ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ κ.α. ν. BIONIC ELECTRONICS H.T. LIMITED κ.α., Συνενωμένες Υποθέσεις: 462/2017 και 466/2017, 27/12/2022

(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67), όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο 6/73 (ο «Νόμος»), καθιερώνει νόμιμο μαχητό τεκμήριο υπέρ του εργοδοτούμενου σύμφωνα με το οποίο: «...ο υπό εργοδότου τερματισμός απασχολήσεως τεκμαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Συνεπώς, στην Εργοδότρια Εταιρεία απόκειται να ανατρέψει το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξει ότι δικαιολογημένα τερμάτισε την απασχόληση των Αιτητών για τους λόγους που επικαλείται και δη ότι κατέστησαν πλεονάζοντες υπό την έννοια του μέρους IV του Νόμου. Προς ανατροπή του εν λόγω τεκμηρίου κατέθεσε ο διευθυντής της Εργοδότριας Εταιρείας κ. Νίκος Ιακώβου. Οι Αιτητές υποστήριξαν τις θέσεις τους με την προσωπική τους μαρτυρία. Παράλληλα, κατατέθηκαν ως Τεκμήρια διάφορα έγγραφα, στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας. Μαρτυρία Σύμφωνα με τον κ. Ν. Ιακώβου, λόγω της οικονομικής κρίσης, η Εργοδότρια Εταιρεία από το 2013 άρχισε να παρουσιάζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Επίσης η ραγδαία αύξηση του ανταγωνισμού με τη δραστηριοποίηση στην Κύπρο νέων αλυσίδων καταστημάτων και εμπόρων στο τομέα της πληροφορικής ως και η ραγδαία ανάπτυξη του διαδικτυακού ανταγωνισμού που δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια, επέφερε τεράστια μείωση στα ποσοστά κερδοφορίας της Εταιρείας. Ισχυρίστηκε πως ένεκα των πιο πάνω προβλημάτων οι πωλήσεις και ζημιές που παρουσίαζε η Εταιρεία, σύμφωνα και με τις οικονομικές καταστάσεις για τα έτη 2014 έως 2017 [Τεκ.1(α)- 1(δ)], είχαν ως ακολούθως: Πωλήσεις ζημιά 2013 €6.766.985 €739.104 2014 €7.840.455 €240.835 2015 €8.242.915 €198.981 2016 €7.971.760 €172.477 2017 €8.385.228 €122.528 Ισχυρίστηκε επίσης ότι μετά από προσεκτική μελέτη των πιο πάνω προβλημάτων, αποφασίστηκε η γενική αναδιάρθρωση της Εταιρείας και η αλλαγή του οργανογράμματος από πέντε σε τρία επίπεδα, η αλλαγή του προσανατολισμού της Εταιρείας και η στρατηγική ένταξης νέων προϊόντων στην γκάμα της, ως και η ανάπτυξη και αναβάθμιση του ιστοτόπου της για διαδικτυακές πωλήσεις. Ότι, με την γενική αναδιάρθρωση επήλθε αναγκαστικά η κατάργηση του τεχνικού τμήματος που δεν ήταν παραγωγικό και η αποδέσμευση δύο ατόμων μεταξύ των οποίων του 1ου Αιτητή, ο οποίος κατείχε τη θέση του τεχνικού διευθυντή (Technical Manager), την κατάργηση της θέσης του διευθυντή εταιρικών πωλήσεων την οποία κατείχε ο 2ος Αιτητής και της αντίστοιχης θέσης του διευθυντή λιανικών πωλήσεων που κατείχε άλλος εργοδοτούμενος ο οποίος αποχώρησε. Για τον 1ον Αιτητή ισχυρίστηκε ότι τα καθήκοντα του κατανεμήθηκαν σε τέσσερα άλλα πρόσωπα που συνέχισαν να απασχολούνται στην Εταιρεία. Για τον 2ον Αιτητή ισχυρίστηκε, ότι δεν πληρούσε τα προσόντα του διευθυντή πωλήσεων και δεν μπορούσε σε καμία περίπτωση να ανταποκριθεί στο marketing και στα νέα προϊόντα που εμπορευόταν η Εταιρεία. Ότι μετά από μελέτη διαπιστώθηκε ότι η θέση που κατείχε ο 2ος Αιτητής δεν ήταν παραγωγική, γι' αυτό κι αποφασίστηκε η κατάργηση της, θέτοντας την ευθύνη του συντονισμού του εταιρικού τμήματος, μαζί με πληθώρα άλλων καθηκόντων, κάτω από τον Sales Manager Χρ. Καράσαββα. Τέλος, ισχυρίστηκε, ότι πριν το τερματισμό των υπηρεσιών των δύο Αιτητών, τους προσφέρθηκε εργασία στο τμήμα πωλήσεων την οποία δεν αποδέχθηκαν. Αντεξεταζόμενος δεν αρνήθηκε ότι τα καθήκοντα των Αιτητών συνέχισαν να υφίστανται και να εκτελούνται από άλλα άτομα κάτω από το Operations. Ισχυρίστηκε ωστόσο ότι δεν υφίσταντο στο βαθμό που ήταν προηγουμένως. Δεν αρνήθηκε επίσης ότι ένας από τους λόγους που ώθησε τη Εταιρεία σ' αυτή την αναδιάρθρωση ήταν η μείωση του ποσοστού κερδοφορίας και η εξοικονόμηση πόρων. Ενώ για τον 1ο Αιτητή ισχυρίστηκε ότι δεν μπορούσε τη συγκεκριμένη στιγμή να ανταποκριθεί στις κατ' ισχυρισμό νέες προκλήσεις και για τον ο 2ος Αιτητή ότι δεν μπορούσε να αυξήσει τις πωλήσεις όπως αρχικά είχε συμφωνηθεί μαζί του, εν τούτοις όταν του ζητήθηκε να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία που να υποστηρίζουν τις θέσεις του, δεν το έπραξε. Αναφερόμενος ο 1ος Αιτητής στη θέση που κατείχε, τα καθήκοντα και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση του, ισχυρίστηκε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία άνευ λόγου και αιτίας και χωρίς να συντρέχουν λόγοι πλεονασμού και γενικά οποιοιδήποτε άλλοι δικαιολογητικοί λόγοι, παράνομα και αδικαιολόγητα τερμάτισε την απασχόληση του με αποτέλεσμα να δικαιούται στην επιδίκαση ανά-λογων αποζημιώσεων. Διαζευκτικά, εάν ήθελε αποδειχθεί η συνδρομή λόγων πλεονασμού, αιτείται πληρωμής από το ομώνυμο Ταμείο. Απορρίπτοντας τη θέση του κ. Ιακώβου περί προσφοράς νέας εργασίας, ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε του προτάθηκε να μετατεθεί σε άλλο τμήμα της Εταιρείας. Αντεξεταζόμενος επέμενε ότι μετά την απόλυση του το τεχνικό τμήμα εξακολούθησε να υπάρχει με τεχνικό διευθυντή τον Μ. Βάρδα. Ο 2ος Αιτητής αφού αναφέρθηκε στην ανέλιξη που είχε ως εργοδοτούμενος της Εταιρείας, αρχίζοντας από τη θέση πωλητή, μεταπηδώντας στη θέση διευθυντή καταστήματος, για να αναλάβει το 2014 τη θέση του διευθυντής εταιρικών πωλήσεων, ισχυρίστηκε ότι με τη σωστή οργάνωση, καθοδήγηση και ανάπτυξη του τμήματος, κατάφεραν να είναι το μοναδικό τμήμα της Εταιρείας με ανοδική πορεία εν μέσω κρίσης, πετυχαίνοντας αύξηση πωλήσεων από χρόνο σε χρόνο, με τα άτομα που επάνδρωναν το τμήμα να είναι τα μόνα που επιβραβευτήκαν με μπόνους για την επίτευξη των στόχων που έβαλε η Εταιρεία. Ισχυρίστηκε ότι με την παραλαβή της επιστολής απόλυσης του ζητήθηκε να παραδώσει στον νέο διευθυντή πωλήσεων Χρ. Καράσαββα και να αποχωρήσει. Σημείωσε ότι ο εν λόγω υπάλληλος προσελήφθη το 2016, λίγο πριν τον τερματισμό της απασχόλησης του. Δηλώνει ότι ουδέποτε του προσφέρθηκε άλλη εργασία στο τμήμα πωλήσεων και ούτε του αναφέρθηκε ποτέ ότι το τμήμα ή η θέση που κατείχε δεν ήταν παραγωγικά ή ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στα νέα προϊόντα που εμπορευόταν η Εταιρεία. Επίσης σε καμία περί-πτωση δεν έχει καταργηθεί η θέση που κατείχε στην Εταιρεία αφού στην ουσία αντικαταστάθηκε από άλλο ή άλλα άτομα που συνέχισαν να ασκούν τα καθήκοντα του. Ανάλυση - Συμπεράσματα Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 18 του Νόμου, εργοδοτούμενος είναι πλεονάζων, και κατά συνέπεια δικαιούται πληρωμή από το ομώνυμο Ταμείο όταν η απασχόληση του ετερματίσθη: (α)........................................................................................................................ (β)........................................................................................................................ (γ) Ένεκα οιουδήποτε των ακολούθων άλλων λόγων σχετιζομένων προς την λειτουργίαν της επιχειρήσεως: (i) εκσυγχρονισμού, μηχανοποιήσεως ή οιασδήποτε άλλης αλλαγής εις τας μεθόδους παραγωγής ή οργανώσεως η οποία ελαττώνει τον αριθμόν των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων. (ii) αλλαγών εις τα προϊόντα ή εις τα μεθόδους παραγωγής ή εις τας αναγκαιούσας ειδικότητας των εργοδοτουμένων (iii) καταργήσεις τμημάτων (iv) δυσκολιών εις την τοποθέτησιν προϊόντων εις την αγοράν ή πιστωτικών δυσκολιών (v) ελλείψεων παραγγελιών ή πρώτων υλών (vi) σπάνεως μέσων παραγωγής, και (vii) περιορισμού του όγκου της εργασίας ή της επιχειρήσεως Με τις επιστολές απόλυσης (Τεκ.4 και 5) και τα ερωτηματολόγια προς το Ταμείο (Τεκ.6 και 9), η Εργοδότρια Εταιρεία θέτει ως λόγο τερματισμού της απασχόλησης των Αιτητών «την κατάργηση των θέσεων εργασίας που αυτοί κατείχαν λόγω αναδιάρθρωσης της Εταιρείας». Περαιτέρω με τους γενικούς λόγους εμφάνισης και την προσαχθείσα μαρτυρία θέτει ως πρόσθετους λόγους τον περιορισμό του όγκου εργασιών στο τομέα των Αιτητών, τις ζημιές που παρουσίαζαν τα τμήματα απασχόληση των Αιτητών, τη μείωση του κύκλου εργασιών και τις ζημιές που παρουσίαζε η Εταιρεία γενικότερα. Συνεπώς, το ζητούμενο στην προκείμενη περίπτωση είναι η τεκμηρίωση συνθηκών πλεονασμού που οφείλονταν στον περιορισμό του όγκου εργασίας της Εργοδότριας Εταιρείας και των τμημάτων όπου απασχολούνταν οι Αιτητές και/ ή σε αλλαγές στην οργάνωση της επιχείρησης της, δυνάμει των προνοιών του άρθρου 18(γ)(i)(ii)(vii) του Νόμου. Σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία, για να διαπιστωθεί η πραγματική μείωση του όγκου εργασίας μιας επιχείρησης θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ο συνήθης κύκλος των εργασιών της στη διάρκεια των τελευταίων ετών πριν από την απόλυση. Το Δικαστήριο στηριζόμενο πάντοτε επί αντικειμενικών κριτηρίων, πρέπει να διαπιστώσει μέσα από τα γεγονότα της υπόθεσης εάν υπήρξε ουσιαστική μείωση του συνήθους κύκλου εργασιών της επιχείρησης κατά τον ουσιώδη χρόνο, σε βαθμό που λογικά να κρίνεται δικαιολογημένη η απόλυση λόγω πλεονασμού. Όπως έχει αποφασιστεί στην υπόθεση Α. Ιάσωνος Λτδ ν. Χρίστου κ.α.

(1994)1Α.Α.Δ. 703, 706: «Εποχιακή ή περιοδική μείωση του όγκου εργασίας η οποία αφήνει ανεπηρέαστο τον όγκο της εργασίας, επιμετρούμενο μέσα στο συνήθη κύκλο της εμπορικής δραστηριότητας του εργοδότη, δε συνιστά λόγο για τον τερματισμό της απασχόλησης λόγω πλεονασμού. Ο όγκος των εργασιών επιχείρησης έχει όχι μόνο εποχιακές αλλά και καθημερινές αυξομειώσεις και διακυμάνσεις. Αν γινόταν δεχτή η θέση των εφεσειόντων, θα διανοιγόταν η οδός για την καταστρατήγηση του οικοδομήματος του νόμου που συναρτά τον πλεονασμό με τα αντικειμενικά δεδομένα της επιχείρησης. Ο όγκος εργασίας προσδιορίζεται με βάση σταθερό παρονομαστή που αντανακλά τον όγκο της εργασίας του εργοδότη στο πλαίσιο του συνήθους κύκλου της επιχειρηματικής του δραστηριότητας και αυτή η σημασία που ενέχει ο όρος "όγκος εργασίας" στο πλαίσιο του Άρθρου 18(γ)(vii) του Ν. 24/67 (όπως έχει τροποποιηθεί).» Όπως επισημαίνεται στην υπόθεση Κώστα Χατζηχριστοφή ν. Πιερή Γεωργίου κ.α

(2002)1Β Α.Α.Δ. 873, όταν ο Νόμος αναφέρεται σε «περιορισμό του όγκου εργασίας» σαφώς εννοεί περιορισμό ή μείωση του όγκου εργασίας του συγκεκριμένου εργοδότη, δηλαδή της επιχείρησης και όχι μείωση του όγκου εργασίας του εργοδοτούμενου. Με ποια μέσα ή αξιόπιστα στοιχεία ο Εργοδότης δύναται να αποδείξει τον περιορισμό του όγκου εργασιών της επιχείρησης του, στην Σωτήρης Χρυσάνθου κ.α. ν. Petros Pitsillis (Glass Market) Ltd κ.α.

(2001)1 Α.Α.Δ. 383, επισημαίνεται ότι οι ισολογισμοί και άλλα λογιστικά στοιχεία που αφορούν τον κύκλο εργασιών του εργοδότη μπορεί να είναι σημαντικά στοιχεία προς απόδειξη τέτοιας μείωσης του κύκλου εργασιών του ώστε να δικαιολογούν συμπέρασμα πλεονασμού, δεν είναι όμως τα μόνα και αποκλειστικά στοιχεία που μπορούν να συνιστούν τέτοια μαρτυρία, ώστε να περιορίζεται νομολογιακά το είδος της μαρτυρίας που ενδεχόμενα να τεκμηρίωνε πλεονασμό. Επίσης στην Κώστας Τρύφωνος ν. Takis Vashiotis Ltd

(1999)1 Α.Α.Δ. 1953, υιοθετείται η άποψη του Πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η ζημιά μιας επιχείρησης, και μάλιστα η λογιστική, μπορεί να οφείλεται σε πληθώρα λόγων άσχετων με τον όγκο εργασίας της, ενώ αν και ο όγκος εργασίας (που δεν ορίζεται στον Νόμο) επίσης είναι συνάρτηση πολλών παραμέτρων, η αξία των εργασιών που έχουν διεξαχθεί ασφαλώς συνιστά ορθή, αν όχι την ορθότερη, ένδειξη τούτου. Σύμφωνα με την Αγγλική απόφαση Murray v. Fayle Ltd [1999] 3 All E.R. 769, αν δεν υπήρξε μαρτυρία που βάσιμα θα μπορούσε να τεκμηριώσει την ύπαρξη συγκεκριμένων οικονομικών περιστάσεων, δεν παρίσταται ανάγκη εξέτασης του κατά πόσον η απόλυση της εργοδοτούμενης οφειλόταν αποκλειστικά ή κυρίως στις οικονομικές περιστάσεις του εργοδότη. Αναφορικά με τον δεύτερο λόγο επισημαίνουμε ότι ο κάθε εργοδότης έχει δικαίωμα, μέσα στα πλαίσια της επιχειρηματικής του δράσης, να διενεργεί οποιαδήποτε αλλαγή ή αναδιοργάνωση σχετιζόμενη με τη λειτουργία της επιχείρησης του. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε αλλαγή η μορφή αναδιοργάνωσης που γίνεται από τον εργοδότη συνιστά ταυτόχρονα και λόγο πλεονασμού σύμφωνα με τις προλεγόμενες πρόνοιες του Νόμου. Όπως εντοπίζεται στην απόφαση Α/φοι Γαλαταριώτη Λτδ ν. Παρασκευής Γρηγορά κ.α.

(2001)1 Α.Α.Δ. 1985, 1990: «Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, ο εκσυγχρονισμός ή αναδιοργάνωση ή οποιαδήποτε αλλαγή της επιχείρησης για να συνιστά βάσιμο λόγο πλεονασμού πρέπει να είναι τέτοιου βαθμού, σε έκταση και σοβαρότητα, ώστε να επιφέρει μεταβολή στη φύση των καθηκόντων του εργοδοτουμένου ή την κατάργησή τους ώστε το αποτέλεσμα να συνεπάγεται "ελάττωση του αριθμού των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων" κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 18(γ)(i) του Νόμου. Στην S & G Colocassides Ltd v. Π. Λαζαρίδης κ.α.

(1999)1 ΑΑΔ 2181 το Δικαστήριο επισήμανε ότι από τη στιγμή που τα καθήκοντα της θέσης που καταργήθηκε ή του εργοδοτούμενου που απολύθηκε λόγω αναδιοργάνωσης παραμένουν και εκτελούνται από άλλον εργοδοτούμενο, τότε η απομάκρυνση του απολυόμενου δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τις προστατευτικές διατάξεις του Νόμου, καθότι υπό διαφορετικές συνθήκες η οποιαδήποτε απόφαση του εργοδότη για μείωση του εργατικού δυναμικού της επιχείρησης του, θα μπορούσε να συνιστά πλεονασμό λόγω αναδιοργάνωσης χωρίς την εισδοχή του αντικειμενικού παράγοντα που σχετίζεται με την κατάργηση ή μεταβολή των καθηκόντων που κατείχε ο απολυθείς εργοδοτούμενος. Στην υπόθεση Χρίστου Κυριακίδη ν. Ταμείου για Πλεονάζον Προσωπικό, Πολιτική Έφεση αρ. 215/2011, ημερομηνίας 21.12.2017, ECLI:CY:AD:2017:A478, αναφερόμενο το Ανώτατο Δικαστήριο σε προγενέστερες αποφάσεις του επισήμανε τα ακόλουθα: «Η κάθε υπόθεση εξαρτάται, ασφαλώς, από τα δικά της δεδομένα. Η αναδιοργάνωση μιας επιχείρησης μπορεί να οδηγήσει ή να μην οδηγήσει σε πλεονασμό, ανάλογα με τη φύση και το αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης. Βέβαια, τόσο στην Α/φοί Γαλαταριώτη Λτδ ν. Γρηγόρα κ.ά (ανωτέρω) όσο και στην S & G Colocassides Ltd ν. Λαζαρίδη κ.ά (ανωτέρω) η συγκεκριμένη εργασία εκτελείτο μόνο από τον απολυθέντα υπάλληλο, με αποτέλεσμα η ανάθεση των καθηκόντων της θέσης του σε άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα, τα οποία δεν ήταν προηγουμένως επιφορτισμένα με τα καθήκοντα αυτά, να μη συνεπαγόταν «ελάττωση του αριθμού των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων» για την εκτέλεση τους. Υπό το φως της πιο πάνω νομολογίας και έχοντας υπόψη το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι πλείστα των καθηκόντων του εφεσείοντα ανατέθηκαν στον προ δύο μηνών διορισθέντα Εκτελεστικό Πρόεδρο και τα υπόλοιπα σε άλλους υφιστάμενους διευθυντές, δεν βρίσκουμε λόγο να παρέμβουμε στην πρωτόδικη ετυμηγορία. Ο εφεσείων, ουσιαστικά αντικαταστάθηκε, με αποτέλεσμα να μην επέλθει ως αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης, ελάττωση στον αριθμό των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων για την εκτέλεση της εργασίας που μόνο αυτός εκτελούσε πριν από την απόλυση του. Ουσιαστικά δεν επήλθε κατάργηση της θέσης του (βλ. Α/φοί Γαλαταριώτη Λτδ ν Γρηγόρα κ.ά (ανωτέρω)). Ακριβώς αντίθετη ήταν η περίπτωση στην υπόθεση Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λίμιτεδ ν. Γιαννούλας Χρίστου, Π.Ε. 148/12, ημερ. 7.7.2017, όπου λόγω της κατάργησης της θέσης της εφεσείουσας κρίθηκε ότι θα έπρεπε να αποζημιωθεί από το Ταμείο Πλεονάζοντος προσωπικού.» Μια μέθοδος εξακρίβωσης του αν υπάρχει ή όχι πλεονασμός καθορίστηκε στην υπόθεση Hindle -v- Percival Boats Ltd

(1969)1All ER 836. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης αυτής, σε κάθε περίπτωση για να δικαιολογηθεί πλεονασμός πρέπει να διακριβωθούν οι πραγματικές απαιτήσεις της επιχείρησης και κατά πόσο αυτές μειώθηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Στη συνέχεια πρέπει να διακριβωθεί κατά πόσο οι συγκεκριμένες μειωμένες απαιτήσεις συνδέονται με τα καθήκοντα του εργοδοτούμενου που θα απολυθεί ως πλεονάζον. Αν στη διαδικασία αυτή, με αντικειμενικά κριτήρια επιβεβαιωθεί ο επηρεασμός της εργασίας του εργοδοτούμενου, αυτός θεωρείται πλεονάζον προσωπικό. Στην ίδια απόφαση κρίθηκε επίσης ότι η στοιχειοθέτηση πλεονασμού δεν εξαρτάται από το πώς ο ίδιος ο εργοδότης χαρακτηρίζει την πράξη του. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι το θέμα ήταν: «εντελώς αντικειμενικό υπό την έννοια ότι το εφαρμοζόμενο κριτήριο αναφέρεται στις πραγματικές ανάγκες της επιχείρησης και όχι τη γνώμη των εργοδοτών ή οποιουδήποτε άλλου επί του σημείου εκείνου.» (Βλ. και United Hotels (Lordos) Ltd v. Ανδρούλας Σταύρου κ.α.

(2003)1 Α.Α.Δ. 515). Παρακολουθήσαμε με ιδιαίτερη προσοχή τον μάρτυρα της Εργοδότριας Εταιρείας και τους Αιτητές να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου και με την ίδια προσοχή εξετάσαμε και τη μαρτυρία τους, έχοντας συνεχώς κατά νου τις έγγραφες προ-τάσεις το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας, τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα που αφορούν την υπόθεση καθώς και τα επιχειρήματα των ευπαιδεύτων συνηγόρων. Τα όσα προκύπτουν από τις οικονομικές καταστάσεις σε σχέση με τις πωλήσεις και τη ζημιά που παρουσίαζε η Εργοδότρια Εταιρεία κατά τα έτη 2013 μέχρι και 2017 [Τεκ.1 (α-δ)] δεν έχουν αμφισβητηθεί και παρέμειναν αναντίλεκτα. Επομένως ο κύκλος εργασιών και οι ζημιές που παρουσίαζε η Εργοδότρια Εταιρεία κατά την χρονική περίοδο των τελευταίων ετών, πριν την απόλυση των Αιτητών, ήταν τα αναφερόμενα στις οικονομικές καταστάσεις. Από τα εν λόγω οικονομικά στοιχεία φαίνεται ότι το 2015 ο κύκλος εργασιών της Εταιρείας παρουσίαζε αύξηση κατά 17,9% σε σύγκριση με το 2013 και 4,9% σε σύγκριση με το 2014, ενώ σε σύγκριση με το 2016 δέχθηκε μείωση της τάξης του 3,3%. Το 2017 παρουσίαζε αύξηση κατά 1,7% σε σύγκριση με το 2015 και 5% σε σύγκριση με το 2016. Πρόσθετα, από το 2013 μέχρι και το 2017 η Εταιρεία παρουσίαζε ζημιές, οι οποίες από έτος σε έτος παρουσιάζονταν μειωμένες. Η θέση του κ. Ιακώβου ότι για το 2016 οι ζημιές ανέρχονταν στο ποσό των €287.768 αντί €172.477, καθότι είχε χαριστεί ποσό €115.291 από τη μητρική εταιρεία, δεν επιβεβαιώθηκε με οποιονδήποτε τρόπο και ούτε θα μπορούσε να εξαχθεί τέτοιο συμπέρασμα με βάση την ισχνή μαρτυρία που προσφέρθηκε. Εξετάζοντας λοιπόν τα συγκριτικά αποτελέσματα ως παρατίθενται ανωτέρω, κρίνουμε ότι ο όγκος εργασία της Εργοδότριας Εταιρείας, κατά τον ουσιώδη χρόνο τερματισμού της απασχόλησης των Αιτητών, δεν δέχθηκε οποιεσδήποτε ουσιαστικές αλλαγές ή μεταβολές σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Αντίθετα, διακυμαινόταν μέσα στα πλαίσια του συνήθους κύκλου της επιχειρηματικής δραστηριότητας της Εταιρείας, με επακόλουθο να μην δικαιολογούνται συνθήκες πλεονασμού λόγω περιορισμού του όγκου εργασίας με βάση τις πρόνοιες του Νόμου. Η μειωμένη κερδοφορία που επικαλέστηκε ο κ. Ιακώβου και οι ζημιές που παρουσίαζε η Εργοδότρια Εταιρεία με βάση τις οικονομικές καταστάσεις, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη ή απόδειξη μείωσης του όγκου εργασιών της. Σύμφωνα με την κρατούσα νομολογία σε περιπτώσεις πλεονασμού, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τον κύκλο εργασιών του εργοδότη και όχι τα κέρδη ή τη ζημία του, που μπορεί να οφείλονται σε πολλούς παράγοντας άσχετους με τον όγκο εργασιών (βλ. Κώστας Τρύφωνος ν. Takis Vashiotis Ltd (ανωτέρω). Πολύ περισσότερο η θέση του μάρτυρα περί κακής οικονομικής κατάστασης της Εταιρείας δεν συνάδει ούτε και με την απόφαση της Εταιρείας να προσλάβει νέο εργοδοτούμενο και συγκεκριμένα τον Sales Manager κ. Χρ. Καράσαββα, λίγο πριν την απόλυση των Αιτητών. Περαιτέρω η αναφορά του μάρτυρα σε αναδιάρθρωση της Εταιρείας που επέφερε την κατάργηση του Τεχνικού Τμήματος και των θέσεων εργασίας που κατείχαν οι Αιτητές, κρίνεται αναξιόπιστη, καθότι καλύπτεται από αστήριχτες τοποθετήσεις και, τουλάχιστον στα βασικά τα μέρη, αυτοαναιρείται. Ειδικότερα, ενώ ο μάρτυρας, ισχυρίστηκε την κατάργηση του Τεχνικού Τμήματος για τον λόγο ότι δεν ήταν παραγωγικό, ωστόσο δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι η ανάγκη κατάργησης του, προέκυψε λόγω του πολύ μικρού ποσοστού κερδοφορίας και ότι με το νέο οργανόγραμμα [Τεκ.2(β)] τέθηκε κάτω από το Operations. Επίσης, ενώ αναφέρθηκε σε κατάργηση της θέσης του τεχνικού διευθυντή που κατείχε ο 1ος Αιτητής, ωστόσο παραδέχθηκε ότι τα καθήκοντα που εκτελούσε από τη θέση αυτή, κατανεμήθηκαν σε τέσσερα άλλα πρόσωπα που συνέχισαν να εργάζονται στην Εταιρεία. Η θέση του μάρτυρα ότι τα εν λόγω καθήκοντα δεν υφίσταντο στο βαθμό που ήταν προηγουμένως, δεν επιβεβαιώθηκε από οποιαδήποτε πειστικά στοιχεία και ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή. Για τον 2ο Αιτητή, ενώ ισχυρίστηκε ότι η θέση του διευθυντή εταιρικών πωλήσεων που αυτός κατείχε δεν ήταν παραγωγική και ότι μετά από σχετική μελέτη αποφασίστηκε η κατάργηση της, ωστόσο δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι με την κατάργηση της συγκεκριμένης θέσης, η ευθύνη και ο συντονισμός του εταιρικού τμήματος παγκύπρια μαζί με πολλά άλλα καθήκοντα, για τα οποία δεν έκανε καμία αναφορά, περιήλθαν κάτω από τον Sales Manager κ. Χρ. Καράσαββα. Επίσης, μερικά απ' αυτά συνέχισε να τα εκτελεί ο ίδιος ο μάρτυρας. Περαιτέρω η θέση του μάρτυρα ότι ο 2ος Αιτητής σε καμία περίπτωση δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στο marketing και στα νέα προϊόντα της Εταιρείας, δεν επιβεβαιώθηκε με οποιονδήποτε τρόπο ή από οποιαδήποτε στοιχεία που έτειναν να καταδείξουν ποια ήταν τα συγκεκριμένα προϊόντα που εμπορευόταν η Εταιρεία και γιατί ο 2ος Αιτητής δεν μπορούσε να ανταποκριθεί. Πρόσθετα τέτοιος ισχυρισμός δεν υποστηρίζεται από την επιστολή απόλυσης αλλά ούτε και στους γενικούς λόγους εμφάνισης. (βλ. Αθανασίου ν. Reana Manufact. and Trading Ltd κ.ά

(2001)1 ΑΑΔ 1635, (Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Γιαννούλας Χρίστου, Πολ. Εφ. 148/2012, ημερ.7.7.2017, ECLI:CY:AD:2017:A250, Κανόνα 5

(1)του περί Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών Διαδικαστικού Κανονισμού του 1999). Τέλος για τους ίδιους λόγους δεν επιβεβαιώθηκε ούτε και ο ισχυρισμός του μάρτυρα ότι στους Αιτητές προσφέρθηκε νέα εργασία την οποία δεν αποδέχθηκαν. Για όλα τα πιο πάνω κρίνουμε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο απόλυσης των Αιτητών, η Εργοδότρια Εταιρεία δεν προέβη σε οποιαδήποτε μορφή αναδιοργάνωσης ή σε οποιεσδήποτε αλλαγές που θα μπορούσαν να μεταβάλουν ή να καταργήσουν τα καθήκοντα των Αιτητών, ώστε να δικαιολογείται ο τερματισμός της απασχόλησης τους. Σε τελική ανάλυση, αυτό που φαίνεται να έπραξε η Εργοδότρια Εταιρεία ήταν να τερματίσει την απασχόληση των Αιτητών σε μια προσπάθεια περιορισμού των λειτουργικών της εξόδων, με σκοπό τη βελτίωση των οικονομικών της αποτελεσμάτων και της κερδοφορίας της, κάτι που δεν καλύπτεται από τις πρόνοιες του Νόμου καθώς δεν δικαιολογεί συνθήκες πλεονασμού λόγω περιορισμού του όγκου εργασίας ή λόγω αναδιοργάνωσης. Εν ολίγοις η Εργοδότρια Εταιρεία προχώρησε στην από-λυση των Αιτητών για λόγους καθαρά οικονομίας, έτσι ώστε να μειωθούν τα έξοδα της και να καταστεί η επιχείρηση της πιο επικερδής και όχι για οικονομικούς λόγους, αφού τα καθήκοντα των Αιτητών δεν μεταβλήθηκαν και ούτε εξέλειπαν κατά τον ουσιώδη χρόνο για να δικαιολογείται η απόλυσης τους για λόγους πλεονασμού. Αντίθετα συνέχισαν και μετά την απόλυση τους να υφίστανται και να εκτελούνται από άλλους εργοδοτούμενους. (S & G Colocassides Ltd v. Πολύβιος Λαζαρίδης κ.α.

(1999)1 ΑΑΔ 2181). Εν κατακλείδι ομόφωνα καταλήγουμε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που τη βαρύνει και κατ' επέκταση δεν κατάφερε να αποδείξει στη βάση του Νόμου οποιοδήποτε λόγο που θα δικαιολογούσε την απόλυση των Αιτητών λόγω πλεονασμού. Υπολογισμός των Αποζημιώσεων Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Η αποζημίωση εργοδοτούμενου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας αυτής ορίζεται από το ίδιο άρθρο του Νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ορισμένοι παράγοντες που είναι οι ακόλουθοι: (α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου (β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου Ευθύς εξ αρχής θα πρέπει να πούμε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ως προς το αποτέλεσμα που θα καταλήξει ή το ποσό που θα επιδικάσει υπό μορφή αποζημίωσης, κρίνεται με βάση τα ενώπιον του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Σε καμία περίπτωση το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να κατά-λήξει σε εύλογο αποτέλεσμα. Από τα γεγονότα της υπόθεσης είναι φανερό ότι ο 1ος Αιτητής εργάστηκε στην υπηρεσία της Εργοδότριας Εταιρείας για 19 συναπτά έτη και ο 2ος Αιτητής για 14 συναπτά έτη. Για σκοπούς αποζημίωσης οι απολαβές τους ανέρχονταν στα €550.- εβδομαδιαίως. Επίσης κατά τον χρόνο τερματισμού της απασχόλησης τους, ο 1ος Αιτητής ήταν 43 ετών και ο 2ος Αιτητής 46 ετών. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση των Αιτητών, τη διάρκεια της απασχόλησης τους, τα ημερομίσθια τους, την ηλικία τους και την απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας για την οποία δεν δόθηκαν οποιαδήποτε στοιχεία, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις όπως επιδικάσουμε υπό μορφή αποζημίωσης, για τον 1ο Αιτητή το ποσό των €28.600,- που αντιστοιχεί με τις απολαβές 52 βδομάδων και για τον 2ο Αιτητή το ποσό των €19.250,- που αντιστοιχεί με τις απολαβές 35 βδομάδων. Συνακόλουθα οι υποθέσεις αποσυνενώνονται και εκδίδεται απόφαση στην κάθε υπόθεση ως ακολούθως: (α) Απόφαση υπέρ του 1ου Αιτητή και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας για το ποσό των €28.600- με νόμιμο τόκο από 1.12.2017 μέχρι τελικής εξόφλησης. Πε-ραιτέρω επιδικάζονται υπέρ του 1ου Αιτητή και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας €2.300- δικηγορικά έξοδα με νόμιμο τόκο από 1.12.2017 μέχρι τελικής εξόφλησης πλέον ΦΠΑ επί των εξόδων. (β) Απόφαση υπέρ του 2ου Αιτητή και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας για το ποσό των €19.250,- με νόμιμο τόκο από 1.12.2017 μέχρι τελικής εξόφλησης. Πε-ραιτέρω επιδικάζονται υπέρ του 2ου Αιτητή και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας €2.300- δικηγορικά έξοδα με νόμιμο τόκο από 1.12.2017 μέχρι τελικής εξόφλησης πλέον ΦΠΑ επί των εξόδων. Οι διαζευκτικές αξιώσεις των δύο Αιτητών για πληρωμή λόγω πλεονασμού από το ομώνυμο Ταμείο απορρίπτονται χωρίς καμία διαταγή για έξοδα. (υπ)..................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Α. Αλέξης, Μέλος Χ. Κυλίλης, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο