ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΑ ΗΡΑΚΛΕΙΔΟΥ ν. SYNTHESIS SOFTWEAR LIMITED κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 10/2019, 12/11/2024 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ι. Α. Χατζητζιοβάννη, Προέδρου Ι. Νεοφύτου και Κ. Κωνσταντίνου, Μελών Αρ. Υπόθεσης: 10/2019 Μεταξύ: ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΑ ΗΡΑΚΛΕΙΔΟΥ Αιτήτρια -και-
- SYNTHESIS SOFTWEAR LIMITED
- ΤΑΜΕΙΟ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Καθ' ων η αίτηση Ημερομηνία: 12η Νοεμβρίου, 2024 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κα. Εύη Τουλέκκη Για Καθ' ης η αίτηση 1: κ. Γ. Τρίγκας για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & Σια ΔΕΠΕ Για Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού: κ. Χριστόδουλος Λεωνίδου ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα Αίτηση η Αιτήτρια αξιώνει: (Α) από την Καθ' ης η αίτηση 1 («η Εργοδότρια Εταιρεία») αποζημιώσεις για παράνομο, αδικαιολόγητο και /ή άδικο τερματισμό της απασχόλησης της, πληρωμή αυξημένων και/ή παραδειγματικών αποζημιώσεων και/ή αποζημιώσεων για απώλεια καριέρας, αποζημιώσεις για τους μήνες που έπρεπε να παρέλθουν μετά την επιστροφή της από αναρρωτική άδεια πριν την απόλυση της, φιλοδώρημα για τον μήνα Δεκέμβριο που δεν της έχει καταβληθεί και διαζευκτικά από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού («το Ταμείο») πληρωμή λόγω πλεονασμού, (Β) νόμιμο τόκο, (Γ) έξοδα. Η Εργοδότρια Εταιρεία, με τους γενικούς λόγους εμφάνισης, αμφισβητεί τις εναντίον του αξιώσεις ισχυριζόμενη ότι ο τερματισμός της απασχόλησης της Αιτήτρια ήταν καθόλα νόμιμος και δικαιολογημένος για λόγους πλεονασμού. Ειδικότερα, ισχυρίζεται ότι προχώρησε σε αλλαγή πιστωτικής πολιτικής, σταδιακή και συστηματική αυτοματοποίηση των εργασιών του λογιστηρίου και μισθοδοσίας, με τρόπο ώστε οι ασχολίες της Αιτήτριας να μειωθούν σε βαθμό που να μην δικαιολογούν την περαιτέρω απασχόληση της. Ταυτόχρονα χρειαζόταν άτομο με διαφορετικές δεξιότητες που θα μπορούσε να αντεπεξέλθει στις αυξημένες ανάγκες αποτελεσματικής διαχείρισης των ηλεκτρονικών δεδομένων. Ότι η Αιτήτρια δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στα καθήκοντα αυτά και γι' αυτό τον λόγο έγιναν προσπάθειες εργοδότησης ατόμων με αυτά τα προσόντα. Είναι η θέση του Ταμείου, ότι το αίτημα της Αιτήτριας για πληρωμή λόγω πλεονασμού απορρίφθηκε καθώς τα τιθέμενα ενώπιον του στοιχεία δεν δικαιολογούν συνθήκες πλεονασμού. Η Εργοδότρια Εταιρεία δεν προέβη σε οποιαδήποτε μορφή σοβαρής και σπουδαίας αναδιοργάνωσης και/ή εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών της που συνεπάγεται την ουσιαστική μείωση και/ή κατάργηση και/ή εξαφάνιση των καθηκόντων της Αιτήτριας. Τα καθήκοντα της Αιτήτριας εξακολούθησαν να υφίστανται και μετά τον τερματισμό της απασχόλησης της και εκτελούνται από άλλους εργοδοτούμενους. Η Εργοδότρια Εταιρεία κατά τον ουσιώδη χρόνο τερματισμού της απασχόλησης της Αιτήτριας προέβη σε νέες προσλήψεις εργοδοτουμένων που ασκούν τα ίδια ή παρόμοια καθήκοντα. Το άρθρο 6
(1)του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου (Ν.24/67), όπως διαμορφώθηκε από τον Τροποποιητικό Νόμο 6/73 (ο «Νόμος»), καθιερώνει νόμιμο μαχητό τεκμήριο υπέρ του εργοδοτούμενου σύμφωνα με το οποίο: «...ο υπό εργοδότου τερματισμός απασχολήσεως τεκμαίρεται, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ως μη γενόμενος δια τινά των εν τω άρθρω 5 εκτιθεμένων λόγων», δηλαδή των λόγων που καθιστούν νόμιμη και δικαιολογημένη την απόλυση και δεν παρέχουν στον εργοδοτούμενο δικαίωμα αποζημίωσης. Συνεπώς, στην Εργοδότρια Εταιρεία απόκειται να ανατρέψει το καθιερωμένο από το Νόμο μαχητό τεκμήριο και να αποδείξει ότι δικαιολογημένα τερμάτισε την απασχόληση της Αιτήτριας για τους λόγους που επικαλείται και δη ότι κατέστη πλεονάζουσα υπό την έννοια του μέρους IV του Νόμου. Προς ανατροπή του νόμιμου αυτού τεκμηρίου κατέθεσε ο Γενικός Διευθυντής της Εργοδότριας Εταιρείας κ. Μάριος Τοφαρίδης. Η Αιτήτρια παρουσίασε τη δική της προσωπική μαρτυρία, το δε Ταμείο περιορίστηκε στην αντεξέταση των εν λόγω μαρτύρων. Παράλληλα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 15 συνολικά έγγραφα, στα οποία θα αναφερθούμε όπου κρίνεται σκόπιμο κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας. Από τις έγγραφες προτάσεις, τις δηλώσεις των μερών και το ενώπιον μας μαρτυρικό υλικό προκύπτουν τα πιο κάτω παραδεκτά γεγονότα: Η Εργοδότρια Εταιρεία είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης η οποία ασχολείται με την ανάπτυξη και εμπορία συστημάτων πληροφορικής. Η Αιτήτρια εργάστηκε στην υπηρεσία της Εργοδότριας Εταιρείας από 01.01.1996 μέχρι 31.03.2018 παρέχοντας γραμματειακές και λογιστικές υπηρεσίες. Στις 22.2.2010 υπέγραψε σχετική αναθεωρημένη σύμβαση απασχόλησης (Τεκ.4) στην οποία παρατίθενται και τα καθήκοντα της που ήταν τα ακόλουθα: - All accounting related processes. Contact Customers for overdue balances, - Follow up Company's related issues with solicitors, income tax, commissioner of Companies etc, - Process payroll and prepare the required reports/ payments for the related authorities, - Prepare maintenance agreements for renewal, - Answer telephone calls when the secretary is absent, - Attend any courses or exhibitions suggested and financed by the company Η απασχόληση της τερματίστηκε με επιστολή ημερ. 02.02.2018 (Τεκ.1) το περιεχόμενο της οποίας παραθέτουμε αυτούσιο: «Με λύπη μας σε πληροφορούμε ότι η διεύθυνση της εταιρείας αποφάσισε να τερματίσει τις υπηρεσίες σου από σήμερα 2.2.2018. Οι λόγοι της απόφασης αυτής είναι η πληρέστερη αυτοματοποίηση των διαδικασιών του λογιστηρίου, των συμβολαίων συντήρησης, μισθοδοσίας και διαχείρισης ανθρωπίνου δυναμικού. Όλες οι προαναφερθείσες εργασίες, που εμπίπτουν στα καθήκοντα σου, έχουν αναληφθεί από εξωτερικούς συνεργάτες και τη διεύθυνση της εταιρείας. Ως εκ τούτου, σας δίνεται προειδοποίηση οκτώ
(8)εβδομάδων άνευ εργασίας με πλήρεις απολαβές. Η διεύθυνση της εταιρείας σας ευχαριστεί για τη μακρόχρονη και ανεκτίμητη υπηρεσία σας και εύχεται καλή συνέχεια. Με εκτίμηση Για Synthesis Software Ltd Μάριος Τοφαρίδης Γενικός Διευθυντής Στις 02.02.2018 η Αιτήτρια υπέβαλε αίτηση για πληρωμή λόγω πλεονασμού από το ομώνυμο Ταμείο, η οποία απορρίφθηκε με επιστολή ημερ. 29.11.2018 (Τεκ.12). Οι τελευταίες ακαθάριστες απολαβές της Αιτήτριας ανέρχονταν στα €347,50 εβδομαδιαίως συμπεριλαμβανομένου και 13ου μισθού. Καταθέτοντας ο κ. Μ. Τοφαρίδης, ισχυρίστηκε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία προχώρησε σε αλλαγή πιστωτικής πολιτικής, σταδιακή και συστηματική αυτοματοποίηση των εργασιών του λογιστηρίου και μισθοδοσίας, με τρόπο ώστε οι ασχολίες της Αιτήτριας να μειωθούν σε βαθμό που να μην δικαιολογούν την περαιτέρω απασχόληση της. Ειδικότερα ισχυρίστηκε ότι η απόφαση για απόλυση της Αιτήτριας οφείλετο (α) σε αλλαγή στην πιστωτική πολιτική της Εργοδότριας Εταιρείας η οποία απέφευγε πλέον να δίνει πίστωση σe πελάτες, γεγονός που συνέβαλε στη μείωση του χρόνου που χρειαζόταν η Αιτήτρια να επικοινωνεί με πελάτες για είσπραξη των υπολοίπων, (β) λόγω αλλαγής της νομοθεσίας, από το 2016 γινόταν αποδεκτή η χρήση ηλεκτρονικών εγγράφων, με επακόλουθο όλα τα έγγραφα, όπως τιμολόγια, αποδείξεις εισπράξεων, συμβόλαια συντήρησης κ.α και οι καταστάσεις λογαριασμών πελατών να αποστέλλονται αυτόματα από το front-office μέσω email, ενώ προηγουμένως, εκτυπώνονταν, ελέγχονταν από τη διεύθυνση, υπογράφονταν και αποστέλλονταν ταχυδρομικώς από την Αιτήτρια. Ο αριθμός αυτών των εγγράφων δεν υπερβαίνει τα 70 μηνιαίως, (γ) η μισθοδοσία και θέματα ανθρώπινου δυναμικού που χειριζόταν η Αιτήτρια τα ανάλαβε η διεύθυνση της Εργοδότριας Εταιρείας για λόγους ασφάλειας προσωπικών δεδομένων και λόγω της εφαρμογής της σχετικής νομοθεσίας. Τα δελτία μισθοδοσίας στέλνονται με κρυπτογράφηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Επίσης, όλες οι πληρωμές (φόρος εισοδήματος, κοινωνικές ασφαλίσεις, προμηθευτές) γίνονται πλέον ηλεκτρονικά από τη διεύθυνση ενώ προηγουμένως ήταν ευθύνη της Αιτήτριας η έκδοση, αποστολή και καταχώρηση των επιταγών, (δ) όλες οι υπόλοιπες λογιστικές εγγραφές καταχωρούνται από την διεύθυνση γιατί είναι περιορισμένες και σταθερές (αγορές, τραπεζικές εντολές κλπ.). Προηγουμένως αυτές ετοιμάζονταν από την Αιτήτρια και ελέγχονταν από την διεύθυνση, (ε) η «τραπεζική συμφιλίωση» (reconciliation) και ετοιμασία δηλώσεων ΦΠΑ γίνονται τώρα από τη διεύθυνση ηλεκτρονικά (τραπεζική συμφιλίωση με αρχείο της τράπεζας και ανέβασμα αρχείου XML για ΦΠΑ) ενώ προηγουμένως ετοιμάζονταν από την Αιτήτρια και ελέγχονταν από τη διεύθυνση, (ζ) τα «Φύλλα κατανομής χρόνου» μετατρέπονται αυτόματα σε τιμολόγια (μέσω ενός φύλλου εργασίας - worksheet) δίχως να χρειάζεται η εκτύπωση, έλεγχος/διόρθωση αυτών ως επίσης και η εισαγωγή, εκτύπωση και αποστολή των αντίστοιχων τιμολογίων. Ο χρόνος δε που χρειάζεται για διεκπεραίωση των πιο πάνω δεν υπερβαίνει τις τρεις ώρες εβδομαδιαίως. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, οι διευθυντές της Εργοδότριας Εταιρείας ασχολούνται με την ανάπτυξη και εφαρμογή λογιστικών συστημάτων και επομένως είναι πλήρως καταρτισμένοι στα λογιστικά θέματα. Επίσης, για περαιτέρω βοήθεια και επίβλεψη αναφορικά με τα λογιστικά θέματα (όπου χρειάζεται) η Εταιρεία συνεργάζεται με εξωτερικό συνεργάτη. Περαιτέρω μεγάλο μέρος των καθηκόντων της Αιτήτριας, ήταν να απαντά και να μεταφέρει στο «τμήμα υποστήριξης» τις κλήσεις πελατών. Αυτές μειώθηκαν δραστικά τα τελευταία πέντε χρόνια (και κατακόρυφα από το 2018) λόγω της πρακτικής που ακολουθείται για αποστολή «ηλεκτρονικών μηνυμάτων» από τους πελάτες. Σήμερα αυτά περιορίζονται στα πέντε ημερησίως. Πρόσθετα, ισχυρίστηκε ότι υπήρχε ανάγκη για κατάλληλο άτομο που θα μπορούσε να κατανοήσει τα θέματα υποστήριξης για να αναλάβει τη διαχείριση και καταχώρηση της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (μεταξύ τμήματος υποστήριξης και πελατών). Ότι η Αιτήτρια δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στα καθήκοντα αυτά. Γι' αυτό το λόγο έγιναν προσπάθειες να εργοδοτηθούν άτομα με αυτά τα προσόντα, όπως αναφέρεται και στο ερωτηματολόγιο που συμπληρώθηκε από το ίδιο (Τεκ.3). Σήμερα, η όλη διαδικασία εισαγωγής των emails μαζί με τα επισυναπτόμενα αρχεία γίνεται αυτόματα από το σύστημα, μειώνοντας το χρόνο που χρειαζόταν αυτή η διαδικασία στο ελάχιστο. Όσον αφορά τις υπόλοιπες αξιώσεις της Αιτήτριας ισχυρίστηκε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία δεν κατέβαλλε φιλοδώρημα ή bonus ως μέρος του μισθού ή της αμοιβής της Αιτήτριας, κάτι που δεν θεσμοθετήθηκε από την Εταιρεία και δεν προκύπτει από το συμβόλαιο εργοδότησης της. Ακολούθως ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι η αυτοματοποίηση των εργασιών του λογιστηρίου αποφασίστηκε το 2013 και λόγω της οικονομική κρίσης το ανέβαλαν για μετέπειτα. Στη συνέχεια το 2017 αποφάσισαν την αλλαγή της πιστωτικής πολιτικής της Εταιρείας με τη μείωση της πίστωσης που έδιναν σε πελάτες. Αντεξεταζόμενος συμφώνησε ότι η Αιτήτρια απουσίαζε με αναρρωτική άδεια από 03.11.2017 μέχρι 01.02.
- Ισχυρίστηκε ωστόσο ότι για την απόλυση της έλαβε ενημέρωση ένα μήνα πριν. Για τις επικαλούμενες αλλαγές ισχυρίστηκε ότι άρχισαν το 2015-2016 και ακόμα ολοκληρώνονται και σήμερα, αλλά στην πραγματικότητα ολοκληρώθηκαν όταν η Αιτήτρια ήταν με αναρρωτική άδεια. Ενώ παραδέχθηκε ότι η Αιτήτρια εκτελούσε μεταξύ άλλων καθήκοντα υπηρεσιών, τηλεφωνήτριας και υποδοχής, ωστόσο σε αντίθεση με το ερωτηματολόγιο (Τεκ.3) αρνήθηκε ότι τους τελευταίους μήνες πριν την απόλυση της Αιτήτριας είχαν προσλάβει τηλεφωνήτρια και άτομο για την υποδοχή. Ισχυρίστηκε επίσης ότι οι εξωτερικοί συνεργάτες ανέλαβαν μέρος των καθηκόντων της Αιτήτριας και ότι αυτό έγινε τους 2-3 μήνες του
- Περαιτέρω δεν διαφώνησε ότι η Αιτήτρια λάμβανε 13ο μισθό και ένα επιπλέον ποσό ως φιλοδώρημα για το οποίο ωστόσο ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν θεσμοθετημένο και παρεχόταν κάθε Χριστούγεννα βάσει των αποτελεσμάτων και της ποιότητας της εργασίας του κάθε υπαλλήλου. Αντεξεταζόμενος από τον κ. Λεωνίδου, ανέφερε ότι εξαιρουμένων των καθηκόντων που αφορούσαν την αποστολή εγγράφων μέσω email από το front Office, τα υπόλοιπα καθήκοντα της Αιτήτριας εκτελούνταν πλέον από τη διεύθυνση της Εταιρείας και από τη γυναίκα του Σκ. Τοφαρίδου, υπεύθυνη για το support και το administration. Περαιτέρω ο μάρτυρας συμφώνησε ότι με βάση τον κατάλογο εργοδοτήσεων που του είχε υποδειχθεί (Τεκ.6), η Εργοδότρια Εταιρεία προέβη σε προσλήψεις προσωπικού από 01.05.2017 μέχρι 05.11.
- Συγκεκριμένα προσέλαβε την Α. Καραϊσκάκη στις 23.11.2017, την Α. Κούρτη στις 05.03.2018 και την Κ. Γιανναδάκη στις 25.06.
- Σε υποβολή ότι προσελήφθηκαν προς αντικατάσταση της Αιτήτριας ο μάρτυρας διαφώνησε λέγοντας ότι εργοδοτήθηκαν για να μπορούν να διαχειρίζονται τα email του support. Ισχυρίστηκε ότι από τα καθήκοντα της Αιτήτριας ένα πολύ μικρό μέρος εκτελούνταν από άλλους υπαλλήλους και ότι τα υπόλοιπα είχαν αυτοματοποιηθεί. Δεν παρέλειψε όμως να αναφέρει ότι ενόσω απουσίαζε η Αιτήτρια ήταν απαραίτητη η παρουσία ενός προσώπου για να εκτελεί τα καθήκοντα της. Καταθέτοντας η Αιτήτρια παρέθεσε ένα προς ένα τα καθήκοντα που εκτελούσε μέχρι την ημέρα της απόλυσης της, ισχυριζόμενη ότι δεν γίνονταν αυτόματα, ως η θέση του κ. Τοφαρίδη, αλλά απαραιτήτως χρειάζονταν ανθρώπινη εργασία. Ισχυρίστηκε ότι η Τεχνική Υποστήριξη Πελατών ήταν καθήκον και υπηρεσία που υπήρχε και προσφερόταν για πολλά χρόνια πριν την απόλυση της από τον συνάδελφο της Π. Αργυρού και δεν αφορούσε καθήκον ή ανάγκη που προέκυψε λόγω οποιασδήποτε αλλαγής. Διευκρινίζοντας επίσης τα όσα αναφέρονται στην επιστολή απόλυσης, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού γινόταν από την υπεύθυνη προσωπικού που ήταν η σύζυγος του διευθυντή και δεν αφορούσε εργασία που ενέπιπτε ή επηρέαζε τα δικά της καθήκοντα. Όσον αφορά την ανάληψη καθηκόντων από εξωτερικούς συνεργάτες ισχυρίστηκε ότι αφορούσε μόνο ελεγκτές και γινόταν από το
- Όλες οι υπόλοιπες λογιστικές εργασίες γίνονταν από την ίδια μέχρι την ημέρα που απολύθηκε. Για τις υπόλοιπες αναβαθμίσεις, αυτοματοποιήσεις και αλλαγές στις οποίες αναφέρθηκε η πλευρά της Εργοδότριας Εταιρείας ισχυρίστηκε ότι έγιναν το
- Τα καθήκοντα επίσης που ισχυρίζεται η άλλη πλευρά ότι προέκυψαν, επίσης δημιουργήθηκαν το 2016 και εκτελούνταν από την ίδια. Είναι η θέση της ότι πριν την απόλυση της δεν έγινε καμία αλλαγή, αυτοματοποίηση ή αναβάθμιση που να απαιτεί άλλου είδους εργασία ή λιγότερη εργασία από αυτή που εκτελούσε, αλλά ούτε και της ζητήθηκε ποτέ να αναλάβει καινούργια ή διαφορετικά καθήκοντα. Σύμφωνα με την Αιτήτρια στις 03.11.2017 υπέστη σοβαρό τραυματισμό και λόγω αυτού απουσίασε από την εργασία της με αναρρωτική άδεια μέχρι την 01.02.
- Επιστρέφοντας στην εργασία της στις 02.02.2018, της παραδόθηκε η επιστολή απόλυσης. Ισχυρίστηκε ότι απολύθηκε χωρίς να της δοθεί το δεύτερο φιλοδώρημα για το έτος 2017 το οποίο καταβαλλόταν σε όλο το προσωπικό στο τέλος εκάστου έτους επιπλέον του 13ου μισθού. Για να υποστηρίξει τη θέση της, παρέθεσε τα ποσά των φιλοδωρημάτων που έλαβε κατά τη διάρκεια της απασχόλησης της και ειδικότερα τα τελευταία έτη πριν την απόλυση της. Αντεξεταζόμενη ισχυρίστηκε ότι για την απόλυση της ενημερώθηκε αμέσως μετά την επιστροφή της από την αναρρωτική άδεια, οπότε και της δόθηκε η σχετική επιστολή. Ισχυρίστηκε ότι στο μεσοδιάστημα της ζητήθηκε τηλεφωνικώς από την κα Τοφαρίδου να πληροφορηθεί από το αρμόδιο τμήμα τη διαδικασία που ένας υπάλληλος μπορεί να βγει πλεονασμό χωρίς να της δοθούν οποιεσδήποτε περαιτέρω εξηγήσεις. Όσον αφορά τα καθήκοντα της, επέμενε ότι στο γραφείο δεν υπήρχε άλλη γραμματέας και ότι διεκπεραίωνε κανονικά τα καθήκοντα της, εκτελώντας όλες τις εργασίες όπως και προηγουμένως μέχρι την ημερά τερματισμού της απασχόλησης της. Επέμενε επίσης ότι η αλλαγή στην πιστωτική πολιτική που έγινε το 2016 δεν έφερε οποιαδήποτε αλλαγή στα καθήκοντα της καθώς ουδέποτε σταμάτησε να έχει επικοινωνία με τους πελάτες. Σε υποβολή ότι στις αρχές του 2018 υπήρξε αυτοματοποίηση του time sheet που κατέληγε σε ένα work sheet, επέμενε ότι αυτό έγινε μετά την αποχώρηση της. Αντεξεταζόμενη από τον κ. Λεωνίδου, ανέφερε ότι κατά τη διάρκειας της απουσίας της με άδεια ασθενείας ενημερώθηκε από συνάδελφο της που εργαζόταν ήδη στην Εταιρεία ότι προσλήφθηκε μια άλλη κοπέλα στη θέση της, η Α. Καραϊσκάκη, για να εκτελεί τα καθήκοντα της. Επανεξεταζόμενη ανέφερε ότι με βάση τις καταστάσεις των Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Τεκ.8) τα τελευταία επτά χρόνια πριν την απόλυση της και δη μέχρι και το 2016 λάμβανε εκτός από τον 13ο μισθό και φιλοδώρημα, το οποίο δεν της καταβλήθηκε για το
- Ανάλυση - Συμπεράσματα Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 18 του Νόμου, εργοδοτούμενος είναι πλεονάζων, και κατά συνέπεια δικαιούται πληρωμή από το ομώνυμο Ταμείο όταν η απασχόληση του ετερματίσθη: (α)........................................................................................................................ (β)........................................................................................................................ (γ) Ένεκα οιουδήποτε των ακολούθων άλλων λόγων σχετιζομένων προς την λειτουργίαν της επιχειρήσεως: (i) εκσυγχρονισμού, μηχανοποιήσεως ή οιασδήποτε άλλης αλλαγής εις τας μεθόδους παραγωγής ή οργανώσεως η οποία ελαττώνει τον αριθμόν των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων. (ii) αλλαγών εις τα προϊόντα ή εις τα μεθόδους παραγωγής ή εις τας αναγκαιούσας ειδικότητας των εργοδοτουμένων (iii) καταργήσεις τμημάτων (iv) δυσκολιών εις την τοποθέτησιν προϊόντων εις την αγοράν ή πιστωτικών δυσκολιών (v) ελλείψεων παραγγελιών ή πρώτων υλών (vi) σπάνεως μέσων παραγωγής, και (vii) περιορισμού του όγκου της εργασίας ή της επιχειρήσεως Από το περιεχόμενο της επιστολής απόλυσης και των γενικών λόγων εμφάνισης της Εργοδότριας Εταιρείας, προφανώς το ζητούμενο στην προκείμενη περίπτωση είναι η τεκμηρίωση συνθηκών πλεονασμού δυνάμει των προνοιών του άρθρου 18 (γ) (i)(ii) του Νόμου. Επισημαίνουμε ότι ο κάθε εργοδότης έχει δικαίωμα, μέσα στα πλαίσια της επιχειρηματικής του δράσης, να διενεργεί οποιαδήποτε αλλαγή ή αναδιοργάνωση σχετιζόμενη με τη λειτουργία της επιχείρησης του. Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε αλλαγή η μορφή αναδιοργάνωσης που γίνεται από τον εργοδότη συνιστά ταυτόχρονα και λόγο πλεονασμού σύμφωνα με τις προλεγόμενες πρόνοιες του Νόμου. Όπως εντοπίζεται στην απόφαση Α/φοι Γαλαταριώτη Λτδ ν. Παρασκευής Γρηγορά κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 1985, 1990: «Σε περιπτώσεις όπως η παρούσα, ο εκσυγχρονισμός ή αναδιοργάνωση ή οποιαδήποτε αλλαγή της επιχείρησης για να συνιστά βάσιμο λόγο πλεονασμού πρέπει να είναι τέτοιου βαθμού, σε έκταση και σοβαρότητα, ώστε να επιφέρει μεταβολή στη φύση των καθηκόντων του εργοδοτουμένου ή την κατάργησή τους ώστε το αποτέλεσμα να συνεπάγεται "ελάττωση του αριθμού των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων" κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 18(γ)(i) του Νόμου. Μια μέθοδος εξακρίβωσης του αν υπάρχει ή όχι πλεονασμός καθορίστηκε στην υπόθεση Hindle -v- Percival Boats Ltd
(1969)1All ER 836. Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης αυτής, σε κάθε περίπτωση για να δικαιολογηθεί πλεονασμός πρέπει να διακριβωθούν οι πραγματικές απαιτήσεις της επιχείρησης και κατά πόσο αυτές μειώθηκαν κατά τον ουσιώδη χρόνο. Στη συνέχεια πρέπει να διακριβωθεί κατά πόσο οι συγκεκριμένες μειωμένες απαιτήσεις συνδέονται με τα καθήκοντα του εργοδοτούμενου που θα απολυθεί ως πλεονάζον. Αν στη διαδικασία αυτή, με αντικειμενικά κριτήρια επιβεβαιωθεί ο επηρεασμός της εργασίας του εργοδοτούμενου, αυτός θεωρείται πλεονάζον προσωπικό. Στην ίδια απόφαση κρίθηκε επίσης ότι η στοιχειοθέτηση πλεονασμού δεν εξαρτάται από το πώς ο ίδιος ο εργοδότης χαρακτηρίζει την πράξη του. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι το θέμα ήταν: «εντελώς αντικειμενικό υπό την έννοια ότι το εφαρμοζόμενο κριτήριο αναφέρεται στις πραγματικές ανάγκες της επιχείρησης και όχι τη γνώμη των εργοδοτών ή οποιουδήποτε άλλου επί του σημείου εκείνου.» (Βλ. και United Hotels (Lordos) Ltd v. Ανδρούλας Σταύρου κ.α.
(2003)1 Α.Α.Δ. 515). Στην S & G Colocassides Ltd v. Π. Λαζαρίδης κ.α.
(1999)1 ΑΑΔ 2181 το Δικαστήριο επισήμανε ότι από τη στιγμή που τα καθήκοντα της θέσης που καταργήθηκε ή του εργοδοτούμενου που απολύθηκε λόγω αναδιοργάνωσης παραμένουν και εκτελούνται από άλλον εργοδοτούμενο, τότε η απομάκρυνση του απολυόμενου δεν μπορεί να υποστηριχθεί από τις προστατευτικές διατάξεις του Νόμου, καθότι υπό διαφορετικές συνθήκες η οποιαδήποτε απόφαση του εργοδότη για μείωση του εργατικού δυναμικού της επιχείρησης του, θα μπορούσε να συνιστά πλεονασμό λόγω αναδιοργάνωσης χωρίς την εισδοχή του αντικειμενικού παράγοντα που σχετίζεται με την κατάργηση ή μεταβολή των καθηκόντων που κατείχε ο απολυθείς εργοδοτούμενος. Στην υπόθεση Χρίστου Κυριακίδη ν. Ταμείου για Πλεονάζον Προσωπικό, Πολιτική Έφεση αρ. 215/2011, ημερομηνίας 21.12.2017, ECLI:CY:AD:2017:A478, αναφερόμενο το Ανώτατο Δικαστήριο σε προγενέστερες αποφάσεις του επισήμανε τα ακόλουθα: «Η κάθε υπόθεση εξαρτάται, ασφαλώς, από τα δικά της δεδομένα. Η αναδιοργάνωση μιας επιχείρησης μπορεί να οδηγήσει ή να μην οδηγήσει σε πλεονασμό, ανάλογα με τη φύση και το αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης. Βέβαια, τόσο στην Α/φοί Γαλαταριώτη Λτδ ν. Γρηγόρα κ.ά (ανωτέρω) όσο και στην S & G Colocassides Ltd ν. Λαζαρίδη κ.ά (ανωτέρω) η συγκεκριμένη εργασία εκτελείτο μόνο από τον απολυθέντα υπάλληλο, με αποτέλεσμα η ανάθεση των καθηκόντων της θέσης του σε άλλο πρόσωπο ή πρόσωπα, τα οποία δεν ήταν προηγουμένως επιφορτισμένα με τα καθήκοντα αυτά, να μη συνεπαγόταν «ελάττωση του αριθμού των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων» για την εκτέλεση τους. Υπό το φως της πιο πάνω νομολογίας και έχοντας υπόψη το εύρημα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι πλείστα των καθηκόντων του εφεσείοντα ανατέθηκαν στον προ δύο μηνών διορισθέντα Εκτελεστικό Πρόεδρο και τα υπόλοιπα σε άλλους υφιστάμενους διευθυντές, δεν βρίσκουμε λόγο να παρέμβουμε στην πρωτόδικη ετυμηγορία. Ο εφεσείων, ουσιαστικά αντικαταστάθηκε, με αποτέλεσμα να μην επέλθει ως αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης, ελάττωση στον αριθμό των αναγκαιούντων εργοδοτουμένων για την εκτέλεση της εργασίας που μόνο αυτός εκτελούσε πριν από την απόλυση του. Ουσιαστικά δεν επήλθε κατάργηση της θέσης του [βλ. Α/φοί Γαλαταριώτη Λτδ ν Γρηγόρα κ.ά (ανωτέρω)]. Ακριβώς αντίθετη ήταν η περίπτωση στην υπόθεση Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λίμιτεδ ν. Γιαννούλας Χρίστου, Π.Ε. 148/12, ημερ. 7.7.2017, όπου λόγω της κατάργησης της θέσης της εφεσείουσας κρίθηκε ότι θα έπρεπε να αποζημιωθεί από το Ταμείο Πλεονάζοντος προσωπικού.» Έχουμε παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τον μάρτυρα της Εργοδότριας Εταιρείας και την Αιτήτρια να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου και με την ίδια προσοχή εξετάσαμε τα όσα σχετικά παρέθεσαν υπό το πρίσμα των έγγραφων προ-τάσεων και των ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθέντων Τεκμηρίων. Τα όσα ο κ. Τοφαρίδης κατέθεσε προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου περί αυτοματοποίησης του λογιστηρίου και αλλαγής στην πιστωτική πολιτική της Εταιρείας προς τους πελάτες, μας οδηγούν στο, χωρίς κανένα δισταγμό, συμπέρασμα ότι δεν συνταυτίζονται και δεν υποστηρίζονται από το περιεχόμενο των κατατεθέντων Τεκμηρίων. Ο μάρτυρας δεν έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία που έτειναν να καταδείξουν τον βαθμό, την έκταση και σοβαρότητα των οποιωνδήποτε αλλαγών που επικαλείται η Εργοδότρια Εταιρεία, για να συνιστούν βάσιμο λόγο πλεονασμού. Ειδικότερα, ο μάρτυρας δεν έθεσε οποιαδήποτε λεπτομερή στοιχεία αναφορικά με τις κατ' ισχυρισμό αλλαγές ή αυτοματοποιήσεις και πολύ περισσότερο δεν μπόρεσε να προσδιορίσει τον ακριβή χρόνο που οι εν λόγω αλλαγές τέθηκαν σε εφαρμογή. Και ενώ εισηγήθηκε στη μαρτυρία του ότι με τις εν λόγω κατ' ισχυρισμό αλλαγές επήλθε μείωση στα καθήκοντα της Αιτήτριας και δη ότι με την εφαρμογή των πιο πάνω, μειώθηκε ο χρόνος εκτέλεσης των καθηκόντων της στο εν τρίτο του απαιτούμενου χρόνου διεκπεραίωσης, εν τούτοις τέτοιο γεγονός δεν επιβεβαιώθηκε με οποιοδήποτε τρόπο αλλά ούτε και θα μπορούσε να επιβεβαιωθεί με βάση την ισχνή μαρτυρία που προσφέρθηκε. Καμία μαρτυρία δεν δόθηκε για τα κατ' ισχυρισμό εναπομείναντα καθήκοντα της Αιτήτριας, επί τη βάσει συγκεκριμένων στοιχείων και δεδομένων. Πέραν των πιο πάνω όμως, επισημαίνουμε ότι τα όσα ο μάρτυρας επικαλέστηκε περί μειώσεως των καθηκόντων της Αιτήτριας δεν συνάδουν ούτε με το περιεχόμενου του ερωτηματολογίου (Τεκ.3) το οποίο συμπληρώθηκε από τον μάρτυρα και κοινοποιήθηκε στο Ταμείο στις 16.02.
- Από το εν λόγω Τεκμήριο, προκύπτει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο και δη ενόσω η Αιτήτρια απουσίαζε με αναρρωτική άδεια, η Εργοδότρια Εταιρεία προχώρησε σε πρόσληψη νέων εργοδοτουμένων στις ειδικότητες υποστήριξης συστημάτων πληροφορικής, τηλεφωνήτριας/υποδοχής. Από την κατάσταση εργοδοσίας (Τεκ.6), αλλά και κατά παραδοχή του μάρτυρα, είναι επίσης φανερό, ότι στις 23.11.2017 η Εργοδότρια Εταιρεία προσέλαβε την κα Α. Καραϊσκάκη η οποία απεχώρησε στις 09.03.
- Ακολούθως στις 05.03.2018 προσέλαβε την κα Α. Κούρτη η οποία αποχώρησε στις 18.05.2018 και στις 25.06.2018 την κα Κ. Γιανναδάκη. Ο μάρτυρας σε καμιά περίπτωση δεν μπόρεσε να υποστηρίξει με οποιονδήποτε τρόπο, ότι τα εν λόγω πρόσωπα εκτελούσαν διαφορετικά καθήκοντα απ' αυτά που εκτελούσε η Αιτήτρια, όπως επίσης δεν μπόρεσε να υποστηρίξει ότι η Αιτήτρια δεν ήταν σε θέση να ανταποκριθεί στα καθήκοντα τα οποία κατ' ισχυρισμό είχαν προκύψει ως αποτέλεσμα της αναδιοργάνωσης. Σε τελικά ανάλυση τα όσα ο μάρτυρας έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τείνουν να καταδείξουν μείωση των πραγματικών απαιτήσεων της Εργοδότριας Εταιρείας σε σχέση με τα καθήκοντα που εκτελούσε η Αιτήτρια και τα οποία σε κάθε περίπτωση δεν έχουν εξαλειφθεί, αλλά αντιθέτως συνέχισαν να υφίστανται και να εκτελούνται από άλλα πρόσωπα, είτε αυτά είναι οι νέοι εργοδοτούμενοι που προσέλαβε η Εργοδότρια Εταιρεία, τόσο πριν όσο και μετά την απόλυση της Αιτήτριας, είτε τα διευθυντικά στελέχη της, είτε ο εξωτερικός συνεργάτης, ως αναφέρεται ρητά στην ερώτηση αρ.10 του ερωτηματολογίου (Τεκ.3). Ενόψει όλων των πιο πάνω, η μαρτυρία του κ. Τοφαρίδη επί του συγκεκριμένου σημείου δεν γίνεται αποδεχτή. Αντίθετα με τις θέσεις του εν λόγω μάρτυρα, τα όσα σχετικά κατάθεσε η Αιτήτρια συνάδουν με το περιεχόμενο των Τεκ.3 και
- Η Αιτήτρια ισχυρίστηκε ότι οι αναβαθμίσεις, αυτοματοποιήσεις και αλλαγές στις οποίες αναφέρθηκε η πλευρά της Εργοδότριας Εταιρείας έγιναν το 2016 και τα όποια καθήκοντα προέκυψαν συνέχισαν να εκτελούνται από την ίδια. Η θέση της Αιτήτριας δεν φαίνεται ουσιαστικά να έχει αμφισβητηθεί. Αυτό μάλιστα που προέκυψε, κατά παραδοχή, στο στάδιο της αντεξέτασης, είναι ότι η αυτοματοποίηση του time sheet που κατέληγε σε ένα work sheet, έγινε στις αρχές του 2018 δηλαδή κατά ή μετά την απόλυση της Αιτήτριας. Επίσης η αυτόματη αποστολή εγγράφων σε πελάτες από το front-office, μέσω email με όσα ισχυρίστηκε ο κ. Τοφαρίδης άρχισε το
- Για όλα τα πιο πάνω κρίνουμε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο απόλυσης της Αιτήτριας, η Εργοδότρια Εταιρεία δεν προέβη σε οποιαδήποτε μορφή αναδιοργάνωσης ή σε οποιεσδήποτε αλλαγές που θα επέφεραν μεταβολή στην φύση των καθηκόντων της Αιτήτριας ή την κατάργηση τους, ώστε να δικαιολογείται ο τερματισμός της απασχόλησης της. Εν κατακλείδι ομόφωνα καταλήγουμε ότι η Εργοδότρια Εταιρεία απέτυχε να αποσείσει το βάρος απόδειξης που τη βαρύνει και κατ' επέκταση δεν κατάφερε να αποδείξει στη βάση του Νόμου οποιοδήποτε λόγο που θα δικαιολογούσε την απόλυση της Αιτήτριας λόγω πλεονασμού. Όσον αφορά το δεύτερο επίδικο θέμα, που είναι η αξίωση της Αιτήτριας για πληρωμή φιλοδωρήματος, είναι φανερό ότι τα όσα αυτή κατέθεσε δεν έχουν αμφισβητηθεί. Ο κ. Τοφαρίδης δεν διαφώνησε με τον ισχυρισμό της Αιτήτριας ότι πέραν του 13ου μισθού λάμβανε και ένα επιπλέον ποσό ως φιλοδώρημα. Ισχυρίστηκε ότι αυτό δεν ήταν μέσα στο συμβόλαιο, δεν ήταν θεσμοθετημένο, όμως καλή του θέληση στο τέλος του χρόνου, όταν πλησίαζαν τα Χριστούγεννα έδιναν φιλοδώρημα βάσει των αποτελεσμάτων και της ποιότητας της εργασίας του κάθε υπαλλήλου και έδιναν δώρο όχι μόνο στην ίδια αλλά και στον γιό της, που ήταν φοιτητής. Ότι το 2017 είχαν τεράστια προβλήματα και δεν έδωσαν σχεδόν σε κανένα, εκτός των ανθρώπων που είχαν εργαστεί. Ο μάρτυρας δεν αμφισβήτησε τα ποσά που πλήρωσαν στην Αιτήτρια κατά το 2017 και τα προηγούμενα έτη. Ισχυρίστηκε ωστόσο ότι το 2013, με την οικονομική κρίση μειώθηκαν οι μισθοί του προσωπικού κατά 5% και ότι νοιώθοντας μια ηθική υποχρέωση αποφάσισαν να κάνουν κάτι για να πάρουν πίσω αυτά που έχασαν. Από την ενώπιον μας αδιαμφισβήτητη μαρτυρία είναι φανερό ότι το εν λόγω φιλοδώρημα παρεχόταν σε όλο τα προσωπικό της Εταιρεία. Σύμφωνα με την Αιτήτρια, φιλοδώρημα της καταβλήθηκε το 1996, 1999, 2000, 2001 και ακολούθως το 2007, 2008, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015,
- Το 2015 της καταβλήθηκε κατά τον μήνα Μάιο το 1ο φιλοδώρημα ύψους €400 και στο τέλος του χρόνου το 2ο μεγάλο φιλοδώρημα ύψους €1.
- Το 2016 της καταβλήθηκε το πρώτο φιλοδώρημα ύψους €210 και το δεύτερο μεγάλο φιλοδώρημα ύψους €1.
- Το 2017 της καταβλήθηκε μόνο το μικρό φιλοδώρημα ύψους €
- Στην απόφαση xxx Ροδοσθένους ν. Aqua Masters Plc, Ποινική Έφεση 138.2017 ημερ. 4.7.2018 ECLI:CY:AD:2018:B268, το Ανώτατο Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να ενδιατρίψει σε πρόνοιες του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου, Ν. 35(Ι)/2007 (ο Νόμος), τονίζοντας ότι σκοπός θέσπισής του είναι η προστασία των εργοδοτουμένων και, πιο συγκεκριμένα, η διασφάλιση του δικαιώματός τους προς λήψη του μισθού και των ωφελημάτων που δικαιούνται με βάση τη συμφωνία που διέπει την εργασιακή τους σχέση. Σύμφωνα με το ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου: «"μισθός" σημαίνει κάθε χρηματική αντιμισθία που προκύπτει από απασχόληση εργοδοτούμενου και κάθε κέρδος από τέτοια απασχόληση που είναι δεκτικό χρηματικής αποτίμησης, και περιλαμβάνει τις εισφορές ταμείων προνοίας, καθώς επίσης και την εισφορά που πρέπει να καταβάλλεται στο Κεντρικό Ταμείο Αδειών, το οποίο ιδρύθηκε δυνάμει του περί Ετήσιων Αδειών μετ' Απολαβών Νόμου και δεν περιλαμβάνει έκτακτες προμήθειες ή κατά χάριν (ex-gratia) πληρωμές·» Από την υπόθεση Κ. Κ. ν. Ο.Τ.Ε., Αρ. 274/2015 του Β.1 Πολιτικού Τμήματος του Αρείου Πάγου προκύπτει ότι, σύμφωνα με το Ελληνικό Δίκαιο, στην έννοια του μισθού συνυπολογίζεται και κάθε άλλη καταβαλλόμενη πρόσθετη παροχή σε χρήμα ή σε είδος, με την προϋπόθεση ότι η παροχή αυτή δίδεται σταθερά και μόνιμα. Η παροχή που καταβάλλεται από τον εργοδότη από νόμιμη υποχρέωση ή με πρόθεση να αποτελεί αντάλλαγμα για την παρεχομένη εργασία, εφόσον καταβάλλεται τακτικά, συνυπολογίζεται στην έννοια του μισθού. Στην προκείμενη περίπτωση το εν λόγω φιλοδώρημα φαίνεται να δινόταν σταθερά και τακτικά στην Αιτήτρια και σ' όλο το προσωπικό της Εταιρείας. Από το 2014 έως το 2016 το ποσό που καταβλήθηκε στην Αιτήτρια ήταν περίπου ίσο ή υπερέβαινε συνολικά τον μηνιαίο μισθό της. Για το 2017 το ποσό που της καταβλήθηκε ήταν το ίδιο με το αντίστοιχο μικρό ποσό που πήρε το
- Ο μάρτυρας της Εργοδότριας Εταιρείας ισχυρίστηκε ότι το εν λόγω φιλοδώρημα δινόταν για κάλυψη του ποσού που αποκόπηκε από τους μισθούς του προσωπικού λόγω της οικονομικής κρίσης του 2013 και λόγω της ποιότητας της εργασίας του κάθε εργοδοτούμενου. Επομένως το εν λόγω ποσό δεν δινόταν ως έκτακτη προμήθεια ή κατά χάριν πληρωμή, αλλά σε τακτική βάση με πρόθεση να αποτελέσει αντάλλαγμα για παρεχόμενη εργασία, ώστε να μην εξαιρείται από την ερμηνεία που ο ίδιος ο Νόμος δίδει σε σχέση με τον μισθό, με επακόλουθο η Αιτήτρια να δικαιούται στην πληρωμή φιλοδωρήματος για το
- Στο σύγγραμμα Πολυβίου, Το Εργατικό Δίκαιο της Κύπρου, Θεωρία και Πράξη, 2018, σελ. 197, αναφέρονται τα ακόλουθα: «Συνήθως ο μισθός καθορίζεται στην ατομική σύμβαση εκεί όπου υπάρχει [.] Εάν δεν υπάρχει συγκεκριμένη πρόνοια για μισθοδοσία, θα θεωρηθεί ότι ο εργοδότης θα πρέπει να καταβάλλει εύλογη αποζημίωση, κάτι που θα καθοριστεί από το Δικαστήριο σε περίπτωση διαφωνίας με βάση όλα τα σχετικά δεδομένα και στοιχεία». Λαμβάνοντας υπόψη το τι καταβλήθηκε στην Αιτήτρια το 2016, κρίνουμε ότι δικαιούται το ανάλογο ποσό για τους δέκα μήνες που εργάστηκε κατά το 2017, το οποίο υπολογίζονται στο ποσό των χιλίων (€1.000) ευρώ. Υπολογισμός Αποζημιώσεων Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Νόμου, όπως τροποποιήθηκε από τον Ν.92/79, όταν εργοδότης τερματίσει παράνομα την απασχόληση εργοδοτούμενου που έχει απασχοληθεί συνεχώς από αυτόν επί 26 τουλάχιστον εβδομάδες, ο εργοδοτούμενος έχει δικαίωμα σε αποζημίωση που υπολογίζεται σύμφωνα με τον Πρώτο Πίνακα του Νόμου. Η αποζημίωση εργοδοτούμενου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Στην άσκηση της εξουσίας αυτής ορίζεται από το ίδιο άρθρο του Νόμου, ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ορισμένοι παράγοντες που είναι οι ακόλουθοι: (α) τα ημερομίσθια και πάσας τας άλλας απολαβάς του εργοδοτούμενου (β) την διάρκεια της υπηρεσίας του εργοδοτουμένου (γ) την απώλειαν προοπτικής σταδιοδρομίας του εργοδοτουμένου (δ) τας πραγματικάς συνθήκας του τερματισμού των υπηρεσιών του εργοδοτουμένου (ε) την ηλικίαν του εργοδοτουμένου Σημειώνουμε ότι η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, ως προς το ποσό που θα επιδικάσει υπό μορφή αποζημίωσης, κρίνεται με βάση τα ενώπιον του τιθέμενα πραγματικά γεγονότα. Σε καμία περίπτωση το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε υποθέσεις για να καταλήξει σε εύλογο αποτέλεσμα. Όπως αναφέρθηκε στην Θ. Θεμιστοκλέους ν. Elysee Irrigation Ltd, Πολ. Έφεση 131/2012, ημερ. 22.09.2017, ECLI:CY:AD:2017:A312: «Η αποζημίωση του εργοδοτουμένου επαφίεται, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Πρώτου Πίνακα του Νόμου, στην απόλυτο διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών, το οποίο πρέπει κατά την άσκηση της διακριτικής του εξουσίας να λάβει υπόψη τους παράγοντες που απαριθμούνται στο εν λόγω άρθρο, μεταξύ των οποίων και η απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας, στην τερματισθείσα εργασία. Επίσης στην υπόθεση Louis Tourist Agency Λτδ v. Αντιγόνης Ηλία
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 98 σελ.104-105 σημειώθηκαν τ' ακόλουθα: «Το κριτήριο της αποζημίωσης βάσει του άρθρου 4 του Ν.24/67 δεν συναρτάται με το συμβατικό που καθορίζεται από το ΚΕΦ.149, και γενικά τις αρχές του δικαίου των συμβάσεων, δηλαδή ζημιά η οποία έπεται κατά λογική πρόβλεψη της διάρρηξης της συμφωνίας. Το θέμα των αποζημιώσεων επαφίεται στην απόλυτη κρίση του Διαιτητικού Δικαστηρίου, με μόνο περιορισμό εκείνο που τίθεται από το άρθρο 3 του Πίνακα, η αποζημίωση να μην υπερβαίνει τα ημερομίσθια των δύο ετών (Ν.92/79). Η υλική ζημιά την οποία υφίσταται από τον τερματισμό ο εργοδοτούμενος είναι αναμφίβολα παράγοντας σχετικός, αλλά όχι ο μόνος ο οποίος λαμβάνεται υπόψη. Η διαγωγή των μερών είναι άλλος σχετικός παράγοντας, όπως συνάγεται από την παράγραφο 4(δ) του Πίνακα. Η απαρίθμηση των παραγόντων, που είναι σχετικοί με την αποζημίωση, θα ήταν αντινομική προς τον απόλυτο χαρακτήρα της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.» Στη σχετικά πρόσφατη απόφαση Δ.Σ. ν. Argosy Trading Company Limited, Πολιτική Έφεση αρ. 310/2012, ημερ. 13.2.2019, ECLI:CY:AD:2019:A39, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα αναφορικά με τα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιδίκαση αποζημιώσεων ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου: «Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τις συνθήκες τερματισμού της απασχόλησης της εφεσείουσας, με αναφορά, κυρίως, στο περιεχόμενο των δύο πιο πάνω επιστολών, διαπίστωσε, κατ' αρχάς, το άμεσο της εφαρμογής του, χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε παρατήρηση ως προς το κατά πόσο η ίδια είχε επιδείξει μεμπτή διαγωγή κατά την εκτέλεση της εργασίας της ως ταμίας. Επιπρόσθετα, επεσήμανε το γενικό και αόριστο τρόπο της αποδιδόμενης σε αυτήν επιλήψιμης συμπεριφοράς, που, κατά τους εφεσίβλητους, αποτέλεσε την αιτία για την απόλυσή της. Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω παρατηρήσεων, οδηγήθηκε στο εύρημα ότι οι εφεσίβλητοι αποστέρησαν από την εφεσείουσα το δικαίωμα της προτέρας ακρόασης, δυνάμει του άρθρου 7 του περί της Συμβάσεως περί του Τερματισμού της Απασχολήσεως (Κυρωτικός) Νόμου του 1985, (Ν. 45/1985). Ωστόσο, το Δικαστήριο διαπίστωσε, επίσης, ότι η εφεσείουσα δεν απέδειξε «απώλεια προοπτικής σταδιοδρομίας» και ότι δεν κατέβαλε εύλογες προσπάθειες εξεύρεσης άλλης κατάλληλης εργασίας. Στη βάση δε των ευρημάτων του, ανωτέρω, καθόρισε την καταβλητέα αποζημίωση στο ποσό των €2.750,00. Δε φαίνεται, όμως, να απασχόλησε το Δικαστήριο το περιεχόμενο των ισχυρισμών των εφεσιβλήτων στις προαναφερθείσες δύο επιστολές τους και, ειδικά, η σημασία που μπορεί να είχαν οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί, τους οποίους οι εφεσίβλητοι, αστήριχτα, πρόβαλαν σε βάρος της εφεσείουσας, ως λόγο απόλυσής της. Με αυτούς, της αποδιδόταν αμέλεια και άρνηση εκτέλεσης καθήκοντος, καθώς, επίσης, μη τήρηση προβλεπομένων διαδικασιών στο πλαίσιο της εργασίας της ως ταμίας. Πρόκειται για σοβαρούς ισχυρισμούς, οι οποίοι μετέδιδαν το σαφές μήνυμα ότι αυτή μειονεκτούσε ως προς την ικανότητά της να λειτουργεί με επιμέλεια και να εφαρμόζει σωστά το σύστημα εργασίας των εργοδοτών της. Την στιγμάτισαν, έτσι, ως ανίκανη στην εκτέλεση της εργασίας της, με, αναμφίβολα, αρνητική επίδραση στην εργασιακή της φήμη και στη μελλοντική εργοδότησή της, ειδικά, ως ταμίας. Η παράλειψη του Δικαστηρίου να λάβει υπόψη του τις πιο πάνω πραγματικές περιστάσεις επί των οποίων στηρίχτηκε ευθέως ο λόγος απόλυσης της εφεσείουσας και τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις από αυτές σε βάρος της αποτελεί σοβαρό σφάλμα, εκ μέρους του. Ως εκ τούτου, ο δεύτερος λόγος έφεσης επιτυγχάνει. Υπό το φως της πιο πάνω κατάληξης, δικαιολογείται η επέμβαση του Δικαστηρίου τούτου, προς αύξηση της επιδικασθείσας αποζημίωσης. Κρίνεται δε ως δίκαιη αποζημίωση το ποσό των €4.125,00, στο οποίο και αυξάνεται η επιδικασθείσα, πρωτόδικα, αποζημίωση.» Σύμφωνα με την Αιτήτρια, κατά τον χρόνο τερματισμού της απασχόλησης της ήταν 62 ετών, μονογονέας από το 2000 και μητέρα ενός τέκνου. Με την απόλυση της εγγράφηκε ως άνεργη στο Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε δεν κατόρθωσε να εξεύρει άλλη εργασία. Ότι ο μισθός που λάμβανε από την εργασία της αποτελούσε το μοναδικό εισόδημα της και λόγω της απόλυσης της απώλεσε κοινωνικές ασφαλίσεις τριών χρόνων με αποτέλεσμα να υποστεί και να υφίσταται ανάλογες απώλειες και ζημιά. Επίσης, αναγκάστηκε να συνταξιοδοτηθεί στο 63ο έτος της ηλικίας της, λαμβάνοντας μειωμένη σύνταξη κατά 12% (Τεκ.14). Τα πιο πάνω δεν έχουν αμφισβητηθεί και συνεπώς ανάλογα είναι τα ευρήματα του Δικαστηρίου. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη: (α) τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τερματίστηκε η απασχόληση της Αιτήτριας, (β) τη διάρκεια της απασχόλησης της (22 συναπτά έτη), (γ) τα ημερομίσθια της (€347,50 εβδομαδιαίως), (δ) την ηλικία της (62 ετών κατά τον επίδικό χρόνο, ηλικία δύσκολη για εξεύρεση νέας εργασίας με τους ανάλογους όρους και απολαβές), (ε) την οικογενειακή κατάσταση της και (στ) την απώλεια σταδιοδρομίας λόγω μη εξεύρεση νέας εργασίας, κρίνουμε υπό τις περιστάσεις εύλογο να της επιδικάσουμε υπό μορφή αποζημίωσης το ποσό των €23.456,25 που αντιστοιχεί με απολαβές 67,5 βδομάδων (67,5 Χ €347,50). Συνακόλουθα των πιο πάνω: (α) Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας για το ποσό των €23.456,25 πλέον νόμιμο τόκο από 14.01.2019 μέχρι τελικής εξόφλησης. Σύμφωνα με το άρθρο 3
(2)του Νόμου ποσό €18.070 που αντιστοιχεί με ημερομίσθια ενός έτους πλέον νόμιμο τόκο θα καταβληθεί στην Αιτήτρια από την Εργοδότρια Εταιρεία, το δε υπόλοιπο ποσό των €5.386,25 που αντιστοιχεί με ημερομίσθια 15,5 βδομάδων πλέον νόμιμο τόκο, θα της καταβληθεί από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού. (β) Εκδίδεται περαιτέρω απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας για το ποσό των €1.000 ως φιλοδώρημα για το 2017 πλέον νόμιμο τόκο από 14.1.2019 μέχρι τελικής εξόφλησης. Τέλος, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον της Εργοδότριας Εταιρείας έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Οι υπόλοιπες αξιώσεις της Αιτήτριας τις οποίες δεν προώθησε, απορρίπτονται χωρίς έξοδα. (υπ)..................... ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ Ι.Α. Χατζητζιοβάννης, Πρόεδρος Ι. Νεοφύτου, Μέλος ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Κ. Κωνσταντίνου, Μέλος cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο