ΜΑΙΡΗ ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ν. ΙΔΡΥΜΑ ΡΑΔΙΟΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ Μέσω της Διαχειριστικής Επιτροπής, Αρ. Υπόθεσης: 384/2020, 28/11/2023 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Α. Χατζητζιοβάννη, Προέδρου Α. Λάμπρου και Α. Νεοφύτου, Μελών Αρ. Υπόθεσης: 384/2020 Μεταξύ: ΜΑΙΡΗ ΠΑΠΑΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Αιτήτρια -και- ΙΔΡΥΜΑ ΡΑΔΙΟΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ Μέσω της Διαχειριστικής Επιτροπής Καθ' ων η αίτηση Ημερομηνία: 28η Νοεμβρίου 2023 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κ. Μιχάλης Γεωργίου με κα Βασιλική Αλευρά Για Καθ' ων η αίτηση: κ. Χρίστος Γεωργίου Για Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού: κ. Χριστόδουλος Λεωνίδου ΑΠΟΦΑΣΗ Οι Καθ' ων η αίτηση είναι νομικό πρόσωπο το οποίο συστάθηκε και ιδρύθηκε το 1991, σύμφωνα με τον περί Σωματείων και Ιδρυμάτων Νόμο (Ν.57/72) και ενεγράφη στις 20.11.1990 με καταστατική πράξη ως αναγνωρισμένος εθελοντικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Ένας από τους σκοπούς ίδρυσης του είναι και η παροχή οικονομικής βοήθειας στους δικαιούχους για ιατρική, φαρμακευτική ή τεχνική παρέμβαση για την υποβοήθηση των παιδιών με ειδικές ανάγκες και την επανένταξη τους στο κοινωνικό σύνολο. Η Αιτήτρια προσλήφθηκε στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση στις 18.12.1995 και εργάστηκε στη θέση Διοικητικού Λειτουργού μέχρι τις 24.01.2020 που η απασχόληση της τερματίστηκε με σχετική επιστολή ιδίας ημερομηνίας (Τεκ.5) την οποία παραθέτουμε: « Αγαπητή κα Παπαγρηγορίου, Αναφερόμαστε στην πρόταση που σου έγινε για υπογραφή νέας συμβάσης εργασίας και λυπούμαστε να παρατηρήσουμε πως μετά την πάροδο 1½ μηνός δεν έχετε υπογράψει αυτήν. Θεωρούμε πως την έχετε απορρίψει. Επιπλέον οι χρηματοδότες του Ραδιομαραθωνίου έχουν επιβάλει νέους πιο επαχθείς οικονομικούς και/ή άλλους περιορισμούς στην χρηματοδότηση που μας προσφέρουν, αφήνοντας μας ως μόνη επιλογή τον τερματισμό της απασχόλησης σας λόγω πλεονασμού. Σας έχουν εξηγηθεί εκτενώς οι περιστάσεις και δεν νομίζουμε ότι χρειάζεται περισσότερη ανάλυση. Με την επιστολή μας αυτή σας ειδοποιούμε πως η υπηρεσία σας τερματίζεται με άμεση ισχύ λόγω πλεονασμού. Την προειδοποίηση που δικαιούστε θα σας την καταβάλουμε σε μετρητά καθώς επίσης και όλα σας τα δικαιώματα δυνάμει του Νόμου και/ή των όρων της εργοδότησης σας. Λυπούμαστε για αυτή την απόφαση μας, όμως δυστυχώς ο περιορισμός των εσόδων του Ραδιομαραθωνίου και οι όροι που μας έχουν επιβληθεί μας υποχρεώνουν να λάβουμε οδυνηρές αποφάσεις. Παρακαλώ δεχθείτε τις ευχαριστίες μας για ότι έχετε προσφέρει μέχρι σήμερα και σας ευχόμαστε Καλή Τύχη. Με εκτίμηση, Δια Διαχειριστική Επιτροπή Ισαβέλλα Ηλιάδου Αντιπρόεδρος Η Αιτήτρια, κατά τον χρόνο τερματισμού της απασχόληση της, ήταν 59 ετών. Οι τελευταίες ακαθάριστες απολαβές της για σκοπούς του Νόμου ανέρχονταν στα €737,94 εβδομαδιαίως. Είναι η θέση της Αιτήτριας, όπως προβάλλει μέσα από τους γενικούς λόγους της Αίτηση, ότι ο τερματισμός της απασχόλησης της είναι παντελώς αδικαιολόγητος, εκδικητικός, καταχρηστικός και παράνομος, κατά παράβαση της σύμβασης εργασίας της και των σχετικών Νόμων. Στη βάση αυτή αξιώνει: (α) αποζημιώσεις για το παράνομο της απασχόλησης της, (β) οποιονδήποτε άλλο ποσό δικαιούται δυνάμει Συμφωνίας και/ή Σύμβασης ή /και των Νόμων, (γ) αποζημιώσεις για απώλεια καριέρας, (δ) αποζημιώσεις ή/και αυξημένες αποζημιώσεις για καταπιεστική ή/και εκδικητική ή/και μειωτική συμπεριφορά από μέρους των Καθ' ων η αίτηση εις βάρος της, (ε) τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις, (στ) Οποιαδήποτε άλλη ή/και περαιτέρω θεραπεία που το Σεβαστό Δικαστήριο ήθελε κρίνει ορθή και δίκαιη υπό τις περιστάσεις, (ζ) νόμιμο τόκο (η) Έξοδα και ΦΠΑ. Οι Καθ' ων η αίτηση με τους γενικούς λόγους εμφάνισης απορρίπτουν τις εναντίον τους αξιώσεις ισχυριζόμενοι ότι μετά την άρνηση της Αιτήτριας να συμφωνήσει στη μείωση του μισθού της και λόγω της αδυναμίας τους να συνεχίσουν να παρέχουν τις ίδιες απολαβές στην Αιτήτρια, στη συνεδρία της διαχειριστικής επιτροπής που έλαβε χώρα κατά ή περί τις 23.01.2020, λήφθηκε η απόφαση άμεσου τερματισμού της απασχόλησης της στα πλαίσια πλεονασμού. Το Ταμείο εμφανίζεται στην παρούσα διαδικασία ως αναγκαίος διάδικος. Το άρθρο 6
(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου Ν.24/67, όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο Ν.6/73 (ο «Νόμος»), καθιερώνει νόμιμο μαχητό τεκμήριο υπέρ του εργοδοτούμενου δυνάμει του οποίου: «...ο υπό εργοδότου τερματισμός απασχολήσεως τεκμαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμο και δικαιολογημένο τον τερματισμό της απασχόλησης και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Συνεπώς, στους Καθ' ων η αίτηση απόκειται να ανατρέψουν το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξουν πως δικαιολογημένα τερμά-τισε την απασχόληση της Αιτήτριας για τους λόγους που επικαλούνται. Ωστόσο, πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, η πλευρά των Καθ' ων η αίτηση δήλωσε στο Δικαστήριο ότι ο τερματισμός της απασχόλησης της Αιτήτριας δεν έγινε για ένα από προβλεπόμενους στο άρθρο 5 λόγους και ότι είναι παράνομος. Εν όψει τούτου συμφώνησαν όπως η κάθε πλευρά αναλάβει τα έξοδα της και ο τόκος επί του ποσού που ήθελε επιδικασθεί να είναι από 13.11.2020 μέχρι 23.10.
- Κατά την ακροαματική διαδικασία που ακολούθησε, η μόνη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν αυτή της Αιτήτριας. Επιπλέον κατατέθηκαν ως Τεκμήρια τα ακόλουθα έγγραφα: - Τεκ.1 Επιστολή Εργοδότησης της Αιτήτριας ημερ. 6.12.1995 - Τεκ.2 Επιστολή τερματισμού της απασχόλησης της ημερ. 24.1.2020 - Τεκ.3 Προτεινόμενη Τροποποιητική συμφωνία - Τεκ.4 Ηλεκτρονική εκτύπωση προς Διαχ. Επιτροπή ημερ. 14.1.2020 - Τεκ.5 Επιστολή της Αιτήτριας προς Καθ' ων η αίτηση ημερ. 14.1.2020 - Τεκ.6 Ηλεκτρονική επιστολή Αιτήτριας ημερ. 20.1.2020 - Ιατρική γνωμάτευση Αιτήτριας ημερ. 24.2.2021 Καταθέτοντας η Αιτήτρια, ουσιαστικά επανέλαβε τα όσα παραθέτει στους γενικούς λόγους της Αίτησης. Αφού αναφέρθηκε στην περίοδο απασχόλησης της, στα καθήκοντα και την επαγγελματική της ανέλιξη, σημείωσε ότι λόγω των καλών της υπηρεσιών και της θετικής διεκπεραίωσης των αυξημένων καθηκόντων που της είχαν ανατεθεί από τη θέση που κατείχε, την 1.9.1997 προήχθη στην κλίμακα Α8-10, την 1.9.2005 πήρε διπλή προσαύξηση στην τότε υφιστάμενη κλίμακα, την 1.2.2006 τοποθετήθηκε στη δεύτερη βαθμίδα της κλίμακας Α10 και από 1.2.2007 αποφασίστηκε να λαβαίνει κάθε χρόνο διπλή προσαύξηση στην κλίμακα Α
- Ανέφερε ότι λόγω των μειωμένων οικονομικών πόρων που παρουσίαζαν οι Καθ' ων η αίτηση και των μισθολογικών απομειώσεων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ο μισθός της δέχθηκε δύο σημαντικές μειώσεις. Η πρώτη ύψους €4,628 ετησίως έγινε τον Ιανουάριο 2013 και η δεύτερη ύψους €16,445 ετησίως τον Φεβρουάριο
- Τον Ιούλιο 2019, ενώ στον ευρύτερο δημόσιο τομέα είχε ξεκινήσει δυναμικά η διεκδίκηση επαναφοράς των μισθών, οι Καθ' ων η αίτηση, προτιθέμενοι να μειώσουν τα λειτουργικά τους έξοδα, της κοινοποίησαν συμφωνία για αποδοχή περαιτέρω μείωσης του ετήσιου μισθού της από €38.373 σε €32.812 με ημερομηνία ισχύος από 1.12.
- Η ίδια με τη επιστολή της ημερ. 14.1.2020 (Τεκ.5) ενημέρωσε τους Καθ' ων η αίτηση ότι δεν αποδέχεται και δεν συναινεί στη μείωση των απολαβών της και σε οποιαδήποτε αναθεώρηση των όρων απασχόλησης της, καθώς περαιτέρω μείωση των απολαβών της θα την έθετε σε δεινή θέση. Οι Καθ' ων η αίτηση χωρίς καμία αναφορά στα όσα έφερε εις γνώση τους και λαμβάνοντας την άρνηση της να υπογράψει νέα σύμβαση εργασίας, ως απόρριψη της πρότασης, τερμάτισαν άμεσα την απασχόληση της. Είναι η θέση της, ότι περαιτέρω μείωση του μισθού της θα επηρέαζε σοβαρά το βιοτικό της επίπεδο και δεν θα της επίτρεπε να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες της λόγω των σοβαρών προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει, της χρόνιας αγωγής που λαμβάνει και τριών δανείων ύψους €76.718,68, τα οποία μέχρι σήμερα δεν κατάφερε να αποπληρώσει. Ανέφερε επίσης ότι η απώλεια της εργασίας της, σε συνάρτηση με την ηλικία της κατά τον ουσιώδη χρόνο, κατάστρεψε ουσιαστικά την καριέρα και τις προοπτικές εργοδότησης και ανέλιξης της, εντός του Ιδρύματος, μέχρι τη συνταξιοδότηση της. Ταυτόχρονα, της στέρησε το δικαίωμα εργοδότησης σε άλλο εργοδότη με αντίστοιχες απολαβές, καθώς οι προσπάθειες της για εξεύρεση νέας εργασίας απέβησαν άκαρπες. Περαιτέρω, λόγω της ηλικίας της και του βεβαρημένου ιατρικού της ιστορικού, οι Καθ' ων η αίτηση γνώριζαν ότι θα ήταν αδύνατο για την ίδια να εξεύρει αντίστοιχη εργασία με τα ίδια εισοδήματα. Ειδικότερα οι Καθ' ων η αίτηση γνώριζαν τα σημαντικά θέματα υγείας που αντιμετώπιζε τόσο κατά τον ουσιώδη χρόνο όσο και νωρίτερα. Ότι τον Ιανουάριο τους 2009 ενώ βρισκόταν στην υπηρεσία νόσησε βαριά και χρειάστηκε νοσηλεία εννέα μηνών καθώς έπασχε από λευκοπλαστική αγγειίτιδα, πολλαπλή μονονευρίτιδα και οξεία καρδιακή ανεπάρκεια. Διαγνώστηκε επίσης με το σύνδρομο Churg - Straus (ηωσηνοφιλική πολυαγγειίτιδα). Το σύνδρομο αυτό σε συνδυασμό με το επιβαρυμένο ιστορικό της, επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την υγεία της με αποτέλεσμα την περιορισμένη κινητικότητα της καθώς έχει μειωμένες αντοχές με οξείς πόνους στα άκρα. Προς τούτο, παρέθεσε σχετική ιατρική γνωμάτευση ημερ. 24.2.
- Η Αιτήτρια δεν αντεξετάστηκε και ως εκ τούτου η μαρτυρία της παρέμεινε αναντίλεκτη. Με δεδομένο λοιπόν το παράνομο του τερματισμού της απασχόλησης της και λαμβάνοντας υπόψη τα γεγονότα της υπόθεσης όπως αυτά προκύπτουν μέσα από τις έγγραφες προτάσεις και το ενώπιον μας μαρτυρικό υλικό, θα προχωρήσουμε στην αξιολόγηση των ενώπιον μας γεγονότων με σκοπό να καταλήξουμε στο ύψος των αποζημιώσεων που δικαιούται η Αιτήτρια. Νομολογικά, η ενέργεια του εργοδότη να μεταβάλει μονομερώς (χωρίς τη συγκατάθεση και τη σύμφωνη γνώμη του εργοδοτούμενου) και αυθαιρέτως (χωρίς να βασίζεται σε συμβατικό δικαίωμα) τους όρους απασχόλησης του εργοδοτούμενου συνιστά παράβαση (repudiation) της σύμβασης, η οποία παρέχει στον τελευταίο το δικαίωμα να τερματίσει νόμιμα την απασχόληση του, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 7
(1)του Νόμου και να αξιώσει αποζημιώσεις για εξαναγκασμό του σε παραίτηση λόγω της διαγωγής του εργοδότη ("The Employment Contract" D. Brodie, p.221). Σύμφωνα με καλά καθιερωμένες αρχές που προκύπτουν από αγγλική νομολογία (βλ. Rigby v. Ferodo
(1987)IRLR 51, Cantor Fitzgerald International v. Callaghan
(1999)IRLR 234), ο εργοδότης σε καμία περίπτωση δεν νομιμοποιείται, χωρίς τη συγκατάθεση του εργοδοτούμενου, να προβεί σε μονομερή τροποποίηση ή διαφοροποίηση των όρων απασχόλησης του, όπως, μεταξύ άλλων, του χρόνου εργασίας και των μισθολογικών απολαβών του. Αναφορικά με τις μισθολογικές απολαβές του εργοδοτούμενου, στο άρθρο 10 του περί Προστασίας των μισθών Νόμου (Ν.35(Ι)/2007) ως έχει τροποποι-ηθεί ρητά αναφέρεται ότι δεν επιτρέπονται αποκοπές ποσών από τον μισθό, παρά μόνο μετά από συγκατάθεση του εργοδοτούμενου. Στην προκείμενη περίπτωση η μη συγκατάθεση της Αιτήτριας στη μονομερή και αυθαίρετη απόφαση των Καθ' ων η αίτηση να μειώσουν αισθητά τις μισθολογικές απολαβές της αποτέλεσε τον ουσιαστικό λόγο που οδήγησε στο τερματισμό της απασχόλησης της. Πρόκειται για μεταβολή ουσιώδους όρου της σύμβασης απασχόλησης της Αιτήτρια και των προστατευτικών διατάξεων του πιο πάνω νομοθετήματος που καθιστά τον τερματισμό της απασχόλησης της έκδηλα παράνομο. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από το Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Η αποζημίωση εργοδοτούμενου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας αυτής ορίζεται από το ίδιο άρθρο του Νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ορισμένοι παράγοντες που είναι οι ακόλουθοι: (α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου (β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου Σημειώνουμε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ως προς το ποσό που θα επιδικάσει υπό μορφή αποζημίωσης, κρίνεται με βάση τα ενώπιον του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Σε καμία περίπτωση το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να καταλήξει σε εύλογο αποτέλεσμα. Όπως αναφέρθηκε στην Θ. Θεμιστοκλέους ν. Elysee Irrigation Ltd, Πολ. Έφεση 131/2012, ημερ. 22.09.2017, ECLI:CY:AD:2017:A312: «Η αποζημίωση του εργοδοτουμένου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, το οποίο πρέπει κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας να λάβει υπόψη τους παράγοντες που απαριθμούνται στο εν λόγω άρθρο, μεταξύ των οποίων και η απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας, στην τερματισθείσα εργασία. Επίσης στην υπόθεση Louis Tourist Agency Λτδ v. Αντιγόνης Ηλία
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 98 σελ.104-105 σημειώθηκαν τ΄ ακόλουθα: «Το κριτήριο της αποζημίωσης βάσει του άρθρου 4 του Ν.24/67 δεν συναρτάται με το συμβατικό που καθορίζεται από το ΚΕΦ.149, και γενικά τις αρχές του δικαίου των συμβάσεων, δηλαδή ζημιά η οποία έπεται κατά λογική πρόβλεψη της διάρρηξης της συμφωνίας. Το θέμα των αποζημιώσεων επαφίεται στην απόλυτη κρίση του Διαιτητικού Δικαστηρίου, με μόνο περιορισμό εκείνο που τίθεται από το άρθρο 3 του Πίνακα, η αποζημίωση να μην υπερβαίνει τα ημερομίσθια των δύο ετών (Ν.92/79). Η υλική ζημιά την οποία υφίσταται από τον τερματισμό ο εργοδοτούμενος είναι αναμφίβολα παράγοντας σχετικός, αλλά όχι ο μόνος ο οποίος λαμβάνεται υπόψη. Η διαγωγή των μερών είναι άλλος σχετικός παράγοντας, όπως συνάγεται από την παράγραφο 4(δ) του Πίνακα. Η απαρίθμηση των παραγόντων, που είναι σχετικοί με την αποζημίωση, θα ήταν αντινομική προς τον απόλυτο χαρακτήρα της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.» Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη (α) τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση της Αιτήτριας (β) τη διάρκεια της απασχόλησης της (24 έτη συνεχούς απασχόλησης), (γ) τα ημερομίσθια της (€737,94 εβδομαδιαίως), (δ) την ηλικία της, (59 ετών κατά τον επίδικό χρόνο που είναι δύσκολη ηλικία για εξεύρεση νέας εργασίας με τους ίδιους ή παραπλήσιους όρους και τα ίδια ή παραπλήσια ωφελήματα), (ε) την κατάσταση της υγείας της που επίσης δεν της επέτρεπε να εξεύρει νέα εργασία από τη θέση που κατείχε με τους ίδιους ή παραπλήσιους όρους απασχόλησης, (στ) την απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας με όσα έχουμε ήδη παραθέσει, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογο να της επιδικάσουμε υπό μορφή αποζημίωσης το ποσό των €76.745,76 που αντιστοιχούν απολαβές 104 βδομάδων (104 Χ €737,94). Εκδίδεται επομένως απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση για το ποσό των €76.745,76 πλέον νόμιμο τόκο από 13.11.2020 μέχρι 23.10.2023. Σύμφωνα με το άρθρο 3
(2)του Νόμου ποσό €38.372,88 που αντιστοιχεί με ημερομίσθια ενός έτους πλέον νόμιμο τόκο θα καταβληθεί στην Αιτήτρια από τους Καθ' ων η αίτηση, το δε υπόλοιπο ισόποσο ποσό των €38.372,88 που αντιστοιχεί επίσης με ημερομίσθια ενός έτους πλέον νόμιμο τόκο θα της καταβληθεί από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού. Εκάστη πλευρά να αναλάβει τα δικά της έξοδα. (υπ)..................... Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Α. Λάμπρου, Μέλος Α. Νεοφύτου, Μέλος ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο