Tatianas Kyzmenko ν. Πρόδρομου Προδρόμου, Αρ. Αίτησης: 2/08, 15 Ιανουαρίου, 2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2009:1 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΧΡΗΣΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗΣ ΣΤΕΓΗΣ Ενώπιον: Χρ. Δημητρίου, Δ. Αρ. Αίτησης: 2/08 Μεταξύ: Tatianas Kyzmenko Αιτήτριας - και - Πρόδρομου Προδρόμου Καθ΄ ου η αίτηση Ημερομηνία: 15 Ιανουαρίου,
- Για Αιτήτρια: κα Χρ. Αργυρού. Για Καθ΄ ου η αίτηση: κα Χρ. Ζίκκου για κ. Α. Ποιητή (για να ακούσει απόφαση). ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Το επίδικο θέμα στην υπό κρίση αίτηση είναι αν θα πρέπει να διατηρηθεί σε ισχύ το προσωρινό διάταγμα ημερ. 29/1/08, με το οποίο η Αιτήτρια εξασφάλισε την αποκλειστική χρήση της συζυγικής οικίας. Η ακρόαση της αίτησης, μετά που καταχωρίστηκε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως από τον Καθ΄ ου η αίτηση, περιορίστηκε στην αντεξέταση των δύο μερών και στις αγορεύσεις τους. Από την αντεξέταση της Αιτήτριας διαφάνηκε ότι το διαμέρισμα στο οποίο διαμένει αποτελείται από 3 δωμάτια, τα δύο χρησιμοποιούνται ως υπνοδωμάτια για την ίδια και την ανήλικη κόρη των διαδίκων Αντωνία ηλικίας 5 χρονών και το τρίτο σαν αποθηκευτικός χώρος για τα βιβλία της ανήλικης, τα ρούχα της, ανάλογα καλοκαιρινά ή χειμερινά, το χριστουγεννιάτικο δέντρο και διάφορα άλλα πράγματα που η Αιτήτρια δεν χρησιμοποιεί. Το εν λόγω δωμάτιο έχει δύο μεγάλες βιβλιοθήκες γεμάτες από βιβλία της ανήλικης. Ανέφερε ότι η ανήλικη έχει πολλά βιβλία γιατί μαθαίνει 3 γλώσσες, ρωσικά, αγγλικά και ελληνικά. Όταν ρωτήθηκε σε ποιου το όνομα είναι γραμμένο το διαμέρισμα, απήντησε ότι δεν γνώριζε. Δεν αντεξετάστηκε σε κανένα άλλο σημείο και/ή γεγονός το οποίο η Αιτήτρια επικαλείται ενόρκως και ουσιαστικά η ένορκη δήλωσή της παρέμεινε αναντίλεκτη. Από την αντεξέταση του Καθ΄ ου η αίτηση καθαρά διαφάνηκε ότι εγκατέλειψε τη συζυγική εστία, κατά τον ισχυρισμό της Αιτήτριας, από τον Απρίλη του 2007 και ότι ο ίδιος διαμένει στα Περβόλια και το διαμέρισμα όπου διαμένει η Αιτήτρια ανήκει στη μητέρα του, που είναι η νόμιμη ιδιοκτήτρια, η οποία και το διεκδικεί για ιδιοκατοίκηση. Σε ερώτηση κατά την αντεξέταση του, πού διαμένει η μητέρα του, ανέφερε ότι διαμένει σε διαμέρισμα δίπλα από την Αιτήτρια και μάλιστα ότι τη βοηθά στο φαγητό και στο παιδί, όταν η ίδια απουσιάζει. Το ότι ο ίδιος εγκατέλειψε τη συζυγική εστία, διότι εξεδιώχθη, ως ισχυρίστηκε από την Αιτήτρια, το παραδέχεται και στην παράγραφο 4 της ένορκής του δήλωσης ημερ. 18/2/08 που συνοδεύει την ένστασή του, όπως και το γεγονός ότι η συζυγική οικία ανήκει στη μητέρα του Ευτυχία Προδρόμου. Στην ένορκή του δήλωση ως τεκμήριο 1 επισυνάπτει την κυρίως αίτηση και υπεράσπιση και όχι την αγωγή, όπως αναφέρει, που ήγειρε η μητέρα του για ανάκτηση κατοχής της οικίας όπου η Αιτήτρια διαμένει. Να σημειωθεί ότι σε αίτηση της Αιτήτριας ημερ. 15/5/08 για καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης προς υποστήριξη της αίτησης ημερ. 28/1/08 σχετικά με το γεγονός ότι η αγωγή έξωσης 128/08 από τη μητέρα του Καθ΄ ου η αίτηση επιδόθηκε στην Αιτήτρια 31/1/08, ενώ το προσωρινό διάταγμα αποκλειστικής χρήσης εκδόθηκε στις 29/1/08, εκ συμφώνου δηλώθηκε στις 15/5/08 ότι πράγματι το προσωρινό διάταγμα αποκλειστικής χρήσης εκδόθηκε στις 29/1/08 ενώ η αγωγή 128/08 της μητέρας του Καθ΄ ου η αίτηση επιδόθηκε στην Αιτήτρια στις 31/1/
- Συνεπώς η Αιτήτρια δεν απέκρυψε το εν λόγω γεγονός εσκεμμένα, ως ισχυρίζεται ο Καθ΄ ου η αίτηση στην ένστασή του ημερ. 18/2/08 επί της υπό κρίσιν αίτησης. Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν.14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο χωρίς την έκδοση του διατάγματος. [Βλ. μεταξύ άλλων Οδυσσέως ν. Pieris Estates
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσολάκκη και άλλοι ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ.782, Πουργουρίδη ν. Μέζου
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, Μ & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα [Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. 152]. Στην απόφαση Κυτάλα ν. Χρυσάνθου (ανωτέρω) τονίστηκε πως το ότι πληρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις δε σημαίνει ότι το Δικαστήριο εκδίδει το διάταγμα αυτόματα αλλά η έκδοσή του υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η άσκηση της οποίας δε θα πρέπει να παραγνωρίζει και την ποιότητα της αξίωσης. Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιόν του μαρτυρία με σκοπό μόνο να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση, [Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 C.L.R. 263]. Έχοντας υπόψη όλες τις πιο πάνω αρχές, θα εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η διατήρηση του προσωρινού διατάγματος σε συνάρτηση με το άρθρο 17
(1)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν.23/90), το οποίο προνοεί τα εξής: «Σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης ή σε περίπτωση που δίνεται γνωστοποίηση στον Επίσκοπο σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμου ή σε περίπτωση που καταχωρείται αγωγή διαζυγίου, το Οικογενειακό Δικαστήριο μπορεί, ύστερα από αίτηση ενός από τους συζύγους, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας και ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των παιδιών, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει ως κύρια διαμονή των ιδίων (οικογενειακή στέγη), ανεξάρτητα από το ποιος από αυτούς είναι κύριος ή έχει απέναντι στον κύριο το δικαίωμα χρήσης του. Η απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου υπόκειται σε αναθεώρηση όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις.». Από τις ένορκες δηλώσεις και την προφορική μαρτυρία είναι παραδεκτό ότι οι διάδικοι βρίσκονται σε διάσταση και περαιτέρω ότι καταχωρίστηκε και αγωγή διαζυγίου από τον Καθ΄ ου η αίτηση με αρ. 315/07. Επομένως, τηρούνται στην παρούσα υπόθεση δύο από τις προϋποθέσεις του άρθρου 17
(1)για έκδοση διατάγματος αποκλειστικής χρήσης. Θεωρώ επίσης ότι και σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση υπάρχει και η Αιτήτρια με την ένορκη δήλωσή της, που ουδόλως αμφισβητήθηκε, απέδειξε ορατή πιθανότητα να δικαιούται σε θεραπεία στην κυρίως αίτηση. Στην παρούσα υπόθεση, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, είναι παραδεκτό γεγονός ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση από τον Απρίλη του 2007 έφυγε από το συζυγικό οίκο. Η Αιτήτρια αποδίδει τα προβλήματα, στον Καθ΄ ου η αίτηση. Ο Καθ΄ ου η αίτηση παραδέχεται ότι υπήρχαν προβλήματα, αν και αρνείται ότι ευθύνεται αυτός. Η Αιτήτρια αναφέρει στην παράγραφο 4 και 5 της ένορκης της δήλωσης ότι «ο Καθ΄ ου η αίτηση δημιουργούσε συνεχώς εξωσυζυγικούς δεσμούς, με ζήλευε παθολογικά και δεν μου επέτρεπε να βλέπω τις φίλες μου ούτε να εργαστώ, δημιουργούσε συνεχώς ένσταση και καβγάδες .. κατά τη διάρκεια των οποίων ασκούσε σωματική και ψυχολογική βία σε βάρος μου .... προσπαθούσα να συζητήσουμε και να βρούμε λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζαμε αλλά βρισκόμουν πάντα αντιμέτωπη με την παγερή αδιαφορία του Καθ΄ ου η αίτηση ο οποίος εξακολουθούσε να τηρεί την ίδια απαράδεκτη συμπεριφορά.» Στην παράγραφο 8 αναφέρεται σε περιστατικό που επισυνέβη στις 17/7/07 που ο Καθ΄ ου η αίτηση επέμενε να εισέλθει στη συζυγική κατοικία για να κάνουν έρωτα και στην προσπάθειά της να τον εμποδίσει αυτός έσπασε την πόρτα και εισήλθε εντός της συζυγικής κατοικίας. Αμέσως μετά το συμβάν αποτάθηκε στην Αστυνομία και κατήγγειλε τον Καθ΄ ου η αίτηση και η Αστυνομία επικοινώνησε τηλεφωνικώς μαζί του και του επέστησε την προσοχή. Για λίγο χρονικό διάστημα συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις της αστυνομίας αλλά ακολούθως συνέχισε την ίδια συμπεριφορά. Στην παράγραφο 9 και 11 αναφέρεται στη συνεχή αναστάτωση που προκαλεί στην ίδια και την ανήλικη με τη συμπεριφορά του, που τις οδήγησε σε απόγνωση, ταλαιπωρία, φόβο και καθημερινό άγχος, γι΄ αυτό και ζητά τη διασφάλιση της ασφάλειάς τους με την έκδοση του διατάγματος αποκλειστικής χρήσης για αποκατάσταση της ψυχοσυναισθηματικής τους υγείας. Ο Καθ΄ ου η αίτηση αρνείται τα ανωτέρω αλλά εστιάζει την ένστασή του βασικά στο ότι η συζυγική εστία ανήκει στη μητέρα του και ότι όλοι οι ισχυρισμοί της Αιτήτριας είναι ψευδείς για να εξασφαλιστεί διάταγμα, νομίζοντας ότι έτσι θα κατοχυρωθεί έναντι του πραγματικού ιδιοκτήτη της οικίας. Σε ό,τι αφορά την τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32
(1)ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1791 όπου τονίστηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 C.L.R. 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία.» Εφόσον η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών όπως η παρούσα. Ο επιβαλλόμενος τρόπος προσέγγισης έχει αναλυθεί στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδης
(1997)1(Α) ΑΑΔ 415 του τότε Δικαστή και τέως Προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Αρτεμίδη, ο οποίος συμφώνησε με το αποτέλεσμα της απόφασης των άλλων δύο Δικαστών και απλά εξέδωσε το δικό του σκεπτικό (σελ. 420): «Ο πρωτόδικος δικαστής παράθεσε στο μέρος της απόφασης του, όπου εξετάζει τα νομικά κριτήρια βάσει των οποίων εκδίδεται ενδιάμεσο προσωρινό διάταγμα, τη νομολογία μας που υιοθετεί ουσιαστικά τις αρχές του Κοινοδικαίου. Πολύ ορθά επισημαίνει όμως και τη διαφορά που ενυπάρχει σ΄ ένα τέτοιο διάταγμα λόγω του χώρου που καλύπτει, αυτού δηλαδή των συζυγικών-οικογενειακών σχέσεων. Έχουμε την άποψη πως η πιο πάνω σοβαρή διαφορά καλόν είναι να λειτουργεί στη σκέψη του δικαστή του Οικογενειακού Δικαστηρίου.» Με βάση το ενώπιον μου υλικό και το ότι η παρούσα υπόθεση αφορά σχέσεις συζύγων οι οποίες δεν αποτιμούνται σε χρήμα ούτε μπορούν να αποκατασταθούν μεταγενέστερα, θεωρώ ότι τηρείται και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν.14/
- Ένας άλλος παράγοντας που επηρέασε την κρίση μου είναι και η διατήρηση του status quo. Ο Καθ΄ ου η αίτηση ήδη έφυγε από το σπίτι από τον Απρίλη του
- Ο ίδιος κατά την αντεξέτασή του παραδέχθηκε ότι αναγκάστηκε από τον τρόπο της Αιτήτριας να φύγει λόγω των προβλημάτων που του δημιουργούσε από την παρουσία του γιου του από τον πρώτο γάμο και της δικής της αδιαφορίας. Να σημειωθεί ότι ο εν λόγω ισχυρισμός για το γιο του ακούστηκε για πρώτη φορά όταν αντεξεταζόταν. Περαιτέρω ο Καθ΄ ου η αίτηση ανέφερε ότι λόγω της συμπεριφοράς της Αιτήτριας αναγκάστηκε να καταχωρίσει αίτηση διαζυγίου. Επίσης ότι το σπίτι το θέλει η μητέρα του για ιδιοκατοίκηση, παρόλο που διαμένει σε διπλανό σπίτι με το σπίτι της νύφης της, την οποία και βοηθά στο φαγητό και στο παιδί. Με βάση τα γεγονότα που έχω ακούσει, εφόσον ο Καθ΄ ου η αίτηση ήδη έφυγε από το σπίτι από τον Απρίλη του 2007, ήδη προχώρησε και με αγωγή διαζυγίου, ο ίδιος διαμένει αλλού και ουσιαστικά το σπίτι το ζητά για τη μητέρα του, ενώ η ίδια έχει ήδη άλλο σπίτι, αλλά όπως ισχυρίζεται, το ζητά για ιδιοκατοίκηση, θεωρώ ότι είναι ορθό να διατηρηθεί το status quo μέχρι την πλήρη εκδίκαση της κυρίως αίτησης όπου το Δικαστήριο θα μπορέσει να καταλήξει σε ευρήματα πάνω στα αμφισβητούμενα γεγονότα. Σύμφωνα με το άρθρο 17
(1)το συμφέρον των παιδιών είναι ένα από τα κριτήρια το οποίο λαμβάνεται υπόψη σε περίπτωση διαδίκων που έχουν παιδιά. Όμως το άρθρο 17 τυγχάνει εφαρμογής και στις περιπτώσεις διαδίκων που δεν έχουν παιδιά. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα του Β. Βαθρακοκοίλη, Εφέτη «Οικογενειακό Δίκαιο» σελ. 207: «Τα κριτήρια που θέτει η διάταξη για την παραχώρηση της χρήσης της οικογενειακής στέγης στον άλλο σύζυγο είναι η επιείκεια με βάση τις ειδικές συνθήκες του κάθε συζύγου, και το συμφέρον των τέκνων, αν υπάρχουν». Ο νομοθέτης δε θέτει όρια προσδιορισμού των ειδικών συνθηκών που κρίνονται από το Δικαστήριο με βάση τις περιστάσεις κάθε περίπτωσης. Περαιτέρω δεν έχει σημασία, για τους σκοπούς του άρθρου 17 ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της οικογενειακής στέγης, όπως ρητά αναφέρεται στο άρθρο. Με βάση όλα τα ανωτέρω καταλήγω ότι θα ήταν δίκαιο και εύλογο να διατηρηθεί η ισχύς του προσωρινού διατάγματος. Το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 29/1/08 καθίσταται απόλυτο με έξοδα σε βάρος του Καθ΄ ου η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, αλλά να καταβληθούν μετά το πέρας της διαδικασίας της κυρίως αίτησης. (Υπ.) ........ Χρ. Δημητρίου, Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο