ΓΕΩΡΓΙΟΥ ν. GEORGE PETROU LTD, Αρ. Υπόθεσης: 34/2018, 28/12/2018

(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67), όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο 6/73 (ο «Νόμος»), καθιερώνει νόμιμο μαχητό τεκμήριο υπέρ του εργοδοτούμενου δυνάμει του οποίου: «...ο υπό εργοδότου τερματισμός απασχολήσεως τεκμαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Συνεπώς, στην Εργοδότρια Εταιρεία απόκειται να ανατρέψει το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξει ότι δικαιολογημένα απόλυσε τον Αιτητή για τους λόγους που επικαλείται. Προς ανατροπή του εν λόγω τεκμηρίου η πλευρά της Εργοδότριας Εταιρείας δεν προσέφερε καμία μαρτυρία. Η μοναδική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αυτή του Αιτητή. Παράλληλα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια διάφορα έγγραφα στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας. Προτού αναφερθούμε στην προσαχθείσα μαρτυρία κρίνουμε σκόπιμο να παρα-θέσουμε τα παραδεκτά και ή αδιαμφισβήτητα γεγονότα της υπόθεσης όπως προκύπτουν από τις έγγραφες προτάσεις και τις δηλώσεις των μερών που είναι τα ακόλουθα: Η Εργοδότρια Εταιρεία είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο ασχολείτο με την εμπορία φαρμάκων και φαρμακευτικών προϊόντων. Ο Αιτητής προσλήφθηκε στην υπηρεσία της Εργοδότρια Εταιρείας στις 7.3.1979 ως αποθηκάριος. Η απασχόληση του τερματίστηκε στις 31.7.2017 με σχετική επιστολή ιδίας ημερομηνίας. Οι τελευταίες εβδομαδιαίες απολαβές του ανέχονταν στα €513 συμπεριλαμβανομένου και 13ου μισθού. Σύμφωνα με τον Αιτητή, κατά την ημερομηνία τερματισμού της απασχόλησης του είχε συμπληρώσει το 60ο έτος της ηλικίας του και από τότε μέχρι και σήμερα παραμένει άνεργος. Για να επιβεβαιώσει τη θέση του, παρέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου διάφορα έγγραφα όπως βεβαιώσεις για λήψη παροχής επιδόματος ανεργίας, αναλυτικές καταστάσεις αποδοχών εργοδοτουμένου ως και βεβαίωση από το Τμήμα Εργασίας του Αρμόδιου Υπουργείου ότι από 26.9.2017 μέχρι και 30.10.2018 ήταν «κανονικός άνεργος». Ανέφερε επίσης ότι σε αυτή την ηλικία ο τερματισμός της απασχόλησης του, προκάλεσε τόσο στον ίδιο όσο και στην οικογένεια του σοβαρά οικονομικά προβλήματα, καθότι το μόνο εισόδημα που τους απέμεινε ως οικογένεια ήταν αυτό της συζύγου του και ότι σήμερα δεν λαμβάνουν οποιοδήποτε επίδομα από το κράτος. Είναι πατέρας δύο ενηλίκων παιδιών, εκ των οποίων η κόρη του είναι άνεργη και μετέβη στην Αγγλία για εξεύρεση εργασίας. Γι' αυτό, μέχρι και σήμερα συντηρείται από δικές τους οικονομίες. Ο Αιτητής δεν αντεξετάστηκε και τα όσα κατέθεσε στο Δικαστήριο παρέμειναν αναντίλεκτα. Ανάλυση - Συμπεράσματα Οι λόγοι που δικαιολογούν τον τερματισμό της απασχόλησης εργοδοτούμενου και συνεπώς απαλλάσσουν τον εργοδότη από την καταβολή οποιασδήποτε αποζημίωσης, αναφέρονται περιοριστικά στο άρθρο 5 του Νόμου. Σύμφωνα με τα εδάφια (α), (ε) και (στ) του συγκεκριμένου άρθρου: «5. Τερματισμός απασχολήσεως δι' οιονδήποτε των ακολούθων λόγων δεν παρέχει δικαίωμα εις αποζημίωσιν: (α) Όταν εργοδοτούμενος παραλείπη να εκτελέση την εργασία του κατ' ευλόγως ικανοποιητικόν τρόπον: Νοείται ότι προσωρινή ανικανότης προς εργασίαν οφειλόμενη εις ασθένειαν, βλάβην, τοκετον ή νόσον δεν θεωρείται ως εμπίπτουσα εντός της παραγράφου ταύτης: (β)....................................................................................................................................................... (γ)....................................................................................................................................................... (δ)....................................................................................................................................................... (ε) Όταν ο εργοδοτούμενος επιδεικνύη τοιαύτην διαγωγήν ώστε να καθιστά εαυτόν υποκείμενον εις απόλυσιν άνευ προειδοποιήσεως. Νοείται ότι όταν ο εργοδότης δεν ασκεί το δικαίωμα του προς απόλυσιν εντός λογικού χρονικού διαστήματος από του γεγονότος το οποίον του παρέσχε το δικαίωμα τούτο, θεωρείται ούτος ως εγκαταλείψας το δικαίωμα του να απολύση τον εργοδοτούμενον. (στ) Άνευ επηρεασμού της γενικότητας τη αμέσως προηγούμενης παραγράφου, τα ακόλουθα δύνανται, μεταξύ άλλων, να αποτελέσωσι λόγον απολύσεως άνευ προειδοποιήσεως, λαμβανομένων υπ' όψιν όλων των περιστατικών της περιπτώσεως: (

1. i)διαγωγή εκ μέρους του εργοδοτουμένου η οποία καθιστά σαφές ότι η σχέσις εργοδότου και εργοδοτουμένου δεν δύναται ευλόγως να αναμένηται όπως συνεχισθή (
2. ii)διάπραξιν σοβαρού παραπτώματος υπό του εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει των καθηκόντων του (iii) διάπραξιν ποινικού αδικήματος υπό του εργοδοτουμένου εν τη εκτελέσει του καθήκοντος του, άνευ της ρητής ή σιωπηράς συγκαταθέσεως του εργοδότη του (
3. iv)απρεπής διαγωγή του εργοδοτουμένου κατά τον χρόνον της εκτελέσεως των καθηκόντων του (
4. v)σοβαρά ή επαναλαμβανομένη παράβασις ή παραγνώρισης κανόνων της εργασίας ή άλλων κανόνων εν σχέσει προς την απασχόλησιν.» Σύμφωνα με την αγγλική νομολογία, που το Δικαστήριο τούτο ακολούθησε και σε παλαιότερες αποφάσεις του, η νομιμότητα μιας απόλυσης που οφείλεται στην παράλειψη του εργοδοτούμενου να εκτελέσει την εργασία του κατ' εύλογο ικανοποιητικό τρόπο, εξαρτάται από το εάν ο εργοδότης εφάρμοσε σωστά την αρχή της λογικότητας. Ειδικότερα όταν ο εργοδότης κάνει χρήση του άρθρου 5(α) του Νόμου θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι η εφαρμογή της πρόνοιας αυτής απαιτεί λογική αποτελεσματικότητα (reasonable efficiency) και όχι μεγίστη αποτελεσματικότητα (utmost efficiency). Τι είναι λογική αποτελεσμα-τικότητα είναι θέμα βαθμού εξαρτώμενο από τα γεγονότα και τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Συνεπώς, ο εργοδότης θα πρέπει κατ' αρχάς να αποδείξει ότι ο εργοδοτούμενος δεν εκτελούσε ικανοποιητικά τα καθήκοντα του, εντός των πλαισίων της λογικής παραγωγικότητας που απαιτείται υπό τις περιστάσεις. Ακολούθως θα πρέπει να αποδείξει ότι υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις προέβη σε λογική έρευνα προτού καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η απόδοση του εργοδοτούμενου δεν ήταν η λογικά αναμενόμενη και ότι έφερε εις γνώσιν του εργοδοτούμενου με σαφή τρόπο τα παράπονα που μπορεί να έχει εναντίον του σε σχέση με την αποτελεσματικότητα του. Επίσης ότι έδωσε στον εργοδοτούμενο τη λογική ευκαιρία να βελτιωθεί και τον προειδοποίησε (worn him) για τις τυχόν συνέπειες πριν του δώσει προειδοποίηση (notice) απόλυσης. (St. A. Anderman, "The Law of Unfair Dismissal" 3rd edition p.225). Στην προκείμενη περίπτωση, η Εργοδότρια Εταιρεία που έφερε και το βάρος απόδειξης δεν έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία που να αποδεικνύει τον δικογραφημένο ισχυρισμό της ότι ο Αιτητής δεν εκτελούσε κατ' εύλογο ικανοποιητικό τρόπο την εργασία του, μετά από 39 ολόκληρα χρόνια προϋπηρεσίας. Ως επακόλουθο το νόμιμο μαχητό τεκμήριο που καθιερώνει ο Νόμος δεν ανατράπηκε και ο τερματισμός της απασχόλησης του Αιτητή θεωρείται παράνομος και μη γενόμενος για ένα από του λόγους που εκτίθενται στο άρθρο 5 του Νόμου. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου: 1. Πάσα αποζημίωσις επιδικαζόμενη εις εργοδοτούμενον υπό του Δικαστηρίου εργατικών Διαφορών δυνάμει του άρθρου 3 υπολογίζεται ως εκτίθεται εις τον παρόντα Πίνακα. 2. Εν ουδεμία περιπτώσει η αποζημίωσις θα είναι μικροτέρα του ποσού το οποίον ο εργοδοτούμενος θα ελάμβανε εάν είχε κηρυχθεί υπό του εργοδότη του ως πλεονάζον και εδικαιούτο εις πληρωμήν λόγω πλεονασμού δυνάμει του Μέρους IV, ως αύτη υπολογίζεται δυνάμει του Τέταρτου Πίνακος, λαμβανομένης όμως υπ' όψιν απασχολήσεως από της 1ης Ιανουαρίου 1960. 3. Εν ουδεμία περιπτώσει η αποζημίωσις θα υπερβαίνη τα ημερομίσθια δύο ετών. 4. Πλην ως προνοείται υπό των παραγράφων 2 και 3 του παρόντος Πίνακος, το Δικαστήριον εργατικών Διαφορών έχει απόλυτον διακριτικήν εξουσίαν ως προς το υπ' αυτού επιδικασθησόμενον ποσόν. Κατά τον υπολογισμόν όμως του επιδικασθησομένου τούτου ποσού, το Δικαστήριον Εργατικών Διαφορών δέον να λάβη υπ' όψιν του, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: (α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου (β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου Όπως αποφασίστηκε στην Louis Tourist Agency Ltd v. Αντιγόνης Ηλία

(1992)1 Α.Α.Δ. 98, 105: «Η υλική ζημία την οποία υφίσταται από τον τερματισμό ο εργοδοτούμενος είναι αναμφίβολα παράγοντας σχετικός, αλλά όχι ο μόνος που λαμβάνεται υπόψη. Η διαγωγή των μερών είναι άλλος σχετικός παράγοντας, όπως συνάγεται από την παράγραφο 4(δ) του πίνακα». Ευθύς εξ αρχής θα πρέπει να πούμε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ως προς το ποσό που θα επιδικάσει υπό μορφή αποζημίωσης, κρίνεται με βάση τα ενώπιον του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Σε καμία περίπτωση το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να καταλήξει σε εύλογα συμπεράσματα. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση του Αιτητή, τις απολαβές του που για σκοπούς του Νόμου ανέρχονταν στα €513 εβδομαδιαίως, την επί 38 έτη συνεχή περίοδο απασχόλησης του, την ηλικία του (60 ετών κατά τον χρόνο τερματισμού της απασχόλησης του), τη ζημία που υπέστη με τον τερματισμό της απασχόλησης του, την οικογενειακή του κατάσταση και το γεγονός ότι δεν εξηύρε νέα εργασία, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογο και δίκαιο να του επιδικάσουμε, υπό μορφή αποζημίωσης, το ποσό των €53.352- που αντιστοιχεί με ημερο-μίσθια δύο ετών. Εκδίδεται επομένως απόφαση υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση για το ποσό των €53.352- με νόμιμο τόκο από 23.2.2018 μέχρι τελικής εξόφλησης. Σύμφωνα με το άρθρο 3

(2)του Νόμου ποσό €26.676- που αντιστοιχεί με ημερομίσθια ενός έτους πλέον νόμιμο τόκο θα καταβληθεί στον Αιτητή από τους Καθ' ων η αίτηση και το υπόλοιπο ισόποσο ποσό που αντιστοιχεί επίσης με ημερομίσθια ενός έτους πλέον νόμιμο τόκο θα του καταβληθεί από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού. Τέλος επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση έξοδα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (υπ).................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Ι. Νεοφύτου, Μέλος Κ. Χρίστου, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο