Μαρίας Μπορίσοβα ν. Γεώργιου Τρουλλιά, Αρ. Αίτησης: 49/11, 26 Μαΐου 2011

(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990 και ασφαλώς η συντήρηση και παραμονή των ανηλίκων στη ζωή δεν είναι κάτι που μπορεί ν΄ αναμένει. Θα πρέπει ν΄ αντιμετωπίζεται άμεσα, ώστε να υπάρχουν τα απαραίτητα για τη συντήρηση τους. Δε θεωρώ σκόπιμο να αναφερθώ σε νομολογία επί του προκειμένου, παρόλο που υπάρχει πλουσιότατη στον τομέα αυτό. Σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις έκδοσης προσωρινού διατάγματος όπως αυτές περιλαμβάνονται στο άρθρο 32 του Ν. 14/60 και, όπως έχουν ερμηνευτεί στην υπόθεση Οδυσσέως ν. Πιερής

(1982)1 Α.Α.Δ. 551, παρατηρώ τα ακόλουθα: Όταν πρόκειται για εκ του νόμου υποχρέωση, όπως στην προκειμένη περίπτωση που είναι η υποχρέωση των γονέων για συνεισφορά τους στη διατροφή των ανηλίκων, είναι πρόδηλη η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος για εκδίκαση στην ακρόαση της εναρκτήριας τέτοιας αίτησης. Από τη στιγμή που η μητέρα ως ο ένας γονέας στρέφεται εναντίον του άλλου γονέα για ρύθμιση του θέματος διατροφής, αναπόδραστα υπάρχει σοβαρό ζήτημα για εκδίκαση. Παρεπόμενα, η ύπαρξη πιθανότητας επιτυχίας είναι δεδομένη εκτός εάν πρόκειται για άκρως εξαιρετική περίπτωση όπου, ενόψει της απουσίας οποιασδήποτε οικονομικής ευχέρειας από μέρους του Καθ΄ου η αίτηση, αυτός θα απαλλαγεί από την εκ του νόμου υποχρέωση του. Συνεπώς η πιθανότητα η Αιτήτρια να επιτύχει, κατά την εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης, διαταγή που να στρέφεται εναντίον του Καθ΄ου η αίτηση και να τον διατάζει να συνεισφέρει στη διατροφή των ανηλίκων, είναι ορατή. Η τρίτη προϋπόθεση, ότι δηλαδή θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη μεταγενέστερα εκτός αν εκδοθεί το προσωρινό διάταγμα, θεωρώ, πως καλύπτεται με όσα έχω αναφέρει σε σχέση με το κατεπείγον. Καταλήγω παρεπόμενα, πως και οι τρεις προϋποθέσεις του άρθρου 32 συντρέχουν. Εναπομένει να εξετάσω τον τελευταίο λόγο τον οποίο έχει εγείρει ο Καθ΄ου η αίτηση με την ένσταση του. Εκείνο της απόκρυψης ουσιωδών γεγονότων. Στην υπόθεση Στυλιανού ν. Στυλιανού

(1992)1 Α.Α.Δ. 583 λέχθηκαν τα παρακάτω: «Η διαδικασία με μονομερή αίτηση επιβάλλει στον αιτητή την αποκάλυψη στο Δικαστήριο όλων των ουσιαστικών γεγονότων που μπορεί να ασκήσουν επιρροή στη δικαστική κρίση. Η αίτηση αυτή είναι υψίστης πίστεως (uberrima fides). Ο αιτητής έχει καθήκον να φέρει σε γνώση του Δικαστηρίου οποιαδήποτε γεγονότα, τα οποία γνωρίζει να είναι ευνοϊκά για τον απόντα διάδικο, ή μπορεί να ασκήσουν επιρροή στην κρίση του Δικαστηρίου. Παράλειψη παρουσίασης ουσιαστικών γεγονότων ενώπιον του Δικαστηρίου στη μονομερή αίτηση θεωρείται ως είδος εξαπάτησης του Δικαστηρίου και το Δικαστήριο απαντά: 'δεν σας ακούω πλέον' και ακυρώνει τη διαταγή που έδωσε, χωρίς να εξετάσει την ουσία. Τα γεγονότα πρέπει να είναι ουσιώδη για την απόφαση του Δικαστηρίου στη μονομερή αίτηση.» Είμαι ενήμερος όσων έχουν λεχθεί σε ανάλογη περίπτωση στην υπόθεση Μαυρομμάτη ν. Μιχαήλ

(2001)1 Α.Α.Δ. 467. Υπό το φως εκείνων, ας δούμε ποια επιτέλους είναι τα στοιχεία που κατά τον Καθ΄ου η αίτηση απέκρυψε η Αιτήτρια και πρώτα ας δούμε τα δεδομένα που έδωσε ενώπιον του Δικαστηρίου προκειμένου να εξασφαλίσει προσωρινό διάταγμα ύψους €400 το μήνα. Παραθέτει στην παράγραφο 8 τα δικά της εισοδήματα τα οποία προσδιορίζει στα €930 το μήνα. Προσδιορίζει εκείνα του Καθ΄ου η αίτηση στο ποσό των €2.500 πλέον 13ο μισθό και ενδεχομένως 14ο. Στην παράγραφο 9 προσδιορίζει τις ανάγκες των ανηλίκων στο ποσό των €802 τον μήνα. Περαιτέρω ισχυρίζεται πως η ίδια έχει χρέος ύψους €1.800 με δόση €75 το μήνα για την αγορά αυτοκινήτου. Σε σχέση με τον Καθ΄ου η αίτηση αναφέρει στην παράγραφο 16: «Ο Καθ΄ου η αίτηση δεν έχει οποιεσδήποτε οικονομικές υποχρεώσεις και εν πάση περιπτώσει οποιεσδήποτε υποχρεώσεις που να προηγούνται της υποχρέωσης του για τη διατροφή των ανήλικων παιδιών του.» Ένα άλλο δεδομένο το οποίο η Αιτήτρια παραθέτει, είναι ότι υπάρχει διάταγμα με το οποίο καθορίζεται ως τόπος διαμονής των ανηλίκων ο δικός της τόπος διαμονής και με το ίδιο διάταγμα ρυθμίζεται το δικαίωμα επικοινωνίας του Καθ΄ου η αίτηση. Αναφέρεται συνοπτικά στο περιεχόμενο του διατάγματος, προβάλλει, ωστόσο, τον ισχυρισμό πως ο Καθ΄ου η αίτηση δεν ασκεί επακριβώς το διάταγμα. Ο Καθ΄ου η αίτηση με την ένσταση του αρνείται κάθε ισχυρισμό της και παραθέτει ως Τεκμήριο Α το ίδιο το διάταγμα του Οικογενειακού Δικαστηρίου το οποίο αφορά την επικοινωνία του με τα ανήλικα. Εάν επαναδιατυπώσει κανείς την επικοινωνία διαφορετικά απ΄ ότι αυτή παρατίθεται στο Τεκμήριο Α, φαίνεται καθαρά πως ο Καθ΄ου η αίτηση ασκεί καθημερινή επικοινωνία και συγκεκριμένα από 10:00 της Κυριακής μέχρι 08:00 της Τρίτης, από 17:00 μέχρι 20:00 της Τρίτης, από 15:30 μέχρι 18:00 της Τετάρτης, από 18:00 της Πέμπτης μέχρι 08:00 της Παρασκευής, από 17:00 μέχρι 20:00 της Παρασκευής και από 09:00 μέχρι 12:00 του Σαββάτου. Επιπρόσθετα με αυτή την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ο Καθ΄ού η αίτηση ισχυρίζεται, με εξαίρεση δύο περιπτώσεις, που λόγω της εργασίας του παρέλειψε να πάρει τα παιδιά για διανυκτέρευση την Πέμπτη, στην πράξη ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας ευρύτερα απ΄ ότι το διάταγμα λέει. Το Τεκμήριο Β που επισυνάπτει ο Καθ΄ου η αίτηση στην ένορκη δήλωση, σχετίζεται με τις απολαβές του. Αυτές καθορίζονται στα €1.592.96 το μήνα και όχι στις €2.500 που η Αιτήτρια ισχυρίστηκε στην αίτηση της. Ένα από τα μεγαλύτερα παράπονα όμως του Καθ΄ου η αίτηση είναι η παράλειψη της Αιτήτριας να αναφερθεί στην ύπαρξη χρέους από μέρους του ιδίου, ύψους €145.000 και με δόση €871.39 το μήνα. Συνεχίζει ο Καθ΄ου η αίτηση για να αναφερθεί σε παράλειψη της Αιτήτριας στο ν΄ αποκαλύψει το επίδομα τέκνου που εκείνη λαμβάνει καθώς και τη δική του υποχρέωση να καταβάλλει €70 το μήνα ως ασφάλιστρο. ΄Εχω εξετάσει με ξεχωριστή προσοχή τόσο τα όσα η Αιτήτρια αναφέρει στην αίτηση και στην δική της ένορκη δήλωση καθώς και όσα αντιτάσσει ο Καθ΄ου η αίτηση στην ένσταση και στην ένορκη δήλωση του. Αποτελεί γεγονός πως η Αιτήτρια στην παράγραφο 15 ισχυρίζεται την απουσία οικονομικών υποχρεώσεων από μέρους του Καθ΄ου η αίτηση και προσθέτει την φράση «και εν πάση περιπτώσει οποιεσδήποτε υποχρεώσεις που να προηγούνται της υποχρέωσης του για διατροφή». Η παραπάνω φράση αποτελεί ασφαλιστική δικλίδα την οποία η Αιτήτρια επέλεξε να εντάξει στην ένορκη δήλωση της, προφανώς γιατί γνώριζε τα της ύπαρξης χρέους από μέρους του Καθ΄ου η αίτηση. Ας σημειωθεί, κατά τον Καθ΄ου η αίτηση, το εν λόγω χρέος αφορά την οικογενειακή στέγη για την οποία ανέλαβε υποχρέωση να μεταβιβάσει στα παιδιά του. Συνεκτιμώντας το διαθέσιμο μαρτυρικό υλικό που τέθηκε ενώπιον μου και διατηρώντας κατά νουν όσα νομολογήθηκαν στην υπόθεση Μαυρομμάτης που προανέφερα, δε θεωρώ ότι είναι η κατάλληλη περίπτωση για ακύρωση του διατάγματος, αλλά βεβαίως είναι κατάλληλη για δραστική μείωση του. Αποδέχομαι τη θέση της πλευράς της Αιτήτριας πως η διατροφή προηγείται των άλλων υποχρεώσεων, αλλά θα πρέπει και η ίδια να θεωρεί βέβαιο πως αυτοί που δάνεισαν τον Καθ΄ου η αίτηση δεν θα παραμείνουν με σταυρωμένα χέρια και βεβαίως θα επιδιώξουν είσπραξη του ποσού που τους οφείλει. Στην προκειμένη περίπτωση τούτο εισπράττεται απευθείας από τον μισθό του, γιατί πρόκειται για δάνειο που συνήψε σε Συνεργατικό Ταμιευτήριο της υπηρεσίας στην οποία εργοδοτείται. ΄Ενας άλλος παράγοντας που με οδηγεί σε δραστική μείωση του προσωρινού διατάγματος είναι η ευρύτατη επικοινωνία που έχει ο Καθ΄ου η αίτηση με τα ανήλικα. Παρά το γεγονός ότι καθορίζεται σαν τόπος διαμονής των ανηλίκων εκείνος της Αιτήτριας, θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί στη βάση της επικοινωνίας που ο πατέρας έχει, ότι στην πράξη τα ανήλικα έχουν διπλό τόπο διαμονής. Τουλάχιστο ένα από τα γεύματα προσφέρεται από τον πατέρα. Σε κάποιες μέρες όλα. ΄Εχοντας υπόψη μου πως δεν είναι η ώρα για πλήρη αξιολόγηση της μαρτυρίας και κατάληξη σε εύρημα τόσο σε σχέση με τις δυνατότητες των διαδίκων όσο και σε σχέση με τις ανάγκες των ανηλίκων, έχοντας υπόψη μου το γεγονός πως δεν επιδικάστηκε το συνολικό ποσό που η Αιτήτρια αποζητούσε αλλά τα 2/3 αυτού, θεωρώ πως θα ήταν δίκαιο το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα να περιοριστεί στο ήμισυ από το χρόνο έκδοσης. Συνεπώς τροποποιώ το εκδοθέν προσωρινό διάταγμα και περιορίζω τη συνεισφορά του Καθ΄ου η αίτηση στο ποσό των €200 το μήνα. Το ήμισυ των εξόδων επιδικάζονται προς όφελος της Αιτήτριας τα οποία όμως να καταβληθούν στο τέλος. Υπό μορφή νουθεσίας προς τις δύο πλευρές θα πρέπει να υπογραμμίσω πως καλό είναι να επιταχύνεται η συμπλήρωση των δικογράφων και η εκδίκαση της αίτησης επί της ουσίας γιατί είναι μόνο εκεί όπου τα δικαιώματα των διαδίκων διαγιγνώσκονται σε όλη τους την έκταση από μέρους του Δικαστηρίου. Αναμένω λοιπόν πως η πλευρά του Καθ΄ου η αίτηση θα καταχωρήσει την υπεράσπιση του στο χρόνο που του έχει δοθεί, ώστε αμέσως μετά να δοθεί σύντομη ημερομηνία για εκδίκαση της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) .......... Σ. Κ. Καρατσής, Π. /ΓΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο