Yanina Kovalenko ν. Steven Michael Edward Harrison, Αρ. Αίτησης: 16/06, 22.12.2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODPAF:2006:4 ΣΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Δικαιοδοσία Γονικής Μέριμνας ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ" Αθανασίου-Σιαμτάνη, Δ. Αρ. Αίτησης: 16/06 Μεταξύ: Yanina Kovalenko, από τη Ρωσία Αιτήτριας - και - Steven Michael Edward Harrison, από την Αγγλία Καθ΄ ου η Αίτηση -------------------------------------- Μονομερής Αίτηση για Προσωρινό Διάταγμα, ημερομηνίας 13.9.2006 Ημερομηνία: 22.12.2006 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια : κ. Αργεντούλα Ιωάννου Για Καθ΄ ου η Αίτηση: κ. Αντρέας Μάγος Διάδικοι παρόντες ------------------------------------------ Α Π Ο Φ Α Σ Η Η έντονη διεκδίκηση του ανήλικου Vladeslav και από τους δυο γονείς διατάραξε τη σταθερότητα των συνθηκών διαβίωσης του παιδιού που σε σύντομο χρονικό διάστημα μεταφέρθηκε από το ένα οικογενειακό περιβάλλον στο άλλο μετά από διαδικασίες που έλαβαν χώρα ύστερα από διαβήματα των δυο γονέων. Αποτελεί αναντίλεκτο γεγονός ότι ο ανήλικος Vladeslav επέστρεψε στην Κύπρο μετά από απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αγγλίας (Family Division) στην αίτηση που έγινε από τη μητέρα κατ΄ επίκληση της Διεθνούς Σύμβασης της Χάγης για την Απαγωγή Παιδιών. Ο πατέρας του παιδιού την 1.12.2005 εξασφάλισε στα πλαίσια της αίτησης 123/05 μονομερώς, διάταγμα με το οποίο του παραχωρείτο προσωρινά η άσκηση της γονικής μέριμνας του ανήλικου, προκειμένου να το μεταφέρει στην Αγγλία για σκοπούς επείγουσας εξέτασης εγκεφάλου (brain-scan). Ενώ το προσωρινό διάταγμα ήταν ορισμένο για ακρόαση στις 31.3.2006, ο Καθ΄ ου η Αίτηση απέσυρε την αίτηση, καθώς μέχρι την ημέρα της ακρόασης δεν υπήρχε επαρκής ιατρική μαρτυρία για να υποστηριχθεί. Ως εκ τούτου το προσωρινό διάταγμα ακυρώθηκε. Παρά την ακύρωση του διατάγματος, ο Καθ΄ ου η Αίτηση παρέμεινε στην Αγγλία για να συνεχίσει και να ολοκληρώσει όπως ισχυρίστηκε τις αναγκαίες ιατρικές εξετάσεις για τη διαπίστωση της κατάστασης της υγείας του παιδιού. Η παραμονή του στην Αγγλία με το παιδί οδήγησε τη μητέρα στην αναζήτηση του παιδιού της με δικαστικά μέτρα με αποτέλεσμα να πετύχει την επιστροφή του στην Κύπρο. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αγγλίας στις 3.7.2006 εξέδωσε διάταγμα επιστροφής με τη σύμφωνη γνώμη και την παράλληλη ανάληψη υποχρεώσεων και από τις δυο πλευρές. Το παιδί όπως ορίζετο στο διάταγμα θα επέστρεφε στην Κύπρο όχι αργότερα από τις 31.7.
- Αυτό δεν έγινε με αποτέλεσμα, η μητέρα να προχωρήσει σε νέα διαβήματα για διασφάλιση της επιστροφής. Η νέα αίτηση είχε και πάλι επιτυχή έκβαση. Το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε αίτηση παραλαβής του ανήλικου. Εξέδωσε διάταγμα με το οποίο διατάσσετο ο Καθ΄ ου η Αίτηση να παραδώσει το παιδί στη δικηγόρο της Αιτήτριας μέχρι την επόμενη το μεσημέρι. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση καταχώρησε αυθημερόν έφεση η οποία αφού εκδικάστηκε την επόμενη μέρα απορρίφθηκε. Το παιδί τελικά επέστρεψε στην Κύπρο και παραδόθηκε στις 6.9.2006 στη μητέρα του από τη δικηγόρο της Αιτήτριας, η οποία εξουσιοδοτείτο στο διάταγμα να μεταφέρει και να παραδώσει το παιδί. Λίγες μέρες μετά την άφιξη του παιδιού στην Κύπρο και ενώ το παιδί βρίσκεται στη φύλαξη πλέον εκ των πραγμάτων της μητέρας, το Δικαστήριο βρέθηκε αντιμέτωπο με δυο πανομοιότυπες αιτήσεις. Και οι δυο γονείς αποτάθηκαν μονομερώς την ίδια μέρα για εξασφάλιση της προσωρινής φύλαξης του παιδιού. Θεώρησα σωστό ενόψει της παραπάνω εξέλιξης να μην εκδώσω μονομερώς οποιοδήποτε διάταγμα, να ενημερώσω τους διάδικους για τις συγκρουόμενες αιτήσεις και να δώσω οδηγίες να καταχωρηθεί ένσταση σε έκαστη των αιτήσεων. Επίσης έκρινα πως θα ήταν ορθό να προχωρήσει η εκδίκαση της αίτησης η οποία επροηγείτο ως καταχωρηθείσα ενωρίτερα. Γι΄ αυτό και η ακρόαση της παρούσας αίτησης. Παραθέτω αυτούσια τα αιτήματα της Αιτήτριας: "Α. Προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να αναθέτει στην Αιτήτρια την αποκλειστική φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια του ανήλικου παιδιού της Vladeslav Harrison μέχρι εκδίκασης της αίτησης με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο και/ή μέχρι νεότερης διαταγής του Δικαστηρίου. Διαζευκτικά: Β. Διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να ρυθμίζει και/ή καθορίζει ως τόπο διαμονής του ανήλικου Vladeslav Harrison τον τόπο διαμονής της Αιτήτριας στην Πάφο και επιπρόσθετα να αναθέτει την ανατροφή και επίβλεψη του ανήλικου Vladeslav Harrison στην Αιτήτρια μητέρα του. Γ. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να εμποδίζει τον Καθ΄ ου η Αίτηση ή οποιοδήποτε πρόσωπο ενεργεί εκ μέρους αυτού ή για λογαριασμό αυτού ή με αίτηση αυτού, να μετακινήσει τον ανήλικο Vladeslav Harrison 16 μηνών εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου και/ή οποιουδήποτε Δικαστηρίου της Κυπριακής Δημοκρατίας και να τοποθετηθεί το όνομα του αναφερθέντος ανηλίκου στο STOP-LIST όλων των λιμένων και αερολιμένων της Κυπριακής Δημοκρατίας.» Με τη σύμφωνη γνώμη και των δυο διαδίκων εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο το όνομα του ανηλίκου θα τοποθετηθεί στο STOP-LIST. Όμως όσον αφορά την προσωρινή φύλαξη επέμεναν και οι δυο πλευρές, γι΄ αυτό και η υπόθεση προχώρησε σε ακρόαση. Τη μονομερή αίτηση της μητέρας συνοδεύει λεπτομερής ένορκη δήλωση, οι ισχυρισμοί της οποίας εκτίθενται σε 54 παραγράφους. Θα προσπαθήσω να εκθέσω όσο το δυνατό συνοπτικά τα ουσιαστικά γεγονότα. Κατ΄ αρχήν η μητέρα περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο βρέθηκε στην Κύπρο, το γάμο της με τον Καθ΄ ου η Αίτηση και τη μεταξύ τους σχέση μετά την τέλεση του γάμου και τη γέννηση του παιδιού τους. Όπως ισχυρίζεται, ο Καθ΄ ού η Αίτηση εξελίχθηκε σε βίαιο άνθρωπο, ζηλότυπο, την ύβριζε και την κτυπούσε, ακόμα και όταν αυτή ήταν έγκυος. Τη μεταχειριζόταν ως αντικείμενο απαγορεύοντας της να επισκέπτεται τις φίλες της ακόμα και τους γείτονες. Μετά τη γέννηση του παιδιού τους, επειδή ο ίδιος ανησυχούσε ότι εκείνη μπορούσε να φύγει με το παιδί, αρνείτο να εγγράψουν το παιδί στην Επαρχιακή Διοίκηση. Άρχισε δε να την απειλεί ότι θα της έπαιρνε το παιδί τόσο αυτός όσο και η μητέρα του, οι οποίοι είχαν πολλές διασυνδέσεις με χρήματα. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση, όπως περαιτέρω προέβαλε, αδιαφορούσε, έβγαινε τη νύχτα, ερχόταν μεθυσμένος. Απειλούσε ότι θα τη σκοτώσει. Τον Ιούνιο του 2005 την κτύπησε χωρίς λόγο. Η ίδια κατάγγειλε το επεισόδιο στην Αστυνομία, καθώς και τις απειλές. Εναντίον του εκκρεμεί η εν λόγω καταγγελία. Όπως περαιτέρω λέγει, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι για περίπου δυο βδομάδες. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση εν τω μεταξύ εξασφάλισε προσωρινό διάταγμα για τη φύλαξη του παιδιού ώστε να την εξαναγκάσει να γυρίσει κοντά του. Στη συνέχεια εξαναγκάστηκε να επιστρέψει αφού της υποσχέθηκε ότι δεν θα την ξανακτυπήσει. Κατά το Σεπτέμβριο του 2005 ο Καθ΄ ου η Αίτηση είχε δυστύχημα που τον εξανάγκασε να παραμείνει στην κλινική για δυο βδομάδες. Ενώ αυτή τον επισκεπτόταν αυτός συνέχιζε να τη βρίζει και να την απειλεί και της απαγόρευε να πηγαίνει οπουδήποτε. Στις 25.10.2005, όπως ισχυρίζεται, σημειώθηκε ένα σοβαρό περιστατικό. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση την κτύπησε γιατί η ίδια πήγε επίσκεψη στους γείτονες. Πήγε στους γείτονες για βοήθεια. Όταν γύρισε ο Καθ΄ ου την κλείδωσε έξω κρατώντας μέσα στο σπίτι το παιδί της. Τότε εξαναγκάστηκε να φύγει και να βρει καταφύγιο στη Λεμεσό στο Καταφύγιο Θυμάτων Σεξουαλικής Βίας και Εκμετάλλευσης το οποίο διατηρεί η εκκλησία υπό την προστασία κάποιου ιερέα, του πατέρα Σάββα. Στις 30.10.2005 επέστρεψε στο σπίτι με τον πατέρα Σάββα και την Αστυνομία για να πάρει τα έγγραφα της. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση αρνήθηκε να της δώσει το παιδί και τα έγγραφά της. Ισχυρίστηκε πως ο Καθ΄ ου τα κατέστρεψε γι΄ αυτό και η Αστυνομία δεν κατόρθωσε να τα βρει. Ζήτησε παρέμβαση του Γραφείου Ευημερίας για να δει το παιδί της όμως ο Καθ΄ ου η Αίτηση αρνήθηκε να της το παραδώσει. Το παιδί ήταν τότε μόλις 8 μηνών. Μόλις πάρει τη φύλαξη του παιδιού της θα έχει την υλική και ηθική στήριξη της Εκκλησίας. Ακολούθως ισχυρίζεται πως παρ΄ όλες τις προσπάθειες του Γραφείου Ευημερίας και του πατέρα Σάββα ο Καθ΄ ου η Αίτηση δεν της επέτρεψε να δει το παιδί της, παρά το γεγονός ότι είχε διευθετηθεί ήδη συνάντηση στο Γραφείο Ευημερίας. Πιστεύει αλλά και ισχυρίζεται πως και ο ίδιος ο Καθ΄ ου τη διαβεβαίωσε ότι πάσχει από σοβαρή ασθένεια η οποία πιθανόν να σχετίζεται με τα νεύρα του και η οποία τον καθισιά ανίκανο να φροντίζει το παιδί. Αναφέρει ακόμα ότι από το ατύχημα φορά μεταλλική φόρμα σε όλο του το σώμα λόγω των καταγμάτων που υπέστη και θα τη φορεί για 4 περίπου μήνες και δεν είναι σε θέση να φροντίζει ο ίδιος το παιδί. Προβάλλει ακόμα ότι πολλές φορές ο ίδιος και η μητέρα του την απείλησαν ότι θα της πάρουν το παιδί αλλά και ότι γι΄ αυτό την κατηγόρησαν ψευδώς στο Γραφείο Ευημερίας ότι κακοποιούσε το παιδί. Αναφέρει στη συνέχεια ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση μετέφερε το παιδί στην Αγγλία αφού εξασφάλισε προσωρινό διάταγμα γονικής μέριμνας για λόγους επείγουσας εξέτασης του εγκεφάλου του παιδιού. Ότι την πληροφόρησε σε τηλεφωνικές συνομιλίες για το γεγονός αυτό και ότι την απειλούσε ότι αν δεν επέστρεφε κοντά του δεν επρόκειτο να επιστρέψει το παιδί. Αφού εξιστορεί το ιστορικό εξασφάλισης του προσωρινού διατάγματος από τον Καθ΄ ου, υποστηρίζει ότι ο Καθ΄ ου παραπλάνησε το Δικαστήριο προσπαθώντας να απομακρύνει το παιδί από την ίδια. Αυτό προκύπτει και από το γεγονός ότι μέχρι τις 22.3.2006 ο Καθ΄ ου η Αίτηση με βάση πιστοποιητικό Νοσοκομείου στην Αγγλία, το οποίο παρουσίασε και στο Δικαστήριο δεν είχε διενεργήσει καμιά εξέταση εγκεφάλου (επισύναψε προς τούτο δυο δυσανάγνωστα ιατρικά πιστοποιητικά). Το πρώτο πιστοποιητικό για την απόδειξη ότι δεν είχε διενεργήσει την εξέταση, το δεύτερο για απόδειξη ότι ο Καθ΄ ου υποφέρει από σοβαρό τραυματισμό). Συνεχίζει λέγοντας πως πιστεύει πως λόγω των προβλημάτων υγείας του Καθ΄ ού το παιδί κατά τη παραμονή του στην Αγγλία δεν το φρόντιζε αυτός αλλά ο πατέρας του. Ακολούθως η Αιτήτρια προβαίνει σε μια αναλυτική παράθεση των διαδικασιών στις οποίες προχώρησε για να φέρει το παιδί της στην Κύπρο και στα διαδραματισθέντα στο αεροδρόμιο κατά την αναχώρηση της δικηγόρου της με το παιδί. Επίσης λέγει ότι από τη στιγμή που το παρέλαβε πληροφόρησε το Γραφείο Ευημερίας ότι είχε τη φύλαξή του. Μετά δε την επιστροφή του παιδιού στην Κύπρο το έχει πάρει σε παιδίατρο για να διαπιστώσει την κατάσταση της υγείας του και ότι ο παιδίατρος την παρέπεμψε σε παιδονευρολόγο ώστε να διαγνωσθεί πιθανό πρόβλημα που παρουσιάζεται στην ομαλή ανάπτυξη του παιδιού. Αναφέρει περαιτέρω ότι ο Καθ΄ ού παρόλο που κρατούσε το ανήλικο βρέφος για 10 σχεδόν μήνες στην Αγγλία με τη δικαιολογία ότι χρειαζόταν εξέταση εγκεφάλου (brain-scan) μέχρι σήμερα δεν το έχει πράξει με ενδεχόμενες συνέπειες στην υγεία αυτού. Ισχυρίζεται ακόμα ότι έχει πληροφορηθεί από τη δικηγόρο της ότι ο Καθ΄ ου την παρακολουθούσε στο αεροδρόμιο και στην προσπάθεια της Αστυνομίας να του απαγορεύσει να ταξιδεύσει ο Καθ΄ ου υπέστη κρίση επιληψίας και χρειάστηκε νοσηλεία σε Νοσοκομείο. Πιστεύει πως η κατάσταση της υγείας του δεν επιτρέπει στον Καθ΄ ου να έχει τη φύλαξη του παιδιού. Από δε την επιστροφή του στην Κύπρο την απειλεί ότι θα το πάρει με τη βία στην Αγγλία και θα το εξαφανίσει. Ακόμη ότι ο στόχος του είναι να την αποστερεί από το παιδί σε μια ηλικία που την έχει απόλυτη ανάγκη. Η θέση της είναι πως θα πρέπει να εκδοθεί άμεσα το διάταγμα που να της αναθέτει την προσωρινή φύλαξη και ότι, εκτός αν εκδοθεί το απαιτούμενο διάταγμα, ο Καθ΄ ου θα συνεχίζει να την αποστερεί από το παιδί με καταστροφικές συνέπειες για το ίδιο το παιδί. Όπως περαιτέρω αναφέρει εργάζεται ως υπάλληλος στο τμήμα υποδοχής του ξενοδοχείου Paphiana στην Πάφο και έχει ενοικιάσει ξεχωριστό διαμέρισμα δυο υπνοδωματίων στην Πάφο για να έχει μαζί της το παιδί της. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της το ανήλικο βρίσκεται σε κίνδυνο αφού ο σύζυγος της είναι βίαιος και αλκοολικός, γι΄ αυτό είναι προς το συμφέρον του παιδιού το Δικαστήριο να εκδώσει το προσωρινό διάταγμα. Η αίτηση αντίκρισε τη σφοδρότατη ένσταση του Καθ΄ ου η Αίτηση ο οποίος με ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως έδωσε τη δική του εκδοχή. Σε τρεις ένορκες δηλώσεις, μια του ιδίου, μια της μητέρας του και μια του κηπουρού τους John Garbutt, προβάλλεται μια εντελώς διαφορετική Οι λόγοι ένστασης έχουν ως ακολούθως, παρατίθενται δε αυτούσιοι: "Η Αιτήτρια παρέλειψε ν΄ αναφέρει στην ένορκη δήλωση της: α. Τον τόπο διαμονής της στην Πάφο ενώ είχε υποχρέωση να το αποκαλύψει. β. Ότι έκανε απόπειρα αυτοκτονίας στις 16.5.
- γ. Ότι ενώ συζούσε με τον Καθ΄ ού η Αίτηση στη συζυγική κατοικία απουσίαζε αδικαιολόγητα για πολλές μέρες. δ. Ότι επανειλημμένως προέβηκε σε ψευδή καταγγελία στην Αστυνομία με αποτέλεσμα η συζυγική μας κατοικία να δεχτεί εφόδους από κλιμάκια της Αστυνομίας. ε. Ότι επιδείκνυε έλλειψη ενδιαφέροντος προς το πρόσωπο του Καθ΄ ού η Αίτηση ενώ αυτός βρισκόταν κλινήρης σε νοσοκομείο της Πάφου κατόπιν σοβαρού τροχαίου ατυχήματος. στ. Ότι κτυπούσε τον Καθ΄ ού η Αίτηση ενώ βρισκόταν σε ευάλωτη κατάσταση κατόπιν σοβαρού τροχαίου ατυχήματος. ζ. Ότι ενώ είχε συμφωνηθεί μεταξύ των δικηγόρων των διαδίκων στην Αγγλία όπως ο Καθ΄ ού η Αίτηση μαζί με την Κύπρια δικηγόρο της Αιτήτριας μεταβεί στην Κύπρο με το ανήλικο τέκνο του, αυτός παρεμποδίστηκε παράνομα και αδικαιολόγητα. η. Ότι ενώ βρισκόταν το ανήλικο τέκνο των διαδίκων υπό την φροντίδα του Καθ΄ ού η Αίτηση στην Αγγλία, ο ίδιος ήταν σε συνεχή επικοινωνία με τους δικηγόρους της Αιτήτριας στην Αγγλία καθώς επίσης και με το Τμήμα Κοινωνικής Ευημερίας και άλλα Γραφεία που ασχολούνται με την ευημερία των παιδιών με ειδικές ανάγκες. θ. Ότι η Ρωσία δεν εντάσσεται εντός των χωρών που έχουν επικυρώσει την Διεθνή Σύμβαση της Χάγης για την Διεθνή απαγωγή Ανηλίκων Παιδιών." Θα παραθέσω στη συνέχεια, συνοπτικά, τους βασικότερους ισχυρισμούς των ενόρκων δηλώσεων που υποστηρίζουν την ένστασή του. Στην ένορκο δήλωση του John Garbutt γίνεται αναφορά στο περιστατικό της 25.10.
- Κατά τη δική του εκδοχή είναι η Αιτήτρια που κτυπούσε τον Καθ΄ ου η Αίτηση σε διάφορα σημεία του σώματος, ενώ αυτός φορούσε ακόμα τη μεταλλική φόρμα, αφού είχε εμπλακεί σε σοβαρό τροχαίο ατύχημα (με αποτέλεσμα να υποστεί κατάγματα στο λαιμό και στη σπονδυλική στήλη) και ενώ κρατούσε στην αγκαλιά του το παιδί και ήταν ελαφρώς σκυφτός σαν να προσπαθούσε να το προστατέψει. Ότι η Αιτήτρια δεν είχε γρατσουνιές, αλλά μόλις αντιλήφθηκε τη μητέρα του Καθ΄ ου η Αίτηση να φθάνει στην κατοικία, έτρεξε στο δωμάτιό της και εξήλθε μετά από 1 - 2 λεπτά με γρατσουνιές. Προσπαθούσε δε να ξαναεπιτεθεί στον Steven. Η παραπάνω επίθεση της Αιτήτριας στον Καθ΄ ου αναφέρεται εκτενώς και στην ένορκο δήλωση της κ. Harrison. H κ. Harrisson επιπρόσθετα αναφέρει ότι μετά το εν λόγω επεισόδιο η Αιτήτρια εξαφανίστηκε από το σπίτι. Επίσης Ότι της τηλεφώνησε ο υιός της ο οποίος της ανέφερε πως διεξαγόταν έρευνα στο σπίτι του από την Αστυνομία και ότι με την αστυνομία προσήλθε η Αιτήτρια και ένας ιερέας της Ρωσικής εκκλησίας. Ακόμα αναφέρεται στην απόπειρα αυτοκτονίας της Αιτήτριας κατά τις 16.5.2004 μετά από υπερβολική δόση χαπιών. Επισύναψε ιατρικό πιστοποιητικό του τμήματος Καρδιολογίας του Γενικού Νοσοκομείου Πάφου, το οποίο αναφέρει έφυγε η Αιτήτρια, αντίθετα από τις ιατρικές συμβουλές. Αναφέρεται ακόμη στη μετάβαση του υιού της με το παιδί στην Αγγλία για ιατρικούς σκοπούς και ότι ο υιός της την ενημέρωνε για την πρόοδο των ιατρικών εξετάσεων, ως επίσης και το Δικαστήριο. Επίσης περιγράφει τη διαδικασία επιστροφής του παιδιού στην Κύπρο. Ότι το παιδί παραλήφθηκε από δύο αστυνομικούς, μεταφέρθηκε στο αεροδρόμιο. Ακόμα ότι παρόλο που είχε συμφωνηθεί μεταξύ των δικηγόρων του υιού της και των δικηγόρων της Αιτήτριας ότι εάν επιθυμούσε να ταξιδεύσει ο υιός της με το παιδί θα μπορούσε να το πράξει ενημερώνοντας τους δικηγόρους της, εντούτοις δεν του επιτράπηκε. Αρνήθηκε ακόμα ότι επικρατούσε εχθρικό κλίμα στο αεροδρόμιο μεταξύ αυτής και της Αιτήτριας. Πιο κάτω αρνείται κατηγορηματικά τα όσα της καταλογίζει η Αιτήτρια για απειλές και υποστηρίζει ότι η Αιτήτρια έφθασε στο αεροδρόμιο τη συνοδεία πέντε προσώπων ένας εκ των οποίων εκπροσωπούσε, όπως ισχυρίστηκε η Αιτήτρια, το Γραφείο Ευημερίας του Καταφυγίου Θυμάτων Σεξουαλικής Βίας και Εκμετάλλευσης. Σημαντική επίσης είναι η εκδοχή του ιδίου του Καθ΄ ού η Αίτηση ο οποίος στη δική του ένορκη δήλωση απέρριψε τους πλείστους ισχυρισμούς της Αιτήτριας ως αναληθείς, ανυπόστατους και αβάσιμους. Υποστήριξε ότι ουδέποτε άσκησε βία καθ΄ οιονδήποτε τρόπο στην Αιτήτρια, ούτε ποτέ της απαγόρευσε να επισκέπτεται τους φίλους ή τους γείτονες. Ανέφερε πως είναι η ίδια που ήταν επιθετική απέναντι του και ότι σε μερικές περιπτώσεις άσκησε βία πάνω του, ακόμα και όταν βρισκόταν σε ευάλωτη κατάσταση συνεπεία του τροχαίου ατυχήματος που είχε. Ότι η Αιτήτρια σε συνεχή βάση καλούσε την Αστυνομία και έκανε ψευδείς καταγγελίες εναντίον του. Ότι οι καταγγελίες αυτές μέχρι σήμερα δεν αποδείχθηκαν, ούτε και έχει καταδικαστεί για οποιοδήποτε ποινικό αδίκημα. Ότι ενώ ο ίδιος ήταν κλινήρης επιχείρησε να καταχωρήσει εγγραφή του ανηλίκου χωρίς τη συγκατάθεσή του με σκοπό να περάσει τις αρχές και να φύγει. Αναφέρει ακόμα ότι η Αιτήτρια στο παρελθόν προσπάθησε ν΄ αυτοκτονήσει παίρνοντας μεγάλη ποσότητα χαπιών. Ακόμα ότι δεν ενδιαφερόταν για το παιδί της και ότι εκείνος πάντοτε ήταν στο πλευρό της καθώς και στο ανήλικο. Ενώ εκείνη ήταν απόμακρη στο ανήλικο. Περαιτέρω λέγει πως η Αιτήτρια εξαφανιζόταν για αρκετές μέρες από το σπίτι χωρίς να τον ειδοποιήσει με αποτέλεσμα μια φορά να καταχωρήσει αίτηση για ελλείποντα πρόσωπα. Αρνήθηκε πως εξασφάλισε τη φύλαξη του παιδιού για να εξαναγκάσει την Αιτήτρια να επιστρέψει. Παραδέχθηκε πως ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα, ότι φορούσε για κάποια περίοδο μεταλλική φόρμα και ότι η Αιτήτρια ουδέποτε επέδειξε ενδιαφέρον προς εκείνον. Όπως λέει, όταν βρισκόταν στο Νοσοκομείο η Αιτήτρια τον επισκέφθηκε μόνο δυο φορές για να πάρει χρήματα. Στην παράγραφο 17 της ενόρκου δηλώσεως του δίδει τη δική του εκδοχή για το επεισόδιο της 25.10.
- Αναφέρει ότι η Αιτήτρια ενώ το παιδί παρουσίαζε πυρετό και συμπτώματα γρίπης επέμενε να το πάρει για περίπατο. Εκείνος της εξήγησε ότι το ανήλικο δεν έπρεπε να βγει. Ότι αυτή τότε του επιτέθηκε και τον κτυπούσε σε διάφορα μέρη του σώματος ενώ αυτός φορούσε μεταλλική φόρμα και ενώ κρατούσε το παιδί αγκαλιάζοντας το και προσπαθώντας να το προστατεύσει. Ότι η Αιτήτρια εκείνη τη στιγμή είχε ξεφύγει από τα λογικά της. Αναφέρεται επίσης στην επίσκεψη της Αστυνομίας, του ιερέα και της ίδιας και της έρευνας που διεξήχθη στο σπίτι του μετά που η ίδια έφυγε από το σπίτι. Ακόμα ότι ποτέ ο ίδιος δεν εμπόδισε την Αιτήτρια να δει το παιδί και ότι όταν μετέβησαν στον Αστυνομικό Σταθμό μετά την έρευνα, η Αιτήτρια κρατούσε το παιδί. Ότι ακόμα ουδέποτε χρειάστηκε η άμεση επέμβαση οποιουδήποτε οργανισμού για να δει η Αιτήτρια το παιδί, όπως είναι ο ισχυρισμός της ίδιας. Παραδέχθηκε ότι πάσχει από σοβαρή ασθένεια αλλά αυτή, όπως είπε, δεν έχει καμιά σχέση με τα νεύρα του. Ούτε και του στερεί τη δυνατότητα να φροντίζει το παιδί του. Επίσης αρνήθηκε πως δε μπορούσε να φροντίζει το παιδί όταν φορούσε μεταλλική φόρμα. Στη συνέχεια αναφέρεται στις συνθήκες υπό τις οποίες εξασφάλισε το προσωρινό διάταγμα και παραδέχεται ότι αυτό αποσύρθηκε ελλείψει ιατρικής μαρτυρίας μέχρι εκείνη τη στιγμή. Όμως ισχυρίζεται ότι από την άφιξη του στην Αγγλία ξεκίνησε να επισκέπτεται τους γιατρούς. Όπως ισχυρίζεται το Ν.Η.S. στην Αγγλία λειτουργεί με παραπομπές και συνεχίζει ότι το παιδί δεν υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου (brain-scan) αλλά ήταν ορισμένο να υποβληθεί στην εν λόγω εξέταση στις 15.9.
- Παρά δε το ραντεβού ότι η Αιτήτρια αγνόησε την εξέταση και τις προτροπές των ιατρών και το έφερε πίσω στην Κύπρο. Προς τούτο επισύναψε επιστολή των θεραπόντων ιατρών. Ακόμα υποστηρίζει πως παρά τη συμφωνία με τους δικηγόρους της Αιτήτριας να ταξιδέψει με το παιδί του, δεν του επιτράπηκε να ταξιδεύσει και του κατακρατείτο το διαβατήριο του. Υποστηρίζει πως η κατάσταση της υγείας του, του επιτρέπει να φροντίζει το παιδί του. Υποβάλλει πως είναι η Αιτήτρια που δεν είναι σε θέση να φροντίζει το ανήλικο, καθώς το ανήλικο είναι συναισθηματικά δεμένο μαζί του, και στο παρόν στάδιο διατρέχει κίνδυνο, αφού η Αιτήτρια δεν έχει εκπαιδευτεί κατάλληλα, λαμβανομένου υπόψη ότι το παιδί υποφέρει από σοβαρά προβλήματα υγείας και χρειάζεται φροντίδα ειδικών. Ο ίδιος, όπως λέει, έχει λάβει ειδική εκπαίδευση από τις υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. (Προς τούτο επισύναψε έγγραφο ημερομηνίας 25.8.2008 αρχική αξιολόγηση κατάστασης του μικρού Vladeslav "Assessment for Vladislav Harrison" που ετοιμάστηκε μετά από επίσκεψη λειτουργού κάποιου τμήματος πιθανόν ανάλογου με το Γραφείο Ευημερίας, στην Αγγλία. Τέλος ο Καθ΄ ου απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας ότι εργάζεται στο ξενοδοχείο Paphiana Hotel και λέει πως αυτή δεν είναι σε θέση να φροντίζει το παιδί σε καθημερινή βάση. Γι΄ αυτό και καλεί το Δικαστήριο να απορρίψει την Αίτησή της. Η ακρόαση της Αίτησης προχώρησε στις 9.11.
- Συνεχίστηκε στις 29.11.2006 και ολοκληρώθηκε στις 7.12.
- Ας σημειωθεί ότι εν τω μεταξύ ο Καθ΄ ου η Αίτηση άλλαξε δικηγόρο, χρειάστηκε δε χρόνος να ενημερωθεί ο δικηγόρος ο οποίος ανέλαβε την υπόθεση. Η ακρόαση επικεντρώθηκε στις ένορκες δηλώσεις της Αιτήτριας και του Καθ΄ ου. Επίσης οι δικηγόροι επέλεξαν να αντεξετάσουν τους διαδίκους. Οι ένορκες δηλώσεις της κ. Harrison και του John Garbutt δεν έτυχαν κανενός σχολιασμού στις αγορεύσεις, ούτε και αντεξετάστηκαν τα παραπάνω πρόσωπα. Η Αιτήτρια αντεξετάστηκε κυρίως στο θέμα της εργασίας και των οικονομικών της δυνατοτήτων να συντηρεί το παιδί. Από τη μαρτυρία της προέκυψε πως τώρα δεν εργάζεται και ότι αναμένει άδεια από το Υπουργείο Εσωτερικών για εξασφάλιση άδειας εργασίας. Στηρίζει την προσδοκία στην ιδιότητά της ως συζύγου Ευρωπαίου Πολίτη. Όταν δε εξασφαλίσει την άδεια έχει ήδη συμφωνήσει προφορικά με τον ιδιοκτήτη του ξενοδοχείου Paphiana και Δάφνη στην Πάφο για να εργαστεί. Προς το παρόν όμως, ισχυρίστηκε συντηρείται από τους γονείς της οι οποίοι της στέλνουν λεφτά και τη φίλη της. Έχει δε στήριξη όποτε το θελήσει. Ανέφερε ότι κατά την υποβολή της αίτησης εργαζόταν στο ξενοδοχείο Δάφνη και όχι στο Paphiana. Απέδωσε δε τη λανθασμένη αναγραφή του ονόματος του ξενοδοχείου σε γραμματικό λάθος. Όσον αφορά το παιδί ανέφερε πως όταν εργαζόταν το άφηνε στο νηπιαγωγείο. Ας σημειωθεί ότι στις επίμονες ερωτήσεις του κ. Μάγου για το πού βρήκε τα χρήματα για τις διαδικασίες για να φέρει το παιδί της πίσω απάντησε «αυτό ονομάζεται μητρότητα». Από τη μαρτυρία της ακόμα προέκυψε ότι αφότου το παιδί επέστρεψε στην Κύπρο δεν εργάζεται και μένει μαζί του. Η Αιτήτρια δεν αντεξετάστηκε σε οποιοδήποτε άλλο κεφάλαιο. Με αφορμή τα πιο πάνω, ειδικότερα την οικονομική δυνατότητα εκάστου των διαδίκων για να φροντίζει το παιδί, θα ήθελα σε αυτό το σημείο να παραπέψω στο σύγγραμμα Βασίλη Βαθρακοκοίλη "Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο", γ. έκδοση 1994, όπου στη σελίδα 584, αναφορικά με τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για αξιολόγηση του συμφέροντος του παιδιού σημειώνονται τα ακόλουθα: "Το δικαστήριο για να αξιολογήσει το συμφέρον του τέκνου δεν πρέπει ν΄ αποδίδει μεγαλύτερη σημασία στις υλικές συνθήκες διαβίωσης του ανηλίκου και να παραγνωρίζει τον βασικό παράγοντα της ορθής ψυχοσωματικής ανάπτυξης του παιδιού. Η βαρύτητα πρέπει να είναι στα στοιχεία που διαμορφώνουν το απαραίτητο, το πρόσφορο περιβάλλον για μία σωστή ψυχοσωματική και ψυχοδιανοητική ανάπτυξη του τέκνου, γιατί, σύμφωνα με τις νεότερες κοινωνικές αντιλήψεις, οι άνετες και υλικές παροχές δεν διαπλάθουν ψυχή, σώμα και νόηση, αλλά κυρίως καταστροφικές επιδράσεις ασκούν στον ανήλικο, ο οποίος έχει ανάγκη, για την ανάπτυξή του γενικά, μιας σωστής διαπαιδαγώγησης και φροντίδας λογικής και όχι της φθοροποιού χλιδής." Περαιτέρω στο σύγγραμμα του Ρ. Μ. Bromley Family Law, 6η έκδοση, στη σελ. 297, σημειώνονται τα ακόλουθα: "The fact that one claimant to custody or care and control is in a position to give the child a better start in life than another does not give him a prior claim. It is the happiness of the child, not its material prospects, with which the court is concerned, and any other rule would automatically put a poor parent at a disadvantage.." Όσον αφορά τον Καθ' ου η Αίτηση υπήρξε εκτενής αντεξέταση σχεδόν επί όλων των ισχυρισμών του, μετατρέποντας τη διαδικασία σε πρόωρη δίκη. Παρέμεινε ωστόσο απόλυτος στη δική του εκδοχή, ειδικότερα στις οποιεσδήποτε αναφορές για βίαιη συμπεριφορά απέναντι στην Αιτήτρια, αλλά και στο ότι αυτός ήταν υπαίτιος για τη φυγή της Αιτήτριας. Υπενθυμίζω ότι σ' αυτό το στάδιο το Δικαστήριο δεν αξιολογεί λεπτομερώς τη μαρτυρία και ούτε προβαίνει στην εξαγωγή ευρημάτων και συμπερασμάτων. Εξάλλου, στο θέμα του επεισοδίου της 25.10.2005 η θέση του Καθ΄ ου ενισχύθηκε από τις ένορκες δηλώσεις της μητέρας του και του κηπουρού, οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν. Οι αντικρουόμενοι ισχυρισμοί περί βίας θα εξεταστούν κατά την εκδίκαση της κύριας αίτησης. Η κα Ιωάννου περαιτέρω, αναφέρθηκε στο θέμα μετάβασης του Αιτητή στην Αγγλία, αμφισβητώντας έντονα τις ειλικρινείς προθέσεις του για διενέργεια ιατρικών εξετάσεων του παιδιού. Υπήρξε ακόμα αντεξέταση για τις διαδικασίες επιστροφής του παιδιού, τη συνεχιζόμενη άρνηση επιστροφής και την ανάγκη που προέκυψε, που ανάγκασε την Αιτήτρια να λάβει δικαστικές διαδικασίες για επιστροφή του παιδιού. Ακόμη ο Καθ΄ ου αντεξετάστηκε αναφορικά με την οικονομική δυνατότητα και ιδιαίτερα, την ικανότητα του λόγω προβλημάτων υγείας να φροντίζει το παιδί. Οι δικηγόροι των διαδίκων, μετά το πέρας της αντεξέτασης, προχώρησαν σε αγορεύσεις. Η κα Ιωάννου, αναλύοντας τη νομολογία όπως εφαρμόζεται στα γεγονότα της παρούσας περίπτωσης, κάλεσε το Δικαστήριο να εκδώσει το διάταγμα γιατί συντρέχουν οι προϋποθέσεις έκδοσης του. Παραπέμποντας σε ελληνικό σύγγραμμα, υπέδειξε πως ένα από τα κριτήρια που θα πρέπει να λάβει υπόψη το Δικαστήριο για τη ρύθμιση της γονικής μέριμνας, θα πρέπει να είναι και η μικρή ηλικία του παιδιού, αλλά και ότι λόγω της μικρής ηλικίας, επιβάλλεται η ανάθεση της άσκησης της γονικής μέριμνας στη μητέρα. Επίσης σχολίασε σε έκταση τη μαρτυρία κατά την αντεξέταση και τις διάφορες, κατά την άποψή της, αντιφάσεις που προέκυψαν. Υπέβαλε ακόμη πως ο Καθ' ου η Αίτηση είπε ψέματα για να εξασφαλίσει το προσωρινό διάταγμα, ότι η εξέταση για M.R.I. δεν ήταν επείγουσα και ότι η όλη στάση και συμπεριφορά του Καθ' ου η Αίτηση δείχνει η πρόθεση του ήταν να παραμείνει με το παιδί στην Αγγλία και να το απομακρύνει από τη μητέρα. Πρόσθεσε πως ο Καθ' ου η Αίτηση, κατακρατούσε το παιδί σκόπιμα, επιδιώκοντας την απομάκρυνση του παιδιού από τη μητέρα, ισχυριζόμενος ότι δεν γνώριζε πού έμενε, ενώ ήταν γνωστό στο Γραφείο Ευημερίας ότι ήταν υπό την προστασία αυτού του καταφυγίου. Ήταν ακόμα, η θέση της ότι η όλη συμπεριφορά του Καθ' ου η Αίτηση, δείχνει ότι πιθανόν να μετέβη στην Αγγλία για το δικό του πρόβλημα. Εισηγήθηκε επίσης ότι ο Καθ' ου η Αίτηση σύμφωνα και με τα Τεκμήρια που ο ίδιος παρέθεσε, δεν είναι ικανός να φροντίζει το παιδί. Κατά το χρόνο δε που αποφάσισε να μεταβεί στην Αγγλία, φορούσε μεταλλική φόρμα και είναι ο ίδιος που χρειαζόταν φροντίδα. Ακόμα κάλεσε το Δικαστήριο να αξιολογήσει τη συμπεριφορά του Καθ' ου στην αίτηση για προσωρινό διάταγμα. Υπέβαλε ότι ο Καθ΄ ου το παραβίασε και δεν σεβάστηκε καθόλου το Δικαστήριο. Ότι ενώ η περίοδος για την οποία ζητήθηκε το διάταγμα ήταν για 48 μέρες, παρέμεινε στην Αγγλία χωρίς την έγκριση της Αιτήτριας, αποστερώντας την από το παιδί της. Ο κ. Μάγος, στη δική του αγόρευση, στάθηκε ιδιαίτερα στα ακόλουθα σημεία: Ότι η Αιτήτρια δεν προσήλθε με καθαρά χέρια. Δεν απεκάλυψε ότι το παιδί βρίσκεται κοντά της, και ότι ήδη έχει τη φύλαξη. Ότι απέκρυψε και αποκρύβει τη διεύθυνση της, γεγονός που εμποδίζει το Δικαστήριο να καθορίσει τόπο διαμονής. Ακόμα υπέβαλε ότι η Αιτήτρια είπε ψέματα αναφορικά με την εργασία της και τότε μόνο απεκάλυψε ότι δεν εργάζεται μετά από την πίεση της αντεξέτασης. Τέλος, υπέβαλε πως δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις έκδοσης οποιουδήποτε διατάγματος. Εκτός των δύο πρώτων προϋποθέσεων που θα πρέπει να υφίστανται δεν υπάρχει καμία αδυναμία απονομής δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο, καθώς το παιδί το έχει η ίδια, ο Καθ' ου η Αίτηση ουδέποτε απείλησε να το πάρει, αλλά και το παιδί βρίσκεται ήδη στο Stop - List. Ακόμη ότι δεν καταδείχθηκε το κατεπείγον της αίτησης. Χωρίς να αποφαίνομαι οριστικά και καταληκτικά επί των αντικρουόμενων ισχυρισμών και χωρίς να προβαίνω σε λεπτομερή αξιολόγηση της μαρτυρίας και εξαγωγή ευρημάτων και συμπερασμάτων, τα οποία θα προδίκαζαν το αποτέλεσμα της εναρκτήριας αίτησης, περιορίζομαι στις ακόλουθες διαπιστώσεις: (α) Ότι το παιδί μεταφέρθηκε στην Αγγλία από τον Αιτητή, αφού εξασφαλίστηκε προσωρινό διάταγμα γονικής μέριμνας, προκειμένου να διενεργήσει ιατρικές εξετάσεις για τη διαπίστωση της υγείας του. (β) Ότι παρά το γεγονός ότι το προσωρινό διάταγμα ακυρώθηκε στις 31.3.2006, που ήταν ορισμένο για ακρόαση, ελλείψει επαρκούς μέχρι τότε ιατρικής μαρτυρίας, ο Καθ' ου η Αίτηση παρέμεινε στην Αγγλία με σκοπό να συνεχίσει τις ιατρικές εξετάσεις, χωρίς η Αιτήτρια να συναινεί σ' αυτό. (γ) Ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Αγγλίας διέταξε στις 3.7.2006 την επιστροφή του παιδιού στη μητέρα μέχρι την 31.1.2006, με βάση τη Σύμβαση της Χάγης, για τις Αστικές Πτυχές της Διεθνούς Απαγωγής Παιδιών, Κυρωτικός Νόμος του 1994, Ν. 11(iii)/
- (δ) Ότι παρά τη σύμφωνη γνώμη του Καθ' ου η αίτηση για επιστροφή, το παιδί δεν επέστρεψε στην καθορισμένη προθεσμία. (ε) Ότι υπήρξε δεύτερη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου για παράδοση του παιδιού για επιστροφή στην Κύπρο, στις 12:00 το μεσημέρι της 5ης Σεπτεμβρίου 2006, στη δικηγόρο του Καθ' ου η Αίτηση στο αεροδρόμιο. (στ) Ότι η έφεση του Καθ΄ ου κατά του παραπάνω διατάγματος, απορρίφθηκε στις 4.9.
- (ζ) Ότι τελικά το ραντεβού για Μ.R.I. καθορίστηκε για τις 15.9.06 αφότου είχαν ήδη εκδοθεί τελεσίδικες αποφάσεις για την επιστροφή του παιδιού στην Κύπρο. (η) Ότι το παιδί επέστρεψε στη χώρα της συνήθους διαμονής και παραμένει τώρα με την Αιτήτρια. (θ) Ότι εκκρεμεί εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου, κάποια υπόθεση για άσκηση βίας, χωρίς βέβαια να έχω δικαίωμα να αποφασίσω για οποιαδήποτε ενοχή του. Σημειώνω επίσης πως και ο ίδιος ανέφερε στην αντεξέταση ότι υπάρχει και υπόθεση κατά της Αιτήτριας vice - versa. Είναι πρόωρο δε ν΄ αποφανθώ στην οποιαδήποτε αλήθεια των ισχυρισμών εκάτερων των διαδίκων. (ι) Ότι ο Καθ' ου παραδέχθηκε στην ένορκη του δήλωση ότι πάσχει από σοβαρή ασθένεια. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η εξουσία των Οικογενειακών Δικαστηρίων για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, πηγάζει από το άρθρο 16
(1)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου Ν.23/90, ως αυτός έχει τροποποιηθεί, καθώς τα Οικογενειακά Δικαστήρια ασκούν όλες τις εξουσίες που διαλαμβάνονται στον Τέταρτο Μέρος των περί Δικαστηρίων Νόμων. Σύμφωνα δε με το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60, οι τρεις προϋποθέσεις που πρέπει να συνυπάρχουν για έκδοση συντηρητικών διαταγμάτων είναι: (α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση. (β) Η ύπαρξη ορατής πιθανότητας επιτυχίας και (γ) Εκτός αν εκδοθεί το διάταγμα, θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Για σκοπούς ικανοποίησης της πρώτης υπόθεσης, πρέπει να αποκαλύπτεται με βάση τα δικόγραφα, συζητήσιμη υπόθεση. Η δεύτερη προϋπόθεση, απαιτεί από τον Αιτητή να δείξει ορατό ενδεχόμενο επιτυχίας. Η έννοια της πιθανότητας, όπως έχει νομολογηθεί, περικλείει κάτι περισσότερο από απλή δυνατότητα αλλά και κάτι πολύ λιγότερο από το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Σχετικά με την τρίτη προϋπόθεση, αυτή σχετίζεται με την επάρκεια της θεραπείας των αποζημιώσεων, υπό το φως των γεγονότων της κάθε υπόθεσης. Αν η επιδίκαση αποζημιώσεων υπέρ του Αιτητή στο τελικό στάδιο είναι αρκετή για την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του, τότε δεν είναι απαραίτητη η έκδοση του προσωρινού διατάγματος. Οι παραπάνω αρχές έχουν αναλυθεί σε έκταση στη νομολογία [βλ. Οδυσσέως v. Pieris Estates
(1982)1 A.A.Δ. 557, Κυτάλα κ. ά. v. Χρυσάνθου κ. ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Κ.Ο.Τ. v. Θεωρή
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 255, M. & Ch. Mitsingas Tr. Ltd κ. ά. v. Timberland Co.
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Pariko Aluminium Designs Ltd v. Muskita Aluminium Co. Ltd κ. ά.
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2015]. Η συμπεριφορά των διαδίκων επίσης λαμβάνεται υπόψη, εφόσον η καθιερωμένη αρχή είναι πως αυτός ο οποίος αιτείται προσωρινό διάταγμα, οφείλει να έλθει στο Δικαστήριο με «καθαρά χέρια». Είναι καθιερωμένη αρχή, ότι ο Αιτητής ο οποίος ζητά διάταγμα εξ πάρτε, πρέπει να προβαίνει σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των ουσιωδών γεγονότων. Αν δεν το πράξει, το Δικαστήριο έχει εξουσία να ακυρώσει το προσωρινό διάταγμα, χωρίς να εξετάσει την ουσία [βλ. Στυλιανού v. Στυλιανού
(1992)1 (Α) Α.Α.Δ. 583, Γρηγορίου κ. ά. v. Χριστοφόρου
(1995)1 Α.Α.Δ. 248, Demstar Ltd v. Zim Israel Navigation Co. Ltd
(1996)1 (A) A.A.Δ. 597, M. & Ch. Mitsingas Tr. Ltd. κ. ά. v. Τimberland Co.
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791, Resola (Cyprus) Ltd v. Χρίστου
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 598, Σεβαστού v. Σεβαστού,
(2002)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1980]. Ακόμη το Δικαστήριο αν τελικά αποδεχθεί την ύπαρξη των τριών προϋποθέσεων, τότε θα πρέπει να σταθμίσει κατά πόσο είναι εύλογο να εκδώσει το διάταγμα. Το Δικαστήριο σε αυτό το στάδιο πρέπει να αποφεύγει να προβαίνει σε διεξοδική διερεύνηση και εξέταση των επίδικων θεμάτων [βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263]. Προτού όμως προχωρήσω στην εξέταση των προϋποθέσεων, θα σταθώ στο θέμα της απόκρυψης. Όπως έχω προαναφέρει, ο κ. Μάγος έδωσε έμφαση σε δύο θέματα: Πρώτον, ότι η Αιτήτρια απέκρυψε ότι το παιδί βρίσκεται μαζί της προσπαθώντας να παραπλανήσει το Δικαστήριο και ότι ζητά από το Δικαστήριο ο Καθ΄ ου να μην της αποστερεί το παιδί, ενώ αυτό είναι μαζί της. Δεύτερον, ότι απέκρυψε επιμελώς τη διαμονή της. Έθεσε το ερώτημα: πώς το Δικαστήριο θα προχωρήσει σε καθορισμό τόπου διαμονής, χωρίς να γνωρίζει πού μένει η Αιτήτρια; Στο σημείο αυτό, να υπενθυμίσω ότι το διάταγμα δεν έχει ακόμη εκδοθεί. Διατάχθηκε η επίδοση της αίτησης και η αίτηση έπαψε πια να έχει τη μονομερή της φύση. Μετατράπηκε σε αίτηση δια κλήσεως. Συνεπώς το Δικαστήριο στο παρόν στάδιο έχει ενώπιον του όλα τα στοιχεία, καθώς και τις θέσεις της άλλης πλευράς, χωρίς να υπάρχει κίνδυνος παραπλάνησης ή εξαπάτησής του. Η αναφορά της Αιτήτριας στις παραγράφους 51 και 52 ότι στόχος του Αιτητή είναι να συνεχίζει να αποστερεί την Αιτήτρια από το παιδί της και ότι αν δεν εκδοθούν τα διατάγματα, ο Καθ' ου η Αίτηση θα συνεχίζει να την αποστερεί, δεν παραπλανεί καθ' οιονδήποτε τρόπο το Δικαστήριο, αφού το γεγονός ότι βρίσκεται μαζί της το παιδί, προκύπτει από άλλες αναφορές στην ένορκή της δήλωση. Όπως φαίνεται στην παράγραφο 41 η ίδια η Αιτήτρια αποκαλύπτει ότι το παιδί παραδόθηκε σ' αυτήν στο αεροδρόμιο Λάρνακας. Επίσης στην παράγραφο 42 ότι πληροφόρησε το Γραφείο Ευημερίας για τη φύλαξη του παιδιού της. Αλλά και από την ίδια τη μαρτυρία της στην αντεξέτασή της προέκυψε ότι το παιδί βρισκόταν μαζί της. Όσον αφορά τώρα τον τόπο διαμονής. Είναι προφανές ότι για να βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου εντός της δικαιοδοσίας του Οικογενειακού Δικαστηρίου Πάφου η Αιτήτρια, αντλεί τα δικαιώματά της από τον τόπο διαμονής της, που η ίδια καθόρισε ως την πόλη της Πάφου. Πέραν από αυτό, η Αιτήτρια δηλώνει στην παράγραφο 53 τα ακόλουθα: «έχω ενοικιάσει στην Πάφο ξεχωριστό διαμέρισμα δύο υπνοδωματίων για να έχω μαζί μου το ανήλικο παιδί μου Vladeslav». Αλλά και στη μαρτυρία της όταν ερωτήθηκε πού μένει, απάντησε ως εξής: «Α: Ενοικιάζω μόνη μου μία μικρή μεζονέτα και διαμένω εδώ. Η διεύθυνση αναγράφεται στα χαρτιά. Ε: Ποια χαρτιά; Πες μας τη διεύθυνση. Α: Επειδή αναγράφεται στα ελληνικά, θυμούμαι να πω ότι εκεί γράφει Universal. Απλά επειδή αναγράφεται στα ελληνικά δε μπορώ να το διαβάσω. Ε: Κυρία, στα χαρτιά σου δε γράφεις που διαμένεις και απαιτώ να μου πεις που διαμένεις. Πλήρη διεύθυνση έχεις ή δεν έχεις διεύθυνση; Α.: Έχω διεύθυνση, είναι γραμμένο στα ελληνικά, δυστυχώς δε μπορώ τώρα να πω επακριβώς.». Το Δικαστήριο όμως, στα πλαίσια του εξεταστικού του έργου, στην περίπτωση που αποφασίσει στο τέλος να εκδώσει τα αιτούμενα διατάγματα, θα απαιτήσει πλήρη διεύθυνση διαμονής. Επομένως, δεν θεωρώ την παράλειψη αναφοράς διεύθυνσης ως ουσιώδες γεγονός που θα μπορούσε να επενεργήσει αρνητικά στην κρίση μου. Έχοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω και χωρίς να αποφασίσω οτιδήποτε επί των αμφισβητουμένων θεμάτων, προχωρώ να εξετάσω κατά πόσο οι δύο προϋποθέσεις για την έκδοση των προσωρινών διαταγμάτων ικανοποιούνται. Σύμφωνα με το άρθρο 14 (α) του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 (Ν. 216/90), όπως έχει τροποποιηθεί: "Σε περίπτωση διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή άκυρου γάμου και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς, η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται από το Δικαστήριο" Σύμφωνα δε με το άρθρο 15, οι παραπάνω διατάξεις ισχύουν και στην περίπτωση διακοπής της συμβίωσης. Επίσης, το Δικαστήριο έχει εξουσία να αναθέσει τη γονική μέριμνα στον ένα από τους δύο συζύγους, να κατανείμει την άσκηση της γονικής μέριμνας ή οποιοδήποτε μέρος της, μεταξύ των δύο γονέων ή να την αναθέσει σε τρίτο. Σύμφωνα δε με το άρθρο 14
(3), κύριο κριτήριο αποτελεί πάντα το συμφέρον του τέκνου. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)(β) του Νόμου, το Δικαστήριο οφείλει σε περίπτωση που θα αποφασίσει να ρυθμίσει τη γονική μέριμνα, να σεβαστεί την ισότητα μεταξύ των γονέων και να μην κάνει διακρίσεις με βάση το φύλο, τη γλώσσα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ιθαγένεια, την εθνική ή κοινωνική προέλευση ή την περιουσία. Είναι παραδεκτό από τους δύο διαδίκους ότι βρίσκονται σε διάσταση και ότι υπάρχει διαφωνία ως προς την άσκηση και ανάθεση μίας πτυχής της γονικής μέριμνας, της προσωρινής φύλαξης και επιμέλειας του παιδιού. Επίσης ότι υπάρχει η επιθυμία όπως αυτό το ζήτημα, ρυθμιστεί από το Δικαστήριο. To Δικαστήριο ασκώντας την εξουσία που του παρέχει η σχετική νομοθεσία αποφασίζει να αναθέσει τη γονική μέριμνα είτε στον ένα είτε στον άλλο. Με βάση επομένως τα δικόγραφα και το υλικό που τέθηκε ενώπιον μου, και συνεξετάζοντας τις ένορκες δηλώσεις, τα διάφορα επισυνημμένα έγγραφα αλλά και το αποτέλεσμα της αντεξέτασης, θεωρώ ότι αποκαλύπτεται σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Δεν προέβηκα σε αυτό το στάδιο σε αναλυτική αξιολόγηση της μαρτυρίας για να μην μετατρέψω τη διαδικασία σε πρόωρη δίκη, αφήνοντας την τελική κρίση περί των ειλικρινών προθέσεων του Καθ' ου η Αίτηση και της αναγκαιότητας παραμονής του στην Αγγλία με τον ανήλικο Vladeslav για ολοκλήρωση των εξετάσεων, όταν το Δικαστήριο θα έχει ενώπιον του όλα τα στοιχεία που άπτονται του συμφέροντος του ανήλικου Vladeslav. Εξετάζοντας στη συνέχεια την τρίτη προϋπόθεση, δηλαδή όπως λέχθηκε στην Οδυσσέως (ανωτέρω) ότι δεν εκδίδεται παρεμπίπτον διάταγμα εκτός εάν, «..θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο». Όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση M. & Ch. Mitsingas Tr. Ltd. κ. ά. v. Τimberland Co. (ανωτέρω) στη σελ. 1799: "το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας, αλλά με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου τη θεραπεία.." Η παρούσα περίπτωση αφορά περίπτωση που αποστερήθηκε η μητέρα το παιδί για περίοδο 10 μηνών, η αποστέρηση εκ νέου της μητέρας από το παιδί της, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτιμηθεί σε χρήμα. Καμία αποζημίωση δεν μπορεί να αναπληρώσει την απομάκρυνση έστω και προσωρινά από τη μητέρα. Eξάλλου η για μια φορά απομάκρυνση του παιδιού με τη μέθοδο του προσωρινού διατάγματος δικαιολογεί τις ανησυχίες της Αιτήτριας για εκ νέου απομάκρυνση. Έχω ακόμη την ταπεινή άποψη ότι οι οικογενειακές διαφορές δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τα αυστηρά κριτήρια των αστικών διαφορών, δηλαδή την αναγκαιότητα αποζημίωσης υλικής ζημιάς. Ο Δικαστής Κωνσταντινίδης στην υπόθεση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη
(1997)1 Α.Α.Δ. 415, (η υπόθεση αφορούσε διεκδίκηση της αποκλειστικής χρήσης συζυγικής στέγης) στη σελ. 424 επεσήμανε αναφορικά με τις οικογενειακές διαφορές: "Η φύση της τελικής θεραπείας που επιδιώκεται δεν μεταβάλλει το δικαιοδοτικό πλαίσιο. Οι οικογενειακές διαφορές κατά κανόνα συνάπτονται προς λεπτές πτυχές των ανθρωπίνων σχέσεων, και, συνήθως, εμπλέκουν και το όλως ευαίσθητο ζήτημα της ευημερίας ανηλίκων. Αυτά, όπως και τα ιδιαίτερα κριτήρια με γνώμονα τα οποία, όπως ορίζει κατά περίπτωση ο ουσιαστικός νόμος, παρέχεται η τελική θεραπεία, κατ' ανάγκη αποτιμούνται. Εντεταγμένα όμως στους προβληματισμούς που επάγεται η δικαιοδοτική διάταξη που περιλαμβάνει και τη γενική αξίωση να αναδεικνύεται η έκδοση του παρεμπίπτοντος διατάγματος, όσο και αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που τίθενται ως δίκαιη και πρόσφορη." Πέραν των πιο πάνω, δεν παραγνωρίζω ότι σε πολλές περιπτώσεις παρά την ύπαρξη διαταγμάτων stop-list, αυτά παραβιάζονται με διαφυγή από αναρμόδιες και παράνομες αρχές και λιμάνια, με ανυπολόγιστους κινδύνους για τα παιδιά. Συνεπώς, κρίνω πως και η τρίτη προϋπόθεση ικανοποιείται. Όσον αφορά το κατά πόσο είναι δίκαιο ή πρόσφορο υπό τις περιστάσεις να εκδοθεί το διάταγμα, θεωρώ ότι αυτό είναι αναγκαίο για να διατηρηθεί η υφιστάμενη κατάσταση των πραγμάτων (status quo), η διατήρηση δηλαδή μίας σταθερότητας στη ζωή του Vladeslav. Δεν είναι, κατά την άποψή μου, προς το συμφέρον του παιδιού να μετακινηθεί ξανά σε άλλο περιβάλλον μετά την απομάκρυνση του από το περιβάλλον στην τρυφερά ηλικία των 8 μηνών. Ο P. M. Bromley στο σύγγραμμα Family Law, 6η έκδοση, αναφέρει στη σελ. 297: "Stability of Home Life - The fact that the child has lived for some time with one parent may in itself be a good reason for not moving him: it is important that he should have as stable a home life as possible. Similarly, the court should try to avoid imposing yet another move on a child who has already been moved about a great deal. For these reasons, as well as that of discouraging parents from taking the law into their own hands, the courts have always set their faces against kidnapping. Consequently, if, say, a child is in the mother's care and the father takes it away against her will, the proper course will usually be to restore it to her forthwith in the absence of any evidence that this is likely to harm the child." Το συμφέρον και η ευημερία του παιδιού επιβάλλει όπως διασφαλισθεί μία σταθερότητα στη ζωή του μικρού Vladeslav, μέχρι η οριστική ρύθμιση της φύλαξης να μπορέσει πλήρως να διερευνηθεί με την πλήρη ακρόαση όλων των επιδίκων θεμάτων. Οι αλλεπάλληλες μεταβολές θα αποπροσανατολίσουν το παιδί, καθιστώντας δυσχερή την προσαρμογή του βλάπτοντας περαιτέρω την ανάγκη ψυχικής και σωματικής υγείας του Vladeslav. Σε αυστραλιανή καθοδηγητική απόφαση με της οποίας την προσέγγιση και συμφωνώ, Cilento v. Cilento
(1980)FLC 90, υποδείχθηκε ο τρόπος που θα πρέπει ν΄ αντικρίζονται αιτήσεις για προσωρινή φύλαξη. Λέχθηκε πως αχρείαστη αναστάτωση στη ζωή των παιδιών θα πρέπει να αποφεύγεται. Στην περίπτωση που παρέμεινε το παιδί μετά το χωρισμό με τον ένα γονέα, αυτή η σταθερότητα θα πρέπει να διασφαλιστεί, συνεχίζοντας αυτή τη διευθέτηση, εκτός αν υπάρχει πειστική απόδειξη ότι η σωματική ή η πνευματική υγεία ή η ευημερία του παιδιού, θα τίθετο σε κίνδυνο, παραμένοντας σε αυτό το περιβάλλον μέχρι την τελική κρίση της υπόθεσης. Η παρούσα περίπτωση αφορά παιδί σε πολύ τρυφερή ηλικία, 18 μηνών σήμερα, πιθανόν με αρκετά προβλήματα υγείας, για την έκταση των οποίων οι διάδικοι διαφωνούν. Η παραμονή στο περιβάλλον που τώρα ζει με τη διασφάλιση εκτός από της de facto φύλαξης αλλά και της de jure φύλαξης δεν θα προκαλέσει άλλη αναστάτωση στην ήδη διαταραχθείσα του σταθερότητα. Συνακόλουθα, εκδίδω τα ακόλουθα διατάγματα: Α. Προσωρινό Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να ανατίθεται στην Αιτήτρια η αποκλειστική φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια του ανήλικου παιδιού της, Vladeslav Harrison, μέχρι εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης. Β. Προσωρινό Διάταγμα του Δικαστηρίου, με το οποίο καθορίζεται ως τόπος διαμονής του ανήλικου Vladeslav Harrison ο εκάστοτε τόπος διαμονής της Αιτήτριας στην Πάφο (Το παρόν να μην συνταχθεί αν δεν δοθούν πλήρη στοιχεία διεύθυνσης). Η σημερινή διεύθυνση, όπως μου δόθηκε αμέσως μετά την απόφαση, είναι: Διαμέρισμα 303 Πολυκατοικία Walnut Grove Universal Area Paphos Τα έξοδα να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα. (Υπ.) ................. Κ. Χ" Αθανασίου-Σιαμτάνη, Δ. Πιστόν αντίγραφον, Πρωτοκολλητής ΛΚ/ΓΙ/ΓΑΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο