Χριστάκη Σάββα ν. Παναγιώτας Τηλεμάχου, Αρ. Υπόθεσης: 4/01, 25.10.2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODPAF:2007:7 ΣΤΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών ΕΝΩΠΙΟΝ: Κ. Χ" Αθανασίου-Σιαμτάνη, Δ. Αρ. Υπόθεσης: 4/01 Μεταξύ: Χριστάκη Σάββα, από την Έμπα Αιτητή - και - Παναγιώτας Τηλεμάχου, από την Πάφο Καθ΄ ης η Αίτηση -------------------------------- Ημερομηνία: 25.10.2007 Εμφανίσεις Για Αιτητή : κ. Π. Κλεοβούλου. Για ν΄ ακούσει απόφαση, κα. Δημητρίου Για Καθ΄ ης η Αίτηση: κ. Α. Πολυδώρου Διάδικοι απόντες --------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο γάμος των διαδίκων που τελέστηκε στις 15/9/91 μετά από 7½ περίπου χρόνια συμβίωσης οδηγήθηκε σε κατάρρευση. Στις 22/5/99 επήλθε διάσταση μεταξύ των διαδίκων. Πήραν οριστικά διαζύγιο στις 11/12/
- Το διαζύγιο εκδόθηκε σε βάρος της Καθ΄ ης η Αίτηση. Από το γάμο τους απέκτησαν δύο κορίτσια. Την Έλενα, που γεννήθηκε στις 6/5/92 και την Αντιγόνη, που γεννήθηκε στις 13/1/
- Έξι μήνες μετά τη διάσταση, η Καθ΄ ης η Αίτηση αποχώρησε από τη συζυγική στέγη και τα παιδιά παρέμειναν με τον πατέρα. Σήμερα εξακολουθούν να διαμένουν μαζί του και με διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Το σπίτι στο οποίο διαμένουν και το οποίο αποτελούσε πριν το χωρισμό και τη συζυγική στέγη είναι ιδιοκτησία της μητέρας της Καθ΄ ης η Αίτηση. Ο Αιτητής με την αίτηση αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας διεκδικεί το μέρος που αναλογεί στη δική του συνεισφορά στην αύξηση της περιουσίας της Καθ΄ ης η Αίτηση κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσής τους. Η κυρίως διεκδίκηση του όμως, εστιάζεται στην αύξηση της περιουσίας της Καθ΄ ης η Αίτηση που σημειώθηκε μετά την αναπαλαίωση και ανακαίνιση μιας παλαιάς κατοικίας, που απέκτησε η Καθ΄ ης η Αίτηση μετά από δωρεά από τη γιαγιά της. Η κατοικία βρίσκεται στο Μέσα Χωριό Πάφου επί του ακινήτου με αριθμό εγγραφής 4857 του Φ/Σχ. XLV/52, χωρ . στο τεμ.
- Επίσης απαιτεί το ½ ποσό του ποσού των £2.600 που εισέπραξε η Καθ΄ ης η Αίτηση ως ενοίκια από την ενοικίαση της επίδικης κατοικίας από 1/6/99 μέχρι 31/1/01 και το ½ των ενοικίων που εισπράττονται μέχρι την εκδίκαση της αγωγής. Ποσό επίσης £350, δηλαδή το ½ του ποσού που ελήφθη από τους διάδικους διαρκούντος του γάμου από την Τράπεζα Κύπρου, ποσό £5.000, δηλαδή το ½ του ποσού των £10.000 το οποίο πήρε η Καθ΄ ης η Αίτηση από επιχείρηση εστιατορίου που κατείχαν, £400 αξία του αυτοκινήτου RC447 το οποίο αγόρασε ο Αιτητής στην Καθ΄ ης η Αίτηση και το οποίο και καρπώθηκε η ίδια. Επίσης αξιώνει δήλωση του Δικαστηρίου ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση είναι υπεύθυνη για την πληρωμή κατά το ήμισυ για τα δάνεια της Σ.Π.Ε. Σίμου και Τράπεζας Κύπρου. Ορισμένες από τις απαιτήσεις του εγκαταλείφθηκαν κατά την τελική αγόρευση. Στις απαιτήσεις του Αιτητή η Καθ΄ ης η Αίτηση καταχώρησε υπεράσπιση και ταυτόχρονα ανταπαίτηση. Με αυτή αξιώνει το ποσοστό της συνεισφοράς της ιδίας στην αύξηση της περιουσίας του Αιτητή κατά τη διάρκεια του γάμου. Συγκεκριμένα, διεκδικεί το ½ της αξίας του οικιακού εξοπλισμού που αγόρασαν από κοινού και ο οποίος βρίσκεται από τη διάσταση στην κατοχή του Αιτητή. Το ½ του ποσού των £8.000, ποσό με το οποίο αγόρασαν οι διάδικοι ένα αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής DAH959, το οποίο ενεγράφη στο όνομα του Αιτητή και το οποίο αντάλλαξε στη συνέχεια με άλλο αυτοκίνητο. Το ½ των κερδών από τη λειτουργία κοινής επιχείρησης, δηλαδή μιας ταβέρνας. Το ½ της αξίας του εξοπλισμού της ταβέρνας, καθώς και του προϊόντος από την πώληση του αέρα της επιχείρησης της ταβέρνας. Επίσης το ποσό των £5.000, το οποίο αντιστοιχεί στο ½ του ποσού των £10.000, το οποίο πλήρωσε η ίδια σε κοινό δάνειο που συνήφθηκε και από τους δύο διάδικους με την Τράπεζα Κύπρου. Ακόμα, διεκδικεί το ½ της αξίας ενός γεωργικού τρακτέρ που αγοράστηκε από κοινού και £500, ποσό που αντιστοιχεί στο ½ της αξίας των εισοδημάτων από τη γεωργία. Επίσης αξιώνει δήλωση του Δικαστηρίου ότι ο Αιτητής έχει ευθύνη για την αποπληρωμή του ½ χρέους £6.000 πλέον τόκους, που αποτελεί το υπόλοιπο κοινού δανείου στη Σ.Π.Ε. Σίμου και το ½ του χρέους των £2.500 πλέον τόκους που οφείλουν προς την Τράπεζα Κύπρου οι δύο διάδικοι. Ο Αιτητής κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας επέλεξε τη δυνατότητα που του δίδει η νέα τροποποίηση του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.9 (άρθρο 25) να παρουσιάσει γραπτή κατάθεση του ως μέρος της κυρίως εξέτασης. Στη γραπτή εν μέρει, αλλά και στη συνέχεια, προφορική του μαρτυρία, ανέφερε για την απασχόλησή του κατά τη διάρκεια του γάμου. Αρχικά δούλεψε σε ξενοδοχείο και έπαιρνε £
- Περί το έτος 1995 εργοδοτήθηκε στο Δημόσιο και ελάμβανε μέχρι τη διάσταση £
- Κατέθεσε προς τούτο σχετική κατάσταση μισθοδοσίας του. Λάμβανε επίσης από γεωργικές εργασίες το ποσό των £50 μηνιαίως. Εξιστόρησε στη συνέχεια τα όσα αφορούσαν τη λειτουργία της ταβέρνας που είχαν οι διάδικοι. Από τον Απρίλιο του 1994 μέχρι το τέλος του 1997, λειτούργησε ταβέρνα μαζί με τη σύζυγό του στο χωριό Χλώρακα. Για τη λειτουργία της ταβέρνας οι διάδικοι είχαν συνάψει δάνεια από την Ελληνική Τράπεζα και τη Σ.Π.Ε. Σίμου £6.
- Η ταβέρνα στην αρχή είχε έσοδα £400 - £500 μηνιαίως. Στη συνέχεια δεν ήταν κερδοφόρα. Η επιζήμια λειτουργία της την οδήγησε σε κλείσιμο. Η αιτία της χρεοκοπίας κατά τον ίδιο, ήταν η κακή διαχείριση από τη γυναίκα του η οποία είχε τον απόλυτο έλεγχο της ταβέρνας. Συστηματικά και μεθοδικά έκλεβε την ταβέρνα, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει δικό της λογαριασμό περίπου £8.100 στην Τράπεζα Κύπρου, του οποίου την ύπαρξη ανακάλυψε σε μεταγενέστερο στάδιο. Υποψιάστηκε τι γινόταν όταν ο λογιστής τους κατά τον έλεγχο των βιβλίων, του έβαλε την ιδέα πως δε γίνεται να είναι έτσι τα πράγματα, με τα εισοδήματα της ταβέρνας, κάποιος πρέπει να κλέβει. Μετά από επιμονή και πίεση προς την Καθ΄ ης η Αίτηση να ελέγξουν το ταμείο ένα βράδυ, διαπίστωσε ότι έλειπε ποσό £
- Το ποσό αυτό παραδέχτηκε η Καθ΄ ης η Αίτηση ότι το πήρε η ίδια. Η ταβέρνα πουλήθηκε. Εισπράχθηκε ποσό £4.000 ως αέρας και £3.000 για τον εξοπλισμό. Μέρος του ποσού χρησιμοποιήθηκε για την αναπαλαίωση οικοδομής που είχε δωρίσει στη γυναίκα του η γιαγιά της. Το υπόλοιπο χρησιμοποιήθηκε για το κοινό δάνειο που αφορούσε την ίδια την ταβέρνα. Κατά τη διάρκεια του γάμου τους αναπαλαίωσε και ανακαίνισε την κατοικία. Πριν την αναπαλαίωση η κατοικία ενοικιαζόταν £30 μηνιαίως, μετά έπεσε η στέγη και έμεινε ξενοίκιαστη. Το γεγονός αυτό τους ανάγκασε να προχωρήσουν στις εργασίες στην οικοδομή. Η ανακαίνιση άρχισε τον Ιανουάριο του 1998 και ολοκληρώθηκε τον Ιούλιο. Στη συνέχεια ενοικιάστηκε προς £120 μέχρι τη διάσταση. Σήμερα ενοικιάζεται £
- Ισχυρίστηκε ότι για την αναπαλαίωση δαπανήθηκε ποσό £15.000, το οποίο προήλθε από δάνειο που συνήψαν οι διάδικοι στην Τράπεζα Κύπρου, ποσό από τους μισθούς του και ένα ποσό που λήφθηκε από την πώληση της ταβέρνας. Για την ανακαίνιση, εργάστηκε προσωπικά και είχε βοήθεια από συγγενείς και άλλους μισθωτούς εργάτες. Ανέλυσε λεπτομερώς τις εργασίες που χρειάστηκε να γίνουν στην εν λόγω οικοδομή και τα κονδύλια που δαπανήθηκαν. Η γυναίκα του, κατά τον ίδιο, στην αναπαλαίωση δεν είχε ουσιαστική συμβολή. Εργάστηκε περίπου 11 μήνες κατά τη διάρκεια της έγγαμης συμβίωσης και τους μισθούς της τους δαπανούσε για δικούς της σκοπούς. Στην οικογένεια επίσης ήταν αδιάφορη. Η μητέρα της ήταν αυτή που ήταν επιφορτισμένη με τις δουλειές, την ετοιμασία του φαγητού, ακόμα και το πλύσιμο των ρούχων. Η ίδια κοιμόταν ως αργά το πρωί., η θεία της έπαιρνε τα παιδιά στο σχολείο. Πέραν των πιο πάνω, η δημιουργία από αυτήν εξωσυζυγικής σχέσης, αποτέλεσε και την αιτία του χωρισμού τους. Τον προπηλάκισε, τον εξευτέλισε και όπως έντονα υποστήριξε, στάθηκε ανάξια απέναντι στα παιδιά της και στον ίδιο. Κατά τη διάρκεια του γάμου σύναψαν δάνειο στη Σ.Π.Ε. Σίμου για το ποσό των £6.
- Αυτό χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία της ταβέρνας. Στη συνέχεια σύναψαν δάνειο στην Τράπεζα Κύπρου για το ποσό των £13.
- Με αυτό εξόφλησε την Ελληνική Τράπεζα £7.157 πλέον τόκους, το υπόλοιπο το χρησιμοποίησαν για την αποπεράτωση της οικίας στο Μέσα Χωριό. Κατέθεσε ακόμα αποδείξεις για πληρωμή από μέρους ποσού £1.532 στη Σ.Π.Ε. Σίμου και £1.000 στην Τράπεζα Κύπρου πριν τη διάσταση έναντι των δανείων. Πρόσθεσε ακόμα ότι κατά το χρόνο της διάστασης όφειλε ακόμα ένα δάνειο £665 το οποίο σύναψε διαρκούντος του γάμου για την αντιμετώπιση των αναγκών της οικογένειας. Ο ίδιος το εξόφλησε μετά τη διάσταση. Επίσης υποστήριξε ότι αγόρασε στην Καθ΄ ης η Αίτηση ένα αυτοκίνητο αξίας £400 το οποίο παρέμεινε στην κατοχή της μετά τη διάσταση. Ανέφερε περαιτέρω πως το δάνειο της Τράπεζας Κύπρου το εξόφλησε η Καθ΄ ης η Αίτηση, αλλά με λεφτά που η ίδια οικειοποιήθηκε από τα κέρδη της ταβέρνας και με τα οποία δημιούργησε δικό της λογαριασμό, του οποίου την ύπαρξη ο ίδιος δε γνώριζε. Κατά την αντεξέταση ο Αιτητής επανέλαβε ότι το σπίτι ανακαινίστηκε με λεφτά του δανείου, λεφτά από την ταβέρνα και από τους μισθούς που είχε από το Δημόσιο. Όπως εξήγησε, £2.500 αφορούσαν τα δικά του μεροκάματα, £2.500 από την ταβέρνα, τα οποία προήλθαν από την πώληση του εξοπλισμού και του αέρα. Αντεξετάστηκε επί μακρόν για τις εργασίες που ισχυρίστηκε ότι έγιναν επί της οικοδομής, ανέλυσε όμως κάθε εργασία με πλήρη λεπτομέρεια. Τα ποσά, όπως τα ανέλυσε, συμποσούνταν στις £15.
- Η μαρτυρία αναφορικά με τις εργασίες που διεξήχθησαν στην οικοδομή είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά, δε χρειάζεται να την επαναλάβω. Στην υποβολή του κ. Πολυδώρου ότι εκείνη τη στιγμή σκέφτηκε όλα εκείνα τα ποσά, ο Αιτητής αντέδρασε κατηγορηματικά. Τόνισε, πως ο λόγος που θυμόταν με τόση λεπτομέρεια όλα τα ποσά ήταν γιατί ο ίδιος τα πλήρωσε και τα δούλεψε. Στην υποβολή δε ότι διαφοροποίησε τα ποσά τα οποία εισπράχθηκαν από την πώληση του αέρα και του εξοπλισμού κατά την αντεξέταση, από εκείνα που ανέφερε στην κυρίως εξέταση, απάντησε με τα εξής: «Μπορεί να έκαμα λάθος». Αντεξετάστηκε ακόμα για τη δήλωση του στη γραπτή του μαρτυρία ότι εισέπραττε £400 από την ταβέρνα, αλλά διευκρίνισε ότι δεν ήταν αυτό ακριβώς που εννοούσε, αλλά ότι αυτό το ποσό χρησιμοποιείτο για τις ανάγκες της οικογένειας. Αναφορικά με τη λειτουργία της ταβέρνας επέμεινε ότι αυτή λειτούργησε από το 1994 μέχρι τέλος του 1997, παρά το γεγονός ότι στην ένορκη του δήλωση που έκαμε για να εξασφαλίσει προσωρινό διάταγμα, της οποίας το περιεχόμενο του υπενθύμισε ο κ. Πολυδώρου, είχε αναφέρει ότι η ταβέρνα έκλεισε το
- Η ταβέρνα, όπως είπε στη συνέχεια, λειτούργησε ως σφαιριστήριο. Αναφορικά με τη δουλειά της γυναίκας του, ισχυρίστηκε πως η ίδια δούλεψε 3 μήνες σε φρουταρία κατά το 1993 με μισθό £
- Επίσης στην υπεραγορά Παπαντωνίου 8 μήνες με μισθό £150 από την οποία απολύθηκε γιατί, όπως ισχυρίστηκε, έκαμε κατάχρηση και ότι αυτό φαινόταν και από σχετική έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Δεν φαίνεται όμως να διερευνήθηκε το θέμα περαιτέρω. Δούλεψε ακόμα και 3 μήνες στις σχολικές διαβάσεις με εισόδημα £60 μηνιαίως. Παραδέχτηκε όμως ότι η γυναίκα του δούλευε στην ταβέρνα και στο σφαιριστήριο. Επίσης ότι τον βοηθούσε στις αγροτικές δουλειές, όμως, κατά τη θέση του, αυτό συνέβαινε μόνο 2 μέρες το χρόνο και μια μέρα όταν ήταν ο τρύγος. Επιμένοντας στη δική του εκδοχή για τη διαχείριση της ταβέρνας, πρόσθεσε ότι η γυναίκα του σκαρφίστηκε ένα άλλο τρόπο για να κλέβει την ταβέρνα όταν αυτός είχε ανακαλύψει ότι αποσπούσε λεφτά από το ταμείο. Αύξησε τις τιμές των φαγητών εν αγνοία του. Ενώ οι τιμές στα φαγητά ήταν £5 τους χρέωνε £7 με £8, με αποτέλεσμα να φεύγουν σιγά-σιγά οι πελάτες. Μόλις δε έκλεισε η ταβέρνα, ορισμένοι πελάτες του αποκάλυψαν ότι ο λόγος που δεν πήγαιναν ήταν γιατί τους υπερχρέωνε. Όπως χαρακτηριστικά είπε, του ανέφεραν ότι: «τους έκοβε την κκελλέ». Η κατάθεση του μεγαλύτερου ποσού που οικειοποιήθηκε η γυναίκα του έγινε το 1997, δηλαδή κατά το χρόνο που, κατά τον ίδιο, έκλεισε η ταβέρνα. Στην αντεξέταση διαφοροποίησε τη θέση του για το πώς χρησιμοποιήθηκαν τα λεφτά του δανείου της Τράπεζας Κύπρου. Όταν ρωτήθηκε τι απέγινε το ποσό του δανείου των £13.500, ανέφερε ότι £3.500 πήγαν στο χρέος της ταβέρνας. Τα υπόλοιπα τα ξόδεψαν για την αναπαλαίωση της κατοικίας. Δηλαδή, ότι £10.000 από το κοινό δάνειο χρησιμοποιήθηκαν για το σπίτι. Αυτό το δάνειο, δέχθηκε ότι τελικά εξοφλήθηκε από την Καθ΄ ης η Αίτηση όμως από λεφτά, όπως επέμεινε, που καταχράστηκε από τη λειτουργία της ταβέρνας. Παραδέχτηκε ακόμα πως ο ίδιος δεν πλήρωσε κανένα ποσό μετά από τη διάσταση. Σε σχέση με τον οικιακό εξοπλισμό, όταν ρωτήθηκε αν όντως τον κατέχει, το παραδέχθηκε. Όμως, είπε, δεν τον χρησιμοποιεί μόνο ο ίδιος αλλά και τα παιδιά τους. Υποστήριξε ακόμα ότι τα περισσότερα ήταν δώρα προς αυτούς από τη μητέρα της. Οι ίδιοι αγόρασαν μόνο το ψυγείο, την τηλεόραση και μερικά μικροαντικείμενα. Όσον αφορά την κεντρική θέρμανση παραδέχτηκε ότι αγοράστηκε από αυτούς, στοίχισε £2.800 αλλά ανέφερε ότι είναι κλειστή εδώ και 4 χρόνια. Παραμένει δε στο σπίτι της μητέρας της πρώην συζύγου του, στο οποίο ο ίδιος φιλοξενείται προσωρινά με τα παιδιά της. Για την απαίτηση της Καθ' ης η Αίτηση επί του αυτοκινήτου DAH 959 επέμεινε πως το αγόρασε από τον αδελφό του, αφού έδωσε το δικό του, το οποίο είχε αξία £4.000 και εξασφάλισε άλλες £2.500 από ενοικιαγορά. Παραδέχτηκε ακόμα, παρά την αρχική του άρνηση και μόνο όταν του υπενθύμισε ο κύριος Πολυδώρου το τι ο ίδιος είχε αναγράψει στα δικόγραφα του, ότι δηλαδή η πεθερά του, του έδωσε £500, όμως αρνήθηκε ότι η Καθ' ης η Αίτηση του έδωσε οποιαδήποτε λεφτά για την αγορά του αυτοκινήτου. Όμως και για ένα τρακτέρ παραδέχτηκε ότι το αγόρασαν £2.
- Το πούλησε μετά τη διάσταση για £1.
- Από τον εξοπλισμό της ταβέρνας κατέχει σήμερα μια γούρνα £150, μερικά πιάτα, μια δωδεκάδα, 6 καρέκλες, τραπεζομάντιλα, σκαμπό. Παρέμεινε και ένα ψυγείο το οποίο πουλήθηκε. Ο ίδιος πήρε τα λεφτά. Ο Αιτητής με τη γραπτή του δήλωση παρουσίασε επίσης εκτίμηση για την αναπαλαίωση της οικοδομής. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ανέφερε δε ότι η οικοδομή πριν την αναπαλαίωση είχε αξία £4.
- Παρά την κατάθεση αυτής της εκτίμησης, δεν προσήλθε ο εκτιμητής του να μαρτυρήσει. Ο δικηγόρος του κατά την τελική του αγόρευση με κάλεσε να αγνοήσω την κατατεθείσα εκτίμηση και τα όσα ανέφερε ο Αιτητής σε σχέση με αυτή, καθώς η εκτίμηση αυτή εκ λάθους δεν αφορούσε τον ουσιώδη χρόνο, δηλαδή το χρόνο της διάστασης, αλλά μεταγενέστερο. Προσήγαγε δε νέα εκτίμηση από άλλο εκτιμητή προσαρμοσμένη πλέον στον ουσιώδη χρόνο που ενδιαφέρει την παρούσα περίπτωση. Είναι βολικό ν΄ ασχοληθώ λίγο με τη μαρτυρία της Καθ΄ ης η Αίτηση, στο παρόν στάδιο, η οποία στα περισσότερα σημεία αντικρούει τις θέσεις του Αιτητή. Η Καθ΄ ης η Αίτηση αρνήθηκε τις κατηγορίες που της προσήψε ο πρώην σύζυγός της. Η ίδια ήταν καλή σύζυγος και μητέρα. Φρόντιζε με κάθε επιμέλεια τα παιδιά της. Δεν ήταν αυτή που εγκατέλειψε το σπίτι αλλά εκδιώχθηκε από το σύζυγό της και τη μητέρα της, οι οποίοι έφτασαν στο σημείο ν΄ αλλάξουν και τις κλειδαριές του σπιτιού . Δεν πήρε τίποτα από το σπίτι. Μόνο τα προσωπικά της αντικείμενα. Όλος ο οικιακός εξοπλισμός παρέμεινε στη συζυγική στέγη. Πρόβαλε ακόμα μια εντελώς αντίθετη εκδοχή αναφορικά με την προσφορά της τόσο στο σπίτι όσο και με τις διάφορες εργασίες που έκανε. Η ίδια δούλεψε περίπου 5 χρόνια από τα χρόνια της έγγαμης συμβίωσης σε διάφορες δουλειές, όπως την υπεραγορά Παπαντωνίου, στις διαβάσεις για τα παιδιά, σε μια φρουταρία, στην ταβέρνα που διατηρούσαν. Μόνο όταν εγκυμονούσε και αμέσως μετά τη γέννηση των παιδιών της δε δούλεψε. Δε θυμόταν όμως πολύ καλά τις περιόδους που δούλεψε, ούτε και τους μισθούς που έπαιρνε. Στη δεύτερη δε κόρη της, μόνο για κανένα μήνα παρέμεινε στο σπίτι μετά τον τοκετό, Μετά επέστρεψε στην ταβέρνα. Στην ταβέρνα έκαμνε όλες τις δουλειές, ήταν γκαρσόνι, ήταν στην κουζίνα, έφτιαχνε όλα τα ορεκτικά, ήταν στις γούρνες, στη λάντζα, στην καθαριότητα και μερικές φορές στην ταμειακή μηχανή. Όταν είχαν δουλειά ερχόταν και ο πατέρας και η μητέρα της, ο σύζυγός της και μια ξαδέλφη του. Τις υπόλοιπες νύχτες ήταν η ίδια και ο σύζυγός της. Κανένα μισθό δεν έπαιρνε από την ταβέρνα. Έλεγχο στις εισπράξεις, στην ταμειακή μηχανή έκαμνε μερικές φορές εκείνη και άλλες ο σύζυγός της. Τα περισσότερα λεφτά των εισπράξεων τα έπαιρνε ο σύζυγός της και ένα μερίδιο της το έδινε για να συντηρεί την οικογένεια. Πληρώνονταν ακόμα από τις εισπράξεις της ταβέρνας τα χρέη της ταβέρνας, ο κρεοπώλης, οι πλασιέδες, οι υπεραγορές, το ενοίκιο (δεν θυμόταν το ύψος του ενοικίου). Η ταβέρνα, κατ΄ εκείνη, λειτούργησε από το 1994 μέχρι τέλος του
- Μετά δούλεψε σαν σφαιριστήριο ακόμα 6 μήνες. Στη συνέχεια πουλήθηκε. Όπως την πληροφόρησε ο σύζυγός της πληρώθηκε ως αέρας για την επιχείρηση γύρω στις £4.
- Με αυτές ο σύζυγός της αγόρασε ένα τρακτέρ £3.000 και μια αντλία £
- Η ίδια δεν πήρε τίποτα από αυτά. Δε γνώριζε τι έγινε ο εξοπλισμός. Ο σύζυγός της τον είχε στην κατοχή του. Τα μάζεψε όλα και τα πήρε στο σπίτι του αδελφού του. Κράτησε επίσης όλο τον οικιακό εξοπλισμό. Ακόμα ανέφερε για το διπλοκάμπινο με αριθμό εγγραφής DAH
- Το αγόρασε ο σύζυγός της από τον αδελφό του για το ποσό των £8.
- Έδωσε το δικό του για £4.000, έκαμε δάνειο για £2.500, του έδωσε η μητέρα της £500 και η ίδια £1.
- Διεκδικεί τη συμβολή της και επί τούτου. Για δε τη λειτουργία της ταβέρνας έκαμαν ένα δάνειο από τη Σ.Π.Ε. Σίμου για το ποσό των £6.
- Για την αναπαλαίωση της κατοικίας συνήψαν άλλο δάνειο από την Τράπεζα Κύπρου για το ποσό των £13.
- Από αυτό, ποσό £3.500 χρησιμοποιήθηκε για την εξόφληση ενός υπολοίπου του χρέους που είχαν για την ταβέρνα, οι υπόλοιπες £10.000 ξοδεύτηκαν για την κατοικία. Η όλη αναπαλαίωση κόστισε γύρω στις £10.000, όσα δηλαδή και το μέρος που χρησιμοποιήθηκε από το δάνειο της Τράπεζας Κύπρου. Η ίδια ήταν που εξόφλησε το δάνειο της Τράπεζας Κύπρου μετά τη διάσταση. Με τα διάφορα καθυστερημένα, τόκους, κλπ, κατέβαλε ποσό £14.208.
- Παρουσίασε σχετικές αποδείξεις. Ο σύζυγός της δεν κατέβαλε κανένα ποσό μετά τη διάσταση. Όσον αφορά την προσωπική τους προσφορά, η δουλειά της ιδίας όσο και του συζύγου της, σε σχέση με τις εργασίες αναπαλαίωσης, περιοριζόταν στη καθαριότητα και μόνο για ορισμένα απογεύματα. Επίσης ο σύζυγός της προέβαινε σε μερικές ακόμα μικροδουλειές, όπως ισιώματα των χωμάτων και επίβλεψη, όπως άλλωστε και η ίδια έκανε. Σε σχέση με το δάνειο στη Σ.Π.Ε. Σίμου, γνώριζε πως ο σύζυγός της είχε πληρώσει λίγα λεφτά πριν τη διάσταση. Ακόμα αναφέρθηκε στον οικιακό εξοπλισμό τον οποίο, όπως ανέφερε, καρπώθηκε αποκλειστικά ο Αιτητής. Στον εξοπλισμό περιλαμβανόταν και η κεντρική θέρμανση, την οποία μέχρι σήμερα επωφελείται ο Αιτητής. Ο εξοπλισμός, όταν η ίδια εκδιώχθηκε από το σπίτι, ήταν σε άριστη κατάσταση. Αντεξετάστηκε επί μακρόν αναφορικά με την προέλευση του ποσού £8.109,71 που βρέθηκε κατατεθειμένο στο όνομά της. Αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι αυτό πήγαζε από την ταβέρνα και ότι ήταν προϊόν κλοπής από τις εισπράξεις της ταβέρνας. Και απέρριψε τις υποβολές για υπερχρεώσεις των πελατών. Η ταμειακή μηχανή, όπως υπέδειξε, είχε πρόγραμμα. Δε μπορούσε να χρεώνει περισσότερα. Οι πελάτες έπαιρναν αποδείξεις. Εξάλλου και ο Αιτητής έλεγχε το ταμείο. Τα λεφτά που βρέθηκαν κατατεθειμένα της τα έδωσε η γιαγιά της γιατί ήταν η αγαπημένη της εγγονή. Αυτό αποδεικνύετο και από το γεγονός ότι της δώρισε ολόκληρη κατοικία. Ποσό £6.200 από αυτά αποτελούσε δωρεά από τη γιαγιά της και £1.000 προέρχονταν από τη λειτουργία του σφαιριστηρίου. Τα υπόλοιπα ήταν οι τόκοι των καταθέσεων. Πιέστηκε κατά την αντεξέταση, να προσκομίσει οποιοδήποτε αποδεικτικό έγγραφο για την ανάληψη αυτού του ποσού από τη γιαγιά της και την απόδοσή του σ΄ αυτή. Η γιαγιά της, όπως υποστήριξε, της έδινε κρυφά λεφτά από τον καιρό που ήταν μαθήτρια και ήθελε αυτή τη χειρονομία να την κρατήσει μυστική. Έτσι δεν το έλεγε σε κανένα. Σε υποβολή ότι ο σύζυγος μάλλον χαρά θα έκαμνε αν του έλεγε ότι είχαν λεφτά από τη γιαγιά, απάντησε: «όχι, γιατί μπορούσε να μου τα φάει». Τα λεφτά η γιαγιά της τα είχε κατατεθειμένα στη Συνεργατική του χωριού. Τα απέσυρε, όμως δε θυμόταν ακριβώς πότε. Πήγαν μαζί στο Συνεργατικό και της τα έδωσε. Βέβαια δεν ήταν ολόκληρο το ποσό των £6.200 που είχε κατατεθειμένο η γιαγιά της. Λίγα-λίγα της τα έδινε. Κρατούσε αρκετά λεφτά στο σπίτι. Μετά τα μάζεψε και όταν έγιναν £6.200 τα κατάθεσε στην Τράπεζα. Σε ερώτηση του συνηγόρου του Αιτητή, πού φύλαγε αυτά τα λεφτά στο σπίτι, χαμογέλασε και ανέφερε ότι τα είχε στο ερμάρι. Της ζητήθηκε να φέρει απόδειξη για το λογαριασμό της γιαγιάς, όμως δήλωσε αδυναμία να βρει αποδείξεις. Δεν θα επεκταθώ περαιτέρω στη μαρτυρία της Καθ΄ ης η Αίτηση, η οποία βρίσκεται καταγεγραμμένη στα πρακτικά και θα αξιολογηθεί κατά το κατάλληλο στάδιο. Έχω προηγουμένως αναφέρει την εξέλιξη με το θέμα των εκτιμητών. Για να τεκμηριώσει τη θέση του ότι με την ανακαίνιση επήλθε επαύξηση στην αξία της παλαιάς οικοδομής, ο Αιτητής κάλεσε τον εκτιμητή Ρίκκο Γιαννή. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 12 την εκτίμησή του. Φέρει ως ημερομηνία την 14η Φεβρουαρίου του
- Ο τελευταίος επισκέφθηκε την οικοδομή πρόσφατα, στις 3/2/2007, σε χρόνο μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Διεξήγαγε επί τόπου εξέταση. Όπως είπε, δεν είχε την ευκαιρία να δει την οικοδομή από μέσα, την επιθεώρησε απ΄ έξω. Ούτε και είχε γνώση πως ήταν η κατοικία πριν αναπαλαιωθεί. Ήταν όμως σε θέση να πει από την εμπειρία του ότι η οικοδομή αναπαλαιώθηκε και ανακαινίστηκε. Σκοπός της εκτίμησής του ήταν ο υπολογισμός της αγοραίας αξίας του ακινήτου κατά το χρόνο της διάστασης, δηλαδή κατά το
- Για να καταλήξει στις τιμές που έδωσε, ελλείψει συγκριτικών, χρησιμοποίησε τις στατιστικές κατασκευών και στέγασης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτές, όπως εξήγησε, είναι οι στατιστικές που κάμνει η Κυπριακή Δημοκρατία για να υπολογίσει το μέσο όρο κατασκευής των οικοδομών στον ιδιωτικό τομέα. Το κόστος ανέγερσης κατά το 1999 ανερχόταν σε £287 ανά τ.μ. Αυτός χρησιμοποίησε τα ελάχιστα ποσά. Θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πολύ περισσότερα από £
- Χρησιμοποίησε επίσης ένα 25% ως εργολαβικό κέρδος. Επίσης έλαβε υπόψη την ειδική χορηγία που δίνει η πολεοδομία σε περίπτωση αναπαλαίωσης παλαιών οικοδομών. Προσέδωσε μηδενική αξία στην οικοδομή κατά την προηγούμενή της μορφή. Όπως είπε, τα παλαιά κτίρια δεν έχουν αξία. Δημιουργήθηκε μια αξία από τα ερειπωμένα. Η τάση, όπως έδειχναν τα στοιχεία που ο ίδιος έλαβε υπόψη, είναι οι παλιές οικοδομές να κατεδαφίζονται γιατί το κόστος αναπαλαίωσης είναι πιο ψηλό. Όπως υποστήριξε, πιο φτηνά στοιχίζει να κτίσεις καινούρια οικοδομή και να επενδύσεις με πέτρα. Στην υποβολή ότι δεν έλαβε υπόψη την αξία που είχε η οικοδομή προ της ανακαίνισης, διαφώνησε. Υπέδειξε ότι τα συγκριτικά που είχε (παλιές οικοδομές) δεν είχαν αξία. Αν υπήρχαν συγκριτικά με αξία τότε θα το λάμβανε υπόψη. Η αξία της οικοδομής όπως κατέληξε για το 1999 ανερχόταν στις £25.
- Εφόσον η οικοδομή πριν δεν είχε αξία, συνεπώς υπήρξε επαύξηση της τάξεως των £25.
- Αν προέβαινε σε επιθεώρηση το 1999 αντί σήμερα το 2007, στις ίδιες τιμές θα κατέληγε. Παραδέχθηκε κατά την αντεξέταση πως δεν έλαβε υπόψη «κομμάτι -κομμάτι» το τι είχε εκτελεστεί στην κατοικία. Ο κ. Νικόλας Γερμανός, εκτιμητής που παρουσιάστηκε για να υποστηρίξει τη θέση της Καθ΄ ης η Αίτηση, επισκέφθηκε το χώρο που βρισκόταν η κατοικία, όταν είχε ήδη ανακαινιστεί. Ούτε και αυτός είχε δει την οικοδομή πριν αναπαλαιωθεί. Χρησιμοποίησε τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης και τη μέθοδο του κόστους κατασκευής. Κατέληξε ότι η αγοραία αξία πριν την ανακαίνιση ανερχόταν σε £20.
- Σε αυτή περιλαμβανόταν η αξία της γης και το κτίριο. Η αξία που υιοθετήθηκε για το κτίριο ήταν £130 ανά τ.μ. Επομένως, £130 x 70 τ.μ., ανερχόταν πριν την ανακαίνιση σε £9.
- Μετά την ανακαίνιση ανερχόταν σε £37.350 (αξία γης και κτιρίου). Η αξία της οικοδομής συμπεριλαμβανομένων των εξωτερικών χώρων ανερχόταν στις £22.
- Η επαύξηση που σημειώθηκε, όπως εξήγησε, υπολογίζοντας με απλά μαθηματικά την αξία πριν την ανακαίνιση και μετά από αυτή, ήταν της τάξεως των £12.
- Τα σχετικά του ευρήματα περιέχονται στην έκθεση εκτίμησης του , Τεκμήριο 18, ημερομηνίας 10/5/
- Αντεξεταζόμενος κλήθηκε να σχολιάσει την εκτίμηση του συναδέλφου του. Συμφώνησε στο ποσό που υιοθέτησε ο κ. Γιαννή, δηλαδή στις £287 ανά τ.μ., βάσει των δεδομένων της στατιστικής υπηρεσίας, το οποίο και υιοθέτησε και ο ίδιος ως ορθό. Διαφώνησε όμως ως προς την προσθήκη από αυτόν του εργολαβικού κέρδους 25%, το οποίο εισηγήθηκε πως περιλαμβάνεται στο ποσό των £
- Επίσης διαφώνησε ως προς τον υπολογισμό από το συνάδελφό του της κρατικής επιχορήγησης, η οποία, όπως εξήγησε, δίνεται σε απομακρυσμένες περιοχές και κοινότητες με συγκεκριμένο χαρακτήρα, παραδοσιακό χαρακτήρα. Η πολεοδομική αρχή, όπως είπε, προσπαθεί ν΄ αναδείξει τον παραδοσιακό χαρακτήρα των χωριών και αποφεύγει να επιχορηγεί πέριξ του Δήμου. Διαφώνησε με την απόδοση μηδενικής αξίας στην οικοδομή πριν την αναπαλαίωση και τόνισε πως αυτό θα μπορούσε μόνο να αποδειχτεί, αν πρώτα απαντώνταν ορισμένα ερωτήματα. Συγκεκριμένα, αν για την ανακαίνιση χρησιμοποιήθηκαν συγκεκριμένα σχέδια, αν κατατέθηκαν και εγκρίθηκαν στις αρμόδιες αρχές, αν λήφθηκαν πολεοδομικές άδειες οικοδομής και πιστοποιητικό έγκρισης. Αν υπήρξε τελευταίος ένοικος στην κατοικία, κατά πόσο το ακίνητο εξυπηρετείτο από ηλεκτρισμό, υδατοπρομήθεια, κλπ. Υπέδειξε δε ότι από τις φωτογραφίες φαινόταν ότι ο σκελετός και η τοιχοποιία υπήρχαν και ότι έγιναν επιδιορθώσεις, χολιάσματα για υποστήριξη τους. Διατηρήθηκε επίσης η καμάρα και πολλά στοιχεία από την παλαιά οικοδομή. Δεν προσήλθε άλλος μάρτυρας για να υποστηρίξει τη θέση έκαστου διάδικου. Νομική Πτυχή Με τη θέσπιση του Νόμου που αφορά τις περιουσιακές σχέσεις μεταξύ των συζύγων, διατηρήθηκε η περιουσιακή αυτοτέλεια των συζύγων, σε συνδυασμό όμως με το θεσμό της αξιώσεως συμμετοχής στα αποκτήματα. Η απαίτηση του κάθε συζύγου είναι καταρχήν χρηματική. Εκείνο που επιζητείται από το Δικαστήριο είναι η χρηματική αποτίμηση της περιουσιακής αυξήσεως του υπόχρεου συζύγου που προέρχεται από τη συμβολή του δικαιούχου. [Βλέπε άρθρο 14 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου του 1991 (Ν. 232/91), ως έχει τροποποιηθεί , στο εξής «ο Νόμος»]. Για τη γέννηση τέτοιας αξιώσεως συμμετοχής στα αποκτήματα απαιτείται, πρώτον, να επήλθε επαύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου κατά τη διάρκεια του γάμου και δεύτερο, ο άλλος σύζυγος να συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην επαύξηση αυτή. Στην υπόθεση Ορφανίδης v. Ορφανίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 179, αναλύθηκαν με σαφήνεια οι αρχές καθορισμού της συνεισφοράς. Λέχθηκε πως το πρώτο που θα πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου, ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του διαμοιρασμού. Το δεύτερο θέμα που θα πρέπει να εξετάζεται είναι κατά πόσο ο έτερος σύζυγος συνεισέφερε στην αύξηση είτε άμεσα, είτε έμμεσα και το τρίτο, ο καθορισμός του ύψους της συνεισφοράς. Αν η μαρτυρία δεν είναι καταληκτική ως προς την έκταση της συνεισφοράς, τότε υπεισέρχεται το τεκμήριο του άρθρου 14
(2). Το τεκμήριο του 14
(2)προνοεί ότι: "Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά." Η αύξηση της περιουσίας, όπως λέχθηκε, είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός με την αξία της περιουσίας και αφετέρου, με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή καθεαυτή η περιουσία. Βέβαια στο βαθμό που η αύξηση συσχετίζεται με συγκεκριμένο ακίνητο και ο έτερος των συζύγων δικαιούται μεριδίου στην αύξηση, μπορεί να διαταχθεί η εγγραφή του ως ιδιοκτήτη για το αναλογούν σ΄ αυτό μερίδιο. Ακόμα κατά τον υπολογισμό της αύξησης δεν υπολογίζεται ότι αποκτήθηκε από δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή άλλη χαριστική αιτία. [Βλ. αρ. 14
(3)(α) του Νόμου]. Εφόσον δεν αποδειχθεί ούτε μεγαλύτερη ούτε μικρότερη συνεισφορά, αλλά αποδειχθεί ότι υπήρξε αύξηση στην περιουσία του άλλου συζύγου, χωρίς όμως ν΄ αποδειχθεί η έκταση της συνεισφοράς εφαρμόζεται το τεκμήριο του 14
(2). [Βλ. Ορφανίδης v. Ορφανίδης
(2001)1 Α.Α.Δ. 1889, Θεωρή v. Χρυσοστόμου
(2003)1 Α.Α.Δ. 386]. Στην πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Χρυστάλλας Παναγιώτου Σφικτού και Ορφέα Παναγιώτου, Έφ. Οικ. Αρ. 1/2005, ημερομηνίας 17/1/07, επαναβεβαιώθηκαν οι αρχές της Ορφανίδης, ότι στην περίπτωση που ο Αιτητής διεκδικεί ποσό πέραν του τεκμηρίου, θα πρέπει ν΄ αποδεικνύει με θετικό τρόπο το ύψος της συνεισφοράς του, που υπερβαίνει το 1/
- Με οδηγό τις πιο πάνω αρχές προχωρώ να εξετάσω στη βάση της προφορικής και έγγραφης μαρτυρίας αν ο Αιτητής πετυχαίνει τις επιδιώξεις του. Η εξέταση της ανταπαίτησης θα γίνει σε μεταγενέστερο στάδιο. Προτού όμως εξετάσω τα πιο πάνω θα πρέπει να σημειώσω ότι η ημερομηνία της διάστασης δεν έχει αμφισβητηθεί. Επομένως η διάσταση επήλθε στις 22/5/
- Αφετηρία για την επίλυση των περιουσιακών διαφορών των διαδίκων θ΄ αποτελέσει, λοιπόν, με βάση τα νομολογηθέντα, η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των διαδίκων κατά το χρόνο του γάμου. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση είναι παραδεκτό γεγονός ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση κατά το χρόνο της τέλεσης του γάμου δεν είχε οποιαδήποτε περιουσία . Κατά το έτος 1992 απέκτησε μια κατοικία, δωρεά από τη γιαγιά της. Αυτή η κατοικία, κατά την ημερομηνία της διάστασης είχε ήδη αναπαλαιωθεί και ανακαινιστεί. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει όμως να αξιολογήσω τη μαρτυρία που παρουσιάστηκε από τους εκτιμητές για ν΄ αποφασίσω κατά πόσο υπήρξε επαύξηση στην περιουσία της Καθ΄ ης η Αίτηση, μετά την αναπαλαίωση και ανακαίνιση της εν λόγω κατοικίας. Μου είναι δύσκολο να δεχθώ την εκτίμηση του κ. Γιαννή, ότι η παλαιά κατοικία πριν τις διάφορες βελτιώσεις είχε μηδενική αξία. Πιο πειστική και τεκμηριωμένη υπήρξε η θέση του κ. Γερμανού. Έχω πεισθεί ότι η κατοικία είχε κάποια αξία πριν την αναπαλαίωση. Δέχομαι τη θέση του κ. Γερμανού ότι αυτή ήταν της τάξης των £9.
- Τεκμηριώθηκε από τα στοιχεία που ο ίδιος παρέθεσε. Άλλωστε, όπως είπε, από τις φωτογραφίες φαινόταν ότι ο σκελετός και η τοιχοποιία υπήρχαν και διατηρήθηκαν. Ότι έγιναν σ΄ αυτά επιδιορθώσεις, χολιάσματα για υποστήριξη της τοιχοποιίας. Διατηρήθηκε επίσης η καμάρα. Η οικοδομή πριν την αναπαλαίωση, από τη μαρτυρία φαίνεται πως ενοικιαζόταν, υπήρχε ρεύμα, ηλεκτρισμός, υδατοπρομήθεια, δεν ήταν σε μη κατοικήσιμη κατάσταση. Αυτό καταδείχθηκε από το σύνολο της μαρτυρίας . Ακόμα και αν δεχθώ τη λογική εξήγηση του κ. Γιαννή ότι το κόστος αναπαλαίωσης οικοδομής είναι μεγαλύτερο από αυτό που θα στοίχιζε με την κατεδάφιση και ανέγερση νέας οικοδομής η οποία θα μπορούσε να επενδυθεί με πέτρα, αυτό δεν μηδενίζει την αξία της παλαιάς οικοδομής, ειδικότερα στην περίπτωση τούτη, που οι διάδικοι δεν επέλεξαν να κατεδαφίσουν την παλαιά οικοδομή, αλλά αντίθετα να διατηρήσουν και αναδείξουν σημαντικά στοιχεία της. Δεν παραγνωρίζω ακόμη, παρά το γεγονός ότι κλήθηκα να αγνοήσω την εκτίμηση - Τεκμήριο 2 που κατέθεσε ο ίδιος ο Αιτητής, ότι ο πρώτος εκτιμητής του οποίου την προσέγγιση υιοθέτησε ο Αιτητής με τη γραπτή του δήλωση, προσέδωσε κάποια αξία στην οικοδομή πριν αναπαλαιωθεί, της τάξεως των £4.
- Η μαρτυρία του ίδιου του Αιτητή αντικρούει τη μεταγενέστερη δική του και πάλι εκδοχή. Κωλύεται ο Αιτητής να προσκομίσει στο θέμα αυτό διαφορετική μαρτυρία. Εξάλλου η αποδοχή ότι η οικοδομή είχε κάποια αξία πριν την αναπαλαίωση και ανακαίνιση, από το δικό του πρώτο εκτιμητή, δεν επηρεάζεται από το γεγονός ότι η αγοραία αξία της οικοδομής σ' εκείνη την εκτίμηση υπολογίστηκε για χρόνο μεταγενέστερο της διάστασης. Αποδέχομαι ακόμα τη θέση του ως προς την αξία της οικοδομής μετά την αναπαλαίωση, η οποία και στοιχειοθετήθηκε με ακρίβεια. Στα δεδομένα που χρησιμοποίησε ο κ. Γιαννή στα περισσότερα συμφωνούσε και ο κ. Γερμανός. Υιοθέτησε και αυτός ως ορθές τις τιμές που δίδει η στατιστική υπηρεσία. Διαφώνησε όμως ως προς τον υπολογισμό του εργολαβικού κέρδους και της κρατικής επιχορήγησης αιτιολογώντας με σαφήνεια τη διαφωνία του η οποία και πείθει το Δικαστήριο ως προς την ορθότητα της προσέγγισής του. Δέχομαι τις εξηγήσεις που δόθηκαν από τον πραγματογνώμονα για τη συμπερίληψη του εργολαβικού κέρδους στην υιοθετηθείσα αξία ανά τ.μ. και ότι αυτό δεν θα έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστού υπολογισμού. Συνεπώς, με βάση τα πιο πάνω, θεωρώ ότι μετά την αναπαλαίωση και ανακαίνιση της παλαιάς οικοδομής, η περιουσία της Καθ΄ ης η Αίτηση είχε επαύξηση της τάξεως των £12.
- Όπως έχει ακόμη προκύψει από τη μαρτυρία, η Καθ΄ ης η Αίτηση κατά την ημέρα της διάστασης κατείχε λογαριασμό στο όνομά της στην Τράπεζα Κύπρου για ποσό £8.109,
- Ακολουθεί η εξέταση αν ο Αιτητής είχε οποιαδήποτε συνεισφορά στην αύξηση της περιουσίας της Καθ΄ ης η Αίτηση. Έχω παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες καθόλη τη διάρκεια που κατέθεταν. Έχω επίσης υπόψη μου ότι το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί σε μέρος της μαρτυρίας κάποιου μάρτυρα η οποία θα πρέπει να συγκεντρώνει τα απαραίτητα στοιχεία αξιοπιστίας και τούτο γιατί καθώς έχει νομολογηθεί δεν υπάρχει κανόνας ότι η μαρτυρία ενός μάρτυρα θα πρέπει να γίνει αποδεκτή ή να απορριφθεί στην ολότητά της. Αποδέχομαι μέρος της μαρτυρίας του Αιτητή ως θα αναλύσω πιο κάτω. Οι μικροαντιφάσεις στη μαρτυρία του δεν βρίσκω να επιδρούν στο βασικό άξονα της μαρτυρίας τους που σε μεγάλο μέρος την κρίνω αξιόπιστη. Ο Αιτητής παρέθεσε με περισσή λεπτομέρεια τις εργασίες οι οποίες έγιναν για την αναπαλαίωση και ανακαίνιση της οικοδομής. Το κόστος ανήλθε στις £15.
- Μου έκανε πολύ καλή εντύπωση ως προς την ακρίβεια με την οποία παρέθετε τη κάθε εργασία που διενεργήθηκε στην οικοδομή. Ακόμη έχω πειστεί ότι είχε ενεργό ανάμιξη και εμπλοκή σε κάθε στάδιο της αναπαλαίωσης και ανακαίνισης . Η Καθ΄ ης η Αίτηση δεν είχε ενεργό ανάμιξη, όπως και η ίδια δήλωσε. Πήγαινε με το σύζυγό της μόνο για την καθαριότητα τα Σαββατοκύριακα. Η ανάμιξη του Αιτητή, βέβαια, φαίνεται να υπήρξε κυρίως στην ανάθεση των εργασιών στα αρμόδια άτομα, στην επίβλεψή τους για την ορθή διεκπεραίωση των εργασιών, στην πληρωμή των εργατών, στην αγορά και πληρωμή των υλικών. Η ιδιότητά του εξάλλου, του οικοδόμου, ενισχύει τη θέση του για ουσιαστική εμπλοκή στο έργο. Εξάλλου, υπήρξε παραδοχή έστω και κάποιας μικρής συμβολής όπως ήθελε να την παρουσιάσει η Καθ' ης η Αίτηση με τη διεξαγωγή από αυτόν κάποιων προσωπικών εργασιών (ισιώματα χωμάτων, κ.λ.π.). Δεν θα ανέμενα σε ένα γάμο, όπου καταρχήν είναι βασισμένος σε μια σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ του ζευγαριού , να φυλάγονταν όλες τις αποδείξεις που χρειάστηκαν για οποιαδήποτε βελτίωση έγινε, είτε στη συζυγική κατοικία, είτε σε αποκτήματα που προορίζονταν για κοινή απόλαυση από αυτούς. Έχω ικανοποιηθεί ότι όντως η αναπαλαίωση και ανακαίνιση στοίχισε £15.
- Η Καθ΄ ης η Αίτηση, η οποία υποστήριξε ότι αυτή στοίχισε γύρω στις £10.000, καμιά λεπτομέρεια δεν παρέθεσε. Είμαι πεπεισμένη ότι είναι ο Αιτητής που κατηύθυνε τη διεξαγωγή εργασιών. Η απάντησή του στην υποβολή του κ. Πολυδώρου ότι εκείνη την ώρα σκέφτηκε τα ποσά και τα είπε, οδήγησε σε μια ειλικρινή αντίδραση ότι: «Τα ποσά αυτά τα θυμάμαι γιατί αυτά τα πλήρωσα και τα δούλεψα». Το θέμα, ωστόσο, δεν τελειώνει εδώ. Η ανάμιξη αυτή είναι δυνατό ν΄ αποτιμηθεί χρηματικά. Παρουσίασε ο Αιτητής τη δέουσα μαρτυρία για τον τρόπο με το οποίο αποτιμήθηκε η δική του προσφορά. Αντίθετα, ήταν αποδεκτό και από τους δύο διάδικους ότι για την αναπαλαίωση συνήψαν κοινό δάνειο ύψους £13.500, ημερομηνίας 15/10/1998 στην Τράπεζα Κύπρου. Κατά την Καθ΄ ης η Αίτηση, ποσό £10.000 χρησιμοποιήθηκε για την κατοικία και £3.500 για την αποπληρωμή δανείου που έγινε για την ταβέρνα. Δεν είχε συνέπεια η μαρτυρία του Αιτητή στο σημείο αυτό. Ενώ στην κυρίως εξέτασή του αναφέρει: «Με το εν λόγω δάνειο εξόφλησα την Ελληνική Τράπεζα £7.757 πλέον τόκους και το υπόλοιπο ποσό το χρησιμοποίησα για την αποπεράτωση της οικίας στο Μέσα Χωριό», στην αντεξέταση ανέφερε ότι τα έξοδα αναπαλαίωσης προήλθαν από το κοινό δάνειο της Τράπεζας Κύπρου £10.000, τους δικούς του μισθούς £2.500 και £2.500 από την πώληση του αέρα και των εξαρτημάτων της ταβέρνας. Πέραν των πιο πάνω, δεν υπάρχει ενώπιόν μου καμιά μαρτυρία για τον τρόπο αποτίμησης της προσφοράς του σε επίπεδο προσωπικό. Επανέρχομαι όμως στο θέμα του κοινού δανείου της Τράπεζας Κύπρου και πως χρησιμοποιήθηκε. Ο κ. Κλεοβούλου στην τελική του αγόρευση αναφέρει: «Οι διάδικοι συμφώνησαν ν΄ ανακαινίσουν την οικία και προέβησαν στο δάνειο από την Τράπεζα Κύπρου για £13.
- Από το ποσό του δανείου εξόφλησαν το δάνειο προς την Ελληνική Τράπεζα (£3.000) και το υπόλοιπο £10.000 το διέθεσαν για την κάλυψη των εξόδων ανακαίνισης.» Αποδέχθηκε τελικά ο Αιτητής ότι είναι το ποσό των £10.000 που χρησιμοποιήθηκε από το κοινό δάνειο για την πληρωμή των εργασιών, για το οποίο δάνειο ήταν και οι δύο αλληλέγγυα συνυπεύθυνοι. Δέχομαι, συνεπώς, στο θέμα αυτό τη θέση της Καθ΄ ης η Αίτηση, η οποία προωθήθηκε στη συνέχεια και από τον ίδιο τον Αιτητή, ότι από το δάνειο των £13.500 χρησιμοποιήθηκαν £10.000 για την κατοικία. Η οικοδομή αναπαλαιώθηκε το
- Όπως υποστηρίχθηκε, οι εργασίες διήρκησαν από τις 7/1/98 μέχρι και τον Ιούνιο ή Ιούλιο του ιδίου χρόνου. Ο Αιτητής, κατά τη δική του εκδοχή, εργαζόταν κατ΄ εκείνο το διάστημα στο Δημόσιο ως οικοδόμος και τον ελεύθερο του χρόνο ασχολείτο με γεωργικές εργασίες. Το επάγγελμά του, βέβαια, αλλά και η μερική παραδοχή της Καθ΄ ης η Αίτηση ότι συνεισέφερε με την προσωπική του εργασία, πείθει το Δικαστήριο ότι είχε συμβολή στην ανέγερση της οικοδομής με προσωπική του εργασία. Όμως δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιόν μου, όπως έχω προαναφέρει, για την έκταση της προσωπικής του συμβολής. Με δεδομένο λοιπόν ότι το δάνειο των £13.500 ήταν η κυριότερη πηγή αποπληρωμής μέρους του κόστους ανακαίνισης, προχωρώ να εξετάσω τι απέγινε τελικά το δάνειο και ποια ήταν η συμβολή έκαστου διαδίκου στα έξοδα που έγιναν για την κατοικία. Το θέμα προέλευσης των λεφτών, με τα οποία αποπληρώθηκε από την Καθ΄ ης η Αίτηση το δάνειο, μετά τη διάσταση αποτέλεσε ένα από τα κυρίαρχα θέματα της ακρόασης. Ήταν εντονότατος ο ισχυρισμός ότι το ½ των £8.109,71 των καταθέσεων της Καθ´ ης η Αίτηση δικαιωματικά του ανήκει. Ο Αιτητής δεν αρνήθηκε την αποπληρωμή του κοινού δανείου από την Καθ΄ ης η Αίτηση. Διατείνεται όμως ότι είναι με εξίσου δική του συμβολή, αφού η αποπληρωμή του ποσού στο μεγαλύτερο μέρος του έγινε από τα λεφτά που αποσπούσε η γυναίκα του από την ταβέρνα. Το ποσό που απέσπασε η γυναίκα του, όπως αναφέρεται στα δικόγραφά του, ανερχόταν στις £10.
- Από αυτό £8.000 τις κατάθεσε στην Τράπεζα Κύπρου. Το ποσό αυτό ακολούθως, χρησιμοποίησε για την εξόφληση του δανείου . Παρουσιάστηκε το Τεκμήριο 9 με τις καταθέσεις της Καθ΄ ης η Αίτηση που διατηρούσε στην Τράπεζα Κύπρου. Η Καθ΄ ης η Αίτηση παραδέχτηκε ότι αυτό το ποσό το χρησιμοποίησε μαζί με άλλα ποσά για εξόφληση του χρέους των διαδίκων, της Τράπεζας Κύπρου. Παρατηρώ καταρχήν ότι ποσό £6.200 κατατέθηκε στις 3/6/
- Υπήρξε ακόμη μια κατάθεση £1.000 στις 16/6/
- Τα υπόλοιπα αφορούσαν τόκους επί των καταθέσεων. Παρά την ανεπάρκεια των εξηγήσεων της Καθ΄ ης η Αίτηση για την προέλευση του ποσού των £6.200, γιατί για το υπόλοιπο ποσό δέχομαι τη μαρτυρία της ότι προερχόταν από τα κέρδη του σφαιριστηρίου το οποίο διαχειριζόταν τις περισσότερες ώρες η ίδια, δεν με έπεισε η εκδοχή του Αιτητή. Ο Αιτητής έφερε το βάρος απόδειξης της κατάχρησης αυτού του ποσού από τη γυναίκα του. Οι υποθέσεις και εικασίες με τις οποίες προσπάθησε να στηρίξει αυτό τον ισχυρισμό του δεν πείθουν το Δικαστήριο. Αποτελούσε μια σοβαρότατη κατηγορία εναντίον της πρώην συζύγου του. Σε καμιά καταγγελία δεν προέβηκε. Το ότι ο λογιστής του του είπε ότι κάποιος πρέπει να κλέβει την ταβέρνα ή το ότι ορισμένοι πελάτες του είπαν ότι υπερχρεώνονταν γι΄ αυτό σταμάτησαν σιγά-σιγά να επισκέπτονται την ταβέρνα, δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η γυναίκα του έκλεβε την ταβέρνα. Θα ανέμενε κανείς ακόμα να υπήρχαν τεκμηριωμένα στοιχεία από το λογιστή τους για τα έσοδα της ταβέρνας , είτε από πελάτες της ταβέρνας για τους σοβαρότατους αυτούς ισχυρισμούς. Οι απλές υποψίες για την οικονομική κατάρρευση της ταβέρνας, οπωσδήποτε δεν οδηγούν στην ενοχοποίηση της γυναίκας του. Άλλωστε, από τη μαρτυρία και των δύο διαδίκων, προέκυψε ότι δεν ήσαν τα μόνα άτομα που δούλευαν στην ταβέρνα. Η ταβέρνα λειτουργούσε με πρόγραμμα. Μου είναι δύσκολο να δεχθώ ότι οι πελάτες δεν ζητούσαν αποδείξεις. Ή ότι αν οι ιδιοκτήτες τους υπερχρέωναν δεν διαμαρτύρονταν άμεσα και περίμεναν να κλείσει η ταβέρνα για να το πουν. Ούτε και η παραδοχή της Καθ΄ ης η Αίτηση ένα βράδυ ότι πήρε £30 από το ταμείο, οδηγεί σε ένα τόσο αυθαίρετο συμπέρασμα ότι συστηματικά και μεθοδικά αποσπούσε ποσά από το ταμείο της ταβέρνας. Ακόμα, δεχόμενη ότι ο σύζυγος βρισκόταν καθημερινά στην ταβέρνα, μάλιστα με αυξημένες ευθύνες και εμπλοκή στη λειτουργία της, μου είναι αδύνατο να δεχθώ τέτοιο ισχυρισμό. Μου προκαλεί δε απογοήτευση η σχέση των διαδίκων, οι οποίοι αν και είχαν συζευχθεί με προοπτική την αμοιβαίο αλληλοσεβασμό, εμπιστοσύνη και συνεργασία, στη σχέση αυτή να ενυπάρχει τόση αμοιβαία καχυποψία. Η μεν Καθ΄ ης η Αίτηση να μην αποκαλύπτει στον άντρα της το φυλαγμένο από αυτήν ποσό, ο δε σύζυγος να υποψιάζεται τη γυναίκα του ότι κλέβει. Δεν παραγνωρίζω ακόμα το γεγονός ότι το ποσό που διατηρούσε η Καθ΄ ης η Αίτηση δεσμεύτηκε, εκτός από την υποθήκη για την εξασφάλιση του κοινού δανείου. Αυτό προέκυψε από την αντεξέταση του Αιτητή. Εκεί ανέφερε ότι διαπίστωσε για την ύπαρξη του λογαριασμού αυτού, όταν μόλις χώρισαν, πήγε στην Τράπεζα για να ζητήσει όπως το δάνειο χωριστεί και ο καθένας να αναλάβει να πληρώσει το μισό. Όταν δε του είπαν ότι τέτοιο πράγμα δε γίνεται, τότε ο ίδιος τους είπε: «Τότε αυτή θα πρέπει να τρέχετε για τη δόση αφού το δάνειο το έκαμα για το σπίτι και το σπίτι είναι στο όνομά της.» Ισχυρίστηκε ακόμα ότι μετά τη στιχομυθία αυτή ο υπάλληλος του ανέφερε ότι εφόσον είχαν δεσμευμένα τα λεφτά της γυναίκας του για τη σύναψη του δανείου αυτοί ήταν κατοχυρωμένοι. Σε υποβολή του κ. Πολυδώρου ότι γνώριζε, συνεπώς, για το ποσό των £8.000, έδωσε την εξής ανεπαρκή δικαιολογία ότι: «Την ημέρα που κάναμε το δάνειο πήγε (η γυναίκα του ) πρωί, διότι στο κατάστημα αυτό ένας οικογενειακός φίλος που εργαζόταν εκεί κανόνισε τα σχετικά για το δάνειο. Εγώ μπορούσα να πάω μόνο απόγευμα Δευτέρας να υπογράψω. Ήταν όλα έτοιμα χωρίς να ξέρω ότι εκτός από την υποθήκη είχε λεφτά στο όνομά της και δεσμεύτηκαν, το οποίο και μου απέκρυψε η ίδια.» Ο Αιτητής ως συνοφειλέτης στο κοινό δάνειο με την υπογραφή του στα σχετικά έγγραφα, κωλύεται να προβάλλει άγνοια των διαδικασιών που έλαβαν χώρα για τη σύναψη του δανείου. Ποια ήταν επομένως η συμβολή του Αιτητή στην επαύξηση της περιουσίας της Καθ΄ ης η Αίτηση; Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι ποσό £10.000 από το κοινό δάνειο στην Τράπεζα Κύπρου χρησιμοποιήθηκε για την κατοικία. Είναι επίσης παραδεκτό ότι το μεγαλύτερο μέρος το εξόφλησε η Καθ΄ ης η Αίτηση μετά τη διάσταση. Ο Αιτητής στην ερώτηση του κ. Πολυδώρου αν ο ίδιος πλήρωσε οτιδήποτε μετά τη διάσταση, απάντησε αρνητικά. Είναι επίσης αποδεκτό ότι ο Αιτητής έναντι του πιο πάνω δανείου των £10.000 κατέβαλε μόνο το ποσό των £1.000 πριν τη διάσταση. Δεν αποδέχομαι, ως έχω εξηγήσει πιο πάνω, τη θέση του Αιτητή για τις καταχρήσεις. Επομένως η αναλογία στην πληρωμή του μέρους του μέρους του δανείου που αφορούσε την οικοδομή είναι 9 προς
- Όμως το θέμα δε σταματά εδώ. Έχοντας αποδεχθεί τη θέση του Αιτητή όσον αφορά το κόστος της οικοδομής, δηλαδή ότι στοίχισε £15.000, προχωρώ να εξετάσω αν υπήρξε συμβολή του Αιτητή και στις υπόλοιπες £5.
- Με βάση την προσκομισθείσα ενώπιον μου μαρτυρία, έχω καταλήξει ότι οι διάδικοι είχαν ισότιμη συμβολή. Δέχομαι στο σημείο αυτό τη θέση της Καθ΄ ης η Αίτηση ότι δόθηκε ως αέρας για την ταβέρνα το ποσό των £4.
- Άλλωστε ήταν και η αρχική θέση του Αιτητή κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασής του, η οποία στη συνέχεια διαφοροποιήθηκε στην αντεξέταση. Δέχομαι επίσης ότι ποσό £3.000 εισπράχθηκε από την πώληση του εξοπλισμού. Ποσό £2.500 χρησιμοποιήθηκε για την αναβάθμιση της κατοικίας. Η συνεισφορά, επομένως, που προέρχεται από το προϊόν πώλησης της ταβέρνας, δεδομένου ότι η ταβέρνα αποτελούσε κοινή επιχείρηση, θα πρέπει να επιμεριστεί εξίσου. Αλλά και στα υπόλοιπα έξοδα που έγιναν για την οικοδομή οι διάδικοι είχαν εξίσου συμβολή. Τόσο ο Αιτητής εργαζόταν καθόλη τη διάρκεια της συμβίωσης. Μέρος των μισθών του πήγαινε για τις εργασίες στην οικοδομή. Η Καθ΄ ης η Αίτηση εργάστηκε περιστασιακά για περίοδο 11 μηνών σε διάφορες δουλειές με χαμηλά εισοδήματα. Όμως είχε σημαντική συνεισφορά στη λειτουργία της ταβέρνας. Άλλωστε, η εργασία της στην ταβέρνα δεν αμφισβητήθηκε. Πέραν της παραδοχής του ιδίου του Αιτητή, σημειώνω ότι και στην τελική του αγόρευση λέχθηκαν τα ακόλουθα: «.. Ωστόσο, η Καθ΄ ης η Αίτηση εργάστηκε στην ταβέρνα για όσο καιρό λειτούργησε η ταβέρνα. Βέβαια, σύμφωνα με τον Αιτητή, η Καθ΄ ης η Αίτηση έκλεβε το ταμείο της ταβέρνας και η εν λόγω συμπεριφορά της, όπως αναφέρουμε και σε προηγούμενες σελίδες, θα πρέπει να αξιολογηθεί αναλόγως, αλλά δεχόμαστε ότι υπήρξε συμβολή της για ένα διάστημα..» Είναι εύρημα του Δικαστηρίου ότι μέρος των πιο πάνω ποσών χρησιμοποιήθηκαν για την κατοικία, επίσης για την αγορά τρακτέρ £2.000 και αντλίας £500, αλλά και για χρέη της ταβέρνας. Θεωρώ ότι οι διάδικοι είχαν ισότιμη συμβολή στα υπόλοιπα έξοδα που χρειάστηκαν για την αναπαλαίωση της κατοικίας. Όπως δε φαίνεται, το κοινό δάνειο έγινε πολύ μετά την έναρξη των εργασιών στην κατοικία. Οι εργολάβοι πληρώνονταν από τους ίδιους τους διάδικους ως ζευγάρι που ήταν, για την εξέλιξη των εργασιών. Επομένως, στο υπόλοιπο ποσό των £5.000, έκαστος είχε συμβολή της τάξεως των £2.
- Με βάση τα πιο πάνω καταλήγω επομένως, ότι η συνεισφορά του Αιτητή στο κόστος αναπαλαίωσης ήταν της τάξεως των £3.500 και της Καθ΄ ης η Αίτηση του ύψους των £11.
- Με τα παραπάνω δεδομένα και με εύρημα ότι η επαύξηση ήταν της έκτασης των £12.900, η συμβολή του Αιτητή ανέρχεται στις £3.
- Όσον αφορά τα χρέη κατά την ημερομηνία της διάστασης τα οποία αναφέρθηκαν και από τις δύο πλευρές για να καταλήξουν σε σε διαφορετικά βέβαια ποσά ο καθένας για την επαύξηση της περιουσίας, εφόσον όλα τα χρέη ήταν κοινά, δεν μπορούν να αποτελέσουν χρηματική υποχρέωση μόνο του ενός διαδίκου ώστε να αφαιρεθούν από την επαύξηση της περιουσίας. Δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να βρεθεί το παθητικό της περιουσίας. [Βλ. Ορφανίδης v. Ορφανίδης
(1998)1 Α.Α.Δ. 179]. Είναι επίσης εύρημα του Δικαστηρίου ότι στο ποσό των £8.109,71 ο Αιτητής δεν απέδειξε οποιαδήποτε συμβολή. Απαίτηση για το αυτοκίνητο RC447: Ο Αιτητής με την τελική του αγόρευση εγκατέλειψε την παραπάνω αξίωσή του, ως εκ τούτου, το θέμα δεν θα εξεταστεί. Απαίτηση επί των ενοικίων που εισπράχθηκαν από τη διάσταση μέχρι τη λύση του γάμου: Η αξίωση για απόδοση του ημίσεως της ενοικιαστικής αξίας μέχρι την εκδίκαση της αγωγής εγκαταλείφθηκε κατά την τελική αγόρευση. Ο κύριος Κλεοβούλου με τη δική του επιχειρηματολογία, υπέβαλε πως ο Αιτητής δικαιούται ποσό £1.110, ποσό που αντιστοιχεί στο ½ των ενοικίων που εισπράχθηκαν από τη διάσταση μέχρι τη λύση του γάμου. Πέραν του γεγονότος ότι δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε πειστική μαρτυρία για το ύψος των ενοικίων πριν και μετά την αναπαλαίωση, ζητείται το ήμισυ των ενοικίων που εισπράττονταν κατά τον ισχυρισμό του Αιτητή μέχρι τη λύση του γάμου. Διατηρώ την άποψη ότι η αποκόμιση κάποιου εισοδήματος από την αναπαλαιωμένη πλέον οικοδομή και η είσπραξη κάποιου ψηλότερου ενοικίου δεν συνδέεται απαραίτητα με τις εργασίες που διεξήχθηκαν πάνω σε αυτό. Ούτε και μπορεί να αποτελέσει το εισόδημα αυτό υπό τη στενή έννοια του όρου επαύξηση της περιουσίας του διάδικου που παραμένει ιδιοκτήτης. ΄Εχω ακόμα τη γνώμη ότι η απαίτηση επί των ενοικίων εκφεύγει του ουσιώδους χρόνου της διάστασης. Αντλώντας καθοδήγηση από τη Σάββα
(2003)(Αρ. 2) 1 Α.Α.Δ. 1025, έχω την άποψη ότι τέτοιας φύσης διαφορά που υπέχει στην ουσία απαίτηση για κάποιου είδους αποζημίωση, δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου . Πληρωμή από τον Αιτητή του ποσού των £665: Αφορούσε κοινό δάνειο προς την Τράπεζα Κύπρου για ανάγκες της οικογένειας. Δεν αμφισβητήθηκε από την Καθ΄ ης η Αίτηση η πληρωμή του δανείου. Οι διάδικοι με επιστολή τους προς την Τράπεζα Κύπρου ( τεκμήριο 8) εξουσιοδοτούσαν ανεκκλήτως την Τράπεζα όπως προβεί σε κλείσιμο του κοινού λογαριασμού με αρ. 0678-11-005832 και οποιοδήποτε χρέωση ή πίστωση μεταφερθεί στον λογαριασμό του Αιτητή. Όπως δε φαίνεται από το τεκμήριο 7 το ποσό χρεώθηκε και εξοφλήθηκε από τον Αιτητή. Η αύξηση της περιουσίας ενός από τους συζύγους, μπορεί να συνίσταται όχι μόνο στην αύξηση του ενεργητικού αλλά και στη μείωση του παθητικού. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του Αιτητή. Με την πληρωμή του ποσού των £665 η Αιτήτρια είχε όφελος £
- Πληρωμή ποσού για το κοινό δάνειο στη Σ.Π.Ε. Σίμου από τον Αιτητή: Υπήρξε παραδοχή της Καθ΄ ης η Αίτηση σε σχέση με το θέμα αυτό κατά την αντεξέταση. Ανέφερε τα ακόλουθα: «Νομίζω έδωσε λίγα λεφτά ο Χριστάκης πριν τη διάσταση.» Η πληρωμή από τον Αιτητή ποσού £1.532 αποδεικνύεται από την έγγραφη μαρτυρία. Θεωρώ γι΄ αυτό ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση έχει ωφεληθεί κατά £
- Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων του Δικαστηρίου η Απαίτηση του Αιτητή επιτυγχάνει μερικώς. Συνακόλουθα, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Αιτητή και εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση για το ποσό των £4.102 με τόκο προς 8% από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. ΑΝΤΑΠΑΙΤΗΣΗ Προτού εξετάσω την Ανταπαίτηση της Καθ΄ ης η Αίτηση, σειρά έχει η εισήγηση του κ. Κλεοβούλου ως προς την αδυναμία της Καθ΄ ης η Αίτηση να διεκδικεί συνεισφορά εξαιτίας της σκληρής συμπεριφοράς της προς τον Αιτητή και τα τέκνα της. Προς τούτο παρέθεσε το άρθρο 17 (δ) (ε) του Νόμου 232/91 το οποίο έχει ως ακολούθως: "Το Δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει στον ενάγοντα σύζυγο οποιοδήποτε ποσό με βάση το άρθρο 14 του παρόντος Νόμου, ή να μειώσει το ποσό το οποίο θα εδικαιούτο, με βάση το ίδιο άρθρο, αν αυτός: (δ) Εγκατέλειψε χωρίς εύλογη αιτία το σύζυγο ή παρέλειψε να τον συντηρεί. (ε) Συμπεριφέρθηκε προς τον άλλο σύζυγο ή τα τέκνα του κατά τρόπο ιδιαίτερα σκληρό ή ανήθικο." Στηρίζει τη θέση αυτή αφενός, στην κατ΄ ισχυρισμό κατάχρηση της εμπιστοσύνης που της είχε ο Αιτητής και αφετέρου, στη δημιουργία εξωσυζυγικής σχέσης και εγκατάλειψη από την Καθ΄ ης η Αίτηση του Αιτητή και των παιδιών της. Όπως αναφέρεται ειδικότερα στην τελική του αγόρευσή: «Η Εναγόμενη ενήργησε κατά τρόπο που εξευτέλισε τον Ενάγοντα και επιπλέον, λειτούργησε κατά τρόπο συνειδητό, μεθοδευμένο, εγκληματώντας εις βάρος της εύρωστης λειτουργίας της επιχείρησης του εστιατορίου». Εισηγήθηκε γι´ αυτό, πως το Δικαστήριο θα πρέπει να αξιολογήσει την αρνητική συμπεριφορά της Καθ' ης η Αίτηση και να την εξετάσει σε συνάρτηση με την εν γένει συμπεριφορά της προς τον Ενάγοντα, στα πλαίσια του άρθρου 17 του Νόμου 232/91 και ιδιαίτερα των υποπαραγράφων 17 (δ) και (ε) ερμηνεύοντας το περιεχόμενο των «τελεολογικά». Δεν υπήρξε όμως περαιτέρω επιχειρηματολογία και ανάλυση του σχετικού άρθρου. Ενόψει της απόρριψης των ισχυρισμών του Αιτητή για το θέμα της κατάχρησης στην ταβέρνα παρέλκει η εξέταση του θέματος αυτού. Εν πάση όμως περιπτώσει, στο μέρος που η εισήγηση στηρίζεται στη δημιουργία εξωσυζυγικής σχέσης από την Καθ΄ ης η Αίτηση, η οποία υπήρξε μια από τις αιτίες διάλυσης της έγγαμης συμβίωσης των διαδίκων, ο Αιτητής δεν κατάφερε να πείσει το Δικαστήριο ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση φέρθηκε κατά τρόπο ανήθικο στα παιδιά. Δεν πείστηκα για την εγκατάλειψη των παιδιών από την Καθ´ ης η Αίτηση. Πιστεύω την Καθ΄ ης η Αίτηση ότι προσπάθησε να γυρίσει σπίτι όμως βρήκε αλλαγμένες τις κλειδαριές. Η δημιουργία σχέσης από την Καθ΄ ης η Αίτηση, όπως φαίνεται αποδοκιμάστηκε, όχι βέβαια αδικαιολόγητα, από το σύζυγο και τη μητέρα της. Ακόμα όμως και με την αποδοχή δημιουργίας εξωσυζυγικής σχέσης χωρίς την ανίχνευση της αιτίας που οδήγησε σε αυτή, δε θα μπορούσα να υπαγάγω εντελώς απροβλημάτιστα τη συμπεριφορά αυτή στις περιπτώσεις του εν λόγω άρθρου. Άλλωστε για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη την έναντι του ενάγοντα συζύγου (στην περίπτωση αυτή της Καθ΄ης η Αίτηση, Αιτήτριας ή Ενάγουσας στην ανταπαίτηση) συμπεριφορά του άλλου συζύγου. Στην προκειμένη περίπτωση η αμοιβαία καχυποψία, όπως έχω αναφέρει και προηγουμένως, είχε κλονίσει συθέμελα τη συζυγική σχέση των διαδίκων. Παραπέμπω ακόμα σε καθοδηγητικό ελληνικό σύγγραμμα (λόγω της ομοιότητας αντιμετώπισης των δύο νομοθεσιών σε διάφορα θέματα Οικογενειακού Δικαίου) υπό τον τίτλο «Αγωγές Οικογενειακού Δικαίου», Τόμος Α, εκδόσεως 2001, Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου, στη σελ. 383: "Η αξίωση της Α.Κ. 1400 γεννιέται από τη στιγμή που ο γάμος θα λυθεί ή ακυρωθεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση ή που θα συμπληρωθεί τριετία από τη διάσταση των συζύγων. Είναι αδιάφορο αν υπάρχει ή όχι υπαιτιότητα του δικαιούχου συζύγου στο διαζύγιο." Επομένως, απορρίπτοντας τη θέση ότι η Καθ΄ ης η Αίτηση κωλύεται να ανταπαιτεί τη δική της συμβολή, προχωρώ να εξετάσω αν η ίδια επιτυγχάνει στην ανταπαίτησή της. Αξίωση του ½ της αξίας του οικιακού εξοπλισμού: Η παραδοχή του Αιτητή ότι ο οικιακός εξοπλισμός κατέχεται από τον ίδιο και τα παιδιά τους δεν είναι από μόνη της ικανή να στηρίξει την αξίωση της Καθ΄ ης η Αίτηση. Απέτυχε η ίδια να παραθέσει λεπτομερώς τα αντικείμενα τα οποία οι ίδιοι αγόρασαν και δεν προήλθαν από διάφορες δωρεές, της μητέρας της και άλλων προσώπων. Δεν ήταν ακόμα θετική και πειστική ως προς το κόστος εκάστης συσκευής. Όλα τα ποσά που αφορούσαν την αξία των αντικειμένων αναφέρονταν κατά προσέγγιση και/ή στο περίπου. Ακόμη δε θυμόταν τι ακριβώς αγόρασαν, από πού τα αγόρασαν, τι ακριβώς στοίχισαν. Στην κύρια εξέτασή της αναφερόταν, όταν ερωτάτο πόσα στοίχισε το κάθε αντικείμενο, γύρω στις £6.000 - £7.000 το σαλόνι, περίπου £3.000 η θέρμανση. Παραθέτω σχετικό απόσπασμα από τη μαρτυρία της: "E. Στην επίπλωση που λέτε ότι την ιδιοποιήθηκε ο σύζυγός σας, είπατε ότι τα περισσότερα τα αγοράσετε εσείς. Ποια; Όταν λέω εσείς, εννοώ και οι δυο. Απαριθμήστε τα. Α. Αγοράσαμε τραπέζι κουζίνας. Ε. Από πού το αγοράσατε; Α. Νομίζω από τον Λετυμπιώτη. Ε. Πότε; Α. Δεν θυμάμαι. Ε. Άλλο έπιπλο; Α. Σαλόνι με σύνθετο. Ε. Από πού τα αγοράσατε; Α. Δεν θυμάμαι. Θυμάμαι πριν 10, 12, 15 χρόνια, το 1991; Είναι δύσκολο να θυμάστε. Ε. Πόσες φορές αγοράσατε σαλόνι; Α. Μια. Ε. Ούτε το σύνθετο δεν θυμάστε; Α. Όχι." Δεν χρειάζεται να παραθέσω περαιτέρω λεπτομέρειες. Η μαρτυρία της Καθ΄ ης η Αίτηση κινήθηκε στα ίδια επίπεδα. Δε διαφωτίζει καθόλου για την έκταση της συνεισφοράς. Πέραν των πιο πάνω ανακριβειών και ασαφών απαντήσεων, παρέμεινε άγνωστο στο Δικαστήριο το εύρος του οικιακού εξοπλισμού και το ποσό για το οποίο αγοράστηκε. Το ποσό το οποίο ανέφερε η Καθ΄ ης η Αίτηση για £15.000 παρέμεινε αστήρικτο και ατεκμηρίωτο. Ακόμα όταν ρωτήθηκε αν μπορεί να δώσει αναλυτικά το ποσό, απάντησε αρνητικά. Δέχομαι ακόμα τη θέση του Αιτητή ότι μέρος του οικιακού εξοπλισμού δωρήθηκε στο ζευγάρι. Παρά δε την παραδοχή του ότι ο οικιακός εξοπλισμός παραμένει στην κατοχή του, ακόμα και η παραδοχή του ότι αγόρασαν μαζί ηλεκτρικά είδη και τραπέζι κουζίνας £2.500, επίσης ότι η κεντρική θέρμανση στοίχισε £2.800 και αγοράστηκε και από τους δυο, ελλείπει ένα σημαντικό στοιχείο. Η αξία του εξοπλισμού κατά τη διάσταση, η οποία παρέμεινε άγνωστη μέχρι τέλους. Δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία. Ο εξοπλισμός αγοράστηκε με την τέλεση του γάμου. Δεν αναμένεται να είχε την ίδια αξία μετά την πάροδο 7½ και πλέον χρόνων όταν επήλθε η διάσταση, έστω και αν δεχόμουν τη θέση της Καθ΄ ης η Αίτηση ότι βρισκόταν σε άριστη κατάσταση. Στην απουσία αυτού του στοιχείου το Δικαστήριο δε μπορεί να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα για τη συνεισφορά εκάστου των διαδίκων ή να προβεί σε διαμοιρασμό των περιουσιακών στοιχείων. Η παραδοχή όμως του Αιτητή ότι αγόρασαν οι δυο τους την τηλεόραση και το ψυγείο και ότι κατά τη διάσταση η αξία τους ανερχόταν στις £500 και £300 αντίστοιχα, καθιστά την απόδοση του ½ των πιο πάνω ποσών στην Καθ' ης η Αίτηση δίκαιη. Δηλαδή του ποσού των £
- Η αξίωση επί του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής DAH 959, το οποίο κατά τον ισχυρισμό της Καθ΄ ης στην ανταπαίτηση της η Αίτηση αγοράστηκε από κοινού: Το συμβόλαιο ενοικιαγοράς - Τεκμήριο 11, ημερομηνίας 17/11/99, το οποίο παρουσιάστηκε από τον Αιτητή, δεικνύει ότι το ποσό για το οποίο εκτιμήθηκε το αυτοκίνητο DAH959 κατά την ημερομηνία εκείνη, λίγο μετά τη διάσταση και το οποίο φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε για την αγορά του καινούργιου αυτοκινήτου, με αρ. εγγραφής ΗΕΕ166, ήταν £6.
- Συνεισέφερε όμως η Καθ΄ ης η Αίτηση στην αγορά του αυτοκινήτου DAH 959; Η ίδια, ενώ διεκδικεί το ½ του ποσού των £8.000 στα δικόγραφά της, εντούτοις, στη μαρτυρία της ανέφερε ότι έδωσε στον Αιτητή το ποσό των £1.
- Ο ίδιος επέμεινε στη δική του εκδοχή ότι για την αγορά του αυτοκινήτου έδωσε μέσα το παλιό του αυτοκίνητο το οποίο αγόρασε πριν το γάμο, το 1989, πήρε £2.500 από ενοικιαγορά και £500 από τη μητέρα της. Προτιμώ τη μαρτυρία του Αιτητή. Δεν έπεισε το Δικαστήριο η Καθ' ης η Αίτηση για το ποσό των £1.
- Τίποτα δεν παρουσίασε προς την κατεύθυνση αυτή. Ακολουθεί πως και σε αυτό το σημείο η μαρτυρία της Καθ΄ ης η Αίτηση ήταν ανεπαρκής. Απαίτηση για το τρακτέρ, για την αξία του εξοπλισμού της επιχείρησης, της μηχανής άντλησης νερού. Απαίτηση για τη συμβολή της στις γεωργικές εργασίες: Υπόβαθρο αποδοχής κάποιων αξιώσεων της Καθ΄ ης η Αίτηση αποτελούν ορισμένες παραδοχές του Αιτητή. Παραδέχθηκε την αγορά από κοινού του τρακτέρ για το ποσό των £2.
- Αγοράστηκε στις 30/7/
- Κατά την ημέρα της διάστασης το κατείχε. Το πούλησε κανένα χρόνο μετά για το ποσό των £1.
- Επίσης παραδέχτηκε ότι οι διάδικοι αγόρασαν αντλία. Συμφώνησε στην υποβολή του κ. Πολυδώρου, ότι η αξία της κατά τη διάσταση ήταν γύρω στις £
- Επίσης ότι κατέχει μια γούρνα αξίας £150 κατά τη διάσταση. Καταλήγω πως, στη βάση των πιο πάνω, η Καθ΄ ης η Αίτηση δικαιούται το ½ των πιο πάνω ποσών, σύνολο £
- Όσον αφορά τον εξοπλισμό της ταβέρνας καμία πειστική μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε για την αξία του. Ο ίδιος όμως ο Αιτητής κατέθεσε με τη μαρτυρία του ότι ο εξοπλισμός πωλήθηκε £3.
- Έχω ήδη αξιολογήσει με βάση τη μαρτυρία των διαδίκων πως χρησιμοποιήθηκαν τα λεφτά που εισπράχθηκαν από την πώληση του αέρα της ταβέρνα και του εξοπλισμού. Η παραδοχή όμως του Αιτητή ότι εξακολουθούσε να κατέχει μερικά μικροαντικείμενα, δηλαδή ορισμένες καρέκλες και τραπέζια της κοινής επιχείρησης, £200 με £300 κατά το χρόνο της διάστασης το 1999, καθιστά δίκαιη την απόδοση κατά το ½ των πιο πάνω ποσών στην Καθ΄ ης η Αίτηση, δηλαδή στο ποσό των £300, του ποσού £
- Καμία μαρτυρία αναφορικά με την αξία του ψυγείου της επιχείρησης κατά τη διάσταση δεν προσφέρθηκε. Δεν απέδειξε όμως η Καθ΄ ης η Αίτηση την ακριβή συνεισφορά της με τη συμβολή της στις εργασίες του Αιτητή. Αυτή δεν ήταν συνεχής. Περιοριζόταν σε μερικές μέρες το χρόνο. Κατά ποιο τρόπο επήλθε επαύξηση στην περιουσία του Αιτητή και σε ποια έκταση παρέμεινε άγνωστο. Αντιλαμβάνομαι να έχει εγκαταλείψει ο κ. Πολυδώρου ορισμένες απαιτήσεις, παραλείποντας να επιχειρηματολογήσει επί τούτων, καθώς περιορίζεται σε εισηγήσεις αναφορικά με τον οικιακό εξοπλισμό, το τρακτέρ, μια αντλία νερού, μια γούρνα, επίσης στη συμβολή της στο κέρδος που απεκόμιζε ο Αιτητής από τις γεωργικές εργασίες. Στην περίπτωση όμως που σχηματίστηκε λανθασμένη εντύπωση στο Δικαστήριο, θα προχωρούσα να πω πως δεν χρειάζεται οποιαδήποτε δήλωση του Δικαστηρίου για το αυτονόητο, δηλαδή για την εξακολούθηση ευθύνης αποπληρωμής των κοινών δανείων ενόσω οι διάδικοι παραμένουν αλληλέγγυα συνυπεύθυνοι έναντι των δανειστών για τα εναπομείναντα οφειλόμενα χρέη. Το ίδιο ασφαλώς ισχύει και για τις δηλώσεις που ο ίδιος ο Αιτητής επιζητεί από το Δικαστήριο. Προσπάθησα με αυτή την απόφαση, να εξάξω κάποια συμπεράσματα αναφορικά με τη συμβολή εκάστου διαδίκου στην επαύξηση της περιουσίας του άλλου. Σε πολλά σημεία όμως και οι δύο διάδικοι παρουσίασαν κενά μνήμης και ελλείψεις στη μαρτυρία τους. Όμως, όπως έχω προαναφέρει, αυτά δεν οδηγούν απαραίτητα στην απόρριψη ολόκληρης της μαρτυρίας της κάθε πλευράς, η οποία σε πολλά σημεία κρίθηκε αξιόπιστη και ειλικρινής. Συνακόλουθα, όσον αφορά την Ανταπαίτηση, επιτυγχάνει μερικώς. Εκδίδεται απόφαση εναντίον του Καθ΄ ου η Αίτηση στην Ανταπαίτηση και υπέρ της Αιτήτριας στην Ανταπαίτηση, για το ποσό των £ 1.175 με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής. Προβληματίστηκα για το θέμα των εξόδων. Λόγω της μερικής επιτυχίας των αξιώσεων των δύο διαδίκων, αλλά και της αποδοχής της μαρτυρίας του εκτιμητή της Καθ' ης η Αίτηση, θεωρώ δίκαιο και ορθό να επιβαρυνθεί κάθε πλευρά τα δικά της έξοδα. (Υπ.) ................. Κ. Χ" Αθανασίου-Σιαμτάνη, Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής ./ΓΑΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο