Α. Ν. ν. Ρ. Ν., Αρ. Αίτησης 408/04, 25/4/2005 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEF:2005:6 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Αρ. Αίτησης 408/04 ΕΝΩΠΙΟΝ: ΧΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Δικ. Μεταξύ: Α. Ν., για τα ανήλικα τέκνα των διαδίκων Μ. και Χ. Ν., από το Στρόβολο Αιτήτριας και Ρ. Ν., από το Στρόβολο Καθ' ου η Αίτηση - - - - - - - - - - - - - - - - - - - (Ενδιάμεση Αίτηση Διατροφής ημερ. 30/12/04) - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 25 Απριλίου 2005 Για την Αιτήτρια: κ. Κ. Καλλής και κα Δ. Ιεροδιακόνου Για τον Καθ΄ ου η Αίτηση: κ. Δ. Παπαχρυσοστόμου Διάδικοι παρόντες. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ (Ex-tempore) H Αιτήτρια, με την παρούσα αίτησή της ημερ. 30/12/04, ζητά προσωρινό διάταγμα διατροφής εκ ΛΚ2.170 για τα δύο ανήλικα παιδιά της Χ. ηλικίας 16 ετών και Μ. 12 ετών, μέχρι να εκδικαστεί η κυρίως αίτηση. Στις 3/1/05 εκδόθηκε προσωρινό διάταγμα διατροφής εκ ΛΚ 800,00, ως η συνεισφορά του Καθ΄ ου η Αίτηση στη διατροφή των ανήλικων παιδιών του Χ. και Μ. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση καταχώρισε ένσταση την 1/2/05 μετά την επίδοση σ' αυτόν του προσωρινού διατάγματος διατροφής ημερομηνίας 3/1/05 για τη μη διατήρησή του σε ισχύ. Η μονομερής αίτηση και η ένσταση στηρίζεται κυρίως στις διατάξεις του Ν.216/90, άρθρο 33 επόμενα, στο Ν.14/60, άρθρο 32, στο άρθρο 9, Κεφ. 6 και στη Διάταξη 48 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Από το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων προκύπτει ότι οι διάδικοι αρραβωνιάστηκαν το 1981, τέλεσαν γάμο στις [ ]/1982 και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τη Γ. στις [ ], το Ν. στις [ ], τη Χ. στις [ ] και το Μ. στις [ ]. Τόσο τα γεγονότα της αίτησης όσο και της ένστασης τα έχω λάβει σοβαρά υπόψη μου, βρίσκονται στο φάκελο του Δικαστηρίου με τις ένορκες δηλώσεις που αμφότεροι οι διάδικοι κατέθεσαν και δεν κρίνεται σκόπιμη η επανάληψή τους. Υπάρχει αντίθεση αναφορικά με τους ισχυρισμούς του καθενός από τους διαδίκους που συνοψίζονται στα κάτωθι κυρίως σημεία. Σύμφωνα και με το Τεκμήριο 1 που είναι επισυνημμένο στην ένορκη δήλωση της Αιτήτριας - απόφαση στην αίτηση για αποκλειστική χρήση με αρ. 122/04 ημερ. 8/9/2004 - κατά τους ισχυρισμούς της η διάσταση επήλθε στις 22/2/04, στις 23/2/04 την ακολούθησε ο ανήλικος Μ. και από τον Απρίλιο του 2004 η ανήλικη Χ. στην οικία της οδού [ ]
- Ο συζυγικός οίκος των διαδίκων βρίσκεται στην οδό [ ] 30, ενώ στην οδό [ ] 19 στο Στρόβολο βρίσκεται η οικία, την οποία, όπως ισχυρίζεται η Αιτήτρια, της δώρισε ο πατέρας της και εκεί εύρισκε καταφύγιο από τον Απρίλιο του 2000, όταν δημιουργούνταν διάφορα επεισόδια με το σύζυγό της. Τα προβλήματα στις σχέσεις των διαδίκων, όπως ο Καθ΄ ου η Αίτηση αναφέρει στην ένορκή του δήλωση, που συνοδεύει την αίτησή του στην υπόθεση 122/04 που είναι το Τεκμήριο 1, άρχισαν από το 1996 και από το Νοέμβριο του 2001 η σύζυγός του έφυγε από τη συζυγική οικία και επανερχόταν σ' αυτήν μόνο για να προκαλεί προβλήματα. Κατ΄ αντίθεση των εν λόγω ισχυρισμών, η σύζυγος αναφέρει ότι τέλος του 2003 είχαν ακόμα σεξουαλικές σχέσεις και στις 22/2/04 αναγκάστηκε να φύγει μετά από άσκηση βίας εκ μέρους του συζύγου της. Στις 23/2/04 την ακολούθησε ο ανήλικος Μ. και από τον Απρίλιο του 2004 η ανήλικη Χ. Στις 3/9/04, όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 1, επέστρεψε στη συζυγική οικία στην οδό [ ] 30, στις 4/9/04 επανήλθε στην οικία της οδού [ ] 19 με τη Χ. και το Μ. Στις 5/9/04 επέστρεψε πάλι στην οδό [ ] μέχρι τις 10/9/04 που εκδόθηκε προσωρινό Διάταγμα Αποκλειστικής Χρήσης της συζυγικής εστίας από τον Αιτητή-σύζυγό της, σε σχετική αίτησή του που καταχώρισε στις 8/9/04 με αρ. 122/
- Η Χ. παρέμεινε με τον πατέρα της από τις 3/9/04 μέχρι τις 15/12/04, όπως ο Καθ΄ ου η Αίτηση παραδέχεται στην § ζ της ένορκης δήλωσής του που συνοδεύει την ένστασή του στην υπό εκδίκαση αίτηση, οπότε επέστρεψε στη μητέρα της. Συνεπώς στις 3/1/05, όταν εκδόθηκε το προσωρινό διάταγμα διατροφής στην παρούσα αίτηση, τα δύο ανήλικα Μ. και Χ. ζούσαν με τη μητέρα τους στην οικία της οδού [ ]
- Όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 1, στις 5/1/05 η Αιτήτρια επέστρεψε στη συζυγική οικία που βρίσκεται στην οδό [ ] 30, μετά την έκδοση του σχετικού διατάγματος στις 31/12/04 στην αίτηση 189/04, το οποίο είχε επιδοθεί στον Καθ' ου η Αίτηση στις 3/1/
- Η αίτηση 189/04 αφορούσε αίτηση της Αιτήτριας για να της παραδοθούν τα κλειδιά της συζυγικής εστίας μετά την ακύρωση του διατάγματος αποκλειστικής χρήσης στις 17/12/04 στην αίτηση 122/
- Συνεπώς, όταν στις 30/12/04 ορκιζόταν η Αιτήτρια για να εκδοθεί το προσωρινό διάταγμα διατροφής στην υπό εκδίκαση αίτηση, δηλαδή στην 408/04, η ίδια δε γνώριζε το αποτέλεσμα της αίτησης με αρ. 189/04 για παράδοση των κλειδιών της συζυγικής εστίας της οδού [ ] 30 και αν θα επέστρεφε τελικά σ΄ αυτήν με τα δύο ανήλικα τέκνα της. Φυσικά από το Τεκμήριο 1 που η Αιτήτρια επισυνάπτει στην ένορκη δήλωσή της, δηλαδή την απόφαση του αδελφού Δικαστή κ. Τσαγγαρίδη ημερ. 17/12/04 στην αίτηση 122/04, το Δικαστήριο γνώριζε ότι το Διάταγμα Αποκλειστικής Χρήσης ημερ. 10/9/04 είχε ακυρωθεί. Συνεπώς η Αιτήτρια δεν απέκρυψε ηθελημένα, όπως ισχυρίζεται ο Καθ' ου η Αίτηση, τα ανωτέρω γεγονότα όταν ορκιζόταν στις 30/12/04 για την έκδοση του προσωρινού διατάγματος διατροφής. Τα παιδιά, όπως ο Καθ΄ ου η Αίτηση ανέφερε, είναι ασφαλισμένα στη Cyprialife από την 1/6/04 μέχρι τις 31/5/05 όπως φαίνεται και από το Τεκμήριο 2Α που συνοδεύει τη συμπληρωματική ένορκη δήλωσή του ημερ. 23/3/05, που καταχωρίστηκε μετά από σχετική άδεια του Δικαστηρίου. Όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 2Α η δόση είναι £218 το μήνα. Η πρώτη δόση είναι £450 σύμφωνα με το Τεκμήριο 2Α που επισυνάπτεται και φαίνεται ότι ακόμα εκκρεμεί η πληρωμή της καθώς και τα ασφάλιστρα της προηγούμενης ασφαλιστικής περιόδου που ανέρχονται στις ΛΚ516,
- Συνεπώς ουδέν ποσό ασφαλίστρου κατέβαλε ο Καθ' ου η Αίτηση για την ασφαλιστική περίοδο από 1/6/04 μέχρι 31/5/05 συνεπώς το Δικαστήριο δε γνωρίζει αν η μη πληρωμή των ασφαλίστρων σημαίνει και μη κάλυψη. Σχετική μαρτυρία δε δόθηκε. Το τρίτο έγγραφο που επισυνάπτει ο ίδιος ο Καθ΄ ου η Αίτηση, «Κατάσταση Λογαριασμού για αναπροσαρμογές» η ασφαλιστική περίοδος αφορά την περίοδο από 1/6/03 μέχρι την 31/5/
- Συνεπώς δεν μπορώ με βεβαιότητα να αποδεχτώ ασφαλιστική κάλυψη για τα ιατρικά έξοδα των ανηλίκων και ειδικά ποιά ιατρικά έξοδα καλύπτει η συγκεκριμένη ασφάλεια, αφού το συμβόλαιό της με αρ. [ ] δεν έχει επισυναφθεί με την ένσταση. Όσον αφορά δε τα αναγκαία ιατρικά έξοδα τα οποία η Αιτήτρια ανέφερε και παραδέχθηκε και ο Καθ΄ ου η Αίτηση αντεξεταζόμενος, δηλαδή έξοδα ψυχολόγων, οδοντιάτρων, ορθοπεδικών, φυσιοθεραπείας, δεν καλύπτονται από τη συγκεκριμένη ασφάλεια εκτός μετά από ατύχημα. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Καθ΄ ου η Αίτηση που δόθηκε στις 21/4/05, η συγκεκριμένη ομαδική ασφαλιστική κάλυψη που αφορά την εταιρεία του καλύπτει ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, νοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή όχι όμως ψυχολόγους ούτε φυσιοθεραπείες εκτός μετά από ατύχημα. Περαιτέρω η ασφάλεια αυτή είναι ομαδική, είναι της εταιρείας του, καλύπτει φυσικά και τα ανήλικα αλλά και τους υπαλλήλους της εταιρείας, γίνεται δε δυνάμει του σχετικού νόμου. Αναφορικά με τα εισοδήματα του Καθ΄ ου η Αίτηση, η Αιτήτρια ανεξεταζόμενη ανέφερε όπως και στην § 21 της ένορκης δήλωσής της ότι τα εισοδήματά του από την εταιρεία υπολογίζονται στις £5.000 μηνιαίως. Αντεξεταζόμενη όμως αναφέρθηκε με βεβαιότητα για τα έτη πριν από το 2002 που έγινε η πρώτη απόλυσή της ήτοι στις 9/5/02, οπόταν και προήχθη η κόρη τους Γ. στη θέση της Διευθύντριας την οποία η ίδια κατείχε. Η Αιτήτρια ανέφερε ότι έβλεπε τα λεφτά που έρχονταν στο σπίτι από τον Καθ' ου η Αίτηση, αλλά και ως διευθύντρια είχε πρόσβαση στον ηλεκτρονικό υπολογιστή και έβλεπε ότι είχε £5.000 εισοδήματα το μήνα. Από τη θέση της όμως ως ταμίας μετά που υποβιβάστηκε, ήτοι τον Αύγουστο του 2003, βλέποντας την κίνηση της εταιρείας συμπεραίνει ότι τα εισοδήματα του Καθ' ου η Αίτηση πρέπει το 2004 να είναι πάνω από £5.000 το μήνα. Να σημειωθεί ότι στις 16/12/04 απολύθηκε από την εταιρεία. Δε δόθηκε σαφής και/ή θετική μαρτυρία σε σχέση με τα εισοδήματα του Καθ΄ ου η Αίτηση κατά ή περί το Δεκέμβριο του 2004 και ειδικά για τις 30/12/04 που είναι ο ουσιώδης χρόνος καταχώρισης της παρούσας αίτησης. Ούτε και ο Καθ΄ ου η Αίτηση ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστικός, αντεξεταζόμενος από τον κ. Καλλή. Αναφορικά δε με το Τεκμήριο 7 για το οποίο υπήρξε μακρά αντεξέταση από τον κ. Καλλή, θα ήθελα να τονίσω ότι το τεκμήριο αυτό αφορούσε τα έτη 2000, 2002 και 2003, όχι όμως τον επίδικο χρόνο που καταχωρίστηκε η αίτηση και/ή που εκδόθηκε το προσωρινό διάταγμα διατροφής ημερ. 3/1/
- Ο Καθ΄ ου η Αίτηση ανέφερε αντεξεταζόμενος ότι από το Νοέμβριο του 2004 ειδοποιήθηκε από το σχολείο ότι ο γιος του Ν. θα χάσει τη χρονιά, ενώ στην ένορκή του δήλωση ημερ. 1/2/05 που συνοδεύει την ένστασή του, ανέφερε στην § 11 ότι πηγαίνει στην Τεχνική Σχολή, γεγονός που ο ίδιος με την προφορική του μαρτυρία διαψεύδει. Επίσης αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δίνει στο Ν. εικονικό μισθό για να υποαπασχολείται στην εταιρεία γύρω στις £300 με £400 το μήνα, στη δε Γ. δίνει £300 μισθό, γεγονότα που δεν αναφέρει στην ένορκή του δήλωση. Για τη διατροφή των δυο ενήλικων ανέφερε ότι ξοδεύει £300 για φαγητό και ρούχα, ενώ για τα ανήλικα Μ. και Χ. ανέφερε ότι χρειάζονται μόνο £
- Αυτό ανέφερε και στις § 11 και 13 της ένορκης δήλωσής του, ενώ κατά την αγόρευσή του ο δικηγόρος του ανέφερε ότι τα ανήλικα χρειάζονται £300 μόνο για διατροφή και τα δυο. Περαιτέρω ο Καθ' ου η Αίτηση αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι παρέχει στον ενήλικα Ν. δυο οχήματα, ένα Pajero και ένα Honda, για να τα χρησιμοποιεί για τις ανάγκες του, γεγονός που επίσης δεν αναφέρει στην ένορκή του δήλωση. Από το Τεκμήριο 6 στη σελ. 9, με τίτλο «Σημειώσεις στις Οικονομικές Καταστάσεις» για το έτος που έληξε στις 31/12/03, στις Αμοιβές διοικητικών συμβούλων υπό την εκτελεστική τους ιδιότητα φαίνεται το ποσό των £14.000, δηλαδή αναλογούν £1.166 τον μήνα, συνεπώς η Γ. ως διευθύντρια πρέπει να λάμβανε αυτό το μισθό. Δυστυχώς όμως η εν λόγω αναφορά είναι για το έτος 2003 και όχι για τον ουσιώδη χρόνο έκδοσης του προσωρινού διατάγματος διατροφής. Αυτά όλα θα αξιολογηθούν κατά την εκδίκαση της κυρίως αίτησης, αφού προσκομισθούν τα κατάλληλα τεκμήρια που σίγουρα θα πρέπει να αφορούν τον ουσιώδη χρόνο. Έχω διεξέλθει λεπτομερώς τη μαρτυρία και της Αιτήτριας και του Καθ΄ ου η Αίτηση και έχω μελετήσει πολύ προσεκτικά τις ένορκες δηλώσεις τους και τα επισυνημμένα τεκμήρια. Τους άκουσα με μεγάλη προσοχή κατά τη μαρτυρία τους ενώπιον του Δικαστηρίου, όταν κατέθεταν αντεξεταζόμενοι και επίσης έχω λάβει σοβαρά υπόψη μου τις αγορεύσεις των δύο ευπαίδευτων συνηγόρων τους, και τα σημεία που καθένας εξ΄ αυτών έθιξε. Προτού προβώ στην έκδοση του διατάγματος θα ήθελα με τη σειρά μου να αναφερθώ στη νομική πτυχή του όλου θέματος. Αποτελεί θεμελιακή δικαιϊκή αρχή ότι το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται επί των δικαιωμάτων οποιουδήποτε διαδίκου, πριν ακούσει και την άλλη πλευρά. Σας παραπέμπω στην απόφαση Χ. Φεσσά,
(1990)1 Α.Α.Δ. 704, Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 Α.Α.Δ., 583. Όμως σύμφωνα με το άρθρο 9
(1)του Νόμου περί Πολιτικής Δικονομίας, Κεφ. 6, το Δικαστήριο μπορεί να εκδώσει χωρίς ειδοποίηση στην άλλη πλευρά οποιοδήποτε διάταγμα το οποίο το Δικαστήριο έχει εξουσία να εκδώσει, όταν αποδειχθεί η επείγουσα φύση του ή άλλες ιδιάζουσες περιστάσεις. (Βλ. επίσης υπόθεση Cyprus Sulphur v. Παραρλάμα
(1990), 1 Α.Α.Δ. 1040). Η έκδοση ενός τέτοιου διατάγματος δεν παρέχει οποιοδήποτε δικονομικό ή άλλο πλεονέκτημα στον Αιτητή. Διατηρείται σε ισχύ μόνο μέχρι να δοθεί ειδοποίηση στην άλλη πλευρά να ακουστεί και απαντήσει. (Βλ. απόφαση Χ. Φεσσά, ανωτέρω). Επίσης το άρθρο 32 του Ν. 14/60 παρέχει στο Δικαστήριο διακριτική ευχέρεια να εκδίδει προσωρινά διατάγματα τα οποία θα θεωρούσε ότι ήταν δίκαιο και πρόσφορο να εκδοθούν, εφόσον φυσικά πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις: (α) ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) ύπαρξη πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία και (γ) το ότι θα είναι δύσκολο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το διάταγμα. Επιπρόσθετα πρέπει το Δικαστήριο να σταθμίσει αν είναι εύλογο και δίκαιο να εκδώσει τέτοιο διάταγμα (Γ. Ζηντίλη v. Γ. Ανδρέου,
(1997)1 Α.Α.Δ. 1603 και Χ. Κούνουνα v. C & A SIMONOS LTD, Π.Ε. 11077, 13.9.02), χωρίς να προβαίνει σε αξιολόγηση της ενώπιόν του μαρτυρίας και χωρίς να αποφασίζει θέματα που μόνο στο στάδιο της τελικής δίκης είναι δυνατόν να κριθούν, τέτοια διατάγματα θα πρέπει εκδίδονται με φειδώ, όπως τονίστηκε στην υπόθεση Στυλιανού v. Στυλιανού, ανωτέρω, σελ. 586: «Είναι βασική αρχή δικαίου ότι το Δικαστήριο αποφασίζει τις διαφορές των μερών, αφού ακούσει και τους δύο διαδίκους. Δεν εκδίδει διαταγή πριν ακούσει και το άλλο μέρος. Αυτό εκφράζεται με το λατινικό αξίωμα 'audi alteram partem'. Κατά παρέκκλιση, όμως ο Νομοθέτης για να είναι αποτελεσματική η θεραπεία, επιτρέπει την έκδοση διαταγμάτων χωρίς ειδοποίηση στο άλλο μέρος.» Επίσης ο ίδιος Δικαστής στην υπόθεση Γρηγορίου v. Σταύρου,
(1992)1 Α.Α.Δ. 237, στη σελ. 243 αναφέρει: «Δεν υπάρχει στην Κύπρο νομοθετική πρόνοια με βάση την οποία το Δικαστήριο δικαιούται να στερήσει διάδικο του δικαιώματος ακροάσεως. Η εξουσία αυτή ασκήθηκε στα μεσαιωνικά χρόνια και μετά από τα Εκκλησιαστικά Δικαστήρια στην Αγγλία, τα οποία δεν είχαν άλλο τρόπο καταναγκασμού.» Την ίδια προσέγγιση επί του θέματος κάνει και ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου (όπως ήταν τότε), Γ. Πικής στην υπόθεση Louis Vuitton v. Δέρμοσακ Λτδ,
(1992)1 Α. Α. Δ. 1453 στη σελ. 1462, όπου αναφέρει τα κάτωθι: «Η έκδοση προσωρινού διατάγματος εξ πάρτε συνιστά εξαιρετικό μέτρο, εφόσον παρέχεται κατά παρέκκλιση του κανόνα της φυσικής δικαιοσύνης που αποκλείει την παροχή θεραπείας χωρίς την παροχή ευκαιρίας στον αντίδικο να ακουστεί.» Περαιτέρω, όπως έχει ειπωθεί από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Δ. Παπαδόπουλο στην υπόθεση Ι.Α.Κ. v. Χ"Βασίλη,
(1989)1 Α.Α.Δ. σελ. 152, στη σελ. 155: «Βασικός σκοπός των διαταγμάτων κάτω από το άρθρο 32 του Ν. 14/60 είναι η διατήρηση της επικρατούσης κατάστασης, δηλαδή του status quo, προς αποφυγή πρόκλησης ανεπανόρθωτης ζημιάς στον Ενάγοντα.» και όχι «η προκατάληψη της έκβασης της υπόθεσης επί της ουσίας». Σύμφωνα με τη γενικότερη θέση του Καθ΄ ου η Αίτηση όπως αυτή σκιαγραφείται στην ένστασή του, η τύχη του προσωρινού διατάγματος θα εξαρτηθεί από τις απαντήσεις στα πιο κάτω ερωτήματα: 1. Είναι η Αίτηση σύμφωνη με το Νόμο και τους Θεσμούς της Πολιτικής Δικονομίας; Σύμφωνα με το άρθρο 16
(1)του Ν. 23/90 τα Οικογενειακά Δικαστήρια ασκούν όλες τις εξουσίες που διαλαμβάνονται στο τέταρτο μέρος του Ν.14/
- Παρέχεται δηλαδή η εξουσία έκδοσης προσωρινών διαταγμάτων σύμφωνα με το άρθρο
- (Βλ. σχετ. Βουνού v. Βουνού
(1995)1 ΑΑΔ 168, Κατσουρίδη v. Κατσουρίδη,
(1997)1 ΑΑΔ 415). Η ύπαρξη σωρευτικά των τριών βασικών προϋποθέσεων για την έκδοση και διατήρηση συντηρητικού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 έχουν καταδειχθεί σε σειρά αποφάσεων, μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates,
(1982)1 C.L.R. 557, K.O.T. v. Θεωρή,
(1989)1 Α.Α.Δ. 255 και σε πολλές άλλες αποφάσεις. (α) Ύπαρξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση Η προϋπόθεση για «ύπαρξη σοβαρού ζητήματος» αναλύθηκε σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου και υποστηρίχθηκε ότι δεν υπάρχει λόγος να ερμηνεύεται ότι εξυπακούει οτιδήποτε περισσότερο από την αποκάλυψη συζητήσιμης υπόθεσης με βάση το περιεχόμενο των δικογράφων. Σχετικές αποφάσεις είναι η Odysseos v. Pieris Estates, που ανέφερα ανωτέρω, Lakatamitis v. Theodorou
(1983)1 C.L.R. 520, και πολλές άλλες.. Το αγώγιμο δικαίωμα της παρούσας αίτησης εδράζεται στα άρθρα 33 επόμενα του Ν. 216/90. Στο άρθρο 36 αναφέρεται συγκεκριμένα ότι «το Δικαστήριο μπορεί με αίτηση του γονέα ή του δικαιούχου ... να ρυθμίσει το θέμα διατροφής του σύμφωνα με τις πρόνοιες του παρόντος Νόμου». Αυτό και μόνο, αλλά και η μη αμφισβήτησή του από τον Καθ΄ ου η Αίτηση, ο οποίος ανέφερε ότι τα παιδιά χρειάζονται £250 διατροφή, εφόσον διαμένουν και μαζί του, καταδεικνύουν την ύπαρξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση. Εξάλλου όπως τονίστηκε στην υπόθεση T. A. Micrologic C.C. Ltd v. Microsoft Corp., Π.Ε. 11159, ημερ. 20.11.02, σελ. 8: «Σε ενδιάμεση διαδικασία για προσωρινό διάταγμα εκείνο που χρειάζεται δεν είναι η απόδειξη του ουσιαστικού δικαιώματος αλλά σοβαρές ενδείξεις περί της πιθανότητας ύπαρξής του.» (β) Πιθανότητα επιτυχίας Η έννοια της «πιθανότητας» περιλαμβάνει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα αλλά και κάτι πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων που είναι το μέτρο απόδειξης σε αστικές υποθέσεις. Σύμφωνα με την υπόθεση Odysseos και Πουργουρίδης v. Μέζου,
(1994)1 ΑΑΔ 201, η πιθανότητα στα πλαίσια της επιφύλαξης του άρθρου 32
(1)απαιτεί από τον ενάγοντα να δείξει ορατό ενδεχόμενο επιτυχίας. Το Δικαστήριο εξετάζοντας αυτή την προϋπόθεση θα πρέπει, χωρίς φυσικά να αποφασίσει οτιδήποτε σ΄ αυτό το στάδιο, να εξετάσει την ποσότητα ή την ισχύ της μαρτυρίας της υπόθεσης του Αιτητή. Το επίπεδο με το οποίο θα κριθεί η μαρτυρία σ' αυτό το στάδιο δεν είναι πολύ ψηλό. Το μόνο που απαιτείται είναι απλή πιθανότητα επιτυχίας. Η πιθανότητα επιτυχίας θα κριθεί από τη μαρτυρία που τίθεται ενώπιον του Δικαστηρίου. Στην παρούσα αίτηση η Αιτήτρια στρέφεται κατά του Καθ΄ ου η Αίτηση και ζητά την έκδοση προσωρινού διατάγματος δια του οποίου να διατάσσεται ο Καθ΄ ου η Αίτηση να καταβάλλει σ' αυτήν συγκεκριμένο ποσό και συγκεκριμένα £2.170, ως η συνεισφορά του στη διατροφή των ανήλικων παιδιών του, παρόλο που κατά την αγόρευσή του ο ευπαίδευτος συνήγορός της κ. Καλλής εισηγήθηκε όπως το ποσό των £800, ήτοι το προσωρινό διάταγμα, παραμείνει ως έχει. Το δικαίωμα αυτό της Αιτήτριας αλλά και η αντίστοιχη υποχρέωση του Καθ΄ ου η Αίτηση πηγάζει από το περιεχόμενο των διατάξεων των άρθρων 33 επόμενα του Ν. 216/90. Αναφέρεται συγκεκριμένα στο άρθρο 33
(1)ότι «Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις του.» Με βάση τα πιο πάνω, την απουσία ρητής άρνησης του Καθ΄ ου η Αίτηση επ' αυτού αλλά και τη θέση του όπως φαίνεται στην § 16 της ένορκης δήλωσής του ημερ. 1/2/05, στην οποία λέει «Είμαι πρόθυμος να διατρέφω τα παιδιά μου, αφού πάντοτε τα διέτρεφα, όταν η Αιτήτρια έφυγε από το σπίτι εδώ και τέσσερα χρόνια, δηλαδή από τον Νοέμβριο του 2001» όπως και στην § 13 όπου αναφέρει ότι «είναι αρκετό για τη διατροφή των ανήλικων παιδιών μου το ποσό των £250», παρόλο που ο δικηγόρος του ανέφερε στην αγόρευσή του ότι το ποσό των £300 είναι αρκετό για τη διατροφή των ανήλικων τέκνων του, καταδεικνύεται ότι η Αιτήτρια απέδειξε πιθανότητα επιτυχίας. Ως εκ τούτου καταλήγω στο συμπέρασμα ότι η Αιτήτρια ικανοποιεί και τη δεύτερη προϋπόθεση του άρθρου
- (γ) Ότι είναι δύσκολο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο Σύμφωνα με αυτή την προϋπόθεση θα πρέπει να καταδειχθεί ότι αν δεν εκδιδόταν ή αν δεν συνεχιστεί η ισχύς του διατάγματος, τότε θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, μετά το πέρας της εναρκτήριας αίτησης. Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων στον Αιτητή μετά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης είναι αρκετή για να κατοχυρώσει τα δικαιώματά του, τότε η έκδοση ή η συνέχιση του προσωρινού διατάγματος δεν είναι απαραίτητη. Στην υπόθεση C. Phasarias Ltd v. Σκυροποιία Λτδ, Π.Ε. 11013, ημερ. 13/6/04, ο Κωνσταντινίδης, Δ., επεσήμανε τα ακόλουθα στη σελ. 5: «Όπως αναφέρεται στην απόφαση του Πική Δ., όπως ήταν τότε, στη σελ. 785, εκείνο που απαιτείται είναι "πιθανότητα παρεμβολής εμποδίου στην ικανοποίηση απόφασης η οποία ήθελε εκδοθεί υπέρ του ενάγοντος"». Όπως διαφαίνεται από την υπόθεση Odysseos στις σελ. 567 και 568 το θέμα της επάρκειας των αποζημιώσεων έχει διττό χαρακτήρα. Κατ΄ αρχήν αν ο αιτητής πετύχει στην εναρκτήρια αίτησή του, κατά πόσον η θεραπεία των αποζημιώσεων θα είναι επαρκής θεραπεία. Αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε το διάταγμα δεν εκδίδεται ή δεν γίνεται απόλυτο. Αν όμως με την απόφαση που θα εκδιδόταν δεν ικανοποιείτο ο αιτητής με τη θεραπεία των αποζημιώσεων και μόνο, τότε το διάταγμα γίνεται απόλυτο αφού διαφορετικά θα ήταν δύσκολο ή θα ήταν αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Περαιτέρω, αν η θεραπεία των αποζημιώσεων δεν είναι η ενδεδειγμένη λόγω της φύσης της υπόθεσης, τότε πιο εύκολα πληρούται η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου
- Στην υπόθεση Mitsingas Ltd v. The Timberland,
(1997)1 ΑΑΔ 1791, λέχθηκε στη σελ. 1799 ότι «η έννοια της δικαιοσύνης δε συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Περαιτέρω, ο κ. Γαβριηλίδης, Δ., στην Κ. Κυρισάββα v. Χ. Κύζη, Π.Ε. 1078, ημερ. 12.9.01 αναφέρει στη σελ. 8 τα εξής: «Όμως, η έννοια του δύσκολου ή αδύνατου της πλήρους απονομής της δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο περιλαμβάνει και άλλα, μεταβλητά κριτήρια, εκτός από την ανεπανόρθωτη ζημιά. Ο χρηματικός παράγοντας της αποζημίωσης δεν είναι ο μόνος που λαμβάνεται υπόψη.» Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι η ανάγκη προστασίας της Αιτήτριας σταθμίζεται πάντοτε με την αντίστοιχη ανάγκη να προστατευθεί ο Καθ΄ ου η Αίτηση από ζημιές που θα ήταν δύσκολο να υποστεί, αν εμποδιστεί ν' ασκήσει τα δικά του δικαιώματα. Το Δικαστήριο πρέπει πάντοτε να σταθμίζει αυτές τις δύο ανάγκες και να καθορίζει ποια από τις δύο πλευρές θα υφίστατο τη μεγαλύτερη ταλαιπωρία. Με βάση την ενώπιόν μου μαρτυρία και σταθμίζοντας την ταλαιπωρία που θα υφίστατο η κάθε πλευρά, θεωρώ ότι η Αιτήτρια θα υφίστατο τη μεγαλύτερη ταλαιπωρία. Βρίσκω περαιτέρω ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση δε θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά με την έκδοση του διατάγματος. Εξάλλου ο ίδιος δηλώνει έτοιμος να καταβάλλει το ποσό των £250 και ο δικηγόρος του στην αγόρευσή του δήλωσε το ποσό των £300 για τη διατροφή των ανήλικων παιδιών. Θεωρώ ότι θα ήταν δύσκολο να απονεμηθεί δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο. Το ισοζύγιο της ευχέρειας κλίνει υπέρ της Αιτήτριας. Ως εκ τούτου βρίσκω ότι πληρούται και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32. Η αίτηση αφορά διατροφή ανηλίκων, είναι ανάγκη άμεση, καθημερινή και διαρκής. Η πιο πάνω κατάληξη συνάδει πλήρως με τα όσα ειπώθηκαν στην υπόθεση Κατσουρίδης, από τον κ. Κωνσταντινίδη, Δ., στη σελ. 427, αναφορικά με την έκδοση παρεμπίπτοντος διατάγματος στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα». 2. Ύπαρξη του «επείγοντος» Ο Γ. Πικής, Πρόεδρος, επισήμανε στην υπόθεση Resola (Cyprus) Ltd v. Χρίστου,
(1998)1 ΑΑΔ 598, σελ. 604 τη σημασία του επείγοντος στις μονομερείς αιτήσεις για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων ως ακολούθως: «Το επείγον για την παροχή θεραπείας αποτελεί δικαιοδοτικό όρο, μόνο εφόσον δικαιολογείται, όλως εξαιρετικά, η άσκηση δικαστικής εξουσίας στην απουσία του εναγομένου. Μόνο τότε μπορεί να συγχωρηθεί η παρέκκλιση από το θεμελιώδη κανόνα της δικαιοσύνης, να ακούσει και τα δύο μέρη πριν εκφέρει κρίση.» Επίσης, η σημασία του επείγοντος υπογραμμίστηκε σε πολλές υποθέσεις τις οποίες δε θα αναφέρω τώρα. Απλώς θα αναφερθώ στην υπόθεση Stavros Hotels Apts Ltd,
(1994)1 ΑΑΔ όπου στη σελ. 841 ο κ. Κωνσταντινίδης, τόνισε τα κάτωθι: «Είναι νομολογημένο πως το στοιχείο του επείγοντος ή οποιασδήποτε άλλης ιδιαίτερης περίστασης αποτελεί όρο για την ύπαρξη εξουσίας προς έκδοση παρεμπίπτοντος διατάγματος μετά από ex-parte ... Το γεγονός της έλλειψης αυτού του υπόβαθρου θα αποτελούσε ανεξάρτητο λόγο για την έγκριση της αίτησης.» Σύμφωνα με τα γεγονότα της αίτησης η τελική διάσταση των διαδίκων - και σ' αυτό το σημείο πιστεύω την Αιτήτρια - επήλθε στις 22/2/04, στις 16/12/04 απολύθηκε από την εταιρεία του συζύγού της - Καθ΄ ου η Αίτηση και στις 30/12/04 καταχώρισε την παρούσα αίτηση. Συνεπώς δεν υπάρχει καθυστέρηση στην καταχώριση της μονομερούς αίτησης. 3. Αποκάλυψε η Αιτήτρια όλα τα γεγονότα; Είναι νομολογιακά θεμελιωμένο ότι αυτός ο οποίος προσέρχεται στο Δικαστήριο για έκδοση προσωρινού διατάγματος έχει καθήκον να αποκαλύψει όλα τα ουσιαστικά γεγονότα τα οποία μπορούν να βαρύνουν την κρίση του Δικαστηρίου. Το κριτήριο του τι συνιστά ουσιώδες γεγονός είναι αντικειμενικό. Και εδώ υπάρχει σωρεία αποφάσεων στις οποίες δεν θα αναφερθώ τώρα. Στην υπόθεση Στυλιανού v. Στυλιανού (ανωτέρω), στη σελ. 587 ο Δικαστής Δ. Στυλιανίδης συνοψίζει τις αρχές που αφορούν το θέμα ως ακολούθως: «Η διαδικασία με μονομερή αίτηση επιβάλλει στον αιτητή την αποκάλυψη στο Δικαστήριο όλων των ουσιαστικών γεγονότων που μπορεί να ασκήσουν επιρροή στη δικαστική κρίση. Η αίτηση αυτή είναι υψίστης πίστεως. Ο αιτητής έχει καθήκον να φέρει σε γνώση του Δικαστηρίου οποιαδήποτε γεγονότα που γνωρίζει, ή που με εύλογη επιμέλεια θα εγνώριζε, τα οποία μπορεί να είναι ευνοϊκά για τον απόντα διάδικο, ή μπορεί να ασκήσουν επιρροή στην κρίση του Δικαστηρίου.» Παράλειψη παρουσίασης ουσιαστικών γεγονότων ενώπιον του Δικαστηρίου στη μονομερή αίτηση θεωρείται ως είδος εξαπάτησης του Δικαστηρίου και το Δικαστήριο απαντά: «Δεν σας ακούω πλέον» και ακυρώνει τη διαταγή που έδωσε, χωρίς να εξετάσει την ουσία. Τα γεγονότα πρέπει να είναι ουσιώδη για την έκδοση του διατάγματος στη μονομερή αίτηση. Στην υπόθεση Brink´s Mat Ltd. v. Elcombe (C.A.),
(1988)1 W.L.R. 1350, η οποία υιοθετείται στην υπόθεση Στυλιανού, ο Δικαστής Ralph Gibson καταδεικνύει τη σοβαρότητα που προσδίδεται από τα Δικαστήρια στην πλήρη αποκάλυψη και προκαθορίζει την ευρύτητα της υποχρέωσης που αναλαμβάνει ένας αιτητής και τα σχετικά αναφέρονται στις σελ.1356-1357, τις οποίες δε θα διαβάσω. Οι ίδιες νομικές αρχές υιοθετούνται σε πολλές άλλες αποφάσεις και σε Αγγλικά συγγράμματα τα οποία δε θα αναφέρω στο παρόν στάδιο. Ομοίως, στην Κ. Κυρισάββα v. Χ. Κύζη, Π.Ε. 10781, ημερ. 12.9.01, λέχθηκαν στη σελ. 11 τα εξής: «Σύμφωνα με τη νομολογία, δεν είναι κάθε παράλειψη που οδηγεί σε ακύρωση διατάγματος που εκδόθηκε ex-parte. Το γεγονός που δεν αποκαλύφθηκε πρέπει να είναι ουσιώδους σημασίας, ώστε να δικαιολογείται η ακύρωση.» Έχω λάβει σοβαρά υπόψη μου τα όσα έχει αναφέρει ο κ. Παπαχρυσοστόμου στην αγόρευσή του για τις σχετικές παραλείψεις της Αιτήτριας και του επισημαίνω ότι τα έχω λάβει σοβαρά υπόψή μου και μάλιστα το γεγονός ότι η Αιτήτρια δεν αποκάλυψε ότι παίρνει £104 το μήνα ως επίδομα πολυτέκνου ή ότι πήρε £2.000 από το επίδομα πολυτέκνων για να αγοράσει αυτοκίνητο, ώστε να διακινεί τα ανήλικα παιδιά της στα φροντιστήρια. Τα έλαβα υπόψη μου και έπρεπε η Αιτήτρια να τα είχε αναφέρει στην ένορκη δήλωσή της. Ανέφερε όμως κάτι άλλο, το οποίο είναι προς τιμήν της, ότι δηλ. από το Φεβρουάριο - Μάρτιο του 2005 παίρνει επίδομα ανεργίας και θα το παίρνει για έξι μήνες, το οποίο ανέρχεται στο ποσό των £279. Ήδη πληρώθηκε για το μήνα Φεβρουάριο και το Μάρτιο, δηλ. μετά την καταχώριση της παρούσας αίτησης γεγονός που μπορούσε να το είχε αποκρύψει και όμως αντεξεταζόμενη το ανέφερε. Σύμφωνα με την παλαιά Δ.48
(4)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ο αιτητής είχε το βάρος της απόδειξης των αμφισβητούμενων γεγονότων με την προσαγωγή προφορικής μαρτυρίας. (Βλ. υπόθεση Louis Vuitton v. Δέρμοσακ Λτδ, ανωτέρω). Επίσης σύμφωνα με τη Δ.39
(1)το Δικαστήριο μπορεί, κατόπιν αιτήσεως οποιουδήποτε των διαδίκων, να διατάξει την παρουσία του καταθέτη για αντεξέταση. Περαιτέρω, η νέα διάταξη της Δ.48
(2)προβλέπει τα ακόλουθα: «
(2)Το Δικαστήριο ή Δικαστής, μετά από αίτηση ή προφορικό αίτημα, μπορεί, για καλό λόγο, να επιτρέψει την καταχώρηση συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων. Η ακρόαση αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ένορκες δηλώσεις τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται από τη Διαταγή 39 » Το βάρος απόδειξης των γεγονότων που στοιχειοθετούν την αίτηση, βρίσκεται και διατηρείται σ' όλο το στάδιο της διαδικασίας έκδοσης ή αναθεώρησης ενός διατάγματος στους ώμους του Αιτητή. Η διατήρηση του συντηρητικού διατάγματος εναπόκειται και στην απόδειξη των αμφισβητούμενων γεγονότων που καλείται ο Αιτητής να αποδείξει. Σε περίπτωση που ο Αιτητής παραλείψει να το πράξει, το Δικαστήριο πιθανόν να θεωρήσει τους ισχυρισμούς του Καθ΄ ου η Αίτηση ως αναληθείς και ενδεχόμενα να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Αιτητής απέκρυψε ουσιώδη γεγονότα. Επισημαίνεται ότι με τη νέα Δ.48
(4)διαφοροποιείται και η νομολογία που ίσχυε πριν από την τροποποίηση. Σίγουρα το βάρος της απόδειξης παραμένει στους ώμους του Αιτητή να πείσει το Δικαστήριο ότι πληρούνται οι τρεις προϋποθέσεις που προνοεί το άρθρο 32 και να προσφέρει την αναγκαία μαρτυρία αντιδιαστέλλοντάς την με τα όσα αναφέρονται στην ένσταση. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την καταχώριση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων μετά από άδεια του Δικαστηρίου ή την Αντεξέταση του ενόρκως δηλούντα στην ένσταση. Όπως έχει αναφερθεί και ανωτέρω, το Δικαστήριο στο παρόν στάδιο δεν επιλαμβάνεται ή αποφασίζει τα επίδικα θέματα στην ουσία της αίτησης ούτε και υπεισέρχεται σε θέματα αξιοπιστίας των μαρτύρων, ώστε να αποφασίσει την εγκυρότητα της μιας ή της άλλης εκδοχής. Αυτό θα γίνει κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας Αίτησης. (Βλ. σχετ. Μ. Νικόλα v. Μ. Κεφάλα
(1998)1 ΑΑΔ 1400). Το Δικαστήριο, και αν ακόμη αποφασίσει ότι υπήρξε απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων, έχει διακριτική ευχέρεια να ακυρώσει ή όχι το διάταγμα το οποίο εκδόθηκε ex-parte και επίσης να εκδώσει νέο διάταγμα. Η πιο πάνω αρχή συνάδει και με τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Τ. Μαυρομάτη v. A. Μιχαήλ, Εφ. αρ. 133, Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, ημερ. 20.4.01, στη σελ. 4, που αφορούσε έκδοση προσωρινού διατάγματος διατροφής και αναφέρονται τα κάτωθι: «Όμως στην παρούσα περίπτωση η εφαρμογή των νομικών αρχών μέσα στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης δεν φαίνεται να είναι δικαιολογημένη. Είναι ορθό ότι παρατηρήθηκαν μερικές αόριστες αναφορές και ισχυρισμοί που δεν ήταν επακριβώς ορθοί για διάφορα στοιχεία που σχετίζονται με την παρούσα διαδικασία. Όμως τα στοιχεία αυτά δεν πιστεύουμε ότι είναι ουσιώδη σε βαθμό που μπορούσαν να οδηγήσουν στην ακύρωση του προσωρινού διατάγματος. Η εφεσείουσα πρόβαλε μερικές θέσεις που πιθανό να αφήσουν μερικά κενά στην τεκμηρίωση τους. Όμως οι ελλείψεις αυτές δεν μπορούν να αποδοθούν σε εσκεμμένη πρόθεση και δεν πιστεύουμε ότι θα μπορούσαν να περιέλθουν σε γνώση της εφεσείουσας με την εξάσκηση εύλογης επιμέλειας.» Συνάδει επίσης με την κατάληξη του Δικαστηρίου στην υπόθεση Α. Γρηγορίου κ.α. v. Χρ. Στ. Χριστοφόρου κ.α.
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, στη σελ 266: «Τελικά το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια, παρ' όλη την απόδειξη ουσιαστικής μη αποκάλυψης που δικαιολογεί την άμεση ακύρωση του διατάγματος που εκδόθηκε στη μονομερή αίτηση, να διατάξει τη συνέχιση της ισχύος του ή να εκδώσει νέο διάταγμα με όρους.» Σύμφωνα με τον Καθ΄ ου η Αίτηση η Αιτήτρια δεν αποκάλυψε στο Δικαστήριο γεγονότα που ο ίδιος παραθέτει στη δική του ένορκη δήλωση και στα οποία αναφέρθηκε με λεπτομέρεια ο δικηγόρος του στην αγόρευσή του και τα οποία, όπως είπα, έλαβα σοβαρά υπόψη μου και μάλιστα τα σχολίασα ανωτέρω. Όπως προκύπτει από τη μαρτυρία και την αντεξέταση της Αιτήτριας και, όπως ανέφερα στην αρχή της απόφασής μου, η Αίτηση 189/04 καταχωρίστηκε στις 30/12/04, και στις 3/1/05 επιδόθηκε στον Καθ΄ ου η Αίτηση το προσωρινό διάταγμα ημερ. 31/12/
- Στις 5/1/05 η Αιτήτρια επέστρεψε στη συζυγική οικία στην οδό [ ]
- Συνεπώς όταν η Αιτήτρια καταχώρισε την παρούσα αίτηση στις 30/12/04, δηλαδή την 408/04 για την έκδοση του προσωρινού διατάγματος διατροφής και ορκιζόταν δε γνώριζε το αποτέλεσμα της αίτησης 189/04 ώστε να αναφερθεί σ΄ αυτήν στην ένορκή της δήλωση, παρά μόνο το γεγονός ότι ακυρώθηκε το διάταγμα αποκλειστικής χρήσης που εκδόθηκε στις 17/12/04 στην αίτηση 122/04, απόφαση την οποία μάλιστα επισύναψε αυτούσια με την ένορκή της δήλωση ως Τεκμήριο
- Ως εκ των ανωτέρω δεν υπήρχε απόκρυψη εκ μέρους της σχετικά με την αίτηση 189/
- Όμως έλαβα υπόψη μου το γεγονός ότι κατά την έκδοση του διατάγματος τα ανήλικα παιδιά και/ή η Αιτήτρια διέμεναν κάτω από την ίδια στέγη με τον Καθ΄ ου η Αίτηση, δηλαδή στην οδό [ ]
- Για την ασφαλιστική κάλυψη έχω ήδη αναφερθεί εν εκτάσει ανωτέρω και δεν θα ήθελα να επανέλθω. Το επίδομα πολυτέκνων το οποίο η Αίτητρια είχε παραλείψει να αναφέρει και το οποίο παραδέκτηκε ότι παίρνει, ήτοι £104 το μήνα και ότι πήρε και £2.000 για αγορά αυτοκινήτου, έπρεπε να το είχε αναφέρει στην ένορκή της δήλωση, όμως δεν το θεωρώ ουσιαστική παράλειψη για να ακυρώσω το προσωρινό διάταγμα διατροφής. Το λαμβάνω όμως υπόψη μου για τους σκοπούς της παρούσας απόφασής μου. Η Αιτήτρια όπως ανέφερα ανωτέρω, έχει αποκαλύψει ότι παίρνει £279 ως επίδομα ανεργίας και ότι το πήρε για το Φεβρουάριο και το Μάρτιο του 2005 και θα συνεχίσει να το παίρνει για έξι μήνες. Τώρα όσον αφορά τον προτιθέμενο ενοικιαστή που ανέφερε ο κ. Παπαχρυσοστόμου, ότι είναι έτοιμος να καταβάλλει για το κατάστημα της οδού Οδυσσέως ΛΚ 300, δεν θα το λάβω υπόψη μου, γιατί ο προτιθέμενος ενοικιαστής είναι, όπως ο Καθ΄ ου η Αίτηση ανέφερε αντεξεταζόμενος, η εταιρεία του. Εξάλλου, ως ανέφερε η Αιτήτρια, το εν λόγω κατάστημα χρειάζεται ένα σωρό επιδιορθώσεις για να είναι έτοιμο προς ενοικίαση λεφτά που η Αιτήτρια δε διαθέτει, στο παρόν στάδιο. Συνεπώς δε βρίσκω ότι η Αιτήτρια απέκρυψε τόσο σημαντικά γεγονότα που να οδηγούν στην ακύρωση του διατάγματος. Όσον αφορά την ιατρική περίθαλψη την οποία επισήμανε στο Δικαστήριο η Αιτήτρια, ανέφερε επανειλημμένα ότι το συμφέρον των ανηλίκων είναι να μη χάνουν χρόνο από το σχολείο τους για να πηγαίνουν στο Νοσοκομείο και δεν έχει προσκομισθεί οποιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους του Καθ΄ ου η Αίτηση ότι θα μπορούσε να διευθετηθούν αυτά τα ραντεβού απογεύματα. Από ό,τι γνωρίζω τα νοσοκομεία εργάζονται μέχρι η ώρα 2:30 μ.μ. εκτός Πέμπτης που δεν γνωρίζω αν διευθετούνται ραντεβού με ψυχολόγους και φυσιοθεραπευτές. Εξάλλου ο ίδιος ανέφερε ότι υπάρχει μεν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη η οποία όμως δεν καλύπτει έξοδα φυσιοθεραπείας, θεραπεία για δόντια, ορθοπεδικούς και ψυχολόγους. Επίσης λαμβάνω σοβαρά υπόψη μου τη δήλωση της Αιτήτριας ότι ψάχνει για δουλειά, οπότε δεν μπορεί να περιμένει για ώρες στο νοσοκομείο για τα ανήλικα, ούτε και τα ανήλικα πρέπει να χάνουν ώρες σχολείου. Προθυμία από τον Καθ΄ ου η Αίτηση για να παίρνει τα ανήλικα στο νοσοκομείο δεν αναφέρθηκε κατά την αντεξέτασή του, ούτε στην ένορκή του δήλωση που συνοδεύει την ένστασή του ανέφερε ότι είναι πρόθυμος να συνοδεύει τα ανήλικα στο νοσοκομείο. Λύση στο αναφυέν ζήτημα όπως έχει διαμορφωθεί, προσφέρουν τα νομολογηθέντα στην υπόθεση Α. Γρηγορίου, για την οποία έκανα αναφορά ανωτέρω καθώς επίσης και το άρθρο 32
(2)του Ν.14/60 στο οποίο αναφέρονται τα εξής: «32.
(2)Οποιοδήποτε παρεμπίπτον διάταγμα, που εκδόθηκε σύμφωνα με το εδάφιο
(1), δύναται να εκδοθεί υπό τέτοιους όρους και προϋποθέσεις όπως το δικαστήριο θωρεί δίκαιο και το δικαστήριο δύναται κατά οποιοδήποτε χρόνο, με απόδειξη εύλογης αιτίας, να ακυρώσει ή τροποποιήσει οποιοδήποτε τέτοιο διάταγμα» Θεωρώ, με βάση τα πιο πάνω, ότι καταδείχθηκε εύλογη αιτία γιατί το προσωρινό διάταγμα ημερ. 3/1/05 θα πρέπει να τροποποιηθεί. Προτού όμως προχωρήσω στο «Δια ταύτα», θα ήθελα να αναφερθώ στους ισχυρισμούς της Αιτήτριας στη μαρτυρία της για τα έξοδα των ανηλίκων κατά την αντεξέτασή της, στις υποβολές του κ. Παπαχρυσοστόμου και στο ποσό που το δικαστήριο θεωρεί εύλογο. Τα έξοδα τα οποία αναφέρει η Αιτήτρια αναφορικά με τη διατροφή των δύο ανήλικων παιδιών της, Χ. (16 ετών) και Μ. (12 ετών) είναι τα κάτωθι: Για Διατροφή ΛΚ 400, για ένδυση/υπόδυση ΛΚ 200, για ηλεκτρισμό και ύδρευση παραδέχτηκε ότι τα πληρώνει ο Καθ΄ ου η Αίτηση. Η Αιτήτρια όπως ανέλυσε κατά την αντεξέτασή της, για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη χρειάζεται £300 το μήνα, για Αναψυχή-Αθλητισμό ΛΚ 300, για ταξίδια/παραθερισμό/εκδρομές ΛΚ 90, αλλά όπως ανέφερε αντεξεταζόμενη δεν παίρνει τώρα τα ανήλικα, γιατί δεν έχει λεφτά. Για αγορά βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων ΛΚ 60, για ψυχαγωγία ΛΚ 60, για αγορά δώρων, για κοινωνικές υποχρεώσεις ΛΚ 60, για έξοδα μετακίνησης και συντήρηση αυτοκινήτου για τη μετακίνηση των ανηλίκων ΛΚ 150, γι΄ αυτά τα έξοδα δεν αντεξετάστηκε, για ιδιαίτερα μαθήματα αγγλικών και μαθηματικών ΛΚ 117 μηνιαίως. Αντεξεταζόμενη της υποβλήθηκαν τα κάτωθι ποσά από τον κο Παπαχρυσοστόμου. Για Διατροφή ΛΚ 200, ΛΚ 66 για ένδυση/υπόδυση, για ιατροφαρμακευτική περίθαλψη της υπεβλήθη να πηγαίνει νοσοκομείο, για βιβλία το ποσό των ΛΚ 18, για ψυχαγωγία ΛΚ 32, για αγορά δώρων ΛΚ 10 μόνο για το Μάριο. Για ιδιαίτερα της υπεβλήθη ότι πληρώνονται από τον Καθ΄ ου η Αίτηση, χωρίς να παρουσιαστεί οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο, ούτε τέτοιο επισυνάφθηκε στην ένορκη δήλωση του Καθ΄ ου η Αίτηση. Στα πρακτικά του Δικαστηρίου φαίνεται με λεπτομέρεια πως η Αιτήτρια ανέλυσε τα έξοδα των ανηλίκων όπως αυτά περιγράφονται και στην § 28 της ενόρκου δηλώσεώς της με κάποιες διορθώσεις και μειώσεις. Στο Δίκαιο της Απόδειξης του κ. Τάκη Ηλιάδη, Δ. στη σελ. 220 αναφέρονται τα κάτωθι σχετικά με την παράλειψη αντεξέτασης: «Η παράλειψη αντεξέτασης ενός μάρτυρα πάνω σε ουσιώδες μέρος ισοδυναμεί με αποδοχή της μαρτυρίας του και δε θα επιτραπεί στο διάδικο να αναφερθεί κατά τη διάρκεια της τελικής του αγόρευσης πάνω σε σημείο το οποίο παρέλειψε να αντεξετάσει, ούτε να δώσει εξηγήσεις για την παράλειψη να αντεξετάσει. (Phipson on Evidence 12th Edition para. 1593 σελ. 657)» Το Δικαστήριο θεωρεί ως εύλογο ποσό εξόδων για τα ανήλικα το συνολικό ποσό των £900 για σκοπούς προσωρινού διατάγματος. Αποδέχομαι επίσης ως εισόδημα του Καθ΄ ου η Αίτηση το ποσό των £1.000 το μήνα όπως ο ίδιος ο Καθ΄ ου η Αίτηση αντεξεταζόμενος παραδέχτηκε ήτοι ΛΚ 12.000 ετησίως. Για σκοπούς επίσης του προσωρινού διατάγματος αποδέχομαι ότι η Αιτήτρια έχει έσοδα ανερχόμενα σε ΛΚ 383 (ήτοι £104 επίδομα πολυτέκνων και £279 ανεργιακό). Συνεπώς πολλαπλασιάζοντας το εισόδημα του Καθ΄ ου η Αίτηση με τα έξοδα των ανηλίκων δια του συνόλου των εισοδημάτων των διαδίκων ήτοι [(1000 Χ 900) δια (1000 + 383) = £650] βγαίνει ένα ποσό της τάξης των ΛΚ 600 περίπου ως εύλογο ποσό για την διατροφή των δύο ανήλικων τέκνων των διαδίκων τουλάχιστο με τα δεδομένα της μονομερούς αιτήσεως και της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε ενώπιόν μου κατά την ακρόαση. Φαίνεται τόσο από το περιεχόμενο των ενόρκων δηλώσεων όσο και τη μαρτυρία των διαδίκων ότι αναφορικά με την εισοδηματική τους ικανότητα υπάρχει εκ διαμέτρου αντίθετη αντίληψη. Επ' αυτού ο κ. Αρτεμίδης, Δ., όπως ήταν τότε, στην υπόθεση Μαρκουλλίδης v. Μαρκουλλίδης
(1998)1 ΑΑΔ, στη σελ. 1386, σελ. 1390 αναφέρει ότι: «στη διαδικασία εκδίκασης αίτησης για διατροφή είναι ευθύνη του υπόχρεου να προβεί σε πλήρη και αληθή αποκάλυψη των οικονομικών του πόρων και δυνατοτήτων, ώστε να καθοριστεί η υποχρέωσή του σύμφωνα με το νόμο». Επειδή δεν προτίθεμαι να κάνω ευρήματα πάνω σ' αυτό το θέμα στο παρόν στάδιο, απλά αναφέρω ότι οι διάδικοι δεν ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστικοί επ' αυτού. Επιπρόσθετα δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι τα ανήλικα διαμένουν στην οδό [ ] 30, δηλαδή στην οικογενειακή στέγη όπου διαμένει και ο Καθ΄ ου η Αίτηση. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση διατείνεται ότι τα ποσά για τη διατροφή, είναι υπερβολικά, και το ποσό των £300 είναι αρκετό για τη διατροφή, ενώ με την αίτησή της η Αιτήτρια ζητούσε £2.170. Ο δικηγόρος της όμως κατά την αγόρευσή του ζήτησε μόνο ΛΚ 800 ως προσωρινό διάταγμα διατροφής. Το Δικαστήριο έχοντας κατά νουν τα όσα ειπώθηκαν στη σελ .1389 στην υπόθεση Μαρκουλίδης, ότι δηλ. δεν αναμένεται να αποδειχτούν με αυστηρότητα όλα τα κονδύλια που αφορούν τη συντήρηση των παιδιών, εξέδωσε διάταγμα λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες ζωής των ανηλίκων σε συνάρτηση με το εύλογο των εξόδων που απαιτούνται για την επιβίωσή τους. Ως εκ των ως άνω εκδίδεται διάταγμα με το οποίο τροποποιείται το προσωρινό διάταγμα ημερ. 3/1/05, ούτως ώστε ο Καθ΄ ου η Αίτηση να καταβάλλει στην Αιτήτρια το ποσό των ΛΚ 600 το μήνα για διατροφή των ανήλικων τέκνων του Χ. και Μ. από την ημερομηνία καταχώρισης της Αίτησης. Όσον αφορά τα έξοδα, τα οποία ο μεν δικηγόρος της Αιτήτριας ζήτησε, ο δε δικηγόρος του Καθ΄ ου η Αίτηση ούτε καν αναφέρθηκε σ΄ αυτά, θα ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης. (Χρ. Δημητρίου) Δικαστής Οικογενειακού Δικαστηρίου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο