AZIZ ν. E. CHRISTOFIDES BROS LTD, Αρ. Υπόθεσης: 34/2012, 12/9/2018

(1),

(2),

(3),

(4), Δ.9

(4), Δ.12

(1),

(2),

(4), στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.60 Θ.1 και 5, Δ.48 Θ.4, στο Σύνταγμα της Κυπριακή Δημοκρατίας άρθρο 30

(2), στην Ευρωπαϊκή σύμβαση για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών άρθρο 6

(1), στη Νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου και άλλη σχετική Νομολογία, στους κανόνες του Κοινοδικαίου και επιεικείας και στις Γενικές και Συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Οι προβαλλόμενοι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: α) Η αίτηση είναι αντικανονική, παράτυπη και αντίθετη με τις πρόνοιες του νόμου, των κανονισμών και της νομολογίας και θα πρέπει να απορριφθεί. β) Δεν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις που τάσσει η Δ.60 και η νομολογία για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. γ) Ο Αιτητής έχει πολύ καλή υπόθεση με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας. δ) Η αίτηση υποβλήθηκε με μεγάλη και αδικαιολόγητη καθυστέρηση και καθυστερεί αδικαιολόγητα την εκδίκαση της υπόθεσης. ε) Η αίτηση είναι καταχρηστική, κακόπιστη και σκοπό έχει να ασκήσει πίεση στο Αιτητή. στ) Ο Αιτητής δεν είναι κάτοικος εξωτερικού και/ή δεν διαμένει εκτός δικαιοδοσίας. ζ) Η έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος θα προκαλέσει αχρείαστη ταλαιπωρία στον Αιτητή και θα επηρεάσει δυσμενώς τα δικαιώματα του και κυρίως το δικαίωμα του για ελεύθερη πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Την ένσταση συνοδεύει ένορκη δήλωση της κας XXXXX Παναγή η οποία δηλώνει δικηγόρος στη δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπεί τον Αιτητή και ότι τα όσα παραθέτει προέρχονται από πληροφορίες που έλαβε από τον ίδιο τον Αιτητή και τους δικηγόρους που χειρίζονται την υπόθεση. Διαφωνεί με τα όσα η κα Ναθαναήλ επικαλείται στην ένορκη δήλωση της, σημειώνοντας ότι νομολογιακά εκείνο που εξετάζει το Δικαστήριο σε αίτηση για ασφάλεια εξόδων είναι κατά πόσο έχει καλή υπόθεση ο Ενάγων και όχι ο Εναγόμενος και ότι η Αίτηση του κ. Ναθαναήλ προκαλεί αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Ουδεμία σύγχυση προκλήθηκε από το γεγονός ότι το χωριό Γύψου ευρίσκεται στις κατεχόμενες περιοχές, κάτι που ο Αιτητής δεν απέκρυψε και οποιοσδήποτε εκ των υστέρων ισχυρισμός περί συγχύσεως δεν δικαιολογείται, όπως επίσης δεν δικαιολογείται το γεγονός ότι οι δικηγόροι καθυστέρησαν να αντιληφθούν ότι ο Αιτητής διαμένει στη Γύψου για να προχωρήσουν στην καταχώρηση της αίτησης, δεδομένου ότι η Αίτηση Εργατικής Διαφοράς υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο καταχωρήθηκε από το 2012 με συνέπεια η καθυστέρηση από μόνη της να δικαιολογεί την απόρριψη της αίτησης. Ισχυρίζεται ότι ο Αιτητής διαμένει σε έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι στο εξωτερικό. Επίσης ότι η αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει, ότι είναι αντικανονική και παράτυπη καθότι ο αιτητής στην υπό κρίση αίτηση ως δικηγόρος δεν νομιμοποιείται στην καταχώρηση της και ότι ο Αιτητής έχει πολύ καλή υπόθεση με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας, η δε έκδοση του διατάγματος θα εμποδίσει τον Αιτητή να συνεχίσει την εκδίκαση της υπόθεσής του γιατί στο παρόν στάδιο αδυνατεί να καταβάλει το αιτούμενο ποσό με αποτέλεσμα να παραβιάζεται το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμά του για πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Μέσα από τις αγορεύσεις των συνηγόρων αποτυπώνονται και οι εκατέρωθεν προσεγγίσεις τους ως προς την όλη διάσταση του θέματος, τις οποίες έχουμε εξετάσει. Έχουμε επίσης διεξέλθει του φακέλου της υπόθεσης. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών ρυθμίζεται από τους περί Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών Διαδικαστικούς Κανονισμούς του 1999 «Οι Κανονισμοί». Με το άρθρο 11 των Κανονισμών παρέχεται στο Δικαστήριο η διακριτική ευχέρεια «να εκδώσει οποιοδήποτε διάταγμα αναγκαίο για τους σκοπούς της υπόθεσης ή την ολοκλήρωση της». Σύμφωνα με τον Κ.12

(1)των Κανονισμών «ενδιάμεση αίτηση υποβάλλεται εγγράφως, είναι σύμφωνη και περιέχει τις λεπτομέρειες που περιγράφονται στον Τύπο 6». Στη νομική βάση του Τύπου 6 αναφέρεται ότι θα πρέπει να προσδιορίζονται τα άρθρα του Νόμου ή και του Κανονισμού στα οποία βασίζεται η αίτηση. Για το ζήτημα της ασφάλειας εξόδων δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στους Κανονισμούς. Προς συμπλήρωση ωστόσο του θεσμικού πλαισίου που καθιερώνουν οι εν λόγω Κανονισμοί στον Κ.17 προβλέπεται ότι, «Για οποιοδήποτε ζήτημα για το οποίο δεν υπάρχει ειδική ρύθμιση στον παρόντα Κανονισμό για την ακολουθητέα διαδικασία και λαμβανομένου πάντοτε υπόψη του συνοπτικού χαρακτήρα της διαδικασίας που προβλέπεται στον παρόντα Κανονισμό, θα εφαρμόζονται, τηρουμένων των αναλογιών, οι σχετικές διατάξεις του περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού.» Η Δ.60 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στην οποία στηρίζεται η αίτηση αναφέρει ότι: «Ένας ενάγοντας που διαμένει μόνιμα εκτός Κύπρου ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί σε οποιοδήποτε στάδιο να διαταχθεί να δώσει ασφάλεια για έξοδα αν και μπορεί να διαμένει προσωρινά στην Κύπρο ή σε Κράτος Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Νοείται ότι αλλοδαποί εργαζόμενοι με χαμηλά εισοδήματα εξαιρούνται οποιασδήποτε διαταγής για παροχή ασφάλειας εξόδων». Σύμφωνα με τη νομολογία, η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου να διατάσσει την παροχή εγγύησης για έξοδα δυνάμει της Δ.60 Θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας είναι ευρύτατη γιατί οι θεσμοί δεν καθορίζουν τα κριτήρια για την άσκηση της (βλ. Union De Cooperatines Agricoles De Cereales De Semences v. Apak Agro Industries Ltd κ.α.

(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 1170. Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Genemp Trading Ltd ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Δημόσια Εταιρεία Λτδ

(2011)1Β Α.Α.Δ. 1314: «Η παροχή ασφάλειας εξόδων συνεπάγεται την άσκηση διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Τέτοια ασφάλεια διατάσσεται κατά κανόνα όταν ο ενάγων είναι κάτοικος εξωτερικού ή έχει τη συνήθη διαμονή του εκτός δικαιοδοσίας, κάτι το οποίο πρωτίστως φαίνεται από το ίδιο το κλητήριο ένταλμα. Η τυχόν κατοχή εκ μέρους του ενάγοντα περιουσίας που βρίσκεται εντός της επικράτειας και είναι ουσιαστική και μόνιμη, δυνατόν να συνηγορήσει εναντίον της παροχής ασφάλειας εξόδων υπό την προϋπόθεση ότι η περιουσία αυτή είναι κατά κοινή λογική διαθέσιμη προς εκτέλεση και όχι υποκείμενη σε εξανεμισμό σε οποιοδήποτε χρόνο. (Δέστε Ebrand v. Gassier [1884] 28 Ch.D. 232 και In Re Apollinaris Company' s Trade Marks [1891] 1 Ch. 1). Στα ευρύτερα κριτήρια για την παροχή ασφάλειας εξόδων συγκαταλέγεται και η δύναμη της υπόθεσης του ενάγοντα διότι αν έχει καλή υπόθεση, η δε υπεράσπιση φαίνεται να μην ευσταθεί, τότε θα ήταν αντίθετο με το πνεύμα της δικαιοσύνης να διαταχθεί η καταβολή ασφάλειας εξόδων επιβραβεύο-ντας έτσι ουσιαστικά τον εναγόμενο και καθυστερώντας την όλη διαδικασία. Ο χρόνος υποβολής της αίτησης είναι ένα πρόσθετο στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη και δεν αποκλείεται η περίπτωση η καθυστέρηση του διαδίκου να αποταθεί εγκαίρως για ασφάλεια εξόδων, σε συσχετισμό με άλλους ενισχυτικούς παράγοντες, να οδηγήσει το Δικαστήριο στην απόρριψη του αιτήματος. (Δέστε Union Des Cooperatives Agricoles De Cereales De Semences v. Apak Agro Industries Ltd κ.ά. (Αρ. 2)

(1992)1 Α.Α.Δ. 1170». Κριτήριο για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου είναι η δυνατότητα του ενάγοντα να παράσχει την αιτούμενη ασφάλεια. Υπερισχύει το κριτήριο πρόσβασης στο Δικαστήριο. Εάν η έκδοση τέτοιου διατάγματος απολήγει σε στέρηση του δικαιώματος πρόσβασης στο Δικαστήριο, τότε πιθανόν να μην είναι δίκαιο να εκδοθεί. (Βλ. The Continental Insurance Company of Hampshire v. O' Regan

(1998)1(B) A.A.Δ. 1087, Conway v. Ηλία

(2002)1(Γ) Α.Α.Δ. 1853, Χαραλαμπίδης ν. Πέτρου κ.α.

(2003)1(Γ) Α.Α.Δ.1698. Στην Conway, λέχθηκαν σχετικά τα ακόλουθα: «Η απόφαση στην Continental Ins. Co of Hampshire v. O' Regan

(1998)1 Α.A.Δ. 1087, διαγράφει το πλαίσιο άσκησης της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου κάτω από τη Δ.60, θ.1, υπό το πρίσμα των συνταγματικών διατάξεων που κατοχυρώνουν το δικαίωμα πρόσβασης του ατόμου στη Δικαιοσύνη. Ως υπέδειξε το Δικαστήριο στην Continental Ins. Co of Hampshire v. O' Regan, η ασφάλεια για τα έξοδα παρέχεται υπό το πρίσμα των διατάξεων του Άρθρου 30.2 του Συντάγματος και των αντίστοιχων διατάξεων του Άρθρου 6

(1)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, οι οποίες κατοχυρώνουν την πρόσβαση του ατόμου στο δικαστήριο ως θεμελιώδες δικαίωμά του. Συναρτάται, τοιουτοτρόπως, η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου με τη δυνατότητα του ενάγοντος ή του εφεσείοντος, ως η περίπτωση, ανάλογα με την οικονομική του ευχέρεια, να παράσχει την εξαιτούμενη ασφάλεια. Εφόσον δε διαθέτει τα μέσα, το αίτημα απορρίπτεται. Ο λόγος της απόφασης αυτής συμπυκνώνεται στην πρόταση ότι δε χωρεί διαταγή για την παροχή ασφάλειας για τα έξοδα, όπου η έκδοσή της απολήγει σε στέρηση του δικαιώματος πρόσβασης στο δικαστήριο του ενάγοντος ή του εφεσείοντος. Πρέπει να επισημάνουμε ότι η Δ.60 αποτελούσε μέρος των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, οι οποίοι τύγχαναν εφαρμογής κατά το χρόνο ανακήρυξης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Διατηρήθηκε, όπως και οι θεσμοί, γενικά, σε ισχύ, υπό την αίρεση των διατάξεων του Άρθρου 188.1 του Συντάγματος, που επιβάλλουν την προσαρμογή των προνοιών τους προς το Σύνταγμα, περιλαμβανομένου του Άρθρου 30 του Συντάγματος, που κατοχυρώνει το δικαίωμα της πρόσβασης στη Δικαιοσύνη.» Όπως φαίνεται μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Αιτητής είναι μόνιμος κάτοικος Κύπρου και διαμένει στο τουρκοκρατούμενο χωριό Γύψου, το οποίο πρωτίστως αναγράφεται στην Αίτηση Εργατικής Διαφοράς. Η Δ.60

(1)παρέχει την ευχέρεια στο Δικαστήριο να διατάξει την παροχή εγγύησης μόνον εάν ο Ενάγων διαμένει μόνιμα εκτός Κύπρου ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το γεγονός ότι ο Αιτητής διαμένει σε περιοχή που δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία δεν σημαίνει ότι διαμένει εκτός της Κυπριακής Επικράτειας ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τέτοια εκδοχή δεν προκύπτει και ούτε υποστηρίζεται από το γράμμα της εν λόγω διατάξεως. Καταλήγουμε λοιπόν ότι ο Αιτητής δεν είναι κάτοικος εξωτερικού και δεν διαμένει εκτός Κύπρου ή κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σχετικά με την ισχύ της υπόθεσης του Αιτητή το Δικαστήριο δεν θα προβεί σε λεπτομερή εξέταση του θέματος. Το βάρος απόδειξης βαρύνει τους Καθ' ων η αίτηση οι οποίοι θα πρέπει να αποδείξουν ότι τερμάτισαν την απασχόληση του Αιτητή για ένα από τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 5 του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67)(«ο Νόμος») ως έχει τροποποιηθεί. Σύμφωνα με τους Γενικούς Λόγους Εμφάνισης, οι Καθ' ων η αίτηση τερμάτισαν την απασχόληση του Αιτητή στις 10.10.2011 αφού ο τελευταίος υπέπεσε εκ νέου σε πειθαρχικό παράπτωμα στις 26.9.

1. Στις 21.11.2011 ημερομηνία που θα έληγε η προειδοποίηση του Αιτητή, κατόπιν παρακλήσεως του, δόθηκε παράταση στην απόλυση του έως τις 23.12.2011, με τη λήξη της οποίας ενεργοποιήθηκε η απόλυση του. Πλην του παραπτώματος που επικαλούνται οι Καθ' ων η αίτηση ότι υπέπεσε ο Αιτητής στις 26.9.2011, δεν φαίνεται να υπήρξε από μέρους του οποιοδήποτε άλλο παράπτωμα που θα δικαιολογούσε την απόλυση του στις 23.12.
2. Καταλήγουμε ότι τα όσα επικαλούνται οι Καθ' ων η αίτηση δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως να δικαιολογούν απόλυση στη βάση του άρθρου 5 του Νόμου, με επακόλουθο η ισχύς της υπόθεσης του Αιτητή να αποτελεί ένα ακόμη κριτήριο στη μη παροχή ασφάλειας εξόδων. Το γεγονός ότι ο Αιτητής απώλεσε την εργασία του και κατά συνέπεια τα εισοδήματα του, αποτελεί ακόμη ένα παράγοντα που συνηγορεί υπέρ της μη παροχής ασφάλειας εξόδων καθότι η αδυναμία του να καλύψει το αιτούμενο ποσό, με βάση τα όσα παραθέτει η κα Παναγή στην ένορκη δήλωση της, θα απόληγε σε στέρηση του δικαιώματος πρόσβαση του στο Δικαστήριο, όπως διασφαλίζεται από τις πιο πάνω συνταγματικές και νομοθετικές διατάξεις. Για όλους τους λόγους που αναφέρουμε πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα εναντίον των Καθ' ων η αίτηση και υπέρ του Αιτητή ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (υπ)............................................................... Ι. Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Ι. Κανελλίδης, Μέλος Γ. Λεοντίου, Μέλος Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο