Σ. Θ. κ.α. ν. ΤΑΜΕΙΟ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ, Συνενωμένες Υποθέσεις: 224/2018 και 231/2018, 30/10/2020

(3)Μέρος V του περί Εταιρειών Νόμου Κεφ.113, που έχει ως εξής:

(3)Σε περίπτωση που ο έφορος εταιρειών- (α) Αποστείλει επιστολή, σύμφωνα με τις διατάξεις του εδαφίου

(1)και/ή του εδαφίου

(2), και λάβει απάντηση ότι η εταιρεία δεν διεξάγει εργασία ή ότι δεν βρίσκεται σε λειτουργία ή δεν λάβει οποιαδήποτε απάντηση μέσα σε ένα

(1)μήνα από την αποστολή δεύτερης επιστολής, ή (β) λάβει αίτηση που υποβάλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου (α) του εδαφίου (2Α), ή (γ) διαπιστώσει ότι εταιρεία έχει παραλείψει να καταβάλει το ετήσιο τέλος που προβλέπεται στο άρθρο 391 για περίοδο ενός έτους από την ημερομηνία που αυτό κατέστη πληρωτέο, δημοσιεύει σύμφωνα με της διατάξεις του άρθρου 365Α και αποστέλλει στην εταιρεία μέσω ταχυδρομείου, ειδοποίηση ότι μετά την πάροδο τριών

(3)μηνών από την ημερομηνία της ειδοποίησης, η επωνυμία της εταιρείας που αναφέρεται στην ειδοποίηση, εκτός αν αποδειχθεί αιτία για το αντίθετο, θα διαγραφεί από το μητρώο και τότε η εταιρεία διαλύεται. Στις 9.1.2018 και 17.1.2018 αντίστοιχα καταχωρήθηκε ένσταση στο Τμήμα Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη για την επικειμένη διαγραφή των εν λόγω Εταιρειών. Ο Αιτητής και η Αιτήτρια, στις 21.3.2018 και 25.7.2018 αντίστοιχα, ζήτησαν από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού, μέσω των δικηγόρων τους, όπως τους καταβληθεί ολόκληρο το προς όφελος τους επιδικασθέν ποσό με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 31

(3)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (στο εξής «ο Νόμος»). Το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού, με σχετικές επιστολές, ημερ. 27.4.2018 και 12.9.2018 αντίστοιχα, απέρριψε το αίτημα του Αιτητή και της Αιτήτριας καθώς δεν είχε υποβληθεί αίτηση για διάλυση των εν λόγω Εταιρειών, με επακόλουθο να μην πληρούνται οι πρόνοιες του άρθρου 31

(3)του Νόμου, αφού κατά τον χρόνο επιδίκασης υπό του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών δεν είχε αρχίσει η διαδικασία αναφορικώς προς τον εργοδότη δυνάμει του Μέρους V του περί Εταιρειών Νόμου Κεφ. 113. Ως εκ τούτου, ο Αιτητής και η Αιτήτρια, με τις Αιτήσεις τους αξιώνουν από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού τις πιο κάτω πανομοιότυπες θεραπείες: (Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να διατάσσει την καταβολή του επιδικασθέντος προς όφελος τους ποσού, πλέον νόμιμο τόκο, δυνάμει των αποφάσεων του Δικαστηρίου στις Αιτήσεις αρ.124/2016 και 644/2012 αντίστοιχα, (Β) Διαταγή του Δικαστηρίου διατάζουσα την καταβολή των επιδικασθέντων εξόδων στις πιο πάνω αποφάσεις, (Γ) Οιανδήποτε άλλη διαταγή ή περαιτέρω θεραπεία, (Δ) Νόμιμο τόκο, (Ε) Έξοδα πλέον ΦΠΑ. Κατά το στάδιο των αγορεύσεων και οι δύο πλευρές παρέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου τις δικές τους εισηγήσεις. Η ευπαίδευτος συνήγορος για τους Αιτητές, με τη γραπτή αγόρευση της, παρέπεμψε στην υπόθεση Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού ν. Κύπρου Γεωργίου

(2006)1 ΑΑΔ 115, σημειώνοντας ότι στο Μέρος V του περί Εταιρειών Νόμου, Κεφ.113, προνοούνται διάφοροι τρόποι με τους οποίους ένα νομικό πρόσωπο οδηγείται στην εκκαθάριση. Για την περίπτωση των Αιτητών επισήμανε ότι η διαδικασία εκκαθάρισης ως ο τίτλος του Μέρους V, άρχισε με την ενεργοποίηση του άρθρου 327

(3), και δη με τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της τρίμηνης προθεσμίας για διαγραφή των Εταιρειών, κάτι που δεν μπορεί να τεθεί σε αμφιβολία, αφ' ης στιγμής με βάση τα άρθρα 327

(5)η κατάληξη αυτής της διαδικασίας είναι η διάλυση της Εταιρείας. Αντίθετα η αντιπρόσωπος του Ταμείου αναφερόμενη στην υπόθεση Reana Manufacturing & Trading Co Ltd κ.α.

(2001)1 Α.Α.Δ. 1635, εισηγήθηκε ότι με βάση το σκεπτικό της εν λόγω απόφασης θα πρέπει όχι μόνο να αρχίσει διαδικασία εκκαθάρισης, αλλά εν κατακλείδι θα πρέπει να εκδοθεί και το αντίστοιχο διάταγμα που θα παρέχει στο Ταμείο το δικαίωμα να διεκδικήσει το καταβληθέν ποσό μέσω της διαδικασίας της επαλήθευσης, κάτι που επαναλαμβάνεται και στην υπόθεση Γεωργίου (ανωτέρω). Επίσης ότι τέτοια διαδικασία δεν ισχύει στην περίπτωση όπου ο Έφορος Εταιρειών αποφασίζει τη διαγραφή μιας Εταιρείας. Με αναφορά στα γεγονότα των υπό κρίση Αιτήσεων επισήμανε ότι ο Έφορος Εταιρειών δεν προχώρησε στη διαγραφή των Εταιρειών (T.P. PATH TRADING LTD και SPS STYLE LTD) και ότι αυτές εξακολουθούν να διατηρούν τη νομική τους υπόσταση και να είναι καταχωρημένες στα Αρχεία του Εφόρου Εταιρειών, ωσάν να μην είχε δημοσιευθεί η πρόθεση για διαγραφή τους. Προς τούτο επικαλέστηκε το ηλεκτρονικό αρχείο του Εφόρου όπου φαίνεται ότι στις 17.12.2019 και οι δύο Εταιρείες εξακολουθούσαν να είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Εταιρειών, γεγονός που δηλώθηκε από κοινού ως παραδεκτό. Σύμφωνα με το άρθρο 31

(3)του Νόμου: «Όταν κατά τον χρόνον της επιδικάσεως υπό του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφόρων, έχη αρχίσει διαδικασία αναφορικώς προς τον εργοδότην δυνάμει του περί Πτωχεύσεως Νόμου ή του Μέρους V του περί Εταιρειών Νόμου ο εργοδοτούμενος προς τον οποίον εγένετο η επιδίκασις εισπράττει ολόκληρον το επιδικασθέν ποσόν εκ του Ταμείου. Τα δικαιώματα του εργοδοτουμένου αναφορικώς προς πάσαν επιδικασθείσαν πληρωμήν καταβλητέαν απ' ευθείας υπό του εργοδότου μεταβιβάζονται εις το Ταμείον.» Απόλυτα σχετική με το επίδικο θέμα που καλούμαστε να εξετάσουμε είναι η απόφαση στην υπόθεση Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού ν. Κύπρου Γεωργίου (ανωτέρω), όπου το Δικαστήριο ερμηνεύοντας το άρθρο 31

(3)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67) επισήμανε τα ακόλουθα: «Από τις ενστάσεις που προβλήθηκαν πρωτοδίκως, διατηρήθηκε μια μόνο, με τη μορφή νομικού ερωτήματος σε σχέση με τις προϋποθέσεις ενεργοποίησης του άρθρου 31

(3)του Νόμου, κατ' εφαρμογή του οποίου εκδόθηκε η απόφαση κατά του Ταμείου. Στις 25.5.01, πριν από την έκδοση της απόφασης κατά της εργοδότριας εταιρείας αλλά εκκρεμούσας εκείνης της διαδικασίας, ο Διευθυντής Κοινωνικών Ασφαλίσεων υπέβαλε αίτηση για διάλυσή της, και, μετά την απόφαση, στις 5.4.02, εκδόθηκε το σχετικό διάταγμα. Το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε πως, υπό αυτά τα δεδομένα, συνέτρεχαν όλες οι προϋποθέσεις του άρθρου 31

(1)και είναι η θέση του Ταμείου ότι παρερμηνεύθηκε ο Νόμος. Κατά την εισήγησή του, δεν ήταν αρκετή η υποβολή αίτησης για διάλυση της εργοδότριας εταιρείας, εκκρεμούσας της εναντίον της διαδικασίας για αποζημιώσεις. Θα έπρεπε και να είχε εκδοθεί το διάταγμα για τη διάλυσή της, πριν την έκδοση της εναντίον της απόφασης, εν προκειμένω, πριν από τις 28.11.01. Όπως υποστηρίχθηκε, κατ' αρχάς ενόψει του ίδιου του λεκτικού του άρθρου 33

(1). Κατά την εισήγηση, όταν αυτό αναφέρεται σε διαδικασία αναφορικώς προς τον εργοδότη δυνάμει του Μέρους V του περί Εταιρειών Νόμου Κεφ. 113, παραπέμπει σε πράγματι εκκαθάριση που έχει αρχίσει και συνεχίζεται μετά από σχετικό διάταγμα που ήδη έχει εκδοθεί. Περαιτέρω, αφού η αντίθετη ερμηνεία θα άφηνε ανοικτή τη δυνατότητα καταστρατήγησης με την εικονική υποβολή αιτήσεων για εκκαθάριση εταιρειών. Ενώ, παράλληλα, το άρθρο 31

(2)του Νόμου δεν θα είχε λόγο ύπαρξης αφού, στοχεύοντας στην κάλυψη της περίπτωσης εκκαθάρισης εργοδότριας εταιρείας, αναγνωρίζει υπέρ του εξ αποφάσεως δανειστή προτεραιότητα πληρωμής του, έναντι όλων των άλλων χρεών. Μελετήσαμε τα δεδομένα και καταλήγουμε πως η πρωτόδικη απόφαση είναι ορθή. Παραθέτουμε, πρώτα, το άρθρο 31

(3): ............................................. Αν ο νομοθέτης ήθελε να παραπέμψει σε διάταγμα παραλαβής ή εκκαθάρισης ήδη εκδοθέν, θα αναμέναμε να το έκαμνε ρητά. Αναφέρεται σε διαδικασία που άρχισε και, προκειμένου περί εταιρείας, το πρωτόδικο δικαστήριο ορθά ανέτρεξε στον περί Εταιρειών Νόμο, Κεφ. 113. Το οποίο, όπως και ο περί Πτωχεύσεως Νόμος, Κεφ. 5, αναφέρεται στο περιθώριο του άρθρου 31

(3). Εκεί, το άρθρο 218, ενταγμένο στο Mέρος V, κάτω από τον τίτλο «έναρξη εκκαθάρισης», ακριβώς καθορίζει πότε θεωρείται ότι αυτή άρχισε. Πρόσθετα προς άλλες περιπτώσεις, όπως προβλέπεται, αυτή θα θεωρείται ότι άρχισε κατά το χρόνο της υποβολής αίτησης για εκκαθάριση. Η αναφορά δε στην Αθανασίου ν. Reana Manuf. & Trad. Co. Ltd. κ.ά.

(2001)1 Α.Α.Δ. σελ. 1635, την οποία επικαλέστηκε ο εφεσείων, σε ενεργοποίηση του άρθρου 31

(3)«μόνο όταν και εφόσον εκδοθεί είτε διάταγμα πτώχευσης ή διάταγμα εκκαθάρισης», ασφαλώς δεν τέμνει το επίδικο θέμα, το οποίο δεν τελούσε και υπό εξέταση όπως προκύπτει, αφού εξυπακούεται πως σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητο για να δημιουργηθεί η ευθύνη του Ταμείου να έχει, εν τέλει, εκδοθεί διάταγμα παραλαβής ή εκκαθάρισης.» Το άρθρο 327 του περί Εταιρειών Νόμου Κεφ.113, ενταγμένο στο Μέρος V κάτω από τον τίτλο «έναρξη εκκαθάρισης», καθορίζει πότε ο Έφορος δύναται να διαγράψει μια υφιστάμενη εταιρεία από το μητρώο και να επιφέρει έτσι τη διάλυση της. Στην προκείμενη περίπτωση είναι φανερό ότι πριν την έκδοση των επιδίκων αποφάσεων και ενόσω εκκρεμούσε η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου, ο Έφορος Εταιρειών δημοσίευσε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας γνωστοποίηση για διαγραφή και διάλυση των δύο Εταιρειών. Είναι επίσης φανερό ότι και μετά την πάροδο της τρίμηνης προθεσμίας, από της δημοσιεύσεως και μέχρι τις 17.12.2019, οι εν λόγω Εταιρείες υφίσταντο και ήταν εγγεγραμμένες στο Μητρώο Εταιρειών. Μετά την εν λόγω ημερομηνία δεν τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία που έτειναν να καταδείξουν ότι οι Εταιρείες εν τέλει έχουν διαγραφεί ή έχει εκδοθεί διάταγμα παραλαβής ή εκκαθάρισης τους, το οποίο εξυπακούεται πως σε κάθε περίπτωση είναι απαραίτητο για να δημιουργηθεί η ευθύνη του Ταμείου για καταβολή, στον Αιτητή και στην Αιτήτρια, ολόκληρου του επιδικασθέντος ποσού, το οποίο υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να καταβληθεί απευθείας από τον υπό εκκαθάριση εργοδότη. Ως εκ τούτου, ενώ από τα γεγονότα της υπόθεσης φαίνεται ότι έχει αρχίσει η προβλεπόμενη στο Μέρος V του περί Εταιρειών Νόμου διαδικασία διαγραφής και διάλυσης των δύο Εταιρειών, με τη δημοσίευση της σχετικής γνωστοποίησης του Εφόρου Εταιρειών στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, ωστόσο σε τελικό στάδιο δεν έχει αποδειχθεί ότι οι εν λόγω Εταιρείες έχουν διαγραφεί ή έχει εκδοθεί διάταγμα παραλαβής ή εκκαθάρισης, για να προκύψει η ευθύνη του Ταμείου για πληρωμή στον Αιτητή και στην Αιτήτρια των επιδικασθέντων ποσών. Εν κατακλείδι οι Αιτήσεις απορρίπτονται με €300 έξοδα εναντίον ενός εκάστου των Αιτητών και προς όφελος του Ταμείου. (υπ.).................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Σ. Ηρακλέους, Μέλος Π. Ρήγα, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο