ΧΡΥΣΩ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ν. MESOSKELEAS LIMITED, Αρ. Αίτησης: 359/17, 28/11/2023

(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου του 1967, Ν.24/67, (στο εξής «ο Νόμος»): «3.-

(1)Όταν, κατά ή μετά την έναρξιν της ισχύος του παρόντος άρθρου, ο εργοδότης τερματίζη δι΄ οινοδήποτε λόγον άλλον ή των εν των άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων, την απασχόλησιν εργοδοτουμένου ο οποίος έχει απασχοληθή συνεχώς υπ΄ αυτού επί είκοσι εξ τουλάχιστον εβδομάδας, ο εργοδοτούμενος κέκτηται δικαίωμα εις αποζημίωσιν υπολογιζομένην συμφώνως προς τον Πρώτον Πίνακα: ....» Σύμφωνα με το άρθρο 6

(1)του Νόμου: «. ο υπό του εργοδότου τερματισμός απασχολήσεως τεκμαίρεται, μέχρι αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση του εργοδοτουμένου και δεν παρέχουν στον εργαζόμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Συνεπώς, στην παρούσα περίπτωση, η Εργοδότρια Εταιρεία είναι αυτή που φέρει το βάρος να ανατρέψει το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξει ότι δικαιολογημένα τερμάτισε την απασχόληση της Αιτήτριας. Ειδικά, η Εργοδότρια Εταιρεία θα πρέπει να αποδείξει ότι, με βάση τους λόγους που προβάλλει στο δικόγραφό της, ο τερματισμός της απασχόλησης της Αιτήτριας ήταν νόμιμος και δικαιολογημένος με συνέπεια να μην παρέχεται στην Αιτήτρια δικαίωμα σε αποζημίωση. Ωστόσο, οι Καθ' ων η αίτηση δεν προσέφεραν οποιαδήποτε μαρτυρία και συνεπώς, ελλείψη οποιασδήποτε μαρτυρίας από αυτούς, το μαχητό τεκμήριο για παράνομο τερματισμό της απασχόλησης της Αιτήτριας δεν ανατράπηκε. Ως εκ τούτου, ο τερματισμός της απασχόλησης της Αιτήτριας από τους Καθ' ων η αίτηση θεωρείται παράνομος. Δηλώθηκε από την πλευρά της Αιτήτριας ότι το μοναδικό επίδικο θέμα και η μοναδική απαίτηση της Αιτήτριας που παραμένει είναι η επιδίκαση αυξημένων αποζημιώσεων συνεπεία του τερματισμού της απασχόλησής της και συνεπώς η απαίτησή της περιορίστηκε σε αυτό. Δηλώθηκαν επίσης ως παραδεκτά γεγονότα τα ακόλουθα:

1. H υπηρεσία της Αιτήτριας στην Εργοδότρια Εταιρεία ξεκίνησε την 1/7/78 και συνεχίστηκε μέχρι την 18/8/
3. Οι τελευταίες εβδομαδιαίες απολαβές της Αιτήτριας για σκοπούς του Νόμου ανέρχονταν σε €921,
4. Στη συνέχεια, η Αιτήτρια προσέφερε τη δική της μαρτυρία. Καταθέτοντας, η Αιτήτρια ανέφερε ότι είναι 63 ετών, ότι ξεκίνησε να εργάζεται στην υπηρεσία των Καθ' ων η αίτηση όταν ήταν 18 χρονών, ότι εργαζόταν στο γραφείο του Προέδρου του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου «Frederick» (στο εξής «το Πανεπιστήμιο») και ότι ήταν η Ιδιαιτέρα - Γραμματέας του Προέδρου του Συμβουλίου. Όπως ισχυρίστηκε η Αιτήτρια, στα καθήκοντα της συμπεριλαμβάνονταν ο προγραμματισμός του προσωπικού, ο χειρισμός των φακέλων των φοιτητών και γενικά ότι ήταν αναγκαίο για την ομαλή λειτουργία του Πανεπιστημίου, σύμφωνα με τις οδηγίες του Προέδρου του Συμβουλίου. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι συμμορφωνόταν πλήρως και με επάρκεια στα καθήκοντά της, ότι δεν υπήρξε ποτέ παράπονο για τη δουλειά της και ότι εισέπραττε επαίνους για την εργατικότητα, αφοσίωση και ζήλο που επεδείκνυε κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της. Περαιτέρω η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι την 18/8/17 κλήθηκε από τον Διευθυντή Διοίκησης και Οικονομικών στο γραφείο του Προέδρου χωρίς ο τελευταίος να ήταν παρόν, ότι εκεί της αναφέρθηκε ότι μαζί με τον αδελφό της ενήργησε ακατάλληλα ως προς την απασχόλησή της σε σχέση με προσωπικά συμφέροντα του Προέδρου του Συμβουλίου και ότι απέρριψε τους εν λόγω ισχυρισμούς. Περιπλέον, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε κατά την κυρίως εξέτασή της ότι την 18/8/17 τέθηκε σε διαθεσιμότητα με σχετική επιστολή , Τεκμήριο 3, ότι την ίδια ημέρα απέρριψε μέσω δικηγόρου τα όσα της καταλόγισαν, Τεκμήριο 4, ότι όλες οι ενέργειές της γίνονταν κατ' εντολή του Προέδρου του Συμβουλίου, ότι την 22/8/17 κατήγγειλε στο Υπουργείο Εργασίας την παράνομη διαθεσιμότητά της, Τεκμήριο 5 και ότι την 23/8/17 έλαβε την επιστολή απόλυσης στην οποία αναφέρονται γενικοί και ανυπόστατοι ισχυρισμοί για ακαταλληλότητα της συμπεριφοράς της, Τεκμήριο
5. Η Αιτήτρια θεωρεί παράνομη τόσο τη διαθεσιμότητα όσο και την απόλυσή της και ισχυρίζεται ότι οι Καθ' ων η αίτηση προέβαλαν μια σειρά από ψευδείς και ανυπόστατους ισχυρισμούς αποφεύγοντας παράλληλα την καταβολή αποζημιώσεων λόγω παράνομης απόλυσης. Περιπλέον, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι δικαιούται στη μέγιστη αποζημίωση δεδομένων των 39 ετών εργασίας της στους Καθ' ων η αίτηση, της απώλειας οποιασδήποτε προοπτικής σταδιοδρομίας της και των συνθηκών τερματισμού της εργασίας της. Τέλος, η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι κατά το χρόνο που απολύθηκε ήταν 57 ετών και ότι παρά τις προσπάθειές της για εξεύρεση εργασίας παραμένει άνεργη μέχρι σήμερα. Με δεδομένο ότι ο τερματισμός της απασχόλησης της Αιτήτριας έχει κριθεί παράνομος θα πρέπει να προχωρήσουμε να αξιολογήσουμε την ενώπιόν μας τεθείσα μαρτυρία σε σχέση με το ύψος των αποζημιώσεων που δικαιούται η Αιτήτρια, εφόσον αυτό είναι το μοναδικό επίδικο θέμα που παραμένει. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτουμένου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου, το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών έχει απόλυτη διακριτική εξουσία για το επιδικασθησόμενο ποσό. Κατά τον υπολογισμό όμως του επιδικασθησομένου τούτου ποσού το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών δέον να λάβει υπόψη του, μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «(α) Τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτουμένου˙ (β) την διάρκειαν της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου˙ (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου˙ (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου˙ (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου». Σημειώνουμε ότι η αποζημίωση δεν μπορεί ούτε να υπερβεί τα ημερομίσθια δύο ετών (παράγραφος 3 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου) και ούτε να είναι μικρότερη του ποσού που θα ελάμβανε ο εργοδοτούμενος αν είχε κηρυχθεί ως πλεονάζων (παράγραφος 2 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου). Σύμφωνα με την υπόθεση Louis Tourist Agency Ltd v. Ηλία

(1992)1Α Α.Α.Δ. 98, 104-105: «Η αποζημίωση του εργοδοτουμένου επαφείεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Διαιτητικού Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας του δικαστηρίου ορίζεται από το ίδιο άρθρο του νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ορισμένοι παράγοντες οι οποίοι απαριθμούνται, μεταξύ των οποίων και η απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας, στην τερματισθείσα εργασία. ................ Το κριτήριο της αποζημίωσης βάσει του άρθρου 4 του Ν 24/67 δε συναρτάται με το συμβατικό που καθορίζεται από το ΚΕΦ. 149, και γενικά τις αρχές του δικαίου των συμβάσεων, δηλαδή ζημιά η οποία έπεται κατά λογική πρόβλεψη της διάρρηξης της συμφωνίας. Το θέμα των αποζημιώσεων επαφίεται στην απόλυτη κρίση του Διαιτητικού Δικαστηρίου, με μόνο περιορισμό εκείνο που τίθεται από το άρθρο 3 του Πίνακα, η αποζημίωση να μη υπερβαίνει τα ημερομίσθια δύο ετών (Ν 92/79). Η υλική ζημιά την οποία υφίσταται από τον τερματισμό ο εργοδοτούμενος είναι αναμφίβολα παράγοντας σχετικός, αλλά όχι ο μόνος ο οποίος λαμβάνεται υπόψη. Η διαγωγή των μερών είναι άλλος σχετικός παράγοντας, όπως συνάγεται από την παράγραφο 4 (δ) του Πίνακα. Η απαρίθμηση των παραγόντων, που είναι σχετικοί με την αποζημίωση, θα ήταν αντινομική προς τον απόλυτο χαρακτήρα της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου». Στην υπόθεση Εκδοτικός Οίκος Δίας Δημόσια Λτδ ν. Παπαχριστοδούλου

(2006)1 Α.Α.Δ. 625, στη σελίδα 630, τονίστηκε ότι: «Σύμφωνα με τον πρώτο πίνακα του Ν.24/67, όπως έχει τροποποιηθεί, το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών έχει απόλυτη διακριτική εξουσία να επιδικάσει οποιοδήποτε ποσό κρίνει πρέπον (βλέπε επίσης Demades Auto Supplies (Limassol) Ltd ν. Ιωαννίδου

(1996)1 Α.Α.Δ. 228) όπου επιβεβαιώθηκε ότι η εξουσία του πρωτόδικου δικαστηρίου να καθορίζει το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης είναι απόλυτη. Δεν είναι έργο του Ανώτατου Δικαστηρίου να εκτιμήσει τα δεδομένα για να καταλήξει το ίδιο στο ύψος της αποζημίωσης που δικαιολογείται να επιδικαστεί». Στην υπόθεση Θεμιστοκλέους v. Elysee Irrigation Ltd, Πολ. Εφ. 131/12, ημερ. 22/9/17, ECLI:CY:AD:2017:A312 το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε ότι: «Η λήψη ανεργιακού επιδόματος από μόνη της, ουδόλως τεκμηριώνει αναζήτηση εργασίας, ώστε να μπορεί να γίνεται λόγος για ευρήματα του Δικαστηρίου που δεν συνάδουν με τη μαρτυρία. Η αναζήτηση εργασίας πρέπει να αποδειχθεί. Στην προκειμένη περίπτωση η μαρτυρία του εφεσείοντα κατέδειξε το αντίθετο, ότι δηλαδή δεν προσπάθησε να εξεύρει άλλη κατάλληλη γι' αυτόν εργασία. Πρόκειται δε για ευρήματα επί πραγματικού γεγονότος το οποίο δεν ελέγχεται από το Εφετείο. Ο εφεσείων ο οποίος έφερε το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του, απέτυχε να το αποσείσει για τους λόγους που με λεπτομέρειες καταγράφονται στην πρωτόδικη απόφαση.» Περαιτέρω, στην υπόθεση Touchstone Technologies Ltd v. Μαυρομμάτη

(2014)1B A.A.Δ.1829, το Ανώτατο Δικαστήριο, αφού έκανε αναφορά στις υποθέσεις Ja. Cabras & Bros Ltd v. Χαραλάμπους κ.α.

(1992)1 Α.Α.Δ. 302 και Μουζούρης ν. Κόσμο Πλαστ & Σία

(2007)1Β Α.Α.Δ. 896, ανέφερε τα ακόλουθα στις σελ. 1835-1836: «Σημειώνουμε επίσης ότι το κριτήριο της αποζημίωσης, βάσει της παραγράφου 4 του Πίνακα, δε συναρτάται με το συμβατικό κριτήριο που καθορίζεται από το Κεφ. 149 και γενικά τις αρχές του Δικαίου των Συμβάσεων, δηλαδή ζημιά η οποία έπεται, κατά τη λογική πρόβλεψη των συμβαλλομένων, της διάρρηξης της συμφωνίας. [Βλ. Louis Tourist Agency Ltd ν. Αντιγόνης Ηλία

(1992)1 Α ΑΑΔ 98]. Το ύψος της αποζημίωσης που δικαιολογείται να επιδικαστεί σε κάθε περίπτωση, επαφίεται στην απόλυτη διακριτική ευχέρεια του πρωτόδικου Δικαστηρίου». H διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ως προς το ποσό της αποζημίωσης που θα επιδικάσει κρίνεται με βάση τα ενώπιόν του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Tο Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να καταλήξει σε εύλογα συμπεράσματα. Η μαρτυρία της Αιτήτριας παρέμεινε αναντίλεκτη και την αποδεχόμαστε. Συνεπώς, από τα γεγονότα της υπόθεσης προκύπτει ότι η Αιτήτρια εργάστηκε στην υπηρεσία των Καθ΄ ων η αίτηση για 39 συναπτά έτη. Είναι παραδεκτό γεγονός ότι ο τελευταίος εβδομαδιαίος μισθός της ανέρχετο σε €921,37. Η Αιτήτρια κατά τον ουσιώδη χρόνο της απόλυσής της ήταν 57 ετών. Η Αιτήτρια απολύθηκε παράνομα και έκτοτε δεν εργάστηκε ξανά. Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι παρόλες τις προσπάθειές της δεν κατάφερε να βρει άλλη εργασία, αλλά δεν ανέφερε τι προσπάθειες έκανε, που απευθύνθηκε ή οτιδήποτε άλλο σχετικό. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση της Αιτήτριας, ήτοι το ότι η Αιτήτρια απολύθηκε χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα στην εργοδότησή της, σε συνάρτηση με τους υπόλοιπους παράγοντες που απαριθμούνται στην παράγραφο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, ήτοι τις απολαβές που λάμβανε η Αιτήτρια οι οποίες, όπως αναφέρουμε ανωτέρω, είναι παραδεκτές, τη μακρόχρονη 39ετή διάρκεια της υπηρεσίας της που επίσης είναι παραδεκτή, την ηλικία της ήτοι το γεγονός ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο της απόλυσής της ήταν 57 ετών και έχοντας υπόψη το ότι η Αιτήτρια δεν εργοδοτήθηκε ξανά χωρίς όμως να ξέρουμε τι προσπάθειες έκανε η Αιτήτρια για εξεύρεση άλλης εργασίας, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογη αποζημίωση το ποσό των €87.995,61 που αντιστοιχεί με απολαβές 95 ½ εβδομάδων. Κατά συνέπεια, εκδίδεται ομόφωνα απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση για το συνολικό ποσό των €87.995,61 πλέον νόμιμο τόκο. Σύμφωνα με το άρθρο 3

(2)του Νόμου οι Καθ' ων η αίτηση θα καταβάλουν στην Αιτήτρια ποσό €47.913,84 που είναι οι απολαβές 52 εβδομάδων με νόμιμο τόκο και το υπόλοιπο ποσό, ήτοι €40,081.77 με νόμιμο τόκο, οφείλεται να καταβληθεί στην Αιτήτρια από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού. Περαιτέρω, εκδίδεται ομόφωνα απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον των Καθ' ων η αίτηση για έξοδα όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ................ Χ. Παπαγεωργίου, Δικαστής. (Υπ.) ........................................ (Υπ.) .................................................. Κ. Δάμψας, Μέλος. Μ. Παντελής, Μέλος. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο