Ελένης Δημητρίου ν. Χάρη Χαραλάμπους, Αρ. Αίτησης: 15/10, 30 Σεπτεμβρίου, 2010

(2)του τελευταίου κανονισμού αναφέρεται ρητά: «Η ακρόαση αίτηση διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ενόρκους δηλώσεις τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται από τη Δ.39». Συνεπώς το καθεστώς που ίσχυε πριν από την εισαγωγή του παραπάνω διαδικαστικού κανονισμού και που είχε αναλυθεί στις υποθέσεις Κρασιάς και Στυλιανού έπαψε πλέον να ισχύει. Στην ίδια αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος του Καθ΄ου η αίτηση εγείρει και το ζήτημα της απουσίας του κατεπείγοντος για την έκδοση των προσωρινών διαταγμάτων. Οφείλω να πω πως το ίδιο ζήτημα απασχόλησε και την πλευρά της Αιτήτριας. Το στοιχείο του κατεπείγοντος ενδιαφέρει εκεί όπου η έκδοση του προσωρινού διατάγματος επιδιώκεται στη βάση μονομερούς αίτησης όπως ρητά προβλέπεται από το άρθρο 9 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6 και όπως έχει ερμηνευτεί στην υπόθεση Resola ν. Χρίστου

(1998)1 ΑΑΔ 598. Εκεί όπου η έκδοση του προσωρινού διατάγματος επιδιώκεται στη βάση αίτησης δια κλήσεως δεν υπεισέρχεται το στοιχείο του κατεπείγοντος. Ο ουσιαστικός νόμος με βάση τον οποίο επιδιώκεται η αξίωση της Αιτήτριας στην εναρκτήρια αίτηση είναι το άρθρο 17

(1)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου 1990. Διατηρώ κατά νουν τις πρόνοιες του χωρίς να παραθέτω το κείμενο του στην απόφαση. Όταν το Δικαστήριο εξετάζει το ζήτημα έκδοσης προσωρινών διαταγμάτων ο ουσιαστικός νόμος επηρεάζει την κρίση του, όχι όμως στον βαθμό που ισχυρίζεται η πλευρά του Καθ΄ου η αίτηση, αλλά σε πολύ μικρότερο βαθμό. ΄Ηταν εύστοχη η επίκληση από την ευπαίδευτη συνήγορο της Αιτήτριας της υπόθεσης T. A. Micrologic Computer Consultants Ltd v. Microsoft Corporation,

(2002)1 Α.Α.Δ. 1802, στη σ. 1809: ΄Οπως λέχθηκε εκεί: «Σε ενδιάμεση διαδικασία εκείνο που χρειάζεται δεν είναι η απόδειξη του ουσιαστικού δικαιώματος αλλά σοβαρές ενδείξεις περί πιθανότητας ύπαρξης του.» Το ίδιο ακριβώς επαναλαμβάνεται και στην υπόθεση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη

(1997)1 ΑΑΔ 415, που ας σημειωθεί, αφορά το άρθρο 17

(1)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου. Στην υπόθεση εκείνη το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο είπε: «Οι οικογενειακές διαφορές κατά κανόνα συνάπτονται προς λεπτές πτυχές των ανθρωπίνων σχέσεων και, συνήθως, εμπλέκουν και το όλως ευαίσθητο ζήτημα της ευημερίας ανηλίκων. Αυτά, όπως και τα ίδια κριτήρια με γνώμονα τα οποία, όπως ορίζει κατά περίπτωση ο ουσιαστικός νόμος, παρέχεται η τελική θεραπεία, κατ΄ ανάγκην αποτιμούνται. Εντεταγμένα όμως στους προβληματισμούς που επάγεται η δικαιοδοτική διάταξη που περιλαμβάνει και τη γενική αξίωση να αναδεικνύεται η έκδοση του ορισμένου παρεμπίπτοντος διατάγματος, όσο και αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που τίθενται, ως δίκαιη και πρόσφορη.» Προχωρώ τώρα να εξετάσω καταπόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου 1960 για έκδοση προσωρινού διατάγματος. Ως είναι γνωστό η πρώτη προϋπόθεση είναι εκείνη της ύπαρξης σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση στην ακρόαση της υπόθεσης. Είναι η θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Καθ΄ου η αίτηση πως δεν συντρέχει η προϋπόθεση αυτή. Με όλη την εκτίμηση, δεν συμμερίζομαι τη θέση του. Η Αιτήτρια αναφέρει στην παράγραφο 4 της ένορκης δήλωσης της ότι βρίσκονται σε διάσταση τους τελευταίους 4 μήνες και ότι διαμένουν σε ξεχωριστά δωμάτια. Τον ισχυρισμό αυτό τον αντικρούει ο Καθ΄ου η αίτηση στην παράγραφο 7 με τα παρακάτω: «Περαιτέρω να αναφέρω ότι διαμένω σε ξεχωριστό δωμάτιο από την Αιτήτρια εδώ και 1½ μήνα και όχι 4 μήνες ως ισχυρίζεται η Αιτήτρια και καλώ την Αιτήτρια σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών της. Επίσης να αναφέρω ότι στον ενάμιση μήνα που κοιμάμαι σε ξεχωριστώ δωμάτιο από την Αιτήτρια η Αιτήτρια ήρθε αρκετά βράδια και πλάγιασε μαζί μου και είχαμε σεξουαλικές επαφές.» Περαιτέρω ο Καθ΄ου η αίτηση στην παράγραφο 15 μεταξύ άλλων αναφέρει: «Προσπάθησα και επικοινώνησα με συγγενείς και φίλους για να με φιλοξενήσουν μέχρι να μπορέσω να εγκατασταθώ κάπου μόνος μου αλλά όλες οι προσπάθειες μου ήταν άκαρπες.» Θεωρώ ότι οι δύο παραγράφοι της ενόρκου δηλώσεως του Καθ΄ου η αίτηση συγκρούονται μεταξύ τους. Δεν μπορεί στη μία να ισχυρίζεται την απουσία διάστασης και στην άλλη να ισχυρίζεται ότι επιδιώκει να βρει κάπου αλλού για να μένει. Εκείνο το οποίο ενδιαφέρει στην προκειμένη περίπτωση είναι η ύπαρξη μιας από τις τρεις διαζευκτικές προϋποθέσεις που παρατίθενται στο άρθρο 17

(1)του Νόμου ώστε να ενεργοποιείται η εξουσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου στην έκδοση τέτοιου διατάγματος. Θεωρώ, συνεκτιμώντας τις δύο ενόρκους δηλώσεις, πως η Αιτήτρια λέγει την αλήθεια περί ύπαρξης διάστασης στη σχέση τους. Πέραν όμως από αυτό είναι και ο ισχυρισμός στην παράγραφο 12 με την οποία λέει ότι στις 22.7.2010 απέστειλε γνωστοποίηση στον Επίσκοπο για λύση του γάμου της με τον Καθ΄ου η αίτηση. Αντίγραφο της γνωστοποίησης επισυνάπτεται ως Τεκμήριο Β στην ένορκη δήλωση. Εξήγησα προηγουμένως γιατί δεν είχε καθήκον η Αιτήτρια να αποδείξει με προσαγωγή προφορικής μαρτυρίας ή άλλης τους ισχυρισμούς που ο Καθ΄ου η αίτηση αμφισβητεί. ΄Εστω λοιπόν και αν αγνοεί ο Καθ΄ου η αίτηση τον ισχυρισμό αυτό, όπως αναφέρει στην παράγραφο 16 της δικής του ένορκης δήλωσης, ο ισχυρισμός της Αιτήτριας παραμένει ουσιαστικός και προσμετρά. Συνεπώς η εξουσία του Οικογενειακού Δικαστηρίου κάτω από το άρθρο 17

(1)του νόμου 23/90 ενεργοποιείται. Υπάρχει συνεπώς σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση κατά την ακρόαση της υπόθεσης, εφόσο το Δικαστήριο εκεί θα πρέπει αφού λάβει υπόψη του τα ουσιαστικά κριτήρια που το ίδιο άρθρο θέτει να παραχωρήσει στην Αιτήτρια ολόκληρη ή μέρος της οικογενειακής στέγης για χρήση από την ίδια. Το δεύτερο στοιχείο που θα πρέπει να εξετάσει, είναι καταπόσο υπάρχει πιθανότητα η Αιτήτρια να δικαιούται σε θεραπεία ή να έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας κατά την ακρόαση της εναρκτήριας αίτησης. Θα έλεγα πως και εδώ η απάντηση είναι καταφατική. Ένα από τα κριτήρια που θέτει το άρθρο 17

(1)είναι το συμφέρον των παιδιών. Είναι αδιαμφισβήτητη η θέση της Αιτήτριας ότι το ανήλικο τέκνο τους διαμένει και θα διαμένει μαζί της. Πουθενά ο Καθ΄ου η αίτηση δεν εγείρει ζήτημα σε περίπτωση διαταγής για εγκατάλειψη της οικογενειακής στέγης ότι το ανήλικο τέκνο τους θα διαμένει μαζί του. Ο παράγοντας αυτός προσμετρά προς όφελος της Αιτήτριας με την έννοια ότι, υπό τις περιστάσεις, η Αιτήτρια ως ένας από τους δύο συζύγους και ως ο γονέας με τον οποίο θα διαμένει το τέκνο έχει ορατή πιθανότητα επιτυχίας. Η τρίτη προϋπόθεση για έκδοση προσωρινού διατάγματος είναι εκείνη που σχετίζεται με την ανάγκη έκδοσης του προσωρινού διατάγματος στο παρόν στάδιο και όχι σε μεταγενέστερο, δηλαδή στο στάδιο εκδίκασης της εναρκτήριας αίτησης. Το ζήτημα αυτό το έχω εξετάσει στην πρωτόδικη απόφαση Ανδρούλλα Κατσουρίδη ν. Χριστάκη Κατσουρίδη στην αίτηση 29/93, Δικαιοδοσία Χρήσης Οικογενειακής Στέγης, Οικογενειακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Επρόκειτο για την πρωτόδικη απόφαση που οδήγησε μετέπειτα στην ομώνυμη απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου, στην οποία έκανα αναφορά παραπάνω. Στην απόφαση εκείνη μεταξύ άλλων είπα: «Οι ανθρώπινες σχέσεις και η ευημερία των ανηλίκων δεν μπορούν ν΄ αντικρισθούν υπό το πρίσμα της επάρκειας των αποζημιώσεων σε κατοπινό στάδιο. Οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισμένα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα. Το Οικογενειακό Δικαστήριο δρα άμεσα για να παρεμποδίσει την περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων στην οικογενειακή στέγη ιδιαίτερα εκεί όπου οι προβληματικές σχέσεις έχουν αντίκτυπο στα παιδιά.» ΄Ερεισμα στην παραπάνω παρατήρηση μου ήταν το βιβλίο του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση, σελ. 149. Το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο αναφέρθηκε στο παραπάνω απόσπασμα με επιδοκιμασία στη δική του απόφαση. Συγκεκριμένα αναφέρει: «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32

(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα σε περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.»» Οι σχέσεις των διαδίκων ως συζύγων φαίνεται πως δεν είναι ομαλές. Δεν το αμφισβητεί ο Καθ΄ου η αίτηση αυτό το ζήτημα. Είναι διάχυτη η ένσταση στη σχέση τους τόσο στην ένορκη δήλωση της Αιτήτριας όσο και σε εκείνη του Καθ΄ου η αίτηση. ΄Ενταση η οποία βεβαίως είναι επώδυνη τόσο στους ίδιους όσο και στο ανήλικο τέκνο τους. Ο ισχυρισμός του πατέρα ότι τυχόν εκδίωξη του να τον αποξενώσει από τη θυγατέρα του δεν είναι ισχυρή για το λόγο ότι το διάταγμα επικοινωνίας του πατέρα με το τέκνο είναι ζήτημα που ρυθμίζεται σε άλλη διαδικασία και συγκεκριμένα σε διαδικασία γονικής μέριμνας. Επαφίεται στον ίδιο να προσφύγει με σχετικό αίτημα για ρύθμιση του ζητήματος εκείνου. Είναι λοιπόν η κατάληξη μου πως και οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν.14/60 όπως αναλύθηκαν στην υπόθεση Οδυσσέως ν. Πιερή

(1982)1 ΑΑΔ 559, συντρέχουν. Συνακόλουθα η αίτηση της Αιτήτριας θα πρέπει να επιτύχει. Εκδίδω τα παρακάτω προσωρινά διατάγματα. Μετά την παρέλευση 5 ημερών από την προσωρινή επίδοση πιστού αντιγράφου του παρόντος διατάγματος στον Καθ΄ου η αίτηση, παραχωρείται η αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης στην Αιτήτρια. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο παραχωρείται στην Αιτήτρια η αποκλειστική χρήση της οικογενειακής στέγης στην οδό Τριών Ιεραρχών 28 στο Τερσεφάνου της επαρχίας Λάρνακας. Εκδίδεται περαιτέρω προσωρινό διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ΄ου η αίτηση όπως εντός 5 ημερών από σήμερα εγκαταλείψει την οικογενειακή στέγη στην οδό Τριών Ιεραρχών 28 στο Τερσεφάνου της επαρχίας Λάρνακας. Εκδίδεται τέλος προσωρινό διάταγμα με το οποίο απαγορεύεται στον Καθ΄ου η αίτηση μετά την παρέλευση των 5 ημερών από του να εισέρχεται και/ή χρησιμοποιεί και/ή με οποιοδήποτε τρόπο παρενοχλεί την ειρηνική διαβίωση της Αιτήτριας εντός της οικογενειακής στέγης στην οδό Τριών Ιεραρχών 28 στο Τερσεφάνου της επαρχίας Λάρνακας. Το γεγονός ότι τα παραπάνω διατάγματα εκδίδονται στη βάση αίτησης διά κλήσεως δεν απαλλάσσει το Δικαστήριο από την υποχρέωση καθορισμού εγγύησης σε περίπτωση που ήθελε φανεί ότι τα διατάγματα εκδόθηκαν χωρίς να συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32. Η Αιτήτρια να υπογράψει εγγύηση ύψους €5.000. Τα έξοδα της αίτησης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της δίκης στην εναρκτήρια αίτηση. (Υπ.) ............. Σ. Κ. Καρατσή, Πρ. /ΓΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο