RITA DULAL ν. ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 85/2020, 5/4/2022 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEDLEF:2022:30 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Α. Χατζητζιοβάννη, Πρόεδρος Α. Λάμπρου και Π. Παναγιώτου, Μελών Αρ. Υπόθεσης: 85/2020 Μεταξύ: RITA DULAL Αιτήτρια -και- ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ Καθ' ου η αίτηση Ημερομηνία: 5η Απριλίου, 2022 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: Ε. Νικολαΐδου με Β. Γεωργίου Για Καθ' ου η αίτηση: Π. Χ'' Μιχαήλ για Παπαδόπουλος, Λυκούργος & Σια ΔΕΠΕ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό κρίση Αίτηση η Αιτήτρια αξιώνει από τον Καθ' ου η αίτηση διάφορες θεραπείες όπως, παράδοση όλων των προσωπικών της αντικειμένων που παραμένουν στην οικία του Καθ' ου η αίτηση, αποζημιώσεις, δεδουλευμένους μισθούς, αναλογία άδειας, πληρωμή για υπερωριακή εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες, ταξιδιωτικά έξοδα, νόμιμο τόκο και έξοδα. Ο Καθ΄ου η αίτηση απορρίπτοντας τις πιο πάνω αξιώσεις αρνείται ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό προς την Αιτήτρια. Για την εκδίκαση της υπόθεσης ακολουθήθηκε η ταχεία διαδικασία. Πέραν των διαδίκων, γραπτή ένορκη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου για λογαριασμό της Αιτήτριας, κατέθεσε ο κ. Ανδρέας (Άντης) Αντώνη. Στις ένορκες μαρτυρίες επισυνάπτονται ως Τεκμήρια και διάφορα έγγραφα στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο. Και οι δύο πλευρές από κοινού δήλωσαν ότι δεν θα προέβαιναν σε αντεξέταση των μαρτύρων και ζήτησαν όπως προχωρήσουν με την κατάθεση γραπτών αγορεύσεων. Ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον Καθ' ου η αίτηση, επικαλούμενος το άρθρο 12(10Α) του περί Ετησίων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου 8/67 και παραπέμποντας στα γεγονότα της υπόθεσης όπως αυτά προκύπτουν από τον φάκελο της υπόθεσης, εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών (στο εξής «ΔΕΔ») στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την παρούσα υπόθεση καθώς η υπό κρίση Αίτηση καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα με αποτέλεσμα οι απαιτήσεις της Αιτήτριας να έχουν παραγραφεί. Αντίθετη ήταν η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου για την Αιτήτρια η οποία υποστήριξε ότι το προς υποβολή αιτήσεως δικαίωμα της Αιτήτριας δεν ανέκυψε με τον τερματισμό της απασχόλησης της αλλά με τη λήψη της επιστολής του Τμήματος Αρχείου, Πληθυσμού και Μετανάστευσης ημερ. 12.9.2019 με την οποία πληροφορείτο ότι ο Καθ' ου η αίτηση της όφειλε το ποσό των €1.418,56 ως δεδουλευμένους μισθούς και αναλογία ετήσιας άδειας. Το ζήτημα της παραγραφής, όπως έχει αναφερθεί στην απόφαση Χατζηστυλλής ν. Papadema κ.ά.
(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 551, 560, άπτεται τούτης της εξουσίας ή της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου να επιληφθεί μίας υπόθεσης. Σύμφωνα με τη νομολογία, το ζήτημα της προθεσμίας μπορεί να εγερθεί ακόμη και αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο (Megalemou v. Republic, 1 R.S.C.C. 10, 13). Επίσης «. θέματα που άπτονται της αρμοδιότητας του δικαστηρίου πρέπει να επιλύονται το ενωρίτερο δυνατό (επειδή) είναι αντινομικό το δικαστήριο να αναλαμβάνει και να ασκεί δικαιοδοσία εκτός του πεδίου της αρμοδιότητας του» (βλ. Αγρόκτημα Λανίτη Λτδ & άλλοι ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1991)1 ΑΑΔ 225). Υπενθυμίζεται, συναφώς, ότι «.τα γεγονότα που στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου είναι, όπως υποδεικνύεται στη Sevegep Ltd v. United Sea Transport Ltd and others
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 729 και Interamerican Insurance Co Ltd v. Μακρίδου
(2000)1(Γ) ΑΑΔ 1529, 1534), αυτά που συνθέτουν την απαίτηση, και αποκλειστική πηγή αναζήτησης τους είναι η έκθεση απαίτησης». Η παραγραφή αξιώσεων ενώπιον του ΔΕΔ, έχει ως νομικό υπόβαθρο το άρθρο 12 (10Α) του περί Ετησίων Αδειών Μετ' Απολαβών Νόμου του 1967 (Ν. 8/67) όπως έχει τροποποιηθεί με τον Νόμο 169(Ι)/2002 που έχει ως ακολούθως: «(10Α) Αίτηση στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών υποβάλλεται εντός δώδεκα μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία ανέκυψε το προς υποβολήν αιτήσεως δικαίωμα ή εντός εννέα μηνών από την απάντηση του Ταμείου για πλεονάζον προσωπικό: Νοείται ότι στις περιπτώσεις όπου το προς υποβολήν αιτήσεως στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών δικαίωμα ανέκυψε μετά την 21η Μαΐου 1999, η δυνάμει του εδαφίου
(1)του παρόντος άρθρου καθοριζόμενη προθεσμία για την καταχώρηση αίτησης, αρχίζει από την ημερομηνία δημοσίευσης του παρόντος Νόμου στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.» Με το εν λόγω άρθρο ο νομοθέτης έθεσε αποσβεστική προθεσμία ως προς το δικαίωμα υποβολής αίτησης ενώπιον του ΔΕΔ. Από τις 9.8.2002 που δημοσιεύθηκε ο Νόμος, οποιαδήποτε αίτηση στο εν λόγω Δικαστήριο υποβάλλεται μέσα σε 12 μήνες από την ημερομηνία που ανέκυψε το προς υποβολή αιτήσεως δικαίωμα ή μέσα σε 9 μήνες από την απάντηση του Ταμείου για πλεονάζον προσωπικό. Από το γράμμα της πιο πάνω διάταξης είναι επίσης φανερό ότι δεν παρέχεται στο ΔΕΔ, ως το κατ' εξοχήν αρμόδιο Δικαστήριο, οποιαδήποτε ευχέρεια παράτασης του χρόνου υποβολής αίτησης πέραν των 12 ή 9 μηνών αντίστοιχα από την ημερομηνία που ανέκυψε το προς υποβολή αίτησης δικαίωμα. Επομένως με την πάροδο του χρόνου των 12 ή 9 μηνών αντίστοιχα, το δικαίωμα του εργοδοτούμενου να υποβάλει αίτηση παραγράφεται και το ΔΕΔ στερείται δικαιοδοσίας να επιληφθεί μιας τέτοιας αίτησης. Όπως αναφέρθηκε από τον Lord Denning MR στην υπόθεση Dedman v. British Building & Engineering Appliances Ltd [1974] ICR 53, 'If [an application] arrives a minute after midnight on the last day the clerks must throw it out; the tribunal is not competent to hear it'. Στον Halsbury's Laws of England, 4th Edition, 2000 Reissue, vol. 16
(2), para 629 κάτω από τον τίτλο
(2)PROCEEDINGS BEFORE EMPLOYMENT TRIBUNALS (i) Time Limits, αναφέρονται τα ακόλουθα: "685. Time limits for presenting complaints.
(1)..........................................
(2)..........................................
(3)..........................................
(4)awaiting the outcome of other proceedings, including criminal proceedings, is not normally a good ground nor is delaying a claim because of utilising an internal right to appeal under the employer's disciplinary procedure; n.11. .... In such cases, the employee is, therefore, advised to present an originating application but ask for the matter to be adjourned pending completion of the internal proceedings." Ελεύθερη μετάφραση:
(2)Διαδικασία ενώπιον Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών (ι) Χρονικά όρια 685. Χρονικά όρια για παρουσίαση παραπόνου
(1)..........................................
(2)..........................................
(3)..........................................
(4)αναμένοντας το αποτέλεσμα άλλων διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένων ποινικών διαδικασιών, υπό τις περιστάσεις δεν είναι καλός λόγος [επέκτασης του χρόνου] όπως δεν είναι καλός λόγος η καθυστέρηση καταχώρησης μιας απαίτησης επειδή χρησιμοποιείται μια εσωτερική διαδικασία ή ένα εσωτερικό δικαίωμα έφεσης βάση της πειθαρχικής διαδικασίας του εργοδότη. Σημ.11. .............. Σ' αυτές τις περιπτώσεις ο εργοδοτούμενος θα πρέπει να λάβει συμβουλή να καταχωρήσει εναρκτήρια αίτηση και να ζητά όπως αυτή αναβάλλεται μέχρις ότου ολοκληρωθεί η εσωτερική διαδικασία.» Σύμφωνα με τον Bower on Employment Law, sixth edition, p.286: "(
- f)The courts have generally rejected attempts to extend the effective date of termination to cover periods during which an appeal is being heard under an internal disciplinary procedure. In J. Sainsbury Ltd v Savage [1980] IRLR 109, this refusal was notwithstanding that the internal disciplinary procedure provided for 'suspension without pay' pending appeal. Brightman LJ stated that: ´If an employee is dismissed . on terms that he then ceases to have the right to work under the contract of employment and that the employer ceases likewise to be under an obligation to pay the employee, the contract is at an end´ (approved by the House of Lords in West Midland Co-operative Society Ltd v Tipton {1986} IRLR 112; see also Crown Agents v Lawal [1978] IRLR 542; cf. Drage v Governing Body of Greenford High School [2000] ICR 899). The same result was reached in Board of Governors, National Heart and Chest Hospital v Nambiar [1981] IRLR 196, even though in that case the employee was paid for a 10-month period while his appeal was pending. The principle does not depend on any express term being included in the particular contract (Howgate v Fane Acoustics Ltd [1981] IRLR 161) instead resting on the policy reason of the uncertainty of any other course, and the desirability that speed be of the essence in enforcing employment rights." Ελεύθερη μετάφραση: «(
- f)Τα δικαστήρια έχουν σε γενικές γραμμές απορρίψει προσπάθειες για επέκταση της ουσιαστικής ημερομηνίας τερματισμού της απασχόλησης ούτως ώστε να καλυφθούν περίοδοι κατά τις οποίες γίνεται η ακρόασης μιας έφεσης βάσει μιας εσωτερικής πειθαρχικής διαδικασίας. Στην υπόθεση J. Sainsbury Ltd v Savage [1980] IRLR 109 υπήρξε τέτοια άρνηση παρόλο που στην εσωτερική πειθαρχική διαδικασία προβλεπόταν 'διαθεσιμότητα χωρίς πληρωμή' εν αναμονή του αποτελέσματος της έφεσης. Όπως ανέφερε ο Brightman LJ «εάν ένας εργοδοτούμενος απολυθεί ... με όρους ότι δεν έχει το δικαίωμα να εργαστεί με βάση τη σύμβαση απασχόλησης και ο εργοδότης με τον ίδιο τρόπο παύει να έχει υποχρέωση πληρωμής του εργοδοτούμενου, η σύμβαση φθάνει σε ένα τέλος (αυτό επικυρώθηκε και από τη Βουλή των Λόρδων στη West Midland Co-operative Society Ltd v Tipton [1986] IRLR 112; see also Crown Agents v Lawal [1978] IRLR 542; cf. Drage v Governing Body of Greenford High School [2000] ICR 899). Στο ίδιο αποτέλεσμα κατέληξε το δικαστήριο και στην Board of Governors, National Heart and Chest Hospital v Nambiar [1981] IRLR 196, μολονότι ο εργοδοτούμενος συνέχισε να πληρώνεται για μια περίοδο 10 μηνών ενόσω η έφεση του εκκρεμούσε. Αυτή η αρχή δεν βασίζεται σε οποιοδήποτε ρητό όρο που συμπεριλαμβάνεται στη συγκεκριμένη σύμβαση (Howgate v Fane Acoustics Ltd [1981] IRLR 161) αλλά αντιθέτως βασίζεται σε λόγο δημοσίας πολιτικής λόγω της αβεβαιότητας οποιασδήποτε άλλης πορείας και της επιθυμίας όπως η ταχύτητα είναι ο καθοριστικός παράγοντας στην επιβολή των εργατικών δικαιωμάτων.» Στην υπόθεση Παντελής Γεωργίου ν. Ironhold Estates Ltd,
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 151 αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τις αυτοτελείς αξιώσεις: «Έχουμε εξετάσει την εισήγηση του Εφεσείοντα. Δεν συμφωνούμε ότι ο χρόνος γένεσης του δικαιώματος για διεκδίκηση των ωφελημάτων του αρχίζει μετά τη λύση της εργασιακής σχέσης. Ούτε το γράμμα ούτε το πνεύμα των όρων της Συλλογικής Σύμβασης που τα προβλέπουν επιτρέπουν τη συσσώρευση και μεταφορά τους από έτος σε έτος μέχρι τη λύση της υπαλληλικής σχέσης. Οι προθεσμίες που τάσσονται στη Συλλογική σύμβαση δεν είναι χωρίς σημασία. Σκοπό έχουν να γνωρίζει ο εργοδοτούμενος μέχρι πότε τα διάφορα ωφελήματα καταβάλλονται - και, εάν δεν καταβληθούν, να τα διεκδικήσει - και ο εργοδότης μέχρι πότε πρέπει να τα κατάβάλει. Τα περί πρακτικής που ακολουθείται δεν έχουν νόημα, ενόψει της ρητής νομοθετικής διάταξης του Άρθρου 12
(10)(Α) του Νόμου.» Στην παρούσα περίπτωση όπως προκύπτει από τους γενικούς λόγους της Αίτησης και την προσκομισθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου ένορκη μαρτυρία, η Αιτήτρια συνέχισε να εργάζεται στην υπηρεσία του Καθ' ου η αίτηση μέχρι τις 28.11.2018 που τερμάτισε την απασχόληση της. Στις 2.12.2018 υπέβαλε παράπονο στο Επαρχιακό Γραφείο, Τμήματος Εργασίας και στις 12.9.2019 το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης την ενημέρωσε με σχετική επιστολή ότι ο Καθ' ου η αίτηση της οφείλει το ποσό των €1418,56 ως δεδουλευμένα και αναλογία ετήσιας άδειας. Η παρούσα Αίτηση καταχωρήθηκε στις 4.3.2020. Υπό το φως λοιπόν των πιο πάνω νομολογιακών αρχών κρίνουμε ότι το δικαίωμα της Αιτήτριας να υποβάλει αίτηση ενώπιον του ΔΕΔ ανέκυψε με τον τερματισμό της απασχόλησης της. Η οποιαδήποτε προσπάθεια από μέρους της για επέκταση του χρόνου προσφυγής ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου δεν υποστηρίζεται από τις πρόνοιες του άρθρου 12(10Α) του Ν.8/67 αλλά ούτε και από τη νομολογία από την οποία το Δικαστήριο αντλεί καθοδήγηση. Τούτο επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι δεν υπάρχει στον Ν.8/67 οποιαδήποτε ρητή πρόνοια που να επιτρέπει την επέκταση του χρόνου για οποιοδήποτε λόγο. Αντίθετα, εκεί που ο νομοθέτης έκρινε σκόπιμο να προστατεύσει το προς υποβολή αιτήσεως δικαίωμα του εργοδοτούμενου από τυχόν απρόβλεπτη καθυστέρηση σε άλλη διαδικασία, το έπραξε με τη διακοπή της ισχύουσας περιόδου μέχρι την ολοκλήρωση της άλλης διαδικασίας. Έτσι στο άρθρο 27
(2)του περί Ίσης Μεταχείρισης Ανδρών και Γυναικών στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση Νόμου (Ν.205(Ι)/2002) προβλέπεται ρητά ότι σε περίπτωση καταγγελίας προς τον Αρχιεπιθεωρητή σχετικά με οποιαδήποτε παράβαση του Νόμου από οποιονδήποτε πρόσωπο και μέχρι τη σύνταξη του προβλεπόμενου πρακτικού, διακόπτεται η τυχόν ισχύουσα προθεσμία προσφυγής στο δικαστήριο του προσώπου που υπέβαλε την καταγγελία, καθώς και η τυχόν ισχύουσα περίοδος παραγραφής της απαίτησής του. Συνεπώς το χρονικό σημείο έναρξης της 12μηνης προθεσμίας για υποβολή αιτήσεως στο παρόν Δικαστήριο από την Αιτήτρια ήταν η ημερομηνία τερματισμού της απασχόλησης της ήτοι η 28.11.2018. Η Αιτήτρια ωστόσο κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 12(10Α) του Ν.8/67 καταχώρησε την παρούσα Αίτηση στις 4.3.2021 και συγκεκριμένα 15 και πλέον μήνες μετά. Καταληκτικά, μελετώντας τα όσα η ευπαίδευτος συνήγορος της Αιτήτριας παρά-θεσε ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν βρίσκουμε να μεταβάλουν ή να διαφοροποιούν την επικρατούσα νομική πραγματικότητα ως αυτή προκύπτει από τις προρρηθείσες διατάξεις. Για όλα τα πιο πάνω ομόφωνα καταλήγουμε ότι η προδικαστική ένσταση του Καθ' ου η αίτηση αναφορικά με το εκπρόθεσμο καταχώρησης της παρούσας Αίτησης θα πρέπει τα επιτύχει, καθώς το προς υποβολή αιτήσεως δικαίωμα της Αιτήτριας ενώπιον του ΔΕΔ έχει παραγραφεί. Για όλα τα πιο πάνω η όλη διαδικασία αναστέλλεται, με €600 έξοδα υπέρ του Καθ' ου η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας. (υπ)................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Α. Λάμπρου, Μέλος Π. Παναγιώτου, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο