Χριστιάνας Ταβιτιάν ν. Στέλιου Μαρτή, Αρ. Αίτησης: 147/06, 15.2.2007

(1)Προσωρινό Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να τροποποιείται το διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου ημερ. 25/11/05 το οποίο εξεδόθη στην αίτηση αρ. 9/05 με το οποίο ανατέθηκε στην αιτήτρια η φύλαξη και φροντίδα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων Στεφανίας Μαρτή, καθορίστηκε ως τόπος διαμονής της ανήλικης ο εκάστοτε τόπος διαμονής της αιτήτριας εντός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου και ρυθμίστηκε η άσκηση της επικοινωνίας του καθ΄ ου η αίτηση με την ανήλικη δια της ρύθμισης της άσκησης της επικοινωνίας του καθ΄ ου η αίτηση με την ανήλικη σύμφωνα με τις συνθήκες και το ωράριο εργασίας του καθ΄ ου η αίτηση κατά τρόπο που να εξυπηρετεί το καλώς νοούμενο συμφέρον της ανήλικης.

(2)Προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να δίδεται στην αιτήτρια το δικαίωμα να εγγράψει την ανήλικη θυγατέρα των διαδίκων Στεφανία σε νηπιαγωγείο στο χωριό Αθηαίνου το οποίο βρίσκεται στο τόπο διαμονής της αιτήτριας και της ανήλικης και/ή οιανδήποτε άλλη απόφαση και ή διάταγμα κρίνει δίκαιο το Σεβαστό Δικαστήριο με βάση το συμφέρον της ανήλικης." Η Αιτήτρια, στο στάδιο των αγορεύσεων απέσυρε την υπό στοιχείο

(1)πιο πάνω θεραπεία και προς εκδίκαση παρέμεινε μόνο η υπό στοιχείο

(2)αιτούμενη θεραπεία αναφορικά με τη δυνατότητα εγγραφής της ανήλικης Στεφανίας σε νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου. Η αίτηση στηρίζεται ανάμεσα σ΄ άλλα στα άρθρα 5

(1)(α)(β), 6

(1)και

(2)(α)(β), 7, 8, 9, 13

(1)και

(2), 14

(1),

(2)και

(3), 15, 17 και 18, του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου (Ν.216/90), το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60), τους Θεσμούς 1-2 της Διαταγής 48 των περί Πολιτικής Δικονομίας Κανονισμών και τις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Στην ένορκη δήλωση, η οποία στηρίζει την αίτηση, η Αιτήτρια πέραν των πιο πάνω εισαγωγικών στην παρούσα απόφαση γεγονότων, τα οποία όπως λέχθηκε είναι αδιαμφισβήτητα, ισχυρίστηκε ότι η φοίτηση της Στεφανίας σε νηπιαγωγείο στα Λειβάδια προγραμματίστηκε μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς 2005-2006, με την προοπτική τη νέα σχολική χρονιά 2006-2007 να εγγραφεί σε νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου όπου είναι και ο τόπος διαμονής της. Στην παράγραφο 16 της ένορκης δήλωσής της περιέγραψε την ταλαιπωρία που υφίσταντο η ίδια και η ανήλικη με τα εξής: "

1. Η εγκατάσταση μας στην Αθηαίνου και η ταυτόχρονη φοίτηση της ανήλικης στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια δημιούργησε τεράστια ταλαιπωρία τόσο σε μένα όσο και στην ανήλικη αφού ήμουν αναγκασμένη να ξυπνώ στις 4:45 για να ετοιμαστώ και γύρω στις 5:20 να ξυπνώ την ανήλικη για να την ετοιμάσω έτσι ώστε στις 5:50 περίπου να φύγουμε από την Αθηαίνου για να βρισκόμαστε στα Λειβάδια στις 6:20 για να προλάβω να μεταβώ ακολούθως στα σχολεία της Λευκωσίας και της Λεμεσού και να βρίσκομαι εκεί στις 7:30 ώρα έναρξης της εργασίας μου. Επιπλέον επειδή το νηπιαγωγείο άνοιγε κανονικά και δεχόταν παιδιά στις 7:00 π.μ αναγκάστηκα να κάνω ειδική διευθέτηση με την ιδιοκτήτρια του νηπιαγωγείου έτσι ώστε να μεταφέρω εκεί την ανήλικη στις 6:20 ώρα κατά την οποία στο νηπιαγωγείο βρισκόταν μόνο η μητέρα της ιδιοκτήτριας η οποία αναλάμβανε να ετοιμάζει φαγητό για τα παιδιά τα οποία φοιτούσαν στο νηπιαγωγείο." Αναφέρει επίσης στην ένορκη δήλωση της πως ο Καθ΄ ου η αίτηση προχώρησε μονομερώς στην επανεγγραφή της ανήλικης για τη σχολική χρονιά 2006-2007 στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια και είναι ισχυρισμός της πως η φοίτηση της στο εν λόγω νηπιαγωγείο θα έχει ως αποτέλεσμα η ανήλικη να υπόκειται στην ίδια όπως και προηγουμένως ταλαιπωρία, κάτι που θα έχει αρνητικές συνέπειες στη σωματική και ψυχοσυναισθηματική της υγεία. Η ίδια είναι καθηγήτρια με σταθερό ωράριο εργασίας 7:30 π.μ. μέχρι 1:35 μ.μ. Το νηπιαγωγείο στο οποίο επιθυμεί να εγγράψει την ανήλικη βρίσκεται πολύ κοντά στην οικία που διαμένουν μαζί με την ανήλικη αλλά και πολύ κοντά στην οικία της μητέρας της, η οποία προθυμοποιείται να μεταφέρει την ανήλικη στο νηπιαγωγείο της έτσι ώστε να μην ξυπνά πολύ νωρίς το πρωί. Σε κάθε περίπτωση η ανήλικη όταν θα φοιτήσει στο νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου θα έχει τη δυνατότητα να κοιμάται μέχρι τις 6:30 π.μ. Τέλος επικαλούμενη το συμφέρον της ανήλικης εισηγήθηκε πως το αιτούμενο διάταγμα θα πρέπει να εκδοθεί μονομερώς πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2006-2007 ώστε να πάψει η ταλαιπωρία που υφίσταται η ανήλικη φοιτώντας στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια. Λόγω της φύσης της υπόθεσης και των γεγονότων που την περιβάλλουν διατάχθηκε από το Δικαστήριο η επίδοση της πιο πάνω αίτησης. Μετά την επίδοση της ο Καθ΄ ου η αίτηση αντέδρασε καταχωρώντας ένσταση στις 19.9.2006, η οποία βασίζεται ουσιαστικά πάνω στην ίδια νομική βάση όπως η αίτηση. Οι λόγοι της ένστασης που προβάλλει για απόρριψη της αίτησης, είναι οι ακόλουθοι: "
2. Η αιτήτρια κωλύεται νομικά να προχωρήσει το αίτημα της αφού ήδη αυθαίρετα πήρε το νόμο στα χέρια της και χωρίς την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος και/ή τη συγκατάθεση του καθ΄ ου η αίτηση ενέγραψε την ανήλικη σε άλλο νηπιαγωγείο από αυτό που φοιτά μέχρι σήμερα.
3. Περαιτέρω και άνευ βλάβης της πιο πάνω ένστασης: α) Η αίτηση της αιτήτριας είναι νομικά αβάσιμη. Η ένορκος δήλωση της αιτήτριας δεν αποδεικνύει τις από τον Νόμο προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. β) Η αιτήτρια δεν προσήλθε με καθαρά χέρια στο δικαστήριο αφού απέκρυψε την αλήθεια για να παραπλανήσει το δικαστήριο και να εξασφαλίσει το αιτούμενο διάταγμα. γ) το Δικαστήριο θα πρέπει να διατηρήσει το υφιστάμενο status quo μέχρι την εκδίκαση της κυρίως αίτησης." Στην ένορκη δήλωση του προς υποστήριξη της ένστασης του ο Καθ΄ ου η αίτηση, πέραν της παραδοχής των πιο πάνω εισαγωγικών στην παρούσα απόφαση γεγονότων, ισχυρίζεται πως η φοίτηση της Στεφανίας στο νηπιαγωγείο "Αλλαντίν" στα Λειβάδια ήταν συμφωνημένο να διαρκέσει μέχρι που η μικρή θα φοιτούσε στο δημοτικό. Είναι σ΄ αυτή τη βάση ως ισχυρίζεται που εκδόθηκε και το εκ συμφώνου διάταγμα ημερ. 25.11.05, αφού δηλαδή λήφθηκε σοβαρά υπόψη πως η ανήλικη θα συνέχιζε τη φοίτηση της στο νηπιαγωγείο "Αλλαντίν" που βρίσκεται κοντά στην κατοικία του Καθ΄ ου η αίτηση για να συνεχίσει να επαγρυπνά και να έχει εποικοδομητική επικοινωνία μαζί της. Αναφέρει πως η Αιτήτρια παρόλο που γνώριζε που φοιτούσε η ανήλικη επέλεξε να ενοικιάσει σπίτι στην Αθηαίνου και όχι κάπου πλησιέστερα στο νηπιαγωγείο της Στεφανίας. Ισχυρίστηκε ότι η επανεγγραφή της ανήλικης στο συγκεκριμένο νηπιαγωγείο έγινε με τη συγκατάθεση της Αιτήτριας. Ακόμα πως το συμφέρον της ανήλικης επιβάλλει να μην μετακινηθεί από το νηπιαγωγείο στο οποίο φοιτά από τον Ιανουάριο του 2005 και το οποίο φέτος επειδή η Αιτήτρια έχει διοριστεί στο χωριό Ξυλοφάγου για τέσσερις μέρες της βδομάδας και μία μέρα στη Λάρνακα, έτυχε να την βολεύει ιδιαίτερα, αφού βρίσκεται στο δρόμο της από και προς την εργασία της. Περαιτέρω αναφέρει πως η ανήλικη είναι πολύ ευτυχισμένη και απόλυτα προσαρμοσμένη στο νηπιαγωγείο της στα Λειβάδια στο οποίο ως ισχυρίζεται πρέπει να συνεχίσει να φοιτά. Θεωρεί ότι η οποιαδήποτε μετακίνηση της ανήλικης θα την αναστατώσει και θα προκαλέσει σ΄ αυτήν ανεπανόρθωτη ζημιά και γενικότερα αρνητικά συναισθήματα για το νηπιαγωγείο. Ο Καθ΄ ου η αίτηση εισηγείται τέλος πως, για όλους τους λόγους που επικαλείται, η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί. Στην παρούσα διαδικασία έχουν καταχωρηθεί, μετά από σχετική άδεια του Δικαστηρίου, συμπληρωματική και απαντητική συμπληρωματική ένορκη δήλωση. Η Αιτήτρια στη συμπληρωματική ένορκη της δήλωση ημερ. 27.9.06 αναφέρει επί λέξει τα εξής: "
4. Μετά την καταχώρηση της αίτησης μου ημερομηνίας 18/8/2006 ο καθ΄ ου η αίτηση πήρε την ανήλικη στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια στις 4.9.
5. Την ίδια μέρα πληροφόρησα τον καθ΄ ου η αίτηση ότι θα εγγράψω την ανήλικη στο νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου και του εξήγησα τους λόγους οι οποίοι εν πάση περιπτώσει ήταν γνωστοί στον καθ΄ ου αίτηση. Στις 5/9/06 πράγματι ενέγραψα την ανήλικη στο νηπιαγωγείο «ΝΑΓΙΑ» στην Αθηαίνου που βρίσκεται πλησίον της κατοικίας που διαμένω στην Αθηαίνου. Επειδή ήτο η πρώτη μέρα και δεν είχε προετοιμαστεί η ανήλικη για την αλλαγή αντέδρασε και επειδή δεν είχα ικανοποιητικό χρόνο και έπρεπε να πάω στην εργασία μου την μετέφερα στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια.
6. Στις 6/9/06 μετέφερα την ανήλικη στο νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου και δεν παρουσιάστηκε οποιοδήποτε πρόβλημα. Από τις 6/9/06 και μέχρι σήμερα μεταφέρω την ανήλικη στο νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου απ΄ όπου την παραλαμβάνω εκτός από τις μέρες που την παραλαμβάνει ο καθ΄ ου η αίτηση σύμφωνα με το διάταγμα ημερομηνίας 25/11/
7. Ο καθ΄ ου η αίτηση τις μέρες που η ανήλικη διανυχτερεύει στο σπίτι του και σύμφωνα με το διάταγμα ημερομηνίας 25/11/06 το πρωί θα πρέπει να την παραδώσει στο νηπιαγωγείο, αρνείται να την παραδώσει στο νηπιαγωγείο. Όπως πληροφορούμαι όταν ο καθ΄ ου η αίτηση δεν εργάζεται έχει την ανήλικη μαζί του στο σπίτι ενώ τις μέρες που εργάζεται την μεταφέρει για φύλαξη σε διάφορα άτομα. Αποτέλεσμα της πιο πάνω συμπεριφοράς του καθ΄ ου η αίτηση είναι να αναγκάζομαι να παραλαμβάνω την ανήλικη από το σπίτι του καθ΄ ου η αίτηση και όχι από το νηπιαγωγείο. Το σοβαρότερο πρόβλημα που δημιουργείται είναι η αναστάτωση που προκαλεί στην ανήλικη της οποίας διαταράσσει το πρόγραμμα.
8. Όπως με πληροφορεί η νηπιαγωγός της ανήλικης, η ανήλικη έχει προσαρμοστεί πλήρως και είναι ευτυχισμένη στο περιβάλλον του σχολείου της. Η ανήλικη ήδη δημιούργησε φιλίες με άλλα παιδιά, αρκετά από τα οποία ζουν στην γειτονιά μας.
9. Την φετινή χρονιά διορίστηκα στα Γυμνάσια Ξυλοφάγου και Δροσιάς στη Λάρνακα. ..........................
10. Με την εγγραφή της ανήλικης στο νηπιαγωγείο Αθηαίνου το πρωινό μας πρόγραμμα έχει διαμορφωθεί ως ακολούθως: Η ανήλικη ξυπνά στις 6.30 π.μ. την ετοιμάζω και την μεταφέρω στο νηπιαγωγείο στις 7.00 π.μ. Ακολούθως ξεκινώ για την εργασία μου και αν θα εργαστώ στην Λάρνακα χρησιμοποιώ τον δρόμο Λευκωσίας - Λάρνακας και εισέρχομαι στο κέντρο της πόλης ενώ αν θα εργαστώ στο Ξυλοφάγου χρησιμοποιώ τον δρόμο Λευκωσίας Αγίας Νάπας.
11. Γίνεται αντιληπτό και είναι γεγονός που το έχω διαπιστώσει ότι η ανήλικη δεν ταλαιπωρείται πλέον με περιττές μετακινήσεις και εγώ δεν έχω το άγχος ότι θα καθυστερήσω στη εργασία μου. Είναι σημαντικό να αναφέρω ότι δεν χρειάζεται να γίνει οποιαδήποτε διευθέτηση με το νηπιαγωγείο όπως γινόταν την περσινή χρονιά όπως αναφέρω στην παράγραφο 16 της ενόρκου δηλώσεως μου ημερομηνίας 18/8/
12. .................... Το πρόγραμμα του νηπιαγωγείου στα Λειβάδια δεν είναι δυνατόν να εξυπηρετήσει τις ανάγκες μας αφού ο καθ΄ ου η αίτηση εργάζεται με βάρδιες και όταν εργάζεται πρωινή βάρδια θα πρέπει να βρίσκεται στην Κοφίνου στις 7 πμ άρα είναι αδύνατον να παραδίδει την ανήλικη στις 7 πμ στο νηπιαγωγείο και κατά συνέπεια έπρεπε να γίνει και πάλι ειδική διευθέτηση όπως και πέρσι. Εν πάση περιπτώσει η νηπιαγωγός δεν προσέρχεται πριν τις 7 πμ." Στην 8η παράγραφο της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης της αποκαλύπτει την πρόθεση της να μείνει μόνιμα στην Αθηαίνου που είναι και ο τόπος καταγωγής της κτίζοντας εκεί σπίτι και καταλήγει με την εισήγηση πως η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος είναι δικαιολογημένη. Ο Καθ΄ ου η αίτηση στην απαντητική του ένορκη δήλωση ημερομηνίας 12.10.06 αναφέρεται και πάλιν στην προδικαστική του ένσταση ότι η Αιτήτρια κωλύεται να προχωρήσει το αίτημα της γιατί όπως χαρακτηριστικά αναφέρει "δεν είναι δυνατό το δικαστήριο να νομιμοποιήσει μία παράνομη πράξη". Άνευ βλάβης της πιο πάνω προδικαστικής ένστασης του ο Καθ΄ ου η αίτηση καταγγέλλει το αυθαίρετο των πράξεων της Αιτήτριας, φυσικό επακόλουθο των οποίων, όπως λέει, ήταν η αντίδραση της ανήλικης να φοιτήσει στο νέο νηπιαγωγείο που την ενέγραψε η μητέρα της. Δικαιολογεί το γεγονός πως κατά την άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας του με την ανήλικη αυτή δεν πηγαίνει νηπιαγωγείο, λέγοντας πως είναι υποχρεωμένος να σταματήσει να παίρνει την ανήλικη στο νηπιαγωγείο της (εννοώντας το νηπιαγωγείο "Αλλαντίν" στα Λειβάδια) για να τη βοηθήσει, καθότι είναι αδύνατο να φοιτά ταυτόχρονα μέρα παρά μέρα σε δύο νηπιαγωγεία. Ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια αδιαφορεί για τη ζημιά που προκάλεσε στην ανήλικη με την αλλαγή νηπιαγωγείου για να διευκολυνθεί η ίδια προσωπικά και ζητά και πάλιν την απόρριψη της αίτησης με έξοδα. Η αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων υπήρξε μακρά. Τα θέματα που κάλυψε ήταν εν πολλοίς άσχετα με την παρούσα διαδικασία η οποία, όπως πιο πάνω αναφέρθηκε, περιορίστηκε μόνο στο θέμα της προσωρινής επιλογής του νηπιαγωγείου της ανήλικης. Αντεξεταζόμενη η Αιτήτρια, παραδέκτηκε ότι μετά που το Δικαστήριο διέταξε την επίδοση της αίτησης της ημερομηνίας 18.8.06 ενέγραψε από μόνη της την ανήλικη στο νηπιαγωγείο "Νάγια Παιδική Πολιτεία" στην Αθηαίνου επειδή, όπως ισχυρίστηκε, αυτό απαιτούσε το συμφέρον της. Εξειδίκευσε το συμφέρον του παιδιού λέγοντας ότι το παιδί μ΄ αυτό τον τρόπο δεν ταλαιπωρείται με περιττές μετακινήσεις και δεν ξυπνά πάρα πολύ νωρίς το πρωί. Για φέτος υπηρετεί στα γυμνάσια Ξυλοφάγου και Δροσιάς. Για να πάει στο γυμνάσιο Ξυλοφάγου περνά από τον αυτοκινητόδρομο έξω από τα Λειβάδια. Αρνήθηκε υποβολή ότι το Νηπιαγωγείο "Αλλαντίν" στα Λειβάδια απέχει 800 μέτρα από τον αυτοκινητόδρομο που χρησιμοποιεί και ότι χρειάζεται 2-3 λεπτά να φθάσει στο νηπιαγωγείο από τον αυτοκινητόδρομο. Ισχυρίστηκε πως η απόσταση είναι περισσότερη από 800 μέτρα και πως ούτε σε 5 λεπτά δεν την καλύπτει η ίδια αφού ο δρόμος εκεί έχει κίνηση και κυρτώματα και με το μωρό στο αυτοκίνητο δεν μπορεί να τρέχει. Για να πάει στο γυμνάσιο Δροσιάς στη Λάρνακα χρησιμοποιεί τον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας-Λάρνακας και δεν περνά καθόλου από τα Λειβάδια. Το νηπιαγωγείο της Στεφανίας απέχει από τη Λάρνακα 10-15 λεπτά. Αντεξεταζόμενος ο Καθ΄ ου η αίτηση επέμενε στη θέση του πως η ανήλικη θα φοιτούσε στο νηπιαγωγείο "Αλλαντίν" στα Λειβάδια μέχρι την ηλικία που θα πήγαινε στο δημοτικό. Παραδέχθηκε ότι στις 25.11.05 κατά την έκδοση του εκ συμφώνου διατάγματος στην αίτηση γονικής μέριμνας με αρ. 99/05, η Αιτήτρια είχε αρχικά εκδηλώσει την αντίθεση της στο να φοιτήσει το παιδί σε νηπιαγωγείο στα Λειβάδια μέχρι να πάει δημοτικό. Στη συνέχεια όμως, προσβλέποντας στην έκδοση του εν λόγω διατάγματος, η Αιτήτρια υπαναχώρησε. Ανέφερε πως το καλοκαίρι είχε μια κρούση από την Αιτήτρια ότι θέλει να συζητήσουν για το νηπιαγωγείο του μωρού, αλλά πέραν αυτού τίποτε άλλο. Είχε τηλεφωνήσει πολλές φορές στην Αιτήτρια για το θέμα και η απάντηση της ήταν πως οι δικηγόροι και το Δικαστήριο θα αποφασίσουν. Ενέγραψε την ανήλικη στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια περί τα τέλη Ιουλίου 2006 που έληγε η προθεσμία υποβολής αιτήσεων, για να μην χάσει τη θέση της εκεί. Ο Καθ΄ ου η αίτηση ισχυρίστηκε πως κατά τη φετινή χρονιά δεν χρειάζεται το παιδί να ξυπνά από τις 5.30 π.μ. ούτε και τίθεται θέμα ειδικής διευθέτησης για την ώρα προσέλευσης του στο νηπιαγωγείο. Η Αιτήτρια μπορεί καθοδόν προς Ξυλοφάγου όπου εργάζεται να αφήσει το παιδί στα Λειβάδια μεταξύ 7.00 π.μ. και 7.10 π.μ., αφού 15-20 λεπτά απέχουν τα Λειβάδια από την Ξυλοφάγου. Όσον αφορά τις μέρες που εργάζεται στη Λάρνακα, επειδή μόνο δέκα λεπτά απέχει το σχολείο της από το νηπιαγωγείο στα Λειβάδια, μέχρι τις 7.20 έχει την ευχέρεια να πάρει το παιδί στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια. Η απόσταση Αθηαίνου-Λειβάδια είναι 10-15λεπτά το πολύ και άλλα 10-15 λεπτά απ΄ εκεί για Λάρνακα. Για φέτος το παιδί ξεκίνησε νηπιαγωγείο στα Λειβάδα για μια μέρα που το πήρε ο Καθ΄ ου η αίτηση, την επομένη το πήρε και η Αιτήτρια και την μεθεπόμενη άρχισε να πηγαίνει στην Αθηαίνου. Εκκρεμούσας της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου ο Καθ΄ ου η αίτηση θεώρησε σωστό το παιδί να μην φοιτά ταυτόχρονα σε δύο νηπιαγωγεία γι΄ αυτό, όταν ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας του με το παιδί, τα πρωινά το κρατά στο σπίτι και το μεσημέρι το παραδίδει στην Αιτήτρια. Θεωρεί σημαντικό για τη ψυχολογία του παιδιού να συνεχίσει να φοιτά στο ίδιο νηπιαγωγείο που φοίτησε τα προηγούμενα δύο χρόνια. Η Αθηαίνου λόγω του ότι είναι ένα ακριτικό χωριό με τουρκικά στρατεύματα στις 3 πλευρές του τον ανησυχεί. Θεωρεί ότι τα Λειβάδια προσφέρονται για τη φοίτηση του παιδιού σε νηπιαγωγείο και για τον πρόσθετο λόγο ότι λόγω της δουλειάς του ως νοσηλευτή και του συστήματος βάρδιας που εργάζεται, μπορεί, τουλάχιστον 4 από τα 5 πρωινά που το μωρό πάει σχολείο, νάναι στο σπίτι ώστε να προστρέξει κοντά του οποτεδήποτε τον χρειαστεί. ΄Ολα αυτά ισχυρίζεται δεν ισχύουν για την Αθηαίνου εφόσον η Αιτήτρια λόγω της δουλειάς της είναι αναγκασμένη να απουσιάζει όταν το παιδί βρίσκεται στο σχολείο. Εξέφρασε την άποψη πως το παιδί, τώρα που φοιτά στο νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου είναι περίλυπο και συμπεριφέρεται με τρόπο που δείχνει ότι δεν είναι ευχαριστημένο και δεν έχει προσαρμοστεί. Δεν λέει τραγουδάκια, ούτε αναφέρεται σε φίλους του, όπως έκανε όταν φοιτούσε στο νηπιαγωγείο στα Λειβάδια. Στις αγορεύσεις τους οι συνήγοροι των διαδίκων υποστήριξαν τις θέσεις των πελατών τους, όπως αυτές πηγάζουν μέσα από τις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την αίτηση και την ένσταση αντίστοιχα, καθώς και τη συμπληρωματική ένορκη δήλωση και απαντητική συμπληρωματική ένορκη δήλωση αντίστοιχα, όπως επίσης και από τη μαρτυρία τους. Η κα Αργυρού εκ μέρους της Αιτήτριας παραπέμποντας στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία υποστήριξε ότι η διαφωνία των διαδίκων ως προς το νηπιαγωγείο στο οποίο θα φοιτούσε η ανήλικη εκδηλώθηκε από το Νοέμβριο του
13. Δικαιολόγησε την ενέργεια της Αιτήτριας να εγγράψει την ανήλικη σε νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου γιατί αυτό απαιτούσε το συμφέρον του παιδιού και ειδικότερα γιατί το παιδί θα έπρεπε να πάει νηπιαγωγείο αλλά και γιατί θα έπρεπε να σταματήσει η ταλαιπωρία στην οποία υποβαλλόταν φοιτώντας σε νηπιαγωγείο στα Λειβάδια. Τέλος εισηγήθηκε πως με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού αυτό θα πρέπει να φοιτά στο νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου γι΄ αυτό και το Δικαστήριο θα πρέπει να εγκρίνει την αίτηση της Αιτήτριας. Η κα Βραχίμη εκ μέρους του Καθ΄ ου η αίτηση έδωσε μεγάλη έμφαση στη θέση της ότι η αίτηση πρέπει να απορριφθεί για κατάχρηση της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου από την Αιτήτρια, η οποία πήρε το νόμο στα χέρια της και τώρα ζητά από το Δικαστήριο να επικυρώσει την παρανομία της. Άνευ βλάβης της πιο πάνω θέσης της υποστήριξε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια που θέτει ο Νόμος για έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος αλλ΄ ούτε και δικαιολογείται το επείγον της έκδοσης του, τουλάχιστον σ΄ αυτό το στάδιο. Για να δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν.14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του διατάγματος. (Βλ. μεταξύ άλλων Οδυσσέως ν. Pieris Estates

(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσολάκκη και άλλοι ν. Στυλιανίδη

(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη ν. Μέζου

(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.

(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Μ & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.

(1997)1 (Γ) A.A.Δ. 1791, Σάββα ν. Τηλεμάχου Έφεση Αρ. 138 Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου ημερ. 20.12.01) Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη

(1989)1 Α.Α.Δ. 152). Στην απόφαση Κυτάλα (ανωτέρω) τονίστηκε πως το ότι πληρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις δε σημαίνει ότι το Δικαστήριο εκδίδει το διάταγμα αυτόματα αλλά η έκδοση του υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η άσκηση της οποίας δε θα πρέπει να παραγνωρίζει και την ποιότητα της αξίωσης. Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με σκοπό μόνο να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση. (βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas

(1984)1 C.L.R. 263). Στις περιπτώσεις μονομερών αιτήσεων πρέπει επίσης να καταδεικνύεται το κατεπείγον του αιτήματος. Η γονική μέριμνα και η άσκηση της ρυθμίζονται και διέπονται από τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο (Ν.216/90). Το άρθρο 5

(1)(α) του πιο πάνω Νόμου προνοεί: "5

(1)(α) Η μέριμνα για το ανήλικο τέκνο ("γονική μέριμνα") είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων οι οποίοι το ασκούν από κοινού". Το περιεχόμενο της γονικής μέριμνας, το οποίο οριοθετείται από το άρθρο 5

(1)(β) του Νόμου, περιλαμβάνει τον προσδιορισμό του ονόματος την επιμέλεια του προσώπου, τη διοίκηση της περιουσίας και την εκπροσώπηση του τέκνου σε κάθε υπόθεση ή δικαιοπραξία που αφορούν το πρόσωπο ή την περιουσία του. Το άρθρο 9

(1)του πιο πάνω Νόμου προβλέπει: "Η επιμέλεια του προσώπου του τέκνου περιλαμβάνει ιδίως την ανατροφή και επίβλεψη, τη διαπαιδαγώγηση και εκπαίδευση του καθώς και τον προσδιορισμό του τόπου διαμονής του." Η από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας από τους γονείς του ανήλικου τέκνου τους αρχίζει με τη γέννηση του τέκνου. Σε περίπτωση όμως διαζυγίου ή ακύρωσης του γάμου ή άκυρου γάμου ή διακοπής της συμβίωσης και εφόσον ζουν και οι δύο γονείς η άσκηση της γονικής μέριμνας ρυθμίζεται από το Δικαστήριο (άρθρα 14 και 15 του Νόμου). Κάθε απόφαση των γονέων, σχετικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας και κάθε απόφαση του Δικαστηρίου, σχετικά με την ανάθεση της γονικής μέριμνας ή με τον τρόπο άσκησης τους, θα πρέπει να αποβλέπει, όπως ρητά επιτάσσει το άρθρο 6 του Νόμου, στο συμφέρον του τέκνου. Με το διάταγμα ημερομηνίας 25.11.05, ως και πιο πάνω έχει αναφερθεί, ανατέθηκε στην Αιτήτρια η φύλαξη και φροντίδα της ανήλικης Στεφανίας. Ως εκ τούτου για την άσκηση του μέρους της γονικής μέριμνας που αφορά στην εκπαίδευση και ειδικότερα την επιλογή του νηπιαγωγείου στο οποίο θα πρέπει να φοιτήσει η ανήλικη, παρέμεινε να ισχύει ο κανόνας της από κοινού άσκησης. Εξ΄ ου και η αίτηση που καταχώρησε η Αιτήτρια. Παρόλα ταύτα η Αιτήτρια, μετά την καταχώρηση της αίτησης της στο Δικαστήριο και αφού το αίτημα της για έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση τη μονομερή αίτηση της δεν έγινε αποδεκτό, προχώρησε μονομερώς, χωρίς τη συγκατάθεση του Καθ΄ ου η αίτηση και χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου και ενέγραψε την ανήλικη σε νηπιαγωγείο της επιλογής της στο χωριό Αθηαίνου. Για το συγκεκριμένο θέμα η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ε. Κουνουγέρη - Μανωλεδάκη στο σύγγραμμα της Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, Β΄ έκδοση 1998, στις σελ. 197 - 198 αναφέρει: "Κατά κανόνα η πράξη για την οποία διαφωνούν οι γονείς δεν έχει επιχειρηθεί ακόμα όταν οι γονείς (ο ένας ή ο άλλος ή και οι δύο μαζί) προσφεύγουν στο Δικαστήριο, οπότε και η σχετική προσφυγή έχει το νόημα ότι από τη δικαστική απόφαση, που θα ακολουθήσει, θα εξαρτηθεί η μελλοντική επιχείρηση της πράξης. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η πράξη αυτή έχει ήδη γίνει, είτε έχοντας προσωρινά χαρακτηριστεί ως επείγουσα, όπως λ.χ. όταν έχει υποβληθεί έγκληση ή έχει ασκηθεί αγωγή από τον ένα γονέα (προκειμένου να μη χαθεί η σχετική προθεσμία ή, αντίστοιχα, να μην παραγραφεί στο μεταξύ η αξίωση), είτε και χωρίς να έχει μεσολαβήσει ένας τέτοιος χαρακτηρισμός, όπως όταν λ.χ. ο πατέρας έχει ήδη αγοράσει με λεφτά του παιδιού και για λογαριασμό του ένα πανάκριβο μηχάνημα, παρόλο που η μητέρα διαφωνούσε και διαφωνεί (με τον ισχυρισμό π.χ. πως το δαπανηρό αυτό μηχάνημα είναι άχρηστο για το παιδί τους που έχει κλίση στη φιλολογία και άρα, άλλες ανάγκες). Και ως προς την έγκληση μεν ή την αγωγή, που ασκείται από τον ένα μόνο γονέα, η συνέπεια της εκ των υστέρων εφαρμογής του άρθρου 1512 περιγράφηκε παραπάνω. Ως προς την αγορά, άλλωστε, του μηχανήματος, αν η μεταγενέστερη δικαστική απόφαση, που θα εκδοθεί για να επιλύσει τη διαφωνία των γονέων, δικαιώσει τελικά τη μητέρα, και με δεδομένο ότι ο πατέρας έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας αφού παραβίασε τον κανόνα της από κοινού άσκησης του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1² η μητέρα μπορεί να προσφύγει κατά το άρθρο 1532 στο δικαστήριο, το οποίο, ενόψει και της απόφασης κατά το άρθρο 1512, μπορεί να διατάξει ως πρόσφορο μέτρο - για την αντιμετώπιση της κακής άσκησης της γονικής μέριμνας από μέρους του πατέρα - την πώληση λ.χ. του μηχανήματος και την επαναφορά, με τον τρόπο αυτό, της προηγούμενης κατάστασης". ΄Εχει νομολογηθεί ότι τα δικαστήρια έχουν εξουσία να ελέγχουν τις διαδικασίες προς αποφυγή καταχρήσεως της δικαστικής διαδικασίας. ΄Εχει επίσης, νομολογηθεί ότι η κατάχρηση της διαδικασίας μπορεί να προσλάβει πολλές μορφές και ότι ανάλογα ευρεία είναι και η δικαιοδοσία του δικαστηρίου για την παρεμπόδιση της (βλ. Constantitnides v. Vima Ltd

(1983)1 C.L.R 348, ΄Ελληνας ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ 149, Αρχιεπίσκοπος Κύπρου (Αρ. 2)

(1993)1 Α.Α.Δ 248, Διευθυντής Φυλακών ν. Περρέλλα

(1995)1 Α.Α.Δ 217, Re Beogradska D.D.

(1996)1 A.A.Δ, 911 και Βασιλείου ν. Μακρίδη

(2000)2 Α.Α.Δ. 133). __________________ 2. Για τη διαπίστωση ότι ο γονέας έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας αρκεί το γεγονός ότι αυτός ενέργησε μονομερώς σε περίπτωση όπου απαιτούνταν από κοινού άσκηση, και δεν είναι απαραίτητη και η απόφαση του δικαστηρίου που επιλύνει τη διαφωνία των γονέων υπέρ του άλλου γονέα· μάλιστα, και αν ακόμα το δικαστήριο δικαιώσει τελικά το γονέα που ενέργησε μονομερώς, με τον ισχυρισμό ότι η πράξη του εξυπηρετούσε πραγματικά το συμφέρον του παιδιού, και πάλι έχει υπάρξει κακή άσκηση της γονικής μέριμνας από την πλευρά αυτού του γονέα, που έσπευσε να κρίνει ο ίδιος ποιο ήταν το συμφέρον του παιδιού και δεν περίμενε την κρίση του δικαστηρίου, που μόνο αυτό είναι αρμόδιο, κατά το άρθρο 1512, να αποφαίνεται για το συμφέρον του παιδιού σε περίπτωση διαφωνίας των γονέων (βλ. και την προηγ. σημ. 3 στο V 4 β). Στην Περέλλα, πιο πάνω, σελ. 222, υποδείχθηκε ότι "η δικαιοδοσία για την παρεμπόδιση, περιστολή, απόρριψη ή αναστολή διαδικασίας, που συνιστά κατάχρηση των δικαιοδοσιών του Δικαστηρίου εκπηγάζει από την ίδια τη φύση της δικαστικής λειτουργίας που έχει ως λόγο το δίκαιο και μέσο τους μηχανισμούς που προάγουν την κατίσχυση του" Στην παρούσα υπόθεση έχουμε στην ουσία περίπτωση καταχρηστικής διεκδίκησης θεραπείας η οποία στην πράξη έχει συντελεστεί από την Αιτήτρια. Η συμπεριφορά αυτή της Αιτήτριας πέραν του ότι είναι αντινομική, συνιστά και κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας. Αυτά συνάγονται από το γεγονός ότι η Αιτήτρια μετέτρεψε την παράκληση της προς το Δικαστήριο να της επιτρέψει να εγγράψει την ανήλικη σε νηπιαγωγείο στην Αθηαίνου σε πράξη, κατά παράβαση του νόμου που απαιτεί διαβούλευση και συναπόφαση για τη διενέργεια τέτοιας πράξης με τον εν διαστάσει, ως είναι η περίπτωση, σύζυγο της, προβαίνοντας έτσι σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας και χωρίς να έχει την προς τούτο άδεια του Δικαστηρίου. Την ενέργεια της αυτή η Αιτήτρια την δικαιολογεί επικαλούμενη το συμφέρον του παιδιού αλλά και το επείγον της κατάστασης, ότι δηλαδή το παιδί έπρεπε να πάει σχολείο. Η Έφη Κουνουγέρη - Μανωλεδάκη, στο ίδιο σύγγραμμα της όπως και πιο πάνω, στη σελ. 193 σχολιάζει το θέμα της επίκλησης του συμφέροντος του παιδιού από το γονέα που έχει προβεί σε κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, ως εξής: "Ο γονέας, μάλιστα, αυτός δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η πράξη στη συγκεκριμένη περίπτωση, εξυπηρετεί πάντως το συμφέρον του παιδιού, και αν ακόμα αυτό είναι αλήθεια, αφού η διάταξη του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1 είναι αναγκαστικού δικαίου και κατά το άρθρο 1512 το συμφέρον του παιδιού, στην περίπτωση της διαφωνίας των γονέων, μπορεί να κρίνεται μόνο από το δικαστήριο (και μάλιστα και μετά την επιχείρηση της πράξης)." Αυτό που προκύπτει από τα όσα στο παρόν, τουλάχιστο, στάδιο βρίσκονται ενώπιον μου, είναι ότι η μη έκδοση του διατάγματος δεν θα έχει κανένα δυσμενή αντίκτυπο στα καλώς νοούμενα συμφέροντα της ανήλικης ούτε θα επηρεάσει δυσμενώς τα συμφέροντα της Αιτήτριας. Έχοντας πάντα κατά νου πως το στάδιο αυτό δεν προσφέρεται για να προκρίνει το Δικαστήριο το συμφέρον του παιδιού, σχολιάζω τον ισχυρισμό της Αιτήτριας για την επανάληψη της περσινής ταλαιπωρίας που υφίστατο το παιδί, λέγοντας πως η σημερινή κατάσταση πραγμάτων, ο διορισμός της δηλαδή για φέτος στα σχολεία Ξυλοφάγου και Δροσιάς στη Λάρνακα, έχει διαφοροποιήσει την κατάσταση προς το ευνοϊκότερο, τόσο για την ίδια, όσο και για το παιδί.. Είναι ισχυρισμός της Αιτήτριας πως το θέμα ήταν επείγον γιατί το παιδί έπρεπε να πάει νηπιαγωγείο. Το παιδί είχε το νηπιαγωγείο στα Λειβάδια, στο οποίο φοίτησε τα προηγούμενα δύο χρόνια, άρχισε να φοιτά και φέτος και μπορούσε να συνεχίσει να φοιτά. Ακόμα, με βάση πάντοτε τη θέση της Αιτήτριας και της δικηγόρου της ότι η διαφωνία ως προς την επιλογή του νηπιαγωγείου στο οποίο θα φοιτούσε το παιδί για το σχολικό έτος 2006-07 είχε προκύψει το Νοέμβριο του 2005, δεν δικαιολογείται η επίκληση του επείγοντος, ούτε για να δικαιολογήσει τη συμπεριφορά της να εγγράψει την ανήλικη μονομερώς και χωρίς την άδεια του Δικαστηρίου σε νηπιαγωγείο της δικής της επιλογής, πράγμα που αποτελεί εξώφθαλμη κατάχρηση, αλλ΄ ούτε και για να επιτρέψει την έκδοση του αιτούμενου προσωρινού διατάγματος. Ακόμα η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος στην παρούσα περίπτωση θα οδηγούσε στην επιβράβευση της παρανομίας και θα είχε σαν άμεση συνέπεια την υπονόμευση του κύρους και της αξιοπιστίας της απονομής της δικαιοσύνης. Στην άσκηση της σύμφυτης δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, η οποία, όπως υποδείχθηκε στην Constantinides (πιο πάνω), αποβλέπει στην αποτροπή υπονόμευσης της δικαιοδοσίας του, θεωρώ ότι πρέπει να δοθεί τέλος στην παρούσα διαδικασία με την απόρριψη της αίτησης. Με βάση όλα τα πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Καθ΄ ου η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και τα οποία έξοδα όμως θα καταβληθούν μετά το πέρας της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) .............................. Δ. Κούσιου - Χρυσανδρέα Προσ. Δικαστής Οικογενειακού Δικαστηρίου /ΚΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο