Αντρέα Σ. Αριστοτέλους ν. Ελένης Α. Έλληνα, Αρ. Αίτησης: 54/2010, 24 Ιουνίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2011:29 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών Ενώπιον: Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Αρ. Αίτησης: 54/2010 Μεταξύ: Αντρέα Σ. Αριστοτέλους Αιτητής και Ελένης Α. Έλληνα Καθ' ης η αίτηση -------------------------------- Ημερομηνία: 24 Ιουνίου 2011 Εμφανίσεις: Για τον αιτητή: κ. Χρ. Παναγή Για την καθ' ης η αίτηση: Καμιά εμφάνιση ------------------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ ------------------------------ Οι διάδικοι τέλεσαν θρησκευτικό γάμο στις 11.7.
- Από το γάμο τους δεν απέκτησαν τέκνα. Επήλθε διάσταση στην έγγαμη συμβίωση τους στις 15.5.2010 και ο γάμος του λύθηκε στις 27.10.2010 με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου Λεμεσού. Ο αιτητής, με την εξεταζόμενη αίτηση που καταχώρισε στις 6.12.2010, ζητούσε από το Δικαστήριο: «Α) Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται η καθ' ης η Αίτηση να καταβάλει στον αιτητή το ποσό των €9.000,00, το οποίο αποτελεί το ήμισυ των λεφτών που έλαβαν κατά την τέλεση του γάμου τους στις 11/7/2009 στη Λεμεσό. Β) Απόφαση και/ή Διάταγμα του Δικαστηρίου διατάσσον την καθ' ης η Αίτηση όπως καταβάλει εις χρήμα στον αιτητή το ½ και/ή οιονδήποτε δίκαιο μερίδιο επί της επαύξησης της περιουσίας της καθ' ης η Αίτηση και επί της περιουσίας που απέκτησαν μαζί. Γ) Οποιανδήποτε άλλη θεραπεία την οποία το Δικαστήριο ήθελε κρίνει δίκαιη και εύλογη. Η καθ' ης η αίτηση, στην οποία, όπως προκύπτει από την ένορκη δήλωση επιδότη, δόθηκε αντίγραφο της αίτησης χωρίς να υπογράψει, δεν εμφανίστηκε στη διαδικασία. Συνεπώς ο αιτητής προχώρησε σε απόδειξη της αίτησης του καταχωρώντας γραπτή ένορκη δήλωση. Κατά την απόδειξη, ο δικηγόρος του περιόρισε το αίτημα του ως προς την παράγραφο (Α) της αίτησης, με αξίωση την καταβολή σ' αυτόν του ποσού των €4.175,00, ενώ απέσυρε το αίτημα των παραγράφων Β) και Γ). Ο αιτητής ανέφερε στην ένορκη δήλωση του ότι έλαβαν ως χρηματικά δώρα του γάμου το ποσό των €12.000,
- Κατέθεσε περαιτέρω ότι με το ποσό αυτό αγόρασαν έπιπλα και οικιακό εξοπλισμό για την κατοικία τους. Καθώς και ότι κατέβαλε ο ίδιος επιπλέον το ποσό των €3.000,00 για την αγορά τους. Κατέθεσε ως τεκμήρια αποδείξεις αγοράς ηλεκτρικών συσκευών ποσού €975,00, €2.100,00 και €100,
- Αξιοσημείωτο είναι ότι, ενώ αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση του για αγορά επίπλων και οικιακού εξοπλισμού, κατέθεσε, ως τεκμήριο 8, τιμολόγιο που αφορά τη διακόσμηση του γάμου τους για το ποσό των €1000,
- Πρόκειται για συνολικό ποσό €4.175,
- Προφανώς για το λόγο αυτό περιόρισε την απαίτηση του ο δικηγόρος του κατά την απόδειξη της αίτησης του, στο ποσό αυτό. Ανέφερε ακολούθως ο αιτητής ότι πέραν του ποσού των €4.175,00, ποσό €10.900,00 δόθηκε σε μετρητά για την αγορά επίπλων, χωρίς να έχει απόδειξη. Κατέθεσε στη συνέχεια ότι τα έπιπλα και ο οικιακός εξοπλισμός βρίσκονται στην κατοικία στην οποία διαμένει η καθ' ης η αίτηση. Καθώς και ότι ζήτησε από την τελευταία να του επιτρέψει να εισέλθει στην κατοικία με εκτιμητή για να προβεί σε εκτίμηση της αξίας αυτών, αλλά αυτή αρνήθηκε. Για το λόγο αυτό, ανέφερε ότι δεν κατέθεσε έκθεση εκτίμησης της αξίας τους. Νομική εξέταση - Διαπιστώσεις: Η εξεταζόμενη αίτηση βασίζεται στον περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμο του 1991 (Ν.232/91). Στο άρθρο 14
(1)αυτού καθορίζεται: «Σε περίπτωση που ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί, ή σε περίπτωση διάστασης των συζύγων, και η περιουσία του ενός συζύγου έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιοδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να εγείρει αγωγή στο Δικαστήριο και να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή.» Στο άρθρο 2 ερμηνεύεται η λέξη «περιουσία» ως εξής: « «περιουσία» σημαίνει την κινητή και ακίνητη ιδιοκτησία η οποία αποκτήθηκε πριν από το γάμο με την προοπτική του γάμου ή οποτεδήποτε μετά τη σύναψη του γάμου από οποιοδήποτε από τους συζύγους» Στην απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στην Α. Ορφανίδης ν. Ν. Ορφανίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 179, 187, έχουν τεθεί οι αρχές καθορισμού του ποσοστού του μεριδίου. Λέχθηκαν σ' αυτήν τα ακόλουθα: «.αφετηρία για την επίλυση διαφορών αυτής της φύσης αποτελεί η διαπίστωση των περιουσιακών στοιχείων των συζύγων κατά το χρόνο του γάμου. Σε δεύτερο στάδιο, έρχεται η διαπίστωση της αύξησης, (αν υπάρχει), και σε τρίτο η προέλευση της αύξησης και η συνάρτησή της με τη συνεισφορά του ετέρου των συζύγων στην πραγμάτωσή της.» Καθώς και τα πιο κάτω: «Η αύξηση της περιουσίας είναι στοιχείο σχετικό. Συναρτάται, αφενός, με την αξία της περιουσίας και αφετέρου με τις οικονομικές υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη. Το αντικείμενο του μερισμού είναι η αύξηση της περιουσίας, όχι αυτή τούτη η περιουσία....................... ................................ Το πρώτο που πρέπει να τυγχάνει εξακρίβωσης είναι η αύξηση της περιουσίας του συζύγου ώστε να διαπιστωθεί το αντικείμενο του πιθανού διαμοιρασμού.» Επισημαίνω πως, ενώ στην αιτούμενη θεραπεία της παραγράφου Α της αίτησης ο αιτητής ανέφερε ότι το ποσό των €9.000,00 αποτελεί το ήμισυ των χρηματικών δώρων του γάμου, συνεπώς αυτά ήταν ποσού €18.000,00, στην ένορκη δήλωση του ανέφερε ότι έλαβαν το ποσό των €12.000,00 ως χρηματικά δώρα του γάμου. Αξιοσημείωτο είναι πως ο αιτητής διεκδικεί ποσό €4.175,00 που αφορά την αγορά επίπλων και οικιακού εξοπλισμού, ενώ στο εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται το ποσό των €1.000,00 (τεκμήριο 8) που αφορά έξοδα διακόσμησης του γάμου τους. Δεν ανέφερε ο αιτητής ποια αντικείμενα αγοράστηκαν και ποια ήταν η αγοραία αξία τους. Περαιτέρω δε δόθηκε μαρτυρία από πραγματογνώμονα σχετικά με την αξία τους κατά το χρόνο της διάστασης της έγγαμης συμβίωσης τους, στις 15.5.2010. Δεν έγινε καταγραφή των αντικειμένων αυτών και δεν αποδείχθηκε ότι ήταν σε καλή κατάσταση ή σε λειτουργία κατά τον ανωτέρω ουσιώδη χρόνο. Η ορθή διαδικασία σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης ή σε περίπτωση που δίδεται γνωστοποίηση στον Επίσκοπο σύμφωνα με το άρθρο 3 του περί Απόπειρας Συνδιαλλαγής και Πνευματικής Λύσης του Γάμου Νόμου ή σε περίπτωση που καταχωρείται αγωγή διαζυγίου, θα έπρεπε να ήταν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17
(3)του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου του 1990 (Ν.23/90)(βλ. Βουνού ν. Βουνού
(1995)1 Α.Α.Δ. 168,176). Μετά τη λύση του γάμου θα πρέπει να παρουσιαστεί εκτίμηση της αξίας των αντικειμένων, κατά την ημέρα της διάστασης, για την εφαρμογή του άρθρου 14 του Ν.232/91. Στην Τζ. Σοφοκλέους ν. Π. Σοφοκλέους
(2005)1 Α.Α.Δ. 1030, 1033, το Δευτεροβάθμιο Οικογενειακό Δικαστήριο ανέφερε τα πιο κάτω: «Στις πιο κρίσιμες διαπιστώσεις του, στη βάση της μαρτυρίας, κατέληξε το πρωτόδικο δικαστήριο πως η εφεσείουσα δεν παρουσίασε καμιά μαρτυρία για την απόδειξη της αξίας της περιουσίας του εφεσίβλητου κατά το χρόνο της διάστασης, η οποία, και ως εκ τούτου παραμένει άγνωστη. Ορθά δε υπέδειξε το δικαστήριο πως δεν μπορούσε να λειτουργήσει ως πραγματογνώμονας για να αποτιμήσει το ενεργητικό της περιουσίας του εφεσίβλητου κατά τον πιο πάνω χρόνο.» Όπως πιο πάνω ανέφερα, ο αιτητής δεν απέδειξε με τη μαρτυρία του πρωτίστως την αγοραία αξία των εν λόγω αντικειμένων με αναφορά στο είδος τους και ακολούθως την αξία τους κατά το χρόνο της διάστασης, στοιχεία τα οποία παραμένουν άγνωστα. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να αντιληφθεί ποια αντικείμενα αγοράστηκαν και ποια ήταν η αξία κάθε αντικειμένου, ούτε μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματογνώμονας για να αποτιμήσει το ενεργητικό της περιουσίας της καθ' ης η αίτηση, άγνωστη ποια είναι αυτή, κατά το χρόνο της διάστασης (Βλ. Σοφοκλέους ν. Σοφοκλέους, ανωτέρω). Πέραν των ανωτέρω αναφερθέντων, εύλογα διερωτάται κανείς γιατί ο αιτητής απαιτεί απόφαση για το ποσό των €4.175,00 και όχι την απόδοση του μέρους της αύξησης, το οποίο προέρχεται από τη δική του συμβολή. Η αύξηση της περιουσίας της καθ' ης η αίτηση κατά το χρόνο της διάστασης και η έκταση της συμβολής του αιτητή σ' αυτή είναι ουσιώδη ζητήματα, τα οποία ο αιτητής απέτυχε να αποδείξει. Πέραν τούτου, εύλογα διερωτάται κανείς πώς είναι δυνατόν να αξιώνει ο αιτητής ποσό €1000,00, που αφορά τη διακόσμηση του γάμου τους στο πλαίσιο των περιουσιακών διαφορών του με την καθ' ης η αίτηση. Είναι λανθασμένη η άποψη, πώς όσα χρήματα συνεισέφερε ένας σύζυγος για απόκτηση περιουσίας κατά τη διάρκεια του γάμου, θα πρέπει να τα πάρει πίσω κατά τη λύση του γάμου, αν δεν αποδειχθεί αύξηση στην περιουσία του άλλου συζύγου. Στην πρόσφατη απόφαση του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου στη Pashkovskiy v. Pashkovskayia, ΄Εφεση αρ. 8/2009, ημερομηνίας 30.3.2011, λέχθηκαν τα πιο κάτω για την πρωτόδικη διαδικασία που οδηγήθηκε σε απόδειξη: «Αρχικώς θα πρέπει να σημειώσουμε ότι επειδή η υπόθεση, παρόλη την αρχική αντιπαράθεση οδηγήθηκε τελικώς σε απόδειξη, με την προσκόμιση μαρτυρίας μόνο από τον εφεσείοντα, τούτο δεν οδηγεί εκ προοιμίου και άνευ ετέρου σε έκδοση απόφασης υπέρ του, ως η απαίτηση.» Καθώς και ότι: «Υπαρχούσης μόνο μιας εκδοχής εξετάζεται το θέμα του βάρους απόδειξης». Στην εξεταζόμενη υπόθεση ο αιτητής δεν έχει αποσείσει το βάρος απόδειξης που απαιτείται για τη στοιχειοθέτηση της απαίτησης του. Όπως ανωτέρω εξήγησα, δεν έχει αποδείξει αύξηση της περιουσίας της καθ' ης η αίτηση ώστε να απαιτεί τη συνεισφορά του σ' αυτήν. Η απαίτηση του για το ποσό των €4.175,00, όπως αυτή περιορίστηκε από το δικηγόρο του κατά την απόδειξη της αίτησης του, έμεινε αστήριχτη για τους λόγους που εξήγησα και απορρίπτεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. (Υπ.) .............. Φ. Κωνσταντίνου, Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΧ (Αναφορά: Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών / απόδειξη) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο