ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΑΣ ν. XYRICHIS TRANSPORT SERVICES LTD, Αρ. Υπόθεσης: 67/2021, 28/2/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEDLEF:2023:12 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Α. Χατζητζιοβάννη, Προέδρου Α. Λάμπρου και Ν. Σατσιά, Μελών Αρ. Υπόθεσης: 67/2021 Μεταξύ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΜΠΟΛΑΣ Αιτητής -και- XYRICHIS TRANSPORT SERVICES LTD Καθ' ης η αίτηση Ημερομηνία: 28η Φεβρουαρίου, 2023 Εμφανίσεις: Για Καθ' ης η αίτηση - Αιτήτρια στην αίτηση: κ. Θ. Β. Παυλήμπεης Για Αιτητή - Καθ' ου η αίτηση στην αίτηση: κ. Ζ. Νικολάου ΑΠΟΦΑΣΗ Σε ενδιάμεση αίτηση 11.5.2021 υπό της Καθ' ης η αίτηση Η παρούσα Αίτηση Εργατικής Διαφοράς («η Αίτηση») καταχωρήθηκε στις 5.4.2021. Με αυτή ο Αιτητής εξαιτείται τις πιο κάτω θεραπείες: (Α) Αποζημιώσεις για παράνομη και αδικαιολόγητη απόλυση και/ή αποζημιώσεις ένεκα έκδηλα παράνομης και/ή παράνομης και/ή κακόπιστης και/ή αδικαιολόγητης απόλυσης και/ή αποζημιώσεις κατά το μέγιστο και/ή επαυξημένο ποσό. (Β) Αποζημιώσεις αντί προειδοποίησης. (Γ) Οιανδήποτε άλλη θεραπεία ήθελε αποφασίσει το Δικαστήριο. (Δ) Νόμιμο τόκο. (Ε) Έξοδα και έξοδα επίδοσης. (Στ) ΦΠΑ Η Καθ' ης η αίτηση δεν προχώρησε στην καταχώρηση εγγράφου εμφανίσεως. Αντί αυτού στις 11.5.2021 καταχώρησε την υπό κρίση ενδιάμεση αίτηση («αίτηση») με την οποία εξαιτείται τα ακόλουθα: Α. Απόφαση και/ή Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να απορρίπτεται και/ή ακυρώνεται και/ή αναστέλλεται η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αίτηση εργατικής διαφοράς ημερ. 05/04/2021 λόγω έλλειψης δικαιοδοσίας και/ή αρμοδιότητας του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών και/ή των Κυπριακών Δικαστηρίων. Β. Διάταγμα και/ή Απόφαση του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να παραμερίζεται και/ή ακυρώνεται η επίδοση ημερ. 20/04/2021 της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο εργατικής διαφοράς στους καθ' ων η αίτηση. Γ. Οποιαδήποτε περαιτέρω και/ή άλλη θεραπεία θεωρήσει το Σεβαστό Δικαστήριο ως ορθή και δίκαια υπό τις περιστάσεις. Δ. Έξοδα πλέον Φ.Π.Α. και έξοδα επίδοσης. Νομική βάση της αίτηση αποτελούν οι περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικοί Κανονισμοί Δ.5 Θ.1, 2, 7, 9, 10, Δ.5Α, Δ.16 Θ.2, 3, 9, Δ.6, Δ.17 Θ.10, Δ.26 Θ.14, Δ.48 Θ.1 - 4, 8
(1), 8
(2), 8
(3), 8
(4), 9 και 11, Δ.51, Δ.64, ο περί Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών Διαδικαστικός Κανονισμός 1999 Καν. 1-18, ο περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμο 24/67 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα, ο περί Ετησίων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμο 8/67 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα άρθρα 2, 12
(1)και 12
(10)και άρθρο 4 του Νόμου 5/73 που ενσωματώθηκε στον εν λόγω Νόμο, ο περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμο του 2010 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα άρθρα 2, 3, 14 και ο Πρώτος Πίνακας του εν λόγω Νόμου, τα Άρθρα 28 και 30 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα άρθρα 4, 5, 7, 9, 16 μέχρι 21 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 6 όπως τροποποιήθηκε, ο περί Δικαστηρίων Νόμος 14/60 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα, ο Κανονισμός (EU) 1215/12, ο Κανονισμός EC593/08, οι συμφυείς και εγγενείς εξουσίες του Σεβαστού Δικαστηρίου, το κοινοδίκαιο και το δίκαιο της επιείκειας. Η Αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του κ. Ανδρέα Ξυρίχη, ενός εκ των διευθυντών της Καθ' ης η αίτηση. Στις παραγράφους 2 και 3 παραθέτει αυτού-σια τα πιο κάτω:
- Εξ' όσων με πληροφορεί ο δικηγόρος της Καθ' ης η αίτηση που χειρίζεται την εναρκτήρια αίτηση και την αίτηση αναστολής, το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών («ΔΕΔ») στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την εναρκτήρια αίτηση. Για αυτό τον λόγο οι Καθ' ης η αίτηση δεν έχει καταχωρίσει σημείωμα εμφάνισης και λόγους ένστασης αφού πρόθεση της είναι να εμφανιστεί υπό διαμαρτυρία. Εάν η εμφάνιση κριθεί απαραίτητη από το Δικαστήριο θα το κάνει υπό διαμαρτυρία.
- Η έλλειψη δικαιοδοσίας του ΔΕΔ πηγάζει από το γεγονός ότι ο Αιτητής ουδέποτε εργάστηκε ως οδηγός στην Κύπρο ή παρείχε υπηρεσίες οδηγού στην Κύπρο δια λογαριασμό της Καθ' ης η αίτηση. Ο Αιτητής διαμένει σήμερα και διέμενε, καθ' όλους τους ουσιώδεις προς την εναρκτήρια αίτηση χρόνους, στην Ελλάδα. Ο Αιτητής ουδέποτε διέμενε στην Κύπρο και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να εργαστεί ως οδηγός στην Κύπρο ή να παρέχει υπηρεσίες οδηγού στην Κύπρο. Εξ' όσων με πληροφορεί ο δικηγόρος της Καθ' ης η αίτηση που χειρίζεται την εναρκτήρια αίτηση και την αίτηση αναστολής, δυνάμει των προνοιών του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου 24/1967 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα και δυνάμει του περί Ετησίων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου 8/1967 όπως τροποποιήθηκε μέχρι σήμερα, η όποια απασχόληση του Αιτητή στην Ελλάδα, έστω και σε επιχείρηση ή στην υπηρεσία της Ξυρίχης στην Ελλάδα, δεν συνιστά απασχόληση για τους σκοπούς των εν λόγω Νόμων. Η εμβέλεια των επίμαχων Νόμων δυνάμει των οποίων ο Αιτητής έγειρε την εναρκτήρια αίτηση περιορίζεται στην εργοδότηση προσώπου στην Κύπρο και ως εκ τούτου δεν καλύπτει τον Αιτητή και δεν του παρέχει δικαίωμα για αποζημίωση λόγω της ισχυριζόμενης παράνομης και αδικαιολόγητης ή κακόπιστης απόλυσης του ούτε για τις ισχυριζόμενες αποζημιώσεις αντί προειδοποίησης. Εξ' όσων με πληροφορεί ο δικηγόρος που χειρίζεται την εναρκτήρια αίτηση και την αίτηση αναστολής εκ μέρους της Καθ' ης η αίτηση, η πληρωμή οποιωνδήποτε Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην Κύπρο από τον Αιτητή ή δια τον Αιτητή από τον εργοδότη του ως μισθωτού προσώπου δεν επηρεάζει ή ανατρέπει την εμβέλεια των επίμαχων Νόμων. Περαιτέρω ο μάρτυρας επικαλέστηκε διάφορα έγγραφα, όπως βεβαίωση των ελεγκτών από την οποία προκύπτει ότι η Καθ' ης η αίτηση από της ιδρύσεως της το 1996 παρέχει αποκλειστικά τις υπηρεσίες της εκτός Κύπρου. Ο δε Αιτητής χειριζόταν ως οδηγός ένα συγκεκριμένο φορτηγό το οποίο βρισκόταν συνεχώς στην Ελλάδα από το 2013 που το απέκτησε η Εταιρεία. Επίσης ο Αιτητής δεν κατείχε και ούτε κατέχει άδεια παραμονής από το Τμήμα Αλλοδαπών για να εργαστεί στην Κύπρο. Παραπλανητικά και ψευδώς, θέλοντας να προσδώσει δικαιοδοσία στο ΔΕΔ, αναφέρει στην παράγραφο 2 της Αίτησης ότι εργαζόταν «.στη Λευκωσία και/ή σε Ευρωπαϊκές χώρες .» ενώ είναι εμφανές ότι ουδέποτε έζησε και εργάστηκε στην Κύπρο και ότι η Καθ' ης η αίτηση δεν παρέχει υπηρεσίες μεταφορών στην Κύπρο. Η αίτηση αντίκρισε την ένσταση του Αιτητή η οποία φέρει την ίδια νομική βάση με την αίτηση. Οι προβαλλόμενοι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: (Α) Το πραγματικό και/ή νομικό υπόβαθρο στο οποίο στηρίζεται η αίτηση δεν δικαιολογεί την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων και/ή το αιτούμενο διάταγμα δεν βρίσκει έρεισμα στις οικείες νομικές αρχές και/ή την επί του θέματος ισχύουσα νομολογία. (Β) Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει την επίδικη διαφορά. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Αιτητή στην οποία αποκαλύπτονται τα ακόλουθα: Ότι ο Αιτητής είναι μόνιμος κάτοικος Ελλάδας και ότι η Καθ' ης η αίτηση είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη στην Κύπρο με έδρα τη Λευκωσία. Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, εργαζόταν στην υπηρεσία της Καθ' ης η αίτηση ως οδηγός, εκτελώντας τα καθήκοντα του ως επί το πλείστον σε διάφορες Ευρωπαϊκές Χώρες αφού παρελάμβανε στην Ελλάδα φορτία με εμπόρευμα που απέστελλε η Καθ' ης η αίτηση από την Κύπρο και τα μετέφερε οδηγώντας φορτηγό σε διάφορες Ευρωπαϊκές Χώρες. Είναι η θέση του ότι το ΔΕΔ έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί την παρούσα Αίτηση καθώς οι εγκαταστάσεις της επιχείρησης που προσέλαβε τον Αιτητή είναι στην Κύπρο. Αγορεύσεις Μέσα από τις αγορεύσεις των συνηγόρων αποτυπώνονται και οι εκατέρωθεν προσεγγίσεις τους ως προς την όλη διάσταση του θέματος, τις οποίες έχουμε εξετάσει. Ο κ. Παυλήμπεης με τη γραπτή αγόρευση ενώπιον του Δικαστηρίου, αφού αναφέρθηκε στους Κανονισμούς (ΕΕ) 1215/2012 και 593/2008 και σε παλαιότερες αποφάσεις του παρόντος Δικαστηρίου υποστήριξε ότι το ΔΕΔ είναι Δικαστήριο ειδικής δικαιοδοσίας και ότι ο περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμους (Ν.24/67) εφαρμόζεται σε εργοδότηση που προσφέρεται αποκλειστικά στην Κύπρο και όχι στο εξωτερικό. Το εν λόγω νομοθέτημα δεν συνάδει με τις πρόνοιες των πιο πάνω Κανονισμών (ΕΕ), οι οποίοι δεν χρίζουν εφαρμογής και δεν προσδίδουν δικαιοδοσία στο ΔΕΔ. Αντίθετα ο κ. Νικολάου υποστήριξε ότι η θέση της Καθ' ης η αίτηση δεν ευσταθεί, διότι σύμφωνα με το άρθρο 21(α) και 63 του Κανονισμού (ΕΕ) 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 2012 και το άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΚ) 593/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τον Ν.24/67, αρμοδιότητα να εκδικάσουν τη διαφορά έχουν τα Κυπριακά Δικαστήρια και ειδικότερα το ΔΕΔ. Δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Το ζήτημα της διεθνούς δικαιοδοσίας των Δικαστηρίων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, καθορίζεται από τον νέο αναθεωρημένο Κανονισμό 1215/2012 ο οποίος καταργεί με την έναρξη ισχύος του την 10.1.2015 τον Κανονισμό 44/
- Ειδικότερα για διαφορές από ατομικές συμβάσεις εργασίας η διεθνής δικαιοδοσία προσδιορίζεται στα άρθρα 6
(1), 20
(2), 21 και 23 του εν λόγω Κανονισμού. Σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του Κανονισμού [άρθρο 6
(1)], αν ο εναγόμενος δεν έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος, η διεθνής δικαιοδοσία των δικαστηρίων κάθε κράτους μέλους ρυθμίζεται από το δίκαιο αυτού του κράτους μέλους, με την επιφύλαξη του άρθρου 21 παράγραφος 2, το οποίο ορίζει ότι ο εργοδότης που δεν έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος ενάγεται ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους σύμφωνα με την παράγραφο 1 σημείο (β). Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου, εργοδότης που έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους μπορεί να εναχθεί (α) ενώπιον των δικαστηρίων του κράτους μέλους που έχει την κατοικία του, ή (β) σε άλλο κράτος μέλος (
- i)ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου στον οποίο ή από τον οποίο ο εργαζόμενος συνήθως εκτελεί την εργασία του ή των δικαστηρίων του τελευταίου τόπου στον οποίο ή από τον οποίο συνήθως εκτελούσε την εργασία του· ή (
- ii)εάν ο εργαζόμενος δεν εκτελεί ή δεν εκτελούσε συνήθως την εργασία του στην ίδια πάντοτε χώρα, ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου στον οποίο είναι ή ήταν εγκατεστημένη η επιχείρηση που τον προσέλαβε. Με το άρθρο 20 παράγραφος 2, προσδίδεται διεθνής δικαιοδοσία σε δικαστήριο κράτους μέλους, στην περίπτωση που εργαζόμενος συνάπτει ατομική σύμβαση εργασίας με εργοδότη ο οποίος δεν έχει την κατοικία του σε κράτος μέλος, αλλά διαθέτει υποκατάστημα, πρακτορείο ή οποιαδήποτε άλλη εγκατάσταση σε κράτος μέλος, οπότε ο εργοδότης θεωρείται ότι για διαφορές σχετικές με τις εργασίες του υποκαταστήματος, πρακτορείου ή άλλης εγκατάστασης έχει την κατοικία του σ' αυτό το κράτος μέλος. Σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κανονισμού, παρέκκλιση από τις πιο πάνω διατάξεις είναι δυνατή μόνο με συμφωνία που:
(1)είναι μεταγενέστερη της γένεσης της διαφοράς· ή
(2)επιτρέπει στον εργαζόμενο να προσφύγει σε άλλα δικαστήρια εκτός των προβλεπομένων στο παρόν τμήμα. Ο εν λόγω Κανονισμός, σύμφωνα και με τη νομολογία, έχει απ' ευθείας εφαρμογή («directly applicable») χωρίς την ανάγκη ενσωμάτωσης του στο εσωτερικό δίκαιο, έχει δε αυξημένη ισχύ στη Δημοκρατία έναντι της υφιστάμενης ημεδαπής νομοθεσίας (βλ. Ironhold Hotel v. Travel World Vacation Ltd, Πολ. Εφ. 320/2007, ημερ. 14.4.2010). Σύμφωνα με τη νομολογία (Βλ. Sevegep Ltd v. United Sea Transport Ltd and Others
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 729 και Interamerican Insurance Co Ltd v. Μακρίδου
(2000)1(Γ) ΑΑΔ 1529, 1534) τα γεγονότα που στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου είναι όσα συνθέτουν την απαίτηση, πηγή δε αναζήτησης τους είναι η έκθεση απαιτήσεως (βλ. και Μούρτζινος ν. Global Cruises SA
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 1160). Από τους γενικούς λόγους της Αίτησης Εργατικής Διαφοράς, που συνθέτουν ουσιαστικά την απαίτηση του Αιτητή, ως και τις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την αίτηση και την ένσταση, προκύπτουν τα πιο κάτω παραδεκτά και ή αδιαμφισβήτητα γεγονότα: - Η Καθ' ης αίτηση είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με έδρα τη Λευκωσία και εγγεγραμμένο γραφείο στην Κάτω Λακατάμια. - Ο Αιτητής είναι μόνιμος κάτοικος Ελλάδας. Εργάστηκε στην υπηρεσία της Καθ' ης η αίτηση ως οδηγός φορτηγού με καθήκοντα τη μεταφορά εμπορευμάτων που παραλάμβανε στην Ελλάδα και μετέφερε σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες. - Ο Αιτητής καθ' όλη τη διάρκεια της απασχόλησης του ποτέ δεν προσέφερε τις υπηρεσίες του εντός της Κυπριακής Επικράτειας. Με βάση τα πιο πάνω γεγονότα, είμεθα της γνώμης ότι στην προκείμενη περίπτωση χρήζουν πλήρης εφαρμογής οι πρόνοιες του άρθρου 21
(1)του Κανονισμού και συνεπώς τα Κυπριακά Δικαστήρια δύνανται να αποκτήσουν διεθνή δικαιοδοσία από τη στιγμή που η Καθ' ης η αίτηση έχει την έδρα της εντός της Κυπριακής Επικράτειας που αποτελεί έδαφος κράτους μέλους. Κράτος μέλος αποτελεί και η Ελλάδα που είναι ο τόπος εντός του οποίου ο Αιτητής εκτελούσε την εργασία του και συνεπώς διεθνή δικαιοδοσία αποκτούν και τα Ελληνικά Δικαστήρια. Κατά πόσο όμως προσδίδεται αρμοδιότητα στο ΔΕΔ ή σε οποιοδήποτε άλλο Δικαστήριο, θα πρέπει να εξεταστεί στα πλαίσια της ειδικής νομοθεσίας, βάσει της οποίας προσδιορίζεται το εύρος της δικαιοδοσίας του. Όπως προκύπτει από τους γενικούς λόγους της Αίτησης, οι αξιώσεις του Αιτητή αφορούν αποζημιώσεις για παράνομο τερματισμό της απασχόλησης του και πληρωμή αντί προειδοποίησης. Συνεπώς η απάντηση στο επίδικο ερώτημα, εάν το ΔΕΔ έχει αρμοδιότητα να αποφασίσει για το παράνομο του τερματισμού της απασχόλησης του Αιτητή και να επιδικάσει ανάλογες αποζημιώσεις και πληρωμή αντί προειδοποίησης, θα πρέπει να αναζητηθεί στα πλαίσια του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμος (Ν.24/67), όπου ρητά, με το άρθρο 30
(1), παρέχει στο ΔΕΔ αποκλειστική αρμοδιότητα να αποφασίζει επί απασών των εργατικών διαφορών των αναφυομένων συνεπεία της εφαρμογής του. Πέραν του εύγλωττου τίτλου και των οριζομένων στο άρθρο 30, από το σύνολο των διατάξεων του Νόμου προκύπτει ότι βασικό αντικείμενο του ΔΕΔ είναι το δικαίωμα του εργοδοτούμενου σε αποζημίωση για τον τερματισμό της απασχόλησης του (άρθρο 3) και σε πληρωμή λόγω πλεονασμού (άρθρο 16). (Elias Marine Consultants Ltd v. Sarah Khoury Daou, Πολ. Έφ.: 207/2011, ημερ. 13.12.2016). Συνεπώς η δικαιοδοσία του ΔΕΔ συναρτάται άμεσα με την εμβέλεια του Ν.24/
- Κατά πόσο δηλαδή καλύπτει και περιπτώσεις εργοδότησης εκτός της Κυπριακής Επικράτειας. Αναμφίβολα το πεδίο έκτασης των εργατικών διαφορών που καλύπτει ο Ν.24/67 είναι περιορισμένης εμβέλειας. Εξαντλείται στα πλαίσια του σκοπού ύπαρξης του Νόμου που είναι ο καθορισμός δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που συναρτώνται προς τον τερματισμό της απασχόλησης. Όπως έχει εντοπισθεί στην απόφαση Πλοίο «Παναγία Μυρτιδιώτισσα» ν. Σιδηρόπουλου κ.α. [1993] 1 ΑΑΔ, 951, 999: «Βέβαια με τις ερμηνευτικές του διατάξεις ο Νόμος (Ν.24/67) προσδίδει στην «εργατική διαφορά» ευρεία έννοια, όμοια με την αντίστοιχη του Νόμου 8/
- Αυτό όμως δεν διαφοροποιεί τις ουσιαστικές του πρόνοιες και, εν πάση περιπτώσει, πρέπει να διαβάζεται μαζί με το άρθρο 30
(1)που εντάσσει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών όχι κάθε εργατική διαφορά αλλά μόνο τις εργατικές διαφορές που αναφύονται συνεπεία της εφαρμογής του Νόμου ή οποιωνδήποτε κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει του, περιλαμβανομένου, φυσικά, και «παντός παρεμπίπτοντος ή συμπληρωματικού προς τοιαύτας διαφοράς θέματος». Στην υπόθεση Φοίβος Νεοκλή ν. Ταμείου για Πλεονάζον Προσωπικό
(1992)1 Α.Α.Δ. σελ. 44, ο εφεσείων εργοδοτείτο στην Κύπρο πριν την τουρκική εισβολή, αλλά μετά από αυτή εργοδοτήθηκε στο εξωτερικό, από Κύπριο εργοδότη, για την περίοδο μεταξύ 9.12.74 και 30.1.
- Μετά επέστρεψε στην Κύπρο και εργοδοτήθηκε από την κοινοπραξία κατασκευής του φράγματος του Κούρρη από τις 13.5.85 μέχρι τις 13.12.88, οπότε απολύθηκε λόγω πλεονασμού. Το αίτημά του για να προστεθεί στην πραγματική περίοδο απασχόλησής του για σκοπούς πληρωμής λόγω πλεονασμού η πλασματική περίοδος του Ν 92/79 απορρίφθηκε διότι η εργοδότηση του στο εξωτερικό από Κύπριο εργοδότη, επειδή του έδιδε το δικαίωμα προαιρετικής ασφάλισης δυνάμει του άρθρου 15(γ) του περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων Νόμου, 1980 (Ν 41/80), θεωρήθηκε σαν εργοδότηση του δυνάμει του Ν 92/
- Κατ' έφεση ο εφεσείων εισηγήθηκε ότι λανθασμένα η εργοδότηση του στο εξωτερικό, έστω και από Κύπριο εργοδότη, είχε θεωρηθεί σαν εργοδότηση για τους σκοπούς των περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμων. Ανατρέποντας την πρωτόδικη απόφαση ο τότε Δικαστής και μετέπειτα Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Πικής ανέφερε τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες του διεθνούς ιδιωτικού δικαίου η δικαιοδοσία των κρατών, με ορισμένες εξαιρέσεις που δεν αφορούν αυτή την υπόθεση, περιορίζεται στα όρια της επικράτειας της κάθε χώρας. (Βλ. International Law, by Schwarzenberger, 3rd Ed. Vol, 1, p. 184, και Safarino Shoes Industry & Trading Company Ltd. v. Βιομηχανία Υποδημάτων Ε. Σταυρινού Λτδ,
(1991)1Α.Α.Δ. 1059). Το γεγονός αυτό προσδίδει και το χαρακτηρισμό "ημεδαπό" στο εσωτερικό δίκαιο. Η νομοθετική αρμοδιότητα περιορίζεται στην έννομη ρύθμιση των σχέσεων και διάθεσης πραγμάτων στην επικράτεια της χώρας. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση του Ν. 24/67 και των θεμάτων που ρυθμίζονται σ' αυτό. Ειδικά ως προς τη σχέση εργοδότη και εργοδοτουμένου η εμβέλεια του νόμου περιορίζεται στην εργοδότηση προσώπου στην Κύπρο. .............. Καταλήγουμε ότι η εργοδότηση του εφεσείοντα στο εξωτερικό δε συνιστούσε απασχόληση βάσει του Ν. 24/
- Εργοδότηση για τους σκοπούς καθορισμού από-ζημίωσης λόγω πλεονασμού και για κάθε άλλο σκοπό του Ν.24/67 περιλαμβάνει αποκλειστικά εργοδότηση στην Κύπρο.» Η πιο πάνω προσέγγιση της νομολογίας αποτέλεσε τη γενεσιουργό αιτία τροποποίησης του Δεύτερου Πίνακα του Ν.24/
- Έτσι με το άρθρο 8(γ) του Ν.52(Ι)/94 προστέθηκε στο Μέρος ΙΙ του Δεύτερου Πίνακα η υποπαράγραφος (ζ) διαμορφώνοντας το ως ακολούθως: «
- Το συνεχές απασχολήσεως δεν διακόπτεται λόγω οιουδήποτε των ακολούθων: (α) ................................ (β) ................................ (γ) ................................ (δ) ................................ (ε) ................................ (ζ) απουσίας από την εργασία λόγω απασχόλησης στο εξωτερικό σε επιχείρηση η οποία ανήκει εξ ολοκλήρου ή κατά κύριο λόγο στον εργοδότη.» Και ενώ με την προσθήκη αυτή ο νομοθέτης θέλησε να προστατεύσει τη μη διακοπή του συνεχούς της απασχόλησης σε περίπτωση που ο εργοδοτούμενος μεταφέρεται σε επιχείρηση του εργοδότη στο εξωτερικό, ωστόσο δεν προχώρησε και σε ανάλογη τροποποίηση του Μέρους Ι του Δευτέρου Πίνακα που αφορά τον υπολογισμό της περιόδου απασχόλησης, το οποίο παραθέτουμε: 1.-
(1)Η περίοδος απασχολήσεως υπολογίζεται εις εβδομάδας.
(2)Κατά τον υπολογισμόν της περιόδου απασχολήσεως λογίζονται οι ακόλουθοι εβδομάδες: (α) εβδομάς κατά την οποίαν ο εργοδοτούμενος ειργάσθη επί 18 ή πλείονας ώρας' (β) εβδομάς κατά την οποίαν ο εργοδοτούμενος ήτο- (
- i)ανίκανος προς εργασίαν λόγω ασθενείας, βλάβης, τοκετού ή νόσου· (
- ii)απών εκ της εργασίας του λόγω προσωρινής διακοπής εργασιών· (iii) απών εκ της εργασίας του υπό τοιαύτας συνθήκας ώστε δυνάμει διευθετήσεως ή εθίμου ή νόμου η σχέσις εργοδότου και εργοδοτουμένου θεωρείται υπό του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών ως συνεχιζομένη· (
- iv)απών εκ της εργασίας του προ της ενάρξεως της ισχύος του παρόντος Νόμου λόγω εργατικής διαφοράς· (ν) απών από την εργασία του με γονική άδεια. Από το γράμμα των πιο πάνω διατάξεων είναι φανερό ότι για προσωρινή απασχόληση σε επιχείρηση του εργοδότη στο εξωτερικό δεν διακόπτεται το συνεχές της απασχόλησης. Ωστόσο η εβδομαδιαία απασχόληση στο εξωτερικό έστω κι αν προσφέρεται σε επιχείρηση του εργοδότη, δεν υπολογίζεται στην περίοδο απασχόλησης και δεν συνιστά απασχόληση για σκοπούς του Ν.24/67. Συνεπώς για αποκλειστική απασχόληση στο εξωτερικό το ΔΕΔ δεν μπορεί να επιδικάσει αποζημιώσεις για παράνομο τερματισμό της απασχόλησης ή για πληρωμή αντί προειδοποίησης. Επομένως, η εμβέλεια του Νόμου αυτού δεν καλύπτει και περιπτώσεις εργοδότησης προσώπου εκτός Κύπρου. Καταληκτικά και ως αποτέλεσμα της πιο πάνω ανάλυσης οι αξιώσεις του Αιτητή ξεφεύγουν του πλαισίου των προνοιών του Ν.24/67 και συνεπώς το ΔΕΔ στερείται δικαιοδοσίας να εκδικάσει την υπόθεση του. Με βάση το άρθρο 64Α παρ. 2 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60 ως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 2 του Νόμου 138(I)/09, «
(2)Κάθε δικαστήριο ειδικής δικαιοδοσίας εφόσον διαπιστώσει ότι δεν είναι καθ' ύλην αρμόδιο να εκδικάσει αγωγή ή αίτηση ή υπόθεση που καταχωρίστηκε ενώπιον του, διακόπτει την ενώπιον του διαδικασία και παραπέμπει την αγωγή ή την αίτηση ή την υπόθεση στο καθ' ύλην αρμόδιο Επαρχιακό Δικαστήριο ή άλλο δικαστήριο ειδικής δικαιοδοσίας προς εκδίκαση.» Στην Kapsou v. Airliban
(1988)1CLR 152 το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε κατά πλειοψηφία πως όταν η περίοδος απασχόλησης είναι μικρότερη των 26 βδομάδων και η αξίωση δεν υπερβαίνει τους μισθούς δύο ετών, τότε κανένα Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει την αξίωση του εργοδοτούμενου. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα της απόφασης: «In our opinion section 3 of Law 24/67 has created a new statutory right regarding compensation for wrongful dismissal in substitution of the common law right and consequently when a claim cannot succeed before the Industrial Disputes Court on the strength of such statutory right, as in this case, the exclusive under section 30 of Law 24/67 jurisdiction of the Industrial Disputes Court cannot be circumvented by an action before a District Court, such as the present one, which was rightly dismissed by the trial judge for lack of jurisdiction». Ο δικαστής Κούρρης διαφωνώντας με την πλειοψηφική απόφαση και δίνοντας τη δική του ετυμηγορία, θεώρησε ως αρμόδιο να επιληφθεί της υπόθεσης το Επαρχιακό Δικαστήριο, καθώς η πλήρης έλλειψη δικαιοδοσίας θα παραβίαζε το Συνταγματικό Δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα από την απόφαση του: «I do not agree with the contention that the District Court has jurisdiction only in cases where the employee's claim is for an amount which exceeds the amount of compensation which may be awarded under Law 24/67. In my judgment an employee has no statutory duty right for compensation by virtue of s.3 of Law 24/67 unless he has continually served the same employer for at least 26 weeks; but, if he is wrongfully dismissed before the lapse of 26 weeks he may resort to the District court for his claim. If I were to hold that an employee cannot resort to the District Court for his claim then s.3 of the law would be contrary to Article 30 of the Constitution which provides that no person shall be denied access to the Court assigned to him by or under the Constitution». Στην απόφαση Ηλίας Ηλία
(1995)1 ΑΑΔ 938 το Δικαστήριο απέρριψε τη εισήγηση ότι κανένα Δικαστήριο (Επαρχιακό ή Οικογενειακό) δεν είχε δικαιοδοσία να επιληφθεί αιτήματος για διατροφή εξώγαμου τέκνου και ότι το κενό μπορούσε να πληρωθεί μόνο με δικαιοδοτικό νόμο που θα παρείχε μια τέτοια αρμοδιότητα. Έκρινε ότι από τη στιγμή που η αστική διαφορά δεν υπαγόταν στη δικαιοδοσία άλλου Δικαστηρίου με βάση ειδική νομοθετική διάταξη, τότε υπαγόταν στο Επαρχιακό Δικαστήριο, του οποίου η καθ' ύλην αρμοδιότητα επεκτείνεται σε κάθε διαφορά αστικής φύσης που εμπίπτει στα όρια της τοπικής του αρμοδιότητας, κάτι που, «. προκύπτει από τον προσδιορισμό των αρμοδιοτήτων του Επαρχιακού Δικαστηρίου, που απαντούνται στο Άρθρο 21 του Ν.14/60, σε συνάρτηση με τον ορισμό του όρου «αγωγή» στο άρθρο 2 του ιδίου νόμου, όπως επισημαίνεται στην απόφαση η οποία εφεσιβάλλεται». Στην απόφαση Γιάλλουρος ν. Νικολάου
(2001)1 ΑΑΔ 558 αποφασίστηκε ότι αποτελεί βασική αρχή του δικαίου πως όπου υπάρχει αδικοπραξία (wrong) πρέπει να υπάρχει και θεραπεία (remedy) και η οποιαδήποτε παρέκκλιση συνιστά ανωμαλία. Βασιζόμενο το Ανώτατο Δικαστήριο στο άρθρο 30 του Συντάγματος, που αναφέρεται στο δικαίωμα πρόσβασης στο Δικαστήριο, επισήμανε τα ακόλουθα: «Έχω την πεποίθηση πως οι λίγες, μα σοφά διαλεγμένες λέξεις του άρθρου, περικλείουν τα δικαιώματα των ατόμων σ' ολόκληρο το φάσμα της απονομής της δικαιοσύνης, με αναφορά στους δύο μεγάλους τομείς της την αστική και ποινική. Μας ενδιαφέρει εδώ η αστική. Τα αστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις καλύπτονται από τον υπόλοιπο χώρο της δικαιοσύνης τον οποίο δεν κρατά η ποινική δικαιοδοσία. Για τα αστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις δε γίνεται στο Σύνταγμα οποιαδήποτε πρόνοια που να αφορά στον προσδιορισμό τους. Σε αντίθεση με την ποινική δικαιοδοσία όπου ρητά προβλέπεται, στο άρθρο 12, πως κανείς δεν κηρύσσεται ένοχος οποιουδήποτε αδικήματος αν τούτο δε συνιστά αδίκημα σύμφωνα με νόμο που ισχύει κατά τον χρόνο της τέλεσης της κολασίμου πράξεως ή παραλείψεως. Και μάλιστα η ποινή που επιβάλλεται δεν μπορεί να είναι βαρύτερη απ' αυτή που ρητά προβλέπεται στο νόμο που ισχύει κατά τον χρόνο της τέλεσης της κολασίμου πράξεως. Η διαφορά αυτή δεν είναι, νομίζω, τυχαία. Δημιουργείται από την εγγενή φύση των δύο δικαιοδοσιών και τις ανάλογες προστασίες που προβλέπονται κατά τη λειτουργία τους. Τα αστικά δικαιώματα και υποχρεώσεις είναι αυθύπαρκτα στις πιο πάνω διατάξεις του Συντάγματος. Το αστικό δικαίωμα και υποχρέωση δημιουργείται και ενδεχομένως από το αποτέλεσμα μιας πράξης. Όταν γίνεται βλάβη ο παθών δικαιούχος έχει δικαίωμα στην απόδοση θεραπείας. Ειδικά γι' αυτή τη πτυχή εξέφρασα πρόσφατα την άποψη, χωρίς βέβαια πολλή συζήτηση, στην υπόθεση Παπαϊωάννου κ.ά. v. Παπαϊωάννου κ.ά.
(2000)1 Α.Α.Α.656 πως στο άρθρο 30 του Συντάγματος εμπεριέχεται το αξίωμα ubi jus ibi remedium. Πρέπει να αναφέρω πως στο ίδιο νόημα και σκέψη είναι και η απόφαση του δικαστή Κούρρη στην έφεση Elli Constantouri Kapsou ν. Middle East Airlines Airliban
(1998)1 Α.Α.Δ. 152. Τα γεγονότα στην υπόθεση είναι ενδιαφέροντα. Η εφεσείουσα - ενάγουσα κίνησε αγωγή στο Επαρχιακό Δικαστήριο εναντίον των εργοδοτών της αξιώνοντας αποζημιώσεις για παράνομη απόλυση. Δεν είχε όμως συμπληρώσει 26 εβδομάδες εργοδοσίας. Το Επαρχιακό Δικαστήριο έκρινε πως αποκλειστική δικαιοδοσία στο θέμα είχε το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, ενόψει των διατάξεων του Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου, Ν.24/67, και ως εκ τούτου απέρριψε την αγωγή. Ήταν παραδεκτό πως η εφεσείουσα δεν μπορούσε να διεκδικήσει αποζημιώσεις στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών βάσει του πιο πάνω Νόμου, γιατί δεν είχε συμπληρώσει 26 εβδομάδες εργασίας. Στην έφεση ο δικηγόρος της εφεσείουσας εισηγήθηκε πως η απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου παραβίαζε το άρθρο 30 του Συντάγματος, γιατί στερούσε από αυτή του δικαιώματος πρόσβασης στο Δικαστήριο, για να διεκδικήσει δικαίωμα που, κατά την άποψη της, εδικαιούτο. Η πλειοψηφία του εφετείου (Τριανταφυλλίδης, Π., και Λώρης, Δ.) έκρινε πως η απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου ήταν ορθή, χωρίς να επιληφθεί της εισή-γησης του δικηγόρου αναφορικά με τη λειτουργία του άρθρου 30 του Συντάγματος. Διαφορετική ήταν η άποψη του δικαστή Κούρρη ο οποίος συμφώνησε με την εισήγηση του δικηγόρου της εφεσείουσας. Δεν συζήτησε σε βάθος το ζήτημα, η σκέψη όμως της απόφασης του ενισχύει και τη δική μου. Η απόφαση του τελειώνει με την εξής φράση, σε μετάφραση: «η εισήγηση πως ένας εργοδοτούμενος δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου είναι αβάσιμη, γιατί σε μια τέτοια περίπτωση ένας πολίτης της Δημοκρατίας θα εμποδιστεί από του να έχει πρόσβαση στα Δικαστήρια, κάτι που είναι αντίθετο με τις ρητές διατάξεις του άρθρου 30 του Συντάγματος.» Στην Interamerican Insurance Co Ltd v. Άντρης Μακρίδου
(2000)1 Α.Α.Δ. 1529, έγινε εισήγηση πως η απόφαση της πλειοψηφίας στην υπόθεση Καψού είναι εσφαλμένη ενώ αυτή του δικαστή Κούρρη η ορθή. Κλήθηκε δε το Δικαστήριο να την υιοθετήσει. Όμως το εφετείο δεν ασχολήθηκε με την πιθανή ανατροπή της υπόθεσης Καψού γιατί έκρινε πως τα γεγονότα της ενώπιον του έφεσης ήσαν διαφορετικά απ' αυτά στην υπόθεση Καψού, και ως εκ τούτου δε συζήτησε την εισήγηση. Επιπλέον, νομίζω, πως το άρθρο 30 του Συντάγματος προεκτείνει το λατινικό αξίωμα επιβάλλοντας στα Δικαστήρια να αναγνωρίζουν και εξασφαλίζουν κατά την άσκηση της αστικής τους δικαιοδοσίας κάθε αστικό δικαίωμα και υποχρέωση...» Στη βάση λοιπόν της πιο πάνω νομολογίας η Καθ' ύλην δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου επεκτείνεται σε κάθε διαφορά αστικής φύσης που εμπίπτει στα όρια της τοπικής αρμοδιότητας του, εκτός εάν η επίλυση της διαφοράς υπάγεται βάσει του δικαιοδοτικού νόμου σε άλλο πολιτικό δικαστήριο. Μη υπαγομένων λοιπόν των θεραπειών που αξιώνει ο Αιτητής με την Αίτηση του στη δικαιοδοσία του ΔΕΔ, κρίνουμε ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας είναι το κατ' εξοχήν αρμόδιο να επιληφθεί της υπόθεσης. Για όλα τα πιο πάνω η διαδικασία διακόπτεται και η υπόθεση παραπέμπεται για εκδίκαση ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Ως προς τα έξοδα κρίνουμε όπως παραμείνουν έξοδα στην πορεία της υπόθεσης και να αποτελέσουν αντικείμενο επιδίκασης από το Επαρχιακό Δικαστήριο στο οποίο η υπόθεση παραπέμπεται. (υπ)...................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Α. Λάμπρου, Μέλος Ν. Σατσιάς, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο