τη λογίστρια κα Άννα Ψύλλου, που ήταν παρούσα, να την εφοδιάσει με φωτοαντίγραφο των επιστολών. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι στις 5.1.13, ημερομηνία που φέρει μια εκ των επιστολών, απουσίαζε από την εργασία της. Αναφορικά με τον 13ο μισθό ενώ ισχυρίστηκε ότι για το 2011 καταβλήθηκε κανονικά σ' όλο το προσωπικό, γεγονός που προκύπτει και από την κατάσταση αποδοχών της, τον Ιούνιο 2012 ενημερώθηκε από τον κ. Χατζηβασίλη ότι τον Δεκέμβριο δεν θα διδόταν 13ος μισθός, κάτι που η ίδια δεν αποδέχθηκε, λέγοντας του ότι θα έβλεπαν πρώτα πως θα εξελισσόταν η δουλειά και τότε θα του απαντούσε. Στις αρχές Δεκέμβριου ομάδα εργαζομένων ζήτησε να συζητήσει μαζί του το θέμα του 13ου μισθού και αυτός ηρνήθη να τους δεχθεί. Στις 22.12.12 η ίδια επισκέφτηκε το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων και η εκεί λειτουργός της ανέφερε ότι ο εργοδότης δικαιούται να καταβάλει τον 13ο μισθό μέχρι την αρχή του χρόνου. Τη συμβούλεψε επίσης όπως οργανωθούν σε συντεχνία για να διεκδικήσουν τα δικαιώματα τους. Τόσο η ίδια όσο και δύο άλλοι συνάδελφοι της επισκέφτηκαν τον συντεχνιακό Γ. Κασιούρη και αφού γράφτηκαν ως μέλη της ΣΕΚ, έλαβαν τις διαβεβαιώσεις του ότι θα χειριζόταν ο ίδιος το όλο θέμα. Έκτοτε, από τον Ιανουάριο που εντάχθηκε στη συντεχνία και μέχρι την απόλυση της, επανειλημμένως ο κ. Χατζηβασίλη την απειλούσε και της ασκούσε ψυχολογική πίεση ότι θα τερμάτιζε την απασχόληση της εάν δεν συγκατατίθετο γραπτώς στη μη διεκδίκηση 13ου μισθού, κάτι που η ίδια ηρνείτο να πράξει. Η επιστολή απόλυσης, ανέφερε ότι της δόθηκε από τον κ. Χατζηβασίλη στις 20.2.13, λέγοντας της ότι δεν του άφηνε άλλο περιθώριο για τον λόγο ότι διεκδικούσε τον 13ο μισθό. Πλην τούτου σε καμία περίπτωση δεν της έδωσε περαιτέρω εξηγήσεις για την απόλυση της. Τέλος αρνείται ότι της κατεβλήθη σε μετρητά το ποσό των €250, λέγοντας ότι δεν πήρε τέτοια χρήματα. Αντεξεταζόμενη επέμενε ότι όλες οι προειδοποιητικές επιστολές της δόθηκαν την ίδια ημέρα και ότι αυθημερόν τις απέστειλε στον κ. Κασιούρη. Σημείωσε μάλιστα ότι προτού ενταχθεί στη συντεχνία δεν δέχθηκε καμιά γραπτή ή προφορική παρατή-ρηση από τους Εργοδότες της. Ερωτηθείσα εάν ο κ. Χατζηβασίλη της απαγόρευσε να γίνει μέλος της συντεχνίας, διευκρίνισε ότι κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνία που είχε ο συντεχνιακός με τον κ. Χατζηβασίλη, ο τελευταίος την κάλεσε στο γραφείο του και της άσκησε ψυχολογική πίεση για τον 13ο μισθό λέγοντας της ότι δεν θα επέτρε-πε σε κανένα συντεχνιακό να του πει τι θα έκανε στην Εταιρεία του. Περαιτέρω αφού της υποδείχθηκε ως οξύμωρο ότι ο συνάδελφος της που είναι μέλος της συντεχνίας παρέμεινε εργαζόμενος των Καθ' ων η αίτηση, ανέφερε ότι μετά που οργανώθηκαν σε συντεχνία, ο κ. Χατζηβασίλη τύπωσε κάποια έγγραφα ζητώντας να τα υπογρά-ψουν ότι δεν ήθελαν τον 13ο μισθό. Οι δύο συνάδελφοι της που έγιναν μέλη της συντεχνία, κάτω από πίεση συμφώνησαν να υπογράψουν σε αντίθεση με την ίδια που επέμεινε στη θέση της. Τέλος, αφού της υπεβλήθη ότι για τον μήνα Απρίλιο 2013 της καταβλήθηκε σε μετρητά το ποσό των €250, γιατί οι τράπεζες ήταν κλειστές και οι Καθ' ων η αίτηση ήθελαν να τη βοηθήσουν, η Αιτήτρια επέμενε ότι δεν πήρε αυτό το ποσό. Ανάλυση Παρακολουθήσαμε με ιδιαίτερη προσοχή τόσο τον μάρτυρα των Καθ' ων η αίτηση όσο και την Αιτήτρια να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου και με την ίδια προσοχή εξετάσαμε και τη μαρτυρία τους, έχοντας συνεχώς κατά νου τις έγγραφες προτάσεις, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας, τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αφορούν την υπόθεση, καθώς και τα επιχειρήματα των ευπαιδεύτων συνηγό-ρων. Μέσα από τη μαρτυρία του κ. Χατζηβασίλη προβάλλεται ως μοναδικός λόγος απόλυσης της Αιτήτριας η μη σωστή διεκπεραίωση των καθηκόντων της. Υπόβαθρο στήριξης του προβαλλόμενου λόγου, αποτέλεσαν οι προειδοποιητικές προς την Αιτή-τρια επιστολές ημερ. 15.12.2012 (Τεκ.1), 23.1.2013 (Τεκ.2), 5.1.2013 (Τεκ.3) και 5.2.2013 (Τεκ.4), το περιεχόμενο των οποίων ο μάρτυρας επανέλαβε με την προφο-ρική μαρτυρία του. Μελετώντας το περιεχόμενο των εν λόγω επιστολών διαπιστώνουμε κατ' αρχάς ότι τα διαφορά γεγονότα που επικαλούνται οι Καθ' ων η αίτηση, δεν αφορούν αποκλει-στικά την Αιτήτρια, καθώς δεν ενεργούσε από μόνη της αλλά πάντοτε με οδηγίες των προϊσταμένων της και σε συνεργασία με άλλους συναδέλφους της. Συγκεκριμένα, από το περιεχόμενο των εν λόγω επιστολών και τις εξηγήσεις που έδωσε η ίδια η Αιτήτρια, με την παραλαβή τους, διαπιστώνουμε ότι: - η εκτύπωση στην παραγγελία Rodos Hotel ως η επιστολή ημερ. 15.12.2012 (Τεκ.1) έγινε κατόπιν οδηγιών του υπευθύνου της κ. Μάριου Χριστοδούλου, - το πακετάρισμα στην παραγγελία Φωτεινή Ιωαννίδου ως η επιστολή ημερ. 23.1.2013 (Τεκ.2) έγινε από άλλη υπάλληλο ονόματι Άννα και η Αιτήτρια ενέγραψε απλώς την κάρτα, - το πακετάρισμα ως η επιστολή ημερ. 5.1.2013 (Τεκ.3) έγινε από την Αιτήτρια και τρεις άλλους υπαλλήλους και, - η εκτύπωση και το πακετάρισμα ως η επιστολή ημερ. 5.2.2013 (Τεκ.4) έγινε από την Αιτήτρια και τον υπεύθυνο της κ. Μάριο Χριστοδούλου. Ο κ. Χατζηβασίλη, κατά την κυρίως εξέταση του, ενώ παραδέχθηκε ότι η Αιτήτρια δεν ήταν αποκλειστικά υπεύθυνη για όλα όσα της επιρρίπτονταν με τις εν λόγω προειδοποιητικές επιστολές, εν τούτοις ισχυρίστηκε ότι αντίστοιχες παρατηρήσεις έγιναν και σε συνάδελφο της Αιτήτριας ο οποίος συμμορφώθηκε και παρέμεινε στην Εταιρεία, χωρίς ωστόσο να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε λεπτομερή ή συγκεκριμένα στοιχεία που θα επιβεβαίωναν τη θέση του. Και ενώ επίσης ισχυρί-στηκε ότι η Αιτήτρια έδειχνε συνεχώς αδιαφορία, εν τούτοις οφείλουμε να παρατη-ρήσουμε ότι πέραν των πιο πάνω προειδοποιητικών επιστολών, στην Αιτήτρια δεν φαίνεται να έγιναν οποιεσδήποτε άλλες γραπτές ή προφορικές παρατηρήσεις ή συστάσεις για αδιαφορία ή μη σωστή εκτέλεση των καθηκόντων της. Πολύ περισσό-τερο μάλιστα οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι πλην των ως άνω προειδοποιητικών επιστολών, η Αιτήτρια κατά την επταετή παρουσία της στους Καθ' ων η αίτηση δεν δέχθηκε καμία γραπτή ή προφορική παρατήρηση. Διαφορά μαρτυρίας εκδηλώθηκε μεταξύ της Αιτήτριας και του κ. Χατζηβασίλη και ως προς τον χρόνο που οι εν λόγω προειδοποιητικές επιστολές κοινοποιήθηκαν στην Αιτήτρια. Ενώ ο τελευταίος ισχυρίστηκε ότι δόθηκαν στην Αιτήτρια κατά ή περί την ημερομηνία που αναγράφεται στην κάθε επιστολή, η ίδια ωστόσο ισχυρίστηκε ότι δόθηκαν όλες μαζί στις 8.2.
3. Θα πρέπει να παρατηρήσουμε ότι η θέση της Αιτήτριας δεν επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο των εν λόγω επιστολών, καθώς ούτε και η ίδια επισήμανε γραπτώς κάτι τέτοιο κατά τον χρόνο παραλαβή τους. Περαιτέρω δεν συνάδει ούτε και με τους γενικούς λόγους της Αίτησης, που ενώ γίνεται αναφορά σε προειδοποιητικές επιστολές που οι Καθ' ων η αίτηση άρχισαν να επιδίδουν στην Αιτήτρια εντούτοις, δεν τίθεται κανένας ισχυρισμός ότι οι εν λόγω επιστολές της παραδόθηκαν όλες μαζί την ίδια μέρα. Διαφορετική ήταν η θέση της Αιτήτριας και ως προς λόγους που οδήγησαν τους Καθ' ων η αίτηση στην απόφαση να τερματίσουν την απασχόληση της. Απορρίπτοντας τα όσα ο μάρτυρας των Καθ' ων η αίτηση έθεσε με τη μαρτυρία του, ισχυρίστηκε ότι οι λόγοι τερματισμού σχετίζονταν άμεσα με τη συντεχνιακή της δράση και την άρνηση της να συγκατατεθεί στη μη καταβολή 13ου μισθού για το έτος
4. Όσον αφορά το μέρος αυτό της μαρτυρίας δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι τα όσα με σταθερότητα, απλότητα και σαφήνεια κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου η Αιτήτρια ανταποκρί-νονται πλήρως στην αλήθεια, σε αντίθεση με αυτά που κατέθεσε ο κ. Χατζηβασίλη, και στα οποία εμπεριέχονται ουσιαστικές αντιφάσεις και ασάφειες. Από τη μαρτυρία της Αιτήτριας προκύπτει ότι για το 2012 οι Καθ' ων η αίτηση δεν κατέβαλαν 13ο μισθό στο προσωπικό τους, γεγονός που υποστήριξε κατά την κυρίως εξέταση του και ο κ. Χατζηβασίλη. Επίσης ο εν λόγω μάρτυρας δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι στα μέσα του 2012 ζήτησε από την Αιτήτρια να μη διεκδικήσει 13ο μισθό, αφού, κατά την αντεξέταση του, δεν έδωσε οποιαδήποτε ουσιαστική απάντηση παρά μόνο αρκέστηκε να πει ότι δεν θυμόταν. Αδιαμφισβήτητη παρέμεινε επίσης η θέση της Αιτήτριας, ότι ουδέποτε συγκατατέθηκε στη μη καταβολή 13ου μισθού και ότι προς διεκδίκηση των δικαιωμάτων της ενεγράφη μέλος συντεχνίας μαζί με δύο άλλους συναδέλφους της. Ερωτηθείσα κατά την αντεξέταση της, εάν η θέση της ότι απολύθηκε λόγω της συντεχνιακή της δράσης, είναι λογικά αντιφατική με το γεγονός ότι οι δύο άλλοι υπάλληλοι που εκδήλωσαν την ίδια συμπεριφορά συνέχισαν να εργοδοτούνται από τους Καθ' ων η αίτηση, η Αιτήτρια χωρίς κανένα δισταγμό διευκρίνισε ότι οι δύο άλλοι υπάλληλοι, κάτω από την πίεση του κ. Χατζηβασίλη, συμφώνησαν εν τέλει να μην διεκδικήσουν 13ο μισθό για το 2012, θέση που δεν αμφισβητήθηκε καθώς δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε αντίθετη εκδοχή. Σε αντίθεση με την Αιτήτρια, ο κ. Χατζηβασίλη στην προσπάθεια του να συσκοτίσει τα γεγονότα της υπόθεσης περιέπεσε σε ουσιαστικές αντιφάσεις αποφεύγοντας να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε λεπτομερή στοιχεία που θα συνέβαλ-λαν στην υποστήριξη των θέσεων της Αιτήτριας. Ενδεικτικά, ενώ κατά την κυρίως εξέταση του δήλωσε κατηγορηματικά ότι μέχρι το 2011 οι Καθ' ων η αίτηση κατέ-βαλλαν στο προσωπικό τους 13ο μισθό και ότι η Αιτήτρια συμφώνησε προφορικά στη μη διεκδίκηση του, όπως και το υπόλοιπο προσωπικό, εν τούτοις κάτω από το βάρος της αντεξέτασης πρόβαλε μια εντελώς διαφορετική εκδοχή, ισχυριζόμενος ότι 13ος μισθός δεν δόθηκε ούτε το 2011 και ότι για τα προηγούμενα έτη η Αιτήτρια είχε υπογράψει και σχετικό έντυπο που υπογραφόταν κάθε χρόνο ότι δεν θα διεκδικούσε 13ο μισθό όπως και οι υπόλοιποι συνάδελφοι της. Σε υποβολή ότι ο λόγος που απολύθηκε η Αιτήτρια ήταν γιατί δεν συμφώνησε στη μη διεκδίκηση 13ου μισθού για το 2012, ο μάρτυρας αρκέστηκε να πει ότι αυτή η τοποθέτηση δεν ισχύει για το λόγο ότι την ίδια συμφωνία και την ίδια συζήτηση είχαν και τα προηγούμενα χρόνια και δεν υπήρχε τέτοιο ενδεχόμενο. Επίσης ότι η Αιτήτρια θυμήθηκε να διεκδικήσει τον 13ο μισθό όταν της επιδόθηκε η επιστολή απόλυσης, θέσεις που δεν ευσταθούν, καθώς για τα προηγούμενα έτη καταβαλλόταν κανονικά 13ος μισθός και συνεπώς ουδέποτε υπήρξε τέτοια συζήτηση ή συμφωνία. Περαιτέρω οι προσπάθειες της Αιτήτριας για εξασφάλιση του 13ου μισθού για το 2012, κατέστησαν φανερές με την εγγραφή της ως μέλος συντεχνίας, με όλα τα επακόλουθα και όχι με τη λήψη της επιστολής απόλυσης. Διάσταση μαρτυρίας εκδηλώθηκε και ως προς τις αυτοτελείς αξιώσεις της Αιτήτριας, η οποία πέραν του 13ου μισθού για το 2012 και αναλογίας για το 2013, διεκδικεί μισθούς ή υπόλοιπα μισθών για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο
5. Κοινή είναι η θέση των μερών ότι για τον μήνα Μάρτιο καταβλήθηκε στην Αιτήτρια το συνολικό ποσό των €500 με δύο επιταγές της Ελληνικής Τράπεζας ημερ. 12.4.2013 και 26.4.
6. Ενώ οι Καθ' ων η αίτηση ισχυρίζονται ότι για τον μήνα Απρίλιο κατέβαλαν σε μετρητά το ποσό των €250 και ότι με την καταβολή των πιο πάνω ποσών έχουν διευθετηθεί όλες οι αξιώσεις της Αιτήτρια για δεδουλευμένα ημερομίσθια, η Αιτήτρια ωστόσο διαφωνεί και αξιώνει ποσό €250 ως υπόλοιπο μισθού για τον μήνα Μάρτιο και ποσό €500 ως αναλογία για τον μήνα Απρίλιο, αρνούμενη ότι της κατεβλήθη το ποσό των €250 σε μετρητά. Αξιολογώντας το μέρος αυτό της μαρτυρίας οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι τα όσα παρέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ο κ. Χατζηβασίλη, ότι η Αιτήτρια και οι υπόλοιποι εργοδοτούμενοι προσέφεραν για τους πρώτους μήνες του χρόνου μερική απασχόληση, είτε μέχρι το μεσημέρι είτε μερικές μέρες της βδομάδας και ότι αυτός ήταν ο λόγος που της καταβλήθηκε μειωμένος μισθός, δεν συνάδουν με τις έγγραφες προτάσεις των Καθ' ων η αίτηση. Περαιτέρω έχοντες οι Καθ' ων η αίτηση το βάρος απόδειξης, αναφορικά με την καταβολή των μισθών της Αιτήτριας, ως οι ίδιοι διατεί-νονται, δεν παρέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία που έτειναν να καταδείξουν ότι συμμορφώθηκαν με τις μισθολογικές τους υποχρεώσεις προς την Αιτήτρια και ότι ουδέν άλλο ποσό της οφείλουν. Τόσο η θέση του μάρτυρα, ότι κατέβαλαν στην Αιτήτρια ολόκληρο τον μισθό που της αναλογούσε για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, με βάση τον κατ' ισχυρισμό μειωμένο χρόνο απασχόλησης της, όσο και η καταβολή ποσού €250 σε μετρητά, παρέμειναν μετέωρες καθώς δεν υποστηρίζονται από οποιαδήποτε πειστικά στοιχεία που οι ίδιοι ως εργοδότες, έχοντες το βάρος απόδειξης, όφειλαν να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου. Για όλα τα πιο πάνω αλλά και της εντύπωσης που δημιουργήσαμε για τον μάρτυρα των Καθ' ων η αίτηση ενόσω αυτός κατέθετε ενώπιον του στο Δικαστηρίου, κρίνουμε ότι δεν είπε όλη την αλήθεια. Ως επακόλουθο δεν δεχόμαστε τη μαρτυρία του και την απορρίπτουμε σε όσα σημεία είναι αντίθετη με αυτή της Αιτήτριας. Αποδεχόμαστε λοιπόν, τη μαρτυρία της Αιτήτριας ως ειλικρινή και αξιόπιστη και ως αποδίδουσα πλήρως την αλήθεια και ανάλογα είναι τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Έχοντας καταλήξει όπως πιο πάνω, προχωρούμε στην εξέταση των τεθέντων ερωτημάτων: (α) εάν, δηλαδή, η απόφαση τερματισμού της απασχόλησης της Αιτήτριας ήταν ή όχι δικαιολογημένη, (β) εάν και κατά πόσο η Αιτήτρια δικαιούται στην καταβολή δεδουλευμένων ημερομισθίων και 13ου μισθού ως η αιτούμενες αξιώσεις της. Νομική Πτυχή Οι λόγοι που δικαιολογούν την απόλυση εργοδοτούμενου και κατά συνέπεια απαλλάσσουν τον εργοδότη από την καταβολή οποιασδήποτε αποζημίωσης, αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 5 του Νόμου. Σύμφωνα με τα εδάφια (α), (ε) και (στ) του συγκεκριμένου άρθρου: «
7. Τερματισμός απασχολήσεως δι΄ οιονδήποτε των ακολούθων λόγων δεν παρέχει δικαίωμα εις αποζημίωσιν: (α) Όταν εργοδοτούμενος παραλείπη να εκτελέση την εργασία του κατ' ευλόγως ικανοποιητικόν τρόπον: Νοείται ότι προσωρινή ανικανότης προς εργασίαν οφειλόμενη εις ασθένειαν, βλάβην, τοκετόν ή νόσον δεν θεωρείται ως εμπίπτουσα εντός της παραγράφου ταύτης: (β).............................................................................................................................................................................. (γ).............................................................................................................................................................................. (δ).............................................................................................................................................................................. (ε) Όταν ο εργοδοτούμενος επιδεικνύη τοιαύτην διαγωγήν ώστε να καθιστά εαυτόν υποκείμενον εις απόλυσιν άνευ προειδοποιήσεως. Νοείται ότι όταν ο εργοδότης δεν ασκεί το δικαίωμα του προς απόλυσιν εντός λογικού χρονικού διαστήματος από του γεγονότος το οποίον του παρέσχε το δικαίωμα τούτο, θεωρείται ούτος ως εγκαταλείψας το δικαίωμα του να απολύση τον εργοδοτούμενον. (στ) Άνευ επηρεασμού της γενικότητας τη αμέσως προηγούμενης παραγράφου, τα ακόλουθα δύνανται, μεταξύ άλλων, να αποτελέσωσι λόγον απολύσεως άνευ προειδοποιήσεως, λαμβανομένων υπ' όψιν όλων των περιστατικών της περιπτώσεως: (i) διαγωγή εκ μέρους του εργοδοτουμένου η οποία καθιστά σαφές ότι η σχέσις εργοδότου και εργοδοτουμένου δεν δύναται ευλόγως να αναμένηται όπως συνεχισθή (ii) διάπραξιν σοβαρού παραπτώματος υπό του εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει των καθηκόντων του (iii) διάπραξιν ποινικού αδικήματος υπό του εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει του καθήκοντος του, άνευ της ρητής ή σιωπηράς συγκαταθέσεως του εργοδότη του (iv) απρεπής διαγωγή του εργοδοτουμένου κατά τον χρόνον της εκτελέσεως των καθηκόντων του (v) σοβαρά ή επαναλαμβανομένη παράβασις ή παραγνώρισης κανόνων της εργασίας ή άλλων κανόνων εν σχέσει προς την απασχόλησιν.» Το σωστό κριτήριο που θα οδηγήσει το Δικαστήριο στην τελική του κρίση είναι το εύλογο της κατάληξης του εργοδότη, ως λογικού εργοδότη υπό τις περιστάσεις, να προβεί σε τερματισμό της απασχόλησης στη βάση των ενώπιον του στοιχείων, έχοντας υπ' όψη ότι το βάρος στον εργοδότη είναι να αποδείξει τούτο επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Συνεπώς η απόλυση θα πρέπει να μπορεί να βρίσκεται μέσα στα πλαίσια των λογικών αντιδράσεων ενός λογικού εργοδότη - within the band of reasonable responses of a reasonable employer-. Διαφορετικά δεν θα είναι δικαιολογημένη (fair) αν προκύψει ότι ο μέσος συνετός εργοδότης δεν θα προχω-ρούσε στην απόλυση κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες της συγκεκριμένης περίπτωσης. (βλ. Κακοφεγγίτου ν. Κυπριακές Αερογραμμές Λτδ

(2005)1 Α.Α.Δ. 1482, Galatariotis v. Σωτήρη Βασιλείου

(2003)1 Α.Α.Δ. 318, 325 και Post Office v. Folley & HSBC Bank plc (formerly Midland Bank pcl) v. Madden [2001] 1 All ER 550). Σύμφωνα με την αγγλική νομολογία, που το Δικαστήριο τούτο ακολούθησε και σε παλαιότερες αποφάσεις του, η νομιμότητα μιας απόλυσης που οφείλεται στην παράλειψη του εργοδοτούμενου να εκτελέσει την εργασία του κατ' εύλογο ικανο-ποιητικό τρόπο και λόγω διαγωγής, εξαρτάται από το εάν ο εργοδότης εφάρμοσε σωστά την αρχή της λογικότητας. Ειδικότερα όταν ο εργοδότης κάνει χρήση του άρθρου 5(α) του Νόμου θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι η εφαρμογή της πρόνοιας αυτής απαιτεί λογική αποτελεσματικότητα (reasonable efficiency) και όχι μεγίστη αποτελεσματικότητα (utmost efficiency). Τι είναι λογική αποτελεσματικότητα είναι θέμα βαθμού εξαρτώμενο από τα γεγονότα και τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Συνεπώς, θα πρέπει κατ' αρχάς ο εργοδότης να αποδείξει ότι ο εργοδοτούμενος δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα του, εντός των πλαισίων της λογικής παρα-γωγικότητας που απαιτείται υπό τις περιστάσεις. Ακολούθως θα πρέπει να αποδείξει ότι υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις προέβη σε λογική έρευνα προτού καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η απόδοση του εργοδοτούμενου δεν ήταν η λογικά αναμενό-μενη, ότι έφερε εις γνώσιν του εργοδοτούμενου με σαφή τρόπο τα παράπονα που μπορεί να έχει εναντίον του σε σχέση με την αποτελεσματικότητα του και επίσης να του δώσει τη λογική ευκαιρία να βελτιωθεί και να τον προειδοποιήσει (warn him) για τις τυχόν συνέπειες πριν του δώσει προειδοποίηση (notice) για απόλυση. (St. A. Anderman, "The Law of Unfair Dismissal" 3rd edition p.225). Από τα γεγονότα της υπόθεσης στα οποία έχουμε καταλήξει, διαπιστώνουμε ότι οι λόγοι που οδήγησαν τους Καθ' ων η αίτηση στην απόλυση της Αιτήτριας δεν οφείλοντο στην κατ' ισχυρισμό συμπεριφορά της, όπως αυτή προκύπτει από το περιεχόμενο των προειδοποιητικών επιστολών, αλλά στη δεδηλωμένη άρνηση της να συμφωνήσει με την μη καταβολή 13ου μισθού για το έτος 2012. Η επιμονή της Αιτήτριας για καταβολή του 13ου μισθού και η συντεχνιακή δράση που εκδήλωσε με απώτερο σκοπό την εξασφάλιση των δικαιωμάτων της, αποτέλεσε και τον ουσια-στικό λόγο κοινοποίησης των εν λόγω προειδοποιητικών επιστολών, λαμβανομένου υπόψη ότι στο παρελθόν και ενόσω βρισκόταν στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση, ποτέ δεν δέχθηκε οποιαδήποτε άλλη γραπτή ή προφορική παρατήρηση. Ανεξάρτητα από την πιο πάνω κατάληξή μας, έχοντας υπόψη το περιεχόμενο των εν λόγω προειδοποιητικών επιστολών, κρίνουμε ότι οι Καθ' ων η αίτηση σε καμία περίπτωση δεν έχουν αποδείξει ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε κατά ικανοποιητικό τρόπο τα καθήκοντα της, και δη εντός των πλαισίων της λογικής παραγωγικότητας που απαιτείται υπό τις περιστάσεις. Από τα τεθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία, δεν διεφάνη, έστω και απομακρυσμένα, ότι υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης οι Καθ' ων η αίτηση προέβησαν σε λογική έρευνα προτού καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι η Αιτήτρια δεν εκτελούσε σωστά ή ικανοποιητικά τα καθήκοντα της, καθώς για όλα όσα της καταλογίζονται δεν ενήργησε από μόνη της αλλά πάντοτε σε συνεργασία με άλλους συναδέλφους της. Πολύ περισσότερο μάλιστα, για το τελευταίο γεγονός που γίνεται αναφορά στην επιστολή ημερ. 5.2.2013 (Τεκ.4), όπου οι Καθ' ων η αίτηση ρητά παραδέχονται ότι η εκτύπωση και το πακετάρισμα της παραγγελίας δεν έγιναν αποκλειστικά από την Αιτήτρια αλλά σε συνεργασία με τον υπεύθυνο της κ. Μάριο Χριστοδούλου. Και ενώ οι Καθ' ων η αίτηση, επικαλού-μενοι το περιεχόμενο των εν λόγω επιστολών, τερμάτισαν την απασχόληση της Αιτήτριας λόγω μη σωστής εκτέλεσης των καθηκόντων της, εν τούτοις, κανένας από τους υπαλλήλους που ενήργησαν μαζί με την Αιτήτρια δεν απολύθηκε, ούτε φάνηκε να δέχθηκε οποιαδήποτε γραπτή ή προφορική παρατήρηση ή να συμμορφώθηκε με τυχόν υποδείξεις τους. Είναι λοιπόν φανερό ότι πέραν του γεγονότος ότι δεν έχει καταδειχθεί η από μέρους της Αιτήτριας μη σωστή εκτέλεση των καθηκόντων της, ωστόσο ούτε και οι Καθ' ων η αίτηση φάνηκε να ήταν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, καθώς ως εργοδότες, προ-χώρησαν στη λήψη διαφορετικών μέτρων εναντίον εργοδοτουμένων που εμπλέκον-ταν στο ίδιο περιστατικό, χωρίς να δώσουν οποιεσδήποτε λογικές εξηγήσεις ότι ειδικές περιστάσεις δικαιολογούσαν τη διαφορετική αντιμετώπιση τους. Υπό αυτά τα δεδομένα κρίνουμε, ότι η λήψη διαφορετικών μέτρων, ελλείψει ειδικών περιστά-σεων, αποτέλεσε μια ουσιαστική ασυνέπεια από μέρους των Καθ' ων η αίτηση, η οποία από μόνη της δύναται να καταστήσει τρωτή και αδικαιολόγητη την απόφαση τους να τερματίσουν την απασχόληση της Αιτήτριας, επιβεβαιώνοντας έτσι και τις προθέσεις τους να απολύσουν την Αιτήτρια για λόγους άλλους απ' αυτός που επικαλούνται. (Βλ. St. Anderman, "The Law of Unfair Dismissal", 3rd Edition, p.203-204). Υπό το φως επομένως όλων των πιο πάνω ευρημάτων και συμπερασμάτων μας, ομόφωνα καταλήγουμε ότι οι Καθ' ων η αίτηση παράνομα και αδικαιολόγητα τερμάτισε την απασχόληση της Αιτήτριας. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ανάλογη είναι και η κατάληξη σε σχέση με τις αυτοτελείς αξιώσεις της Αιτήτρια. Τίποτα το ουσιαστικά δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου που να καταδεικνύει τον μειωμένο χρόνο απασχόλησης της Αιτήτριας κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο 2013, με επακόλουθο να μην δικαιολογείται ούτε και η ανάλογη μείωση των μισθολογικών απολαβών της. Άλλωστε η θέση αυτή δεν υποστηρίζεται ούτε και από τις έγγραφες προτάσεις των Καθ' ων η αίτηση, κατ' απόκλιση από τον Κ. 5

(1)των διαδικαστικών κανονισμών όπου ρητά προβλέπεται ότι ο εργοδότης στην εμφάνιση του θα πρέπει να προσδιορίζει λεπτομερώς τους λόγους για τους οποίους αμφισβητεί το αίτημα και την παροχή της θεραπείας ή των θεραπειών που εξαιτείται ο εργοδοτούμενος. Περαιτέρω έχοντες οι Καθ' ων η αίτηση το βάρος απόδειξης της καταβολής των μισθών της Αιτήτριας, τίποτα το ουσιαστικό δεν έθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου που να επιβεβαιώνει τη θέση τους. Ως επακό-λουθο των πιο πάνω ευρημάτων και συμπερασμάτων μας, η Αιτήτρια δικαιούται στη καταβολή 13ου μισθού για το 2012 που αναλογεί σε ένα μηνιαίο μισθό ήτοι ποσό €750, αναλογία 13ου μισθού για το 2013 ήτοι ποσό €230, διαφορά μισθού για τον μήνα Μάρτιο 2013 ήτοι ποσό €250 και αναλογία μισθού για τον Απρίλιο 2013 ήτοι ποσό €

1. Κατάληξη Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχο-ληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Η αποζημίωση εργοδοτούμενου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας αυτής ορίζεται από το ίδιο άρθρο του Νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ορισμένοι παράγοντες που είναι οι ακόλουθοι: (α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου (β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου Από τα γεγονότα της υπόθεσης προκύπτει ότι η Αιτήτρια εργάστηκε στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση για επτά συναπτά έτη και λάμβανε για σκοπούς αποζημίωσης €187,50 εβδομαδιαίως. Λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση της, όπως τις παραθέτουμε ανωτέρω, τα ημερομίσθια της, την περίοδο απασχόλησης της, καθώς και του λοιπούς παράγοντες, οι οποίοι δεν υποστηρίζονταν από οποιαδήποτε στοιχεία, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογο και δίκαιο να της επιδικάσουμε ως αποζημίωση, το ποσό των €2.906,25 που αντιστοιχεί με τις απολαβές 15,5 βδομάδων. Περαιτέρω, για όλα όσα έχουμε αναφέρει πιο πάνω, η Αιτήτρια δικαιούται για τις αυτοτελείς αξιώσεις το ποσό των €1.
2. Εκδίδεται επομένως απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση για το συνολικό ποσό των €4.636,25 με νόμιμο τόκο από 30.4.2013 μέχρι τελικής εξόφλησης. Περαιτέρω επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση ως δικηγορικά έξοδα το ποσό των €1.300 πλέον νόμιμο τόκο από 30.4.2013 πλέον Φ.Π.Α. (υπ)..................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Ι. Νεοφύτου, Μέλος Π. Παναγιώτου, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο