Diana Doni ν. PROPALOT TRADING LTD, Αρ. Αίτησης: 46/16, 16/2/2018

(1)και

(2)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η Αιτήτρια καταχώρησε ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης στις 10/5/2017 στην πιο πάνω αίτηση. Το Δικαστήριο στις 27/10/2017 εξέδωσε την απόφασή του στην πιο πάνω αίτηση με την οποία έκρινε ότι με βάση τα ενώπιόν του δεδομένα το ζήτημα του κατά ποσόν τα αγώγιμα δικαιώματα της Αιτήτριας στην παρούσα Αίτηση είναι παραγραμμένα λόγω εκπρόθεσμης καταχώρησης της Αίτησης σε συνάρτηση με την ημερομηνία απόλυσής της είναι καθαρά νομικό θέμα και εξέδωσε διάταγμα όπως η προδικαστική ένσταση που εγείρεται στην παράγραφο 1 των Γενικών Λόγων της Εγγράφου Εμφάνισης των Καθ' ων η Αίτηση εκδικαστεί προδικαστικά. Σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση το Δικαστήριο στη βάση των (α) ότι η προδικαστική ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση σε σχέση με το ζήτημα της παραγραφής των εν λόγω αξιώσεων της Αιτήτριας στηριζόταν μόνο στις αναφορές της Αιτήτριας στους Γενικούς Λόγους της Αίτησής της και πιο συγκεκριμένα στη δικογραφήμενη αναφορά της Αιτήτριας ότι απολύθηκε στις 31/10/2014 και (β) ότι η Αιτήτρια με την ειδοποίηση πρόθεσης ένστασής της και την ένορκη δήλωση που την συνοδεύει δεν έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιοδήποτε στοιχείο που να δεικνύει ότι η εν λόγω ημερομηνία (η ημερομηνία απόλυσής της - 31/10/2014) δεν μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για την προδικαστική εκδίκαση του ζητήματος κατά πόσον τα αγώγιμα δικαιώματα που στηρίζουν τις αξιώσεις της που περιέχονται στην Αίτηση (αποζημιώσεις λόγω της απόλυσής της και πληρωμή αναλογίας 13ου μισθού μέχρι την ημερομηνία που απολύθηκε) έχουν παραγραφεί, αποφάνθηκε ότι το ζήτημα του κατά πόσον οι αξιώσεις και τα αγώγιμα δικαιώματα της Αιτήτριας που περιέχονται στην Αίτηση έχουν παραγραφεί λόγω εκπρόθεσμης καταχώρησης της Αίτησης στηρίζεται στους διατυπωθέντες από την Αιτήτρια ισχυρισμούς στην Αίτηση σε σχέση με το γεγονός της απόλυσης και την ημερομηνία απόλυσής της. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εκδίκαση του νομικού σημείου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 της Εγγράφου Εμφανίσεως των Καθ' ων η Αίτηση μπορεί να εκδικαστεί προδικαστικά στη βάση του περιεχομένου των Γενικών Λόγων της Αίτησης χωρίς να τίθεται θέμα εξέτασης του κατά πόσον υπάρχει κοινό υπόβαθρο γεγονότων μεταξύ των διαδίκων και ότι δεν χρειάζεται μαρτυρία για να εξεταστεί το εν λόγω θέμα αφού αυτό θα εξεταστεί μόνο στη βάση του περιεχομένου των Γενικών Λόγων της Αίτησης. Σημείωσε ότι δεν προέκυπτε, είτε μέσω δικογραφημένου ισχυρισμού της Αιτήτριας είτε μέσω ισχυρισμού που προβαλλόταν με την ένορκη δήλωση της Αιτήτριας που συνόδευε την ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης, οποιοδήποτε άλλο γεγονός το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει στοιχείο το οποίο θα έπρεπε να εξεταστεί από το Δικαστήριο μέσω κανονικής εκδίκασης της υπόθεσης για να καταλήξει σε εύρημα πραγματικού γεγονότος σε σχέση είτε με την ημερομηνία απόλυσης της Αιτήτριας είτε με τυχόν αναστολή της περιόδου παραγραφής που προβλέπει ο περί Ετησίων Αδειών Μετ΄ Απολαβών Νόμος 1967, Ν.8/67όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα («Ν.8/67»). Στις 15/12/2017 ημερομηνία κατά την οποία ήταν ορισμένη για προδικαστική εκδίκαση η προδικαστική ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση οι δικηγόροι των διαδίκων παρέδωσαν στο Δικαστήριο τις γραπτές αγορεύσεις τους και το Δικαστήριο επιφύλαξε την απόφασή του. Το Δικαστήριο κατά την ετοιμασία της απόφασής του διαπίστωσε ότι στη γραπτή αγόρευσή του ο δικηγόρος της Αιτήτριας επισύναψε ως Παράρτημα Α ένα έγγραφο το οποίο φέρει τον τίτλο καταγγελία για διάκριση εγκυμοσύνης της κας Diana Doni. Στο περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου αναφέρεται ότι το έγγραφο είναι έκθεση διερεύνησης της καταγγελίας που υπέβαλε η Αιτήτρια στις 4/11/2014 για διάκριση λόγω εγκυμοσύνης στην εργασία της. Περαιτέρω το εν λόγω έγγραφο φαίνεται να ετοιμάστηκε από μια Επιθεωρήτρια Ισότητας στις 10/2/2015. Προτού εκδώσει την απόφασή του το Δικαστήριο ζήτησε από τους δικηγόρους των διαδίκων όπως θέσουν ενώπιόν του τις θέσεις τους αναφορικά με το κατά πόσον το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη του το Παράρτημα Α (α) ενόψει του τρόπου που κατατέθηκε στο Δικαστήριο και (β) κατά το στάδιο που τέθηκε ενώπιόν του, και όρισε το ζήτημα για αγορεύσεις στις 9/2/2018 ημερομηνία κατά την οποία οι δικηγόροι των διαδίκων αγόρευσαν επί του εν λόγω ζητήματος. Η προδικαστική ένσταση των Καθ' ων η Αίτηση εδράζεται στο άρθρο 12(10Α) του Ν.8/67 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα το οποίο προνοεί τα πιο κάτω: «12(10Α). Αίτηση στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών υποβάλλεται εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία ανέκυψε το προς υποβολήν αιτήσεως δικαίωμα ή εντός εννέα μηνών από την απάντηση του Ταμείου για το πλεονάζων προσωπικό.» Σημειώνουμε ότι το εδάφιο (10Α) εισήχθηκε στο άρθρο 12 του Ν.8/67 με τον τροποποιητικό Νόμο Ν.169

(1)/2002. Με το εν λόγω εδάφιο ο νομοθέτης έθεσε αποσβεστική προθεσμία ως προς το δικαίωμα υποβολής αίτησης στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών. Σύμφωνα με το άρθρο 12(10Α), οποιαδήποτε αίτηση ενώπιον του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών πρέπει να υποβάλλεται εντός 12 μηνών από την ημερομηνία που ανέκυψε το προς υποβολή αίτησης δικαίωμα ή εντός 9 μηνών από την απάντηση του Ταμείου Πλεονάζοντος Προσωπικού, όταν η υπόθεση αφορά πλεονασμό. Μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης προθεσμίας η θεραπεία μέσω του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών για το σχετικό αγώγιμο δικαίωμα δεν είναι διαθέσιμη όμως το ίδιο αγώγιμο δικαίωμα παραμένει αναλλοίωτο και ο αιτητής/η αιτήτρια μπορεί να το διεκδικήσει με άλλο τρόπο. Περαιτέρω σημειώνουμε ότι το άρθρο 27

(1)του περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση Νόμου Ν.205(Ι)/2002(«Ν.205(Ι)/2002») προβλέπει ότι ο Αρχιεπιθεωρητής και/ή Επιθεωρητής Ισότητας του Υπουργείου Εργασίας (α) δέχεται καταγγελίες σχετικά με οποιαδήποτε παράβαση του Ν.205(Ι)/2002 από οποιοδήποτε πρόσωπο θεωρεί ότι θίγεται από την παράβαση και αμέσως ερευνά με κάθε πρόσφορο τρόπο τα καταγγελλόμενα και επιχειρεί να διευθετήσει τη διαφορά και (β) εφ' όσον επιτυγχάνει τη διευθέτηση της διαφοράς, συντάσσει πρακτικό συμβιβασμού και στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί διευθέτηση συντάσσει πρακτικό στο οποίο αναγράφει όλα όσα έπραξε και διαπίστωσε, το οποίο πρακτικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ενώπιον δικαστηρίου. Σύμφωνα με το εδάφιο

(2)του πιο πάνω άρθρου, τηρουμένων των διατάξεων του Άρθρου 146 του Συντάγματος, από την ημέρα της υποβολής της καταγγελίας προς τον Αρχιεπιθεωρητή (και/ή Επιθεωρητή) και μέχρι τη σύνταξη του προβλεπόμενου πρακτικού, διακόπτεται η τυχόν ισχύουσα προθεσμία προσφυγής στο δικαστήριο του προσώπου που υπέβαλε την καταγγελία, καθώς και η τυχόν ισχύουσα περίοδος παραγραφής της απαίτησής του. Ρητά το εδάφιο

(2)του άρθρου 27 του Ν.205(Ι)/2002 προβλέπει ότι τυχόν ισχύουσα προθεσμία προσφυγής, καθώς και ισχύουσα περίοδος παραγραφής της απαίτησης, διακόπτεται από την ημέρα της υποβολής καταγγελίας μέχρι την ημέρα σύνταξης του πρακτικού από τον Αρχιεπιθεωρητή και/ή Επιθεωρητή. Για να αποφανθεί το Δικαστήριο επί του ζητήματος της παραγραφής και της εμπρόθεσμης ή εκπρόθεσμης καταχώρησης της Αίτησης θα πρέπει να απαντήσει πρώτα το ερώτημα σχετικά με τον χρόνο κατά τον οποίο ανέκυψε το προς υποβολή δικαίωμα της Αιτήτριας για καταχώρηση αίτησης εργατικής διαφοράς στο Δ.Ε.Δ. αφού το χρονικό σημείο έναρξης της δωδεκάμηνης προθεσμίας που προβλέπει το άρθρο 12(10Α) του Ν.8/67 είναι αυτό της ημερομηνίας γένεσης του «προς υποβολή αιτήσεως δικαιώματος» της Αιτήτριας. Από το περιεχόμενο των Γενικών Λόγων της Αίτησης προκύπτει ότι η Αιτήτρια βασιζόμενη στις πρόνοιες του περί Προστασίας της Μητρότητας Νόμου Ν.100

(1)/97 ως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα («Ν.100

(1)/97»), του περί Τερματισμού της Απασχολήσεως Νόμου Ν.24/67όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα («Ν.24/67») και του Ν.205(Ι)/2002 αξιώνει αποζημιώσεις οι οποίες, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν και τους μισθούς και την ετήσια άδεια που απώλεσε λόγω της απόλυσής της στις 31/10/2014 κατά την περίοδο 1/11/2014 μέχρι 14/12/2015 που είναι η περίοδος που, σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Αιτήτριας, προστατευόταν δυνάμει των πιο πάνω Νόμων από απόλυση λόγω της εγκυμοσύνης της. Η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι

(1)με βάση τις πρόνοιες του Ν.24/67 η απόλυσή της στις 31/10/2014 ήταν παράνομη και αδικαιολόγητη και

(2)με βάση τις πρόνοιες των Ν.100

(1)/97 και Ν.205(Ι)/2002η απόλυσή της ήταν λόγω της εγκυμοσύνης της και ως εκ τούτου συνιστά απαγορευμένη διακριτική μεταχείριση προς το πρόσωπό της λόγω του φύλου της (discriminatory dismissal). Περαιτέρω σημειώνουμε ότι η αξίωση της Αιτήτριας για 13ο μισθό για το 2014 για την περίοδο από 31/4/2014 μέχρι 31/10/2014 είναι αυτοτελής αξίωση στη βάση των προνοιών του Ν.8/67 για οφειλόμενο δεδουλευμένο μισθό στη βάση της σύμβασης εργασίας της καθ΄ ότι τυχόν δικαίωμα της Αιτήτριας για τον εν λόγω μισθό βασίζεται στο περιεχόμενο της σύμβασης εργασίας της. Σε σχέση με τον Ν.24/67 παρατηρούμε ότι με βάση το άρθρο 3

(1)του Ν.24/67[1] το δικαίωμα του εργοδοτουμένου για αποζημιώσεις ή για επαναπρόσληψη και αποζημιώσεις λόγω παράνομου τερματισμού της απασχόλησής του συναρτάται με τον τερματισμό της απασχόλησής του. Δηλαδή το δικαίωμα του εργοδοτουμένου για υποβολή αίτησης στο Δ.Ε.Δ. για θεραπείες βάσει των διατάξεων του Ν.24/67 ανακύπτει τη μέρα που τερματίζεται η εργοδότησή του. Επίσης στην παρούσα περίπτωση εφόσον η πράξη διάκρισης για την οποία παραπονείται η Αιτήτρια είναι η απόλυσή της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της βρίσκουμε ότι το αγώγιμο δικαίωμα της Αιτήτριας το οποίο βασίζεται στους Ν.100

(1)/97 και Ν.205(Ι)/2002 ανέκυψε με τον τερματισμό της απασχόλησής της στις 31/10/2014. Αναφορικά με την αξίωσή της για οφειλόμενο δεδουλευμένο 13ο μισθό για το 2014 παρατηρούμε ότι το αγώγιμο δικαίωμα ενός εργοδοτουμένου να αξιώνει οφειλόμενους δεδουλευμένους μισθούς ανακύπτει την ημερομηνία που αυτοί οι μισθοί είναι πληρωτέοι και απαιτητοί, δηλαδή κατά το τέλος του κάθε μήνα που εργάστηκε ή στην περίπτωση που τερματιστεί η εργοδότηση του εργοδοτουμένου την ημερομηνία τερματισμού της απασχόλησης του εργοδοτουμένου (Βλέπε Π. Γεωργίου v. Ironhold Estates Ltd

(2007)1B A.A.Δ.1051) δηλαδή το αγώγιμο δικαίωμα για κάθε οφειλόμενο δεδουλευμένο μηνιαίο μισθό ανακύπτει το τέλος του μήνα για τον οποίον θα καταβάλλεται και τυχόν 13ο μισθό κατά το τέλος του έτους για το οποίο καταβάλλεται ή στην περίπτωση που τερματιστεί η εργοδότηση του εργοδοτουμένου την ημερομηνία τερματισμού της απασχόλησης του εργοδοτουμένου. Στην παρούσα περίπτωση το αγώγιμο δικαίωμα της Αιτήτριας για δεδουλευμένο 13ο μισθό ανέκυψε στις 31/10/

1. Με βάση τα πιο πάνω το χρονικό σημείο έναρξης της δωδεκάμηνης προθεσμίας για την καταχώρηση της Αίτησης της Αιτήτριας είναι η 31/10/
2. Το Δικαστήριο στα πλαίσια της παρούσας προδικαστικής εκδίκασης δεν μπορεί να λάβει υπόψη το έγγραφο που τέθηκε ενώπιόν του μέσω της αγόρευσης του δικηγόρου της Αιτήτριας καθότι το εν λόγω έγγραφο αποτελεί μαρτυρία (Βλέπε Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Σιακόλα

(2002)1 Α.Α.Δ. 223). Με βάση τους ισχύοντες δικονομικούς και αποδεικτικούς κανόνες δεν επιτρέπεται να προσκομίζεται μαρτυρία μέσω των αγορεύσεων των δικηγόρων των διαδίκων. Ούτε η εξεταστική φύση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών επιτρέπει τη λήψη μαρτυρίας με τρόπο άλλο εκτός από τους θεσμοθετημένους καθότι κάτι τέτοιο θα συνιστούσε παραβίαση των αρχών της δίκαιης δίκης. Περαιτέρω ο ισχυρισμός για την ύπαρξη καταγγελίας της Αιτήτριας σε Επιθεωρητή Ισότητας δεν δικογραφείται στους Γενικούς Λόγους της Αίτησης και ούτε αναφέρθηκε στους λόγους ένστασης που περιέχονται στην ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης της Αιτήτριας στην αίτηση των Καθ' ων η Αίτηση για προδικαστική εκδίκαση της προδικαστικής ένστασης που περιέχεται στην παράγραφο 1 των Γενικών Λόγων της Εγγράφου Εμφάνισης των Καθ' ων η Αίτηση ή στην ένορκη δήλωση της Αιτήτριας που συνόδευε και στήριζε την πιο πάνω ειδοποίηση πρόθεσης ένστασής της και βασιζόμενο στα γεγονότα και τα δεδομένα όπως αυτά είχαν τεθεί ενώπιόν του εξέδωσε το διάταγμα προδικαστικής εκδίκασης της προδικαστικής ένστασης που εγείρεται στην παράγραφο 1 των Γενικών Λόγων της Εγγράφου Εμφάνισης των Καθ' ων η Αίτηση. Στην περίπτωση που η ύπαρξη της καταγγελίας της Αιτήτριας γνωστοποιείτο στο Δικαστήριο είτε μέσω των λόγων ένστασης που περιέχονταν στην ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης της Αιτήτριας είτε μέσω της ένορκης δήλωσης της Αιτήτριας που συνόδευε και στήριζε την πιο πάνω ειδοποίηση πρόθεσης ένστασής της Αιτήτριας τότε το Δικαστήριο θα την λάμβανε υπόψη του κατά απόφανσή του επί του αιτήματος των Καθ' ων η Αίτηση για προδικαστική εκδίκαση. Στο παρόν στάδιο δεν μπορεί το Δικαστήριο, αφού ήδη εξέδωσε την απόφασή του επί της αίτησης των Καθ' ων η Αίτηση και εξέδωσε απόφαση σύμφωνα με την οποία η προδικαστική ένσταση θα εξετάζετο στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών της Αιτήτριας, βάσει της απόφασής του ημερομηνίας 27/10/2017 να λάβει υπόψη του ένα στοιχείο που δεν περιλαμβάνεται στους δικογραφήμενους ισχυρισμούς της Αιτήτριας. Ως εκ τούτου το έγγραφο το οποίο είναι επισυνημμένο στη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου της Αιτήτριας θα αγνοηθεί από το Δικαστήριο. Με βάση τα πιο πάνω είναι η κατάληξή μας ότι η Αίτηση η οποία καταχωρίστηκε στις 26/1/2016, 15 μήνες μετά τον τερματισμό της απασχόλησης της Αιτήτριας καταχωρίστηκε εκπρόθεσμα, δηλαδή έξω από τα χρονικά πλαίσια που καθορίζει το άρθρο 12(10Α) του Ν.8/67. Συνακόλουθα τα αγώγιμα δικαιώματα της Αιτήτριας που αφορούν τις αιτούμενες με την Αίτηση θεραπείες είναι παραγραμμένα. Ως εκ τούτου εκδίδεται διάταγμα αναστολής της παρούσας διαδικασίας. Επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων η Αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας δικηγορικά έξοδα ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ................ Ε. Κωνσταντίνου, Δικαστής. (Υπ.) ............. (Υπ.) ............... Γ. Κανικλίδης, Μέλος. Α. Κτώρου, Μέλος. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Industrial/Interim (Αναφορά: Παραγραφή αγώγιμου δικαιώματος). [1] « Όταν, κατά ή μετά την έναρξιν της ισχύος του παρόντος άρθρου, ο εργοδότης τερματίζη δι' οιονδήποτε λόγον άλλον ή των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων, την απασχόλησιν εργοδοτουμένου ο οποίος έχει απασχοληθή συνεχώς υπ' αυτού επί είκοσι εξ τουλάχιστον εβδομάδας, ο εργοδοτούμενος κέκτηται δικαίωμα εις αποζημίωσιν υπολογιζομένην συμφώνως προς τον Πρώτον Πίνακα:» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο