Άντη Κ. Κυριακίδη ν. Χρυστάλλας Κ. Παναγιώτου, Αρ. Αίτησης: 7/04, 18 Σεπτεμβρίου, 2009

(1998)1 Α.Α.Δ. 179. Η φύση της αξίωσης καθορίζει το εφαρμοστέο σε κάθε περίπτωση δίκαιο [Μιχαήλ ν. Γιάγκου

(2001)1 Α.Α.Δ. 1643 και Φιλίππου ν. Φιλίππου

(2003)1 Α.Α.Δ.

1. Ζήτημα που αποτελεί βεβαίως επιλογή του συζύγου που λαμβάνει την πρωτοβουλία να κατάγει τη διαφορά σε δίκη. Στην προκειμένη περίπτωση έχομε πέραν της μιας αξιώσεις. Η θεραπεία Α στηρίζεται πρωτίστως στην αξίωση του άρθρου 14 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου του 1991 (Ν.232/91)και δευτερευόντως στις αρχές που διέπουν τα εμπιστεύματα. Στοχεύει «το ½ και/ή οποιοδήποτε άλλο μερίδιο .. από την αύξηση της περιουσίας [της] καθ΄ης η αίτηση η οποία αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου των διαδίκων. Η θεραπεία Β στηρίζεται αμιγώς στις αρχές που διέπουν τα εμπιστεύματα. Στοχεύει σε μεταβίβαση στον ίδιο «του ½ και/ή οποιουδήποτε άλλου μεριδίου .. των περιουσιακών στοιχείων της καθ΄ης η αίτηση τα οποία αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του γάμου των διαδίκων». Η θεραπεία Γ είναι ενοχικής υφής και προβάλλεται διαζευκτικά. Στοχεύει σε «χρηματικό ποσό που ν΄ αντιπροσωπεύει την αξία του ½ και/ή οποιοδήποτε άλλο μερίδιο .. των περιουσιακών στοιχείων της καθ΄ης η αίτηση τα οποία αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια του γάμου των διαδίκων. Η θεραπεία Δ στοχεύει σε «[δ]ιάταγμα .. που να διατάσσει την καθ΄ης η αίτηση να δώσει πλήρεις και λεπτομερείς λογαριασμούς αναφορικά με τα εισοδήματα και/ή εισπράξεις που έλαβε και/ή θα λάβει μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης αναφορικά με την κινητή και ακίνητη περιουσία των διαδίκων. Διαζευκτικά και επικουρικά προβάλλεται και η θεραπεία Ε. Με αυτή επιδιώκεται «ποσόν εκ ΛΚ50.000 ως αποζημίωση δια αθέτηση συμφωνίας και/ή δυνάμει καταπιστεύματος και/ή δια αδικαιολόγητον πλουτισμόν εις βάρος του αιτητού». Η περιουσία στην οποία στρέφονται οι παραπάνω αξιώσεις του Αιτητή εξειδικεύεται στα γεγονότα της αίτησης. Στην §4 γίνεται λόγος για «οικίαν που ανηγέρθη στο χωράφι στην περιοχή Μερσινιά στην Αγία Νάπα, στο τεμ. 318, Φυλ/Σχ. 2/291/374, αρ. εγγρ. 506» [στη συνέχεια «η οικία»]. Στην §9 γίνεται λόγος για επιχείρηση εστιατορίου που δημιούργησαν σε υποστατικό της Καθ΄ης η αίτηση στην Αγία Νάπα, αφού πρώτα το ανακαίνισαν, [στη συνέχεια «η επιχείρηση»]. Η Καθ΄ης η αίτηση αρνείται τις αξιώσεις του Αιτητή τόσο για την οικία όσο και για την επιχείρηση και, χωρίς να προβάλλει ανταπαίτηση, ισχυρίζεται, στην §6 της υπεράσπισης, πως «[α]πό την αρχή του γάμου των ... μέχρι τη διακοπή της συμβίωσης των .. κατέβαλε πολλές δεκάδες χιλιάδες λίρες για τον Αιτητή..» Στη δίκη κατέθεσαν οκτώ μάρτυρες και προσκομίστηκαν 91 τεκμήρια. Ενδιαφέρει μόνο η μαρτυρία που είναι καθοριστική για την έκβαση της αίτησης. Συμφωνούν οι διάδικοι πως κατέστησαν αντρόγυνο στις 27.01.92 και ότι ο γάμος τους λύθηκε στις 9.06.04, (Τ.73). Συμφωνούν ακόμη πως συμβίωναν μέχρι το Νιόβρη του
2. Ο ισχυρισμός του Αιτητή στην §12 των γεγονότων της αίτησης πως «.. από την αρχή του γάμου είχαν συμφωνήσει ότι η οικογενειακή τους περιουσία θα ανήκε και στους δυο από κοινού κατά ½ μερίδιο στον καθένα .», παρέμεινε ατεκμηρίωτος. Σύμφωνα με την απόφαση του Λόρδου Diplock στην υπόθεση Gissing v. Gissing

(1970)2 All E.R. 780 εμπίστευμα δημιουργείται όταν το πρόσωπο που διεκδικεί το δικαίωμα αποδείξει ότι θα ήταν άδικο για τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη να διεκδικεί αποκλειστικό δικαίωμα κυριότητας στην περιουσία. Τέτοιο εμπίστευμα υπάρχει όταν αποδεικνύεται (α) κοινή πρόθεση των μερών ότι θα δικαιούνται σε μερίδιο και (β) το πρόσωπο που διεκδικεί στηριζόμενο στην κοινή πρόθεση προβαίνει σε ζημιογόνες για το ίδιο ενέργειες. Ο Αιτητής δεν απέδειξε κοινή πρόθεση. Δεν κατέθεσε για δηλώσεις της Καθ΄ης η αίτηση προς τον ίδιο [Eves v. Eves

(1975)3 All E.R. 768] ή για συμπεριφορές τους που να στηρίζουν κοινή πρόθεση [Middland Bank v. Dobson and Dobson

(1966)1 FLR 171]. Στην απουσία κοινής πρόθεσης η όποια συνεισφορά του προσώπου που διεκδικεί δεν μπορεί να στηρίξει δικαίωμα για μερίδιο στην περιουσία. Ακολουθεί πως οι αξιώσεις του Αιτητή που στηρίζονται στις αρχές που διέπουν τα εμπιστεύματα δε στοιχειοθετούνται από το διαθέσιμο μαρτυρικό υλικό και δεν μπορούν να επιτύχουν. Ούτε όμως η αξίωση του άρθρου 14 του Ν.232/91 μπορεί να επιτύχει για τους λόγους που στη συνέχεια εξηγώ. Θεωρώ σκόπιμο να αναφέρω πως προϋπόθεση και αυτής της αξίωσης είναι η συνεισφορά του συζύγου που διεκδικεί, [Βλ. Ορφανίδης, ανωτέρω, σ.187]. Ο υπολογισμός της συνεισφοράς διαφέρει σε κάθε περίπτωση, εφόσο ο δικαιούχος σύζυγος μπορεί να επιλέξει ανάμεσα στον τεκμαρτό υπολογισμό του εδαφίου

(2)του άρθρου 14 και στον πραγματικό υπολογισμό του εδαφίου

(1)του ίδιου άρθρου. Μπορεί έτσι, αν η συμβολή του την αύξηση είναι περισσότερη από το 1/3 να επιδιώξει τον πραγματικό υπολογισμό.» [Βλ. Παναγιώτου (Σφικτού) ν. Παναγιώτου,

(2007)1 Α.Α.Δ. 28 στη σ. 32]. Ο Αιτητής επέλεξε τον πραγματικό υπολογισμό. Η διατύπωση των αξιώσεών του και των γεγονότων που τις στηρίζουν αποκαλύπτουν την επιλογή του. Παρέθεσα ήδη τις πρώτες καθώς και την §12 των γεγονότων. Προσθέτω εδώ τον ισχυρισμό του στην §5 για αποπληρωμή των δανείων απόκτησης της οικίας εξ ημισείας και εκείνο της §9 για διαχείριση της επιχείρησης κι από τους δυο προσωπικά. Ανάλογους ισχυρισμούς διατυπώνει βεβαίως και στις §§13 και 14. Η οικία αποκτήθηκε αντί του ποσού των ΛΚ65,000 και η ανακαίνιση του υποστατικού στο οποίο στεγάστηκε η επιχείρηση κόστισε ΛΚ85,000, διατείνεται ο Αιτητής. Τα ποσά αυτά προσδιορίζουν στην περίπτωση του πραγματικού υπολογισμού, την έκταση της συνεισφοράς που όφειλε ν΄ αποδείξει ο Αιτητής για να επιτύχει. Πρώτο του βεβαίως μέλημα ήταν ν΄ αποδείξει την επαύξηση της περιουσίας και δεν το έπραξε. Η αύξηση προσδιορίζεται χρονικά σε αναφορά είτε με το χρόνο της διάστασης είτε με το χρόνο λύσης του γάμου, εφόσο κατά το άρθρο 14

(1)του Ν.232/91 η αξίωση συμμετοχής σε περιουσία γεννιέται «[σ]ε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων». Η διάσταση προηγείται της λύσης του γάμου. Επαφίεται συνεπώς στο δικαιούχο σύζυγο να επιλέξει το χρόνο καταχώρησης της αίτησης. Η επιλογή του, ωστόσο, καθορίζει το χρονικό σημείο διακρίβωσης της αύξησης. Εδώ ο Αιτητής κατεχώρησε την αίτηση στις 14.10.04, μετά τη λύση του γάμου τους στις 9.06.04 (Τ.73). Ο χρόνος υπολογισμού, συνεπώς, της τελικής περιουσίας της Καθ΄ης η αίτηση είναι η 9.06.

1. Θεώρησε φαίνεται ο Αιτητής πως ήταν αρκετό ν΄ αποδείξει την αγοραία αξία της οικίας αντί την αύξηση της περιουσίας. Αυτό ήταν το πρώτο του σφάλμα. Το δεύτερο σφάλμα ήταν που προσκόμισε μαρτυρία για την αγοραία αξία της οικίας σε χρόνο που δεν ενδιαφέρει. Ο πραγματογνώμονας Άγγελος Γεωργίου (Μ.Ε.3), σύνταξε την έκθεσή του στις 20.01.
2. Είναι προφανώς σ΄ αυτό το χρόνο που καθόρισε την αγοραία αξία της οικίας σε €246,440,-. εφόσο οι συγκριτικές πωλήσεις στις οποίες στήριξε την κατάληξη του εντάσσονται στα έτη 2007 - 2008, δηλαδή σε χρόνο μετά τη λύση του γάμου. Με τα παραπάνω δεν αποδέχομαι πως η οικία είχε στο χρόνο σύνταξης της έκθεσης την αξία που καθορίζεται σ΄ αυτή. Στο κείμενο της, αλλά και στην προφορική μαρτυρία του Μ.Ε.3 διαφαίνονται εγγενείς αδυναμίες που αποκαλύπτουν και ταυτόχρονα συνιστούν πλημμελή τρόπο διαμόρφωσης της γνώμης του. Έγινε, αναφέρεται σ΄ αυτή, «κατά προσέγγιση, με τις πληροφορίες .. από τον πελάτη». Οι αδυναμίες επισημάνθηκαν στην αντεξέταση του Μ.Ε.
3. Θεωρώ αχρείαστο να τις απαριθμήσω. Περιορίζομαι να πω πως η έκθεση δεν είναι προϊόν πραγματογνωμοσύνης, αφού στερείται του αναγκαίου πραγματικού υπόβαθρου. Η γνώμη του πραγματογνώμονα στηρίκτηκε πρωτίστως στη γνώμη του Αιτητή. [Βλ. Δημοκρατία ν. Χαχολιάδης

(1980)1 C.L.R. 481, Constantinides (Akinita) Ltd. v. Mavrogenis

(1983)1 C.L.R. 662 και Νικολάου ν. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 746]. Η οικία δεν ήταν, άλλωστε, η μόνη περιουσία της Καθ΄ης η αίτηση στο χρόνο λύσης του γάμου. Τα ακίνητα στην οδό Ξυλούρη αρ. 8 ήσαν στην κατοχή της. Συμφωνούν οι διάδικοι πως το υποστατικό που στέγαζε την επιχείρηση εκμισθώθηκε ενόσω συμβίωναν στην Pizza Hut. Η αγοραία τους αξία παρέμεινε άγνωστη. Άγνωστη παρέμεινε και η αξία τους στο χρόνο τέλεσης του γάμου, την 27.01.92. Ήταν βεβαίως αναγκαία εφόσο για τη διακρίβωση της αύξησης θα πρέπει ν΄ αφαιρεθεί η καθαρή αξία της περιουσίας στο χρόνο τέλεσης του γάμου από την καθαρή αξία της στο χρόνο λύσης του γάμου, [Βλ. Ορφανίδης, ανωτέρω σλ. 190]. Άγνωστη βεβαίως παρέμεινε και η αξία της επιχείρησης ανθοπωλείου για την οποία συμπίπτει η μαρτυρία των διαδίκων πως υπήρχε στο χρόνο τέλεσης, αλλά όχι στο χρόνο λύσης του γάμου. Η έκβαση της αίτησης δε θα άλλαζε ακόμη και αν η αξίωση του Αιτητή εξεταζόταν μεμονωμένα για την οικία. Αναφέρθηκα ήδη στην απουσία μαρτυρίας για την αγοραία αξία της στο χρόνο λύσης του γάμου, που καθιστά αδύνατη τη διακρίβωση της αύξησης. [Βλ. Σοφοκλέους ν. Σοφοκλέους

(2005)1 Α.Α.Δ. 1030]. Η οικία είναι περιουσία που αποκτήθηκε πριν το γάμο με την προοπτική του γάμου [Βλ. όρος «περιουσία» στο άρθρο 2 του Ν.232/91 όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 2 του Ν.58(Ι)/99]. Συνυπολογίζεται στην περιουσία της Καθ΄ης η αίτηση [Βλ. άρθρο 14 του Ν.232/91 μετά την τροποποίηση του από το άρθρο 3 του Ν.58(Ι)/99]. Η δικογραφημένη διαφωνία των διαδίκων καταπόσο εντάσσεται ή όχι στην αρχική περιουσία της Καθ΄ης η αίτηση χάνει, ενόψει των ανωτέρω, τη σημασία της. Η απόκτηση της ήταν αποτέλεσμα συναλλαγής μεταξύ της Καθ΄ης η αίτηση και της εταιρείας Ramesis properties Ltd. Συναλλαγή που είχε, φαίνεται, ευρύτερες προεκτάσεις. Εντοπίζονται σε απάντηση του Αιτητή στην αντεξέταση: «Το σπίτι που αγοράσαμε εγώ το συμφώνησα και ξεγέλασαν τη γυναίκα μου για φοροδιαφυγή και της το χρέωσαν ΛΚ40,000.- μόνο, αλλά δεν έφερα αντίρρηση εγώ.» Δέχομαι πως έτσι έγινε. Εξού και το πωλητήριο έγγραφο της 13.05.91 (μέρος του Τ1). Το υπέγραψαν για αγορά δήθεν της γης στην τιμή των ΛΚ10,

1. Στη συνέχεια υπέγραψαν έγγραφο εργολαβίας για ανέγερση της κατοικίας από την πωλήτρια εταιρεία με δαπάνη δήθεν του ποσού των ΛΚ30,
2. Αυτή ήταν η θέση του ευπαίδευτου συνήγορου της Καθ΄ης η αίτηση στην αντεξέταση του Αιτητή. Η διαφωνία των διαδίκων στη δίκη ήταν αχρείαστη εφόσο η τιμή απόκτησης της οικίας εντάσσεται στα παραδεκτά γεγονότα. Η μαρτυρία του Κίκη Δημητρίου (Μ.Υ.3), διευθυντή της πωλήτριας εταιρείας επιβεβαιώνει τη θέση του Αιτητή. Η προσπάθεια του να πείσει για τις θέσεις της Καθ΄ης η αίτηση ανέτρεψε άλλες, επίσης δικές της. Δεν μπορεί η καταβολή του ποσού των ΛΚ10,000 στην πωλήτρια εταιρεία στις 26.02.92 ν΄ αφορούσε την αγορά της γης. (Τ90, Τ.91). Συγκρούεται με ρητή αναφορά στο πωλητήριο έγγραφο για δέσμευσή της Καθ΄ης η αίτηση να καταβάλει το ποσό «άμα τη υπογραφή της παρούσης συμφωνίας» καθώς και με τη θέση της ότι η οικία αγοράστηκε πριν το γάμο. Αγόρασε την οικία οκτώ μήνες πριν το γάμο διατείνεται στην §1 της υπεράσπισης. Η πληρωμή της 26.02.92 αποτελούσε καταβολή που συμπίπτει με την ημερομηνία της κατάθεσης του πωλητηρίου εγγράφου (Τ.1). Εύλογα μπορεί να υποθέσει κανείς πως αφορούσε εξόφληση της πωλήτριας εταιρείας προτού το έγγραφο για πώληση της γης (με αποπερατωμένη την οικία σ΄ αυτή) κατατεθεί. Στις 17.02.92 υπήρξε εξόφληση των αλουμινίων της οικίας (Τ.11) με καταβολή του ποσού των ΛΚ500 (Τ.8). Συμφωνούν οι διάδικοι ότι το ποσό του Τ.8 αφορούσε αλουμίνια της οικίας. Η διαφωνία τους έγκειται σε ποιον πράγματι ανήκε το ποσό αυτό. Δεν μπορεί βέβαια να αποπληρώνει κανείς τα αλουμίνια στις 17.02.92 και ν΄ αποκτά τη γη στην οποία κτίστηκε η οικία που δέκτηκε αυτά στις 26.02.
3. Οι διάδικοι εγκαταστάθηκαν στην οικία αφού την ηλεκτροφώτισαν αρχικά με γεννήτρια που αγόρασαν στις 2.12.92 (Τ5) και αργότερα, 24.05.93 τη σύνδεσαν με ηλεκτρικό ρεύμα της ΑΗΚ (Τ4). Με άγνωστη την αύξηση (εάν υπάρχει) της περιουσίας της Καθ΄ης η αίτηση είναι αχρείαστο ν΄ αναζητεί κανείς τη συμβολή του Αιτητή. Γιατί συμβολή που δεν έχει αντίκρυσμα στην αύξηση δεν προσμετρά στην αξίωση του άρθρου 14 του Ν.232/
4. Η συμβολή ενδιαφέρει εάν και εφόσο αποδειχθεί η αύξηση. Η φράση «εφόσο συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση», στο άρθρο 14, εμπεριέχει και τις τρεις προϋποθέσεις της αξίωσης▪ το απόκτημα που προφανώς ενσωματώνει την αύξηση, τη συμβολή και τον μεταξύ τους αιτιώδη σύνδεσμο. Ως προς την τελευταία προϋπόθεση φαίνεται πως ο Αιτητής τελούσε σε πραγματική σύγχυση. Τα έπιπλα που προφανώς αγόρασαν για την οικία δεν αποτελούν απόκτημα το οποίο στοχεύει με τις αξιώσεις του. Ακόμη και αν δεχθώ πως είχε οποιαδήποτε συμβολή στην απόκτηση τους αυτή δε συνδέεται αιτιωδώς με την οικία [Τ2(α), Τ2(β), Τ3(α), Τ3(β)]. Άλλωστε, ως μέρος του συνόλου της περιουσίας της Καθ΄ης η αίτηση θα ενδιέφερε η αγοραία τους αξία (εάν υπάρχει) στο χρόνο λύσης του γάμου και που σε κάθε περίπτωση είναι μικρότερη και δεν ταυτίζεται με την τιμή απόκτησης [Τ.2(β), Τ.3(β)]. Ανάλογες κρίσεις μπορούν να διατυπωθούν και για άλλες επιμέρους δήθεν συμβολές του Αιτητή. Πλήρωσε, είπε, τη γεννήτρια που αρχικά ηλεκτροφώτισε την οικία (Τ.5). Εκείνος πλήρωσε τα σχετικά τέλη προς την ΑΗΚ για την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, πρόσθεσε (Τ.4). Παρέλειψε, ωστόσο, να εξηγήσει τι απέγινε η γεννήτρια, όταν η οικία συνδέθηκε με το δίκτυο της ΑΗΚ και παρέλειψε ν΄ αναφερθεί στην ενέργεια του για αποσύνδεση της από το όνομα του, όταν η συμβίωση τους διακόπηκε. Τα τεκμήρια που κατέθεσε ο Αιτητής ήσαν έγγραφα που είχε ή περιήλθαν στην κατοχή του. Με κανένα όμως τρόπο δεν αποτελούν απόδειξη ότι η πληρωμή στην οποία αναφέρονται έγινε με χρήματα δικά του. Μερικά φέρουν το δικό του όνομα [Τ.2 έως και Τ.6, Τ.9 και Τ.10]. Άλλα το όνομα της Καθ΄ης η αίτηση [Τ.7, Τ.11, Τ.17 έως και Τ.77]. Επέμενε να παρουσιάζει ως μέρος της δικής του συμβολής την πληρωμή του ποσού των ΛΚ5,000 στη ΣΠΕ Αγίας Νάπας (Τ.41). Αρνείτο ότι ήσαν χρήματα της Καθ΄ης η αίτηση. Για να παραδεχθεί αργότερα πως ήσαν μέρος επιταγής με δικαιούχο την Καθ΄ης η αίτηση (Τ.77). Κατέθεσε το ποσό των ΛΚ5,000 έναντι του χρέους και κράτησε γι τον εαυτό του τις ΛΚ2.250 (Τ.41). Προσκόμισε σειρά αποδείξεων καταθέσεων στην Ελληνική Τράπεζα που φέρουν το όνομα της Καθ΄ης η αίτηση [Τ.12 έως και Τ.16 και Τ.41 έως και Τ.47] ως καταθέσεις δικών του χρημάτων σε χρέος εκείνης [Τ.60]. Ωστόσο, φάνηκε πως και ο ίδιος ήταν αποδέκτης χρημάτων από τον ίδιο λογαριασμό [Τ.61(α), Τ.61(β)]. Αυτά βεβαίως πέραν όσων έχουν παραπάνω επισημανθεί σε σχέση με το τεκμήριο
5. Ο Αιτητής είχε καθήκον ν΄ αποδείξει με «θετικό τρόπο το ύψος της συνεισφοράς στην αύξηση της περιουσίας» [Ορφανίδου ν. Ορφανίδη

(2001)1 Α.Α.Δ. 1889 ΣΤΗ 1909]. Δεν εκπλήρωσε το καθήκον αυτό. Η μαρτυρία του υπήρξε ασαφής έως αόριστη. Προσκόμισε γραμμάτιο ύψους ΛΚ35,500.= που συνήψε μαζί με την εναγόμενη στις 19.05.99[Τ.50(α)]. Ρωτήθηκε για ποιο σκοπό έγινε και είπε: «Για όλα τα χρέη μας. Για το σπίτι, για το σκάφος, για όλα τα χρέη μας που είχαμε». Η οικία αποκτήθηκε πολύ νωρίτερα εφόσο κατοίκησαν σ΄ αυτή από το Δεκέμβρη του 1992 (Τ5). Το σκάφος αποκτήθηκε το 1995 (Τ.48) και κατά δική του παραδοχή με δάνειο που συνήψε αποκλειστικά η εναγόμενη (Τ.57). Όταν δε στην αντεξέταση του υποδείχθηκε πως με το ποσό του τεκμηρίου 50(α) αποπληρώθηκε προηηγούμενο χρέος τους (Τ.5) απάντησε: «Αυτά τα δανειστήκαμε για το σπίτι ...» Επέμενε πως έδωσε την προκαταβολή ύψους ΛΚ5,000 για την απόκτηση της οικίας αναιρώντας προηγούμενη θέση του πως συνήψαν δάνειο ύψους ΛΚ65,000, ίσου με την τιμή απόκτησης της. Υποσχέθηκε ν΄ αποδείξει πού βρήκε το ποσό και δεν το έπραξε. Είχε αποδείξεις στο όνομα της εναγόμενης και δεν είχε αυτή που ήταν στο όνομα του. Υποσχέθηκε να φέρει ως μάρτυρα το πρόσωπο στο οποίο κατέβαλε την προκαταβολή και δεν το έπραξε. Όταν αντεξέταζε το διευθυντή της πωλήτριας εταιρείας Κίκη Δημητρίου (ΜΥ3) ξέχασε τα περί της προκαταβολής και του υπέβαλλε πως ποσό «ΛΚ70,000 πληρώθηκαν .. από δάνεια που έγιναν από την Καθ΄ης η αίτηση και το σύζυγό της», αναιρώντας έτσι και τη θέση του ως προς την τιμή απόκτησης της κατοικίας. Ζήτημα βεβαίως που εντάσσεται στα παραδεκτά γεγονότα και που καμμιά αντίθετη μαρτυρία δεν τα αλλοιώνει [Βλ. Χρίστου ν. Khoreva

(2001)1 A.A.Δ. 1874 στη 1881]. Ας σημειωθεί ότι στην αίτηση του δεν καταγράφει τέτοια συμβολή. Αποκτά σημασία στο πλαίσιο αναζήτησης τυχόν συμβολής του Αιτητή όσα αναφέρει η Καθ΄ης η αίτηση στην §6 της υπεράσπισης ότι δηλαδή «.. κατέβαλε πολλές δεκάδες χιλιάδες λίρες για τον Αιτητή». Αφήνοντας κατά μέρος την πρόδηλη υπερβολή της Καθ΄ης η αίτηση η οικονομική κατάσταση του Αιτητή στη διάρκεια της συμβίωσης τους ενδιαφέρει ως προϋπόθεση της δυνατότητας του για συμβολή. Δεν είναι αλήθεια πως ο Αιτητής νυμφεύθηκε την Καθ΄ης η αίτηση ως επιχειρηματίας και πως εξαιτίας της παρέμεινε άνεργος μετά τη διάσταση. Ήταν δική του η θέση πως για να δημιουργήσει επιχείρηση με ενοικιαζόμενες μοτοσυκλέτες πώλησε ακίνητη περιουσία του (Τ.49), όπως δική του ήταν και η παραδοχή πως κατέληξε στη φυλακή για χρέη. Κατέθετε χρήματα έναντι των χρεών, είπε. Χρήματα που απέδωσε σε πώληση μοτοσυκλετών ή σε εργασία του σε σκάφος που απέκτησε. Επέμενε πως για την αγορά του σκάφους ξόδευσε ΛΚ8,000 (Τ.48). Παραδέκτηκε, ωστόσο, πως το απέκτησαν με δάνειο της (Τ.57) και επέμενε πως εκείνος το αποπλήρωσε. Δεν τον πιστεύω. Αν κέρδιζε ΛΚ300 έως ΛΚ500 την ημέρα, ως ισχυρίστηκε, γιατί αναγκάστηκε να το πωλήσει; Γιατί εργαζόταν τα βράδυα στο εστιατόριο; Γιατί προτίμησε τις ΛΚ350 το μήνα αντί τις ΛΚ300 έως ΛΚ500 την ημέρα; Η μαρτυρία του Νικόλα Μουλαζίμη (Μ.Υ.1) δεν απέχει απ΄ εκείνη του Αιτητή (Μ.Ε.1) σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα του τελευταίου να καταβάλλει το ενοίκιο για κατάστημα που νοίκιασε από τον πρώτο. Ο Αιτητής παραδέκτηκε ότι τα ενοίκια τα κατέβαλλε η Καθ΄ης η αίτηση. Είναι η κατάληξη μου ότι ο Αιτητής δεν απέδειξε συμβολή στην οικία όπως βεβαίως δεν απέδειξε στην επιχείρηση εστιατορίου. Κατ΄ αρχήν η όποια αξίωση του για συμβολή στην επιχείρηση θα έπρεπε ν΄ αναζητηθεί από την εταιρεία Estia Tavern Ltd. (T.63 έως και Τ.65] ή από τους Σπύρο Ηλία και Κώστα Ηλία [Τ66 έως και Τ69]. Η μαρτυρία του Παναγιώτη Έλληνα (Μ.Ε.3) δεν προσθέτει οτιδήποτε στην ασαφή μαρτυρία του Αιτητή για υπηρεσίες πέραν από εκείνες που αμοιβόταν με το ποσό των ΛΚ350 το μήνα. Δέχομαι στην προκειμένη περίπτωση τη μαρτυρία του Σπύρου Ηλία (Μ.Υ.2) σε ό,τι αφορά την ανακαίνιση του υποστατικού [Τ.55(α), Τ.55(β), Τ.56, Τ.62, Τ.81 έως και Τ.84]. Η μαρτυρία του ήταν καθοριστική. Προσδιόρισε τη δαπάνη στις ΛΚ35,000 και έδωσε σαφείς εξηγήσεις ως προς την προέλευσή τους (Τ.62, Τ.81 και Τ.82). Από τα τρία δάνεια συνολικού ύψους ΛΚ60.000 εκταμίευσαν μόνο ΛΚ40,000 εφόσο το τελευταίο (Τ.82) ύψους ΛΚ30.000 ξόφλησε εκείνο των ΛΚ20,000 (Τ.81). Συγχύζει μου φαίνεται ο Αιτητής τη συνεισφορά στην αύξηση της περιουσίας με τη συνεισφορά στην αντιμετώπιση των αναγκών της οικογένειας. Ασφαλώς δεν μπορούσε να παρασιτεί σε βάρος της Καθ΄ης η αίτηση ούτε ν΄ αναμένει αμοιβή ή ανταπόδοση για κάτι που δεν αποτιμάται σε χρήμα. Εάν ως σύζυγος της Καθ΄ης η αίτηση μετέφερε μια ή περισσότερες ανθοδέσμες στον κ. Βενιαμίν δεν ήταν λόγος για να διεκδικεί μερίδιο στην οικία και μάταια, θεωρώ, κάλεσε τον Τριαντάφυλλο Ματθαίου (Μ.Ε.4) για ν΄ αποδείξει πως τούτο έγινε πέραν της μιας φοράς. Το ανθοπωλείο, άλλωστε, δεν αποτελεί μέρος της τελικής περιουσίας της Καθ΄ης η αίτηση, αλλά της αρχικής. Η όποια (άγνωστη) αξία του δε συνυπολογίζεται στην όποια (άγνωστη) αξία της τελικής περιουσίας της Καθ΄ης η αίτηση. Ο Αιτητής δεν μπορούσε να επιτύχει, με βάση το διαθέσιμο μαρτυρικό υλικό, ακόμη και αν επέλεγε τον τεκμαρτό υπολογισμό της συνεισφοράς του. Ο Βασίλης Βαθρακοκοίλης στο σύγγραμμά του «Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο» αναλύοντας τις αντίστοιχες με το άρθρο 14 του Ν.232/91 διατάξεις του άρθρου 1400 του Ελληνικού Αστικού Κώδικα στη σ. 249 αναφέρει: «Όταν ο ενάγων επιδιώκει με την αγωγή του την καταβολή του ενός τρίτου, το τεκμήριο λειτουργεί υπέρ αυτού, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδείξει την επαύξηση της περιουσίας του υπόχρεου, η οποία αποτελεί τη βάση του τεκμαρτού προσδιορισμού τόσο της συμβολής όσο και της έκτασής της, οπότε έχει δικαίωμα για το ένα τρίτο από την αύξηση της περιουσίας. Έτσι ο ενάγων, με την αναστροφή του βάρους απόδειξης, απαλλάσσεται από το βάρος απόδειξης της συμβολής του για το ένα τρίτο της περιουσίας που απέκτησε ο εναγόμενος στη διάρκεια του γάμου και ο τελευταίος φέρει το βάρος απόδειξης ότι ο ενάγων συνετέλεσε στην αύξηση της περιουσίας αυτής κατά το ένα τρίτο ή κατά ποσοστό μικρότερο.... Ο δικαιούχος όμως σύζυγος έχει δικαίωμα επιλογής ανάμεσα στον τεκμαρτό (1400 §1 εδ. Β΄ ΑΚ) και στον πραγματικό (1400 §1 εδ. α΄ ΑΚ) υπολογισμό. Γι΄ αυτό μπορεί, αν η συμβολή του στην αύξηση της περιουσίας του συζύγου του είναι ανώτερη από το ένα τρίτο, να επιδιώξει τον πραγματικό υπολογισμό.» Η τελευταία παράγραφος του παραπάνω λήμματος είναι ταυτόσημη με το απόσπασμα που παρέθεσα στην αρχή της απόφασης από την υπόθεση Σφικτού. Η παράθεση του λήμματος καθιστά σαφέστερο το περιεχόμενό της και βοηθά στην κατανόηση της παραγράφου που ακολουθεί: «Όπου αποδεικνύεται η αύξηση της περιουσίας κατά τη διάρκεια του γάμου και η ύπαρξη της συνεισφοράς, εάν δεν αποδειχθεί το ύψος της συνεισφοράς αυτής, με βάση το τεκμήριο του άρθρου 14

(2), το ύψος της συνεισφοράς καθορίζεται στο 1/3 της αξίας της αυξηθείσας περιουσίας.» Ο Αιτητής δεν απέδειξε την επαύξηση της περιουσίας της Καθ΄ης η αίτηση και δεν θα μπορούσε να επικαλεστεί το τεκμήριο του άρθρου 14

(2)ακόμη και αν απεδείκνυε (που δεν απέδειξε) την ύπαρξη συνεισφοράς. Για όλα τα παραπάνω η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Καθ΄ης η αίτηση και εναντίον του Αιτητή. Να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Σ. Κ. Καρατσής, Π. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΠΑΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο