, Αρ. Αίτησης: 9/11, 23 Σεπτεμβρίου 2011 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2011:23 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Σ. Κ. Καρατσή, Π. Αρ. Αίτησης: 9/11 Αναφορικά με αίτηση των ΜΦ και ΕΚΦ από τη Λάρνακα, για τοποθέτηση του υιού της ΜΠ εξ οδού .................... (αρ. ταυτότητας/διαβατηρίου...............) που γεννήθηκε στη Κλινική Παπαπέτρου Παπαγεωργίου «Μητέρα και Παιδί» στη Λευκωσία την 18/9/2011 υπό την άμεση φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια των ως άνω αιτητών για σκοπούς υιοθεσίας. και Αναφορικά με τον ανήλικο υιό της ΜΠ εξ οδού ....................... (αρ. ταυτότητας/διαβατηρίου .............), ονόματι ΔΑ που γεννήθηκε την 18/9/2011 στη Κλινική Παπαπέτρου Παπαγεωργίου «Μητέρα και Παιδί» στη Λευκωσία. ------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 Σεπτεμβρίου 2011 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Αιτητές: κα Μ. Σοφοκλέους Για το Γραφείο Ευημερίας: κα Ν. Κουσκουλλή Α Π Ο Φ Α ΣΗ Ο ανήλικος ΔΑ είναι μόλις έξι ημερών. Τον έφερε στον κόσμο η ρουμανικής καταγωγής ΜΑΠ στην κλινική Παπαπέτρου Παπαγεωργίου «Μητέρα και Παιδί» στη Λευκωσία στις 18.09.2011 [Τεκμήρια 4 και 5]. Την επόμενη κιόλας μέρα η μητέρα του υπέγραψε έγγραφο με τίτλο «Συγκατάθεση για υιοθεσία» από τους Αιτητές (Τεκμήριο 4). Η καταχώριση της γέννησης του έγινε στην Επαρχιακή Διοίκηση Λευκωσίας επίσης την ίδια μέρα (Τεκμήριο 5). Δύο μόλις μέρες μετά τη γέννηση του οι Αιτητές, μεταξύ τους σύζυγοι (Τεκμήριο 1) και με τόπο διαμονής τη Λάρνακα, κατεχώρισαν αίτηση με την οποία ζητούν την έκδοση διαταγής του Δικαστηρίου «με την οποία να παρέχεται η τοποθέτηση, φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια του ανηλίκου... για σκοπούς υιοθεσίας πριν την πάροδο τριών μηνών από τη λήψη από το Λειτουργό Ευημερίας Λάρνακας της ειδοποίησης των Αιτητών για την επιθυμία τους να προβούν στην πιο πάνω τοποθέτηση.» Από όσα οι Αιτητές παραθέτουν στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση τους ενδιαφέρουν τα παρακάτω: Με επιστολή τους ημερομηνίας 12.04.2006 στο Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας γνωστοποιούσαν τη βούληση τους να προβούν σε «διαδικασία για υιοθεσία παιδιού μέσω του Γραφείου Ευημερίας» (Τεκμήριο 2). Στις 15.09.2011 σε νέα επιστολή τους στο Επαρχιακό Γραφείο Ευημερίας Λάρνακας (Τεκμήριο 3) αναφέρουν: «Αναφορικά με την αίτηση μας για υιοθεσία που έγινε στις 12/4/2006, δια της παρούσης επιθυμούμε να σας ενημερώσουμε ότι κάποια κοπέλα από τη Ρουμανία πρόκειται να γεννήσει εντός ολίγων ημερών και επειδή η ίδια δεν είναι σε θέση να φροντίσει το τέκνο της ο δε βιολογικός πατέρας δεν εντοπίζεται, προτίθεται να μας δώσει το τέκνο της για υιοθεσία. Πρόθεση μας είναι όπως το τέκνο τεθεί άμεσα υπό την φροντίδα και φύλαξη μας στην οικία μας που βρίσκεται στην οδό................. Είμαστε σε πλήρη θέση να προσφέρουμε την πρέπουσα ανατροφή στο ανήλικο καθώς και να του προσφέρουμε αδιάκοπα την κατάλληλη φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια. Είναι προς το συμφέρον του ανήλικου παιδιού όπως δοθεί η φύλαξη και φροντίδα του σε εμάς, αποφεύγοντας έτσι πειραματισμούς που μπορεί να προβούν μοιραίοι σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο της ζωής του. Ως εκ τούτου, είναι θερμή μας παράκληση όπως εγκριθούμε ως κατάλληλοι για υιοθεσία και όπως η αίτηση μας ημερομηνίας 12/4/2006 τύχει άμεσης εξέτασης. Ελπίζουμε στη θετική και άμεση ανταπόκρισή σας». Στις 19.09.2011 οι Αιτητές απέστειλαν τρίτη επιστολή στο Γραφείο Ευημερίας (Τεκμήριο 6). Στην τελευταία αναφέρουν: ««Αναφορικά με την αίτηση μας για υιοθεσία που έγινε στις 12/4/2006 και σε συνέχεια της επιστολής μας ημερομηνίας 15/9/2011 δια της παρούσης επιθυμούμε να σας ενημερώσουμε ότι η ΜΠ Ρουμανικής καταγωγής η οποία διαμένει στην Κύπρο στην οδό .............. γέννησε χθες στην κλινική Παπαπέτρου Παπαγεωργίου «Μητέρα και Παιδί» αγοράκι. Είναι πρόθεση μας να πάρουμε το ανήλικο υπό την άμεση φύλαξη και φροντίδα μας όπως ίδια είναι και η πρόθεση της βιολογικής του μητέρας να μας δώσει το ανήλικο της για υιοθεσία. Επαναλαμβάνουμε ότι είμαστε σε πλήρη θέση να προσφέρουμε την πρέπουσα ανατροφή στο ανήλικο καθώς και να του προσφέρουμε αδιάκοπα την κατάλληλη φύλαξη, φροντίδα και επιμέλεια. Είναι προς το συμφέρον του ανήλικου παιδιού όπως δοθεί η φύλαξη και φροντίδα του σε εμάς, αποφεύγοντας έτσι πειραματισμούς που μπορεί να προβούν μοιραίοι σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο της ζωής του. Η αίτηση τέθηκε ενώπιόν μου και ακούστηκε αυθημερόν, αφού δόθηκαν οι κατάλληλες οδηγίες για εκπροσώπηση του Επαρχιακού Γραφείου Ευημερίας της πόλης. Κεντρικός άξονας της αγόρευσης της ευπαίδευτου συνηγόρου των Αιτητών ήταν πως η υπό εξέταση αίτηση «δεν έχει να κάνει με αίτηση υιοθεσίας» και ότι είναι αχρείαστη η συναίνεση της μητέρας κατά το άρθρο 4 του περί Υιοθεσίας Νόμου του 1995 (Ν. 19(Ι)/95). Όπως χαρακτηριστικά το έθεσε «οι προϋποθέσεις για υιοθεσία δεν είναι του παρόντος». Ωστόσο, πρόσθεσε, εδώ υπάρχει η συναίνεση της μητέρας, υπονοώντας βεβαίως το τεκμήριο 4. Η Λειτουργός Ευημερίας, Ν. Κουσκουλλή, έδωσε άλλη διάσταση των γεγονότων σε σχέση με τους Αιτητές. Αναφέρθηκε στην επιστολή τους της 12.04.2006 και στην έναρξη της διαδικασίας διερεύνησης της καταλληλότητας τους ως προτεινόμενων επιμελητών. Αναφέρθηκε όμως και στην ανάκληση του ενδιαφέροντος τους, εξαιτίας του θανάτου του αδελφού του συζύγου το Νιόβρη του 2007. Τέλος αναφέρθηκε στην ανανέωση του ενδιαφέροντος τους με την επιστολή τους της 15.09.2011 (Τεκμήριο 3). ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Ο νόμος επιτρέπει την απευθείας τοποθέτηση ανηλίκου στους επιμελητές για σκοπούς υιοθεσίας. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του περί Υιοθεσίας Νόμου του 1991 [Ν. 19(Ι)/95, στη συνέχεια «ο Νόμος»], «[η] τοποθέτηση ανηλίκου υπό την άμεση φροντίδα και επιμέλεια προσώπου για σκοπούς υιοθεσίας μπορεί να γίνει είτε μέσω του Τμήματος Ευημερίας είτε απευθείας.». Η σχετική ρύθμιση δεν είναι χωρίς διατυπώσεις και τούτο, γιατί επιβάλλεται η διερεύνηση της καταλληλότητας του προτεινόμενου επιμελητή από λειτουργό ευημερίας σε κάθε περίπτωση. Το εδάφιο
(1)του άρθρου 13 προβλέπει: «13
(1)Οποιοδήποτε πρόσωπο ή φυσικός γονέας επιθυμεί την τοποθέτηση ανηλίκου για σκοπούς υιοθεσίας, ειδοποιεί σχετικά το λειτουργό ευημερίας της περιοχής στην οποία διαμένει.» Στην περίπτωση της απευθείας τοποθέτησης η ειδοποίηση δίδεται στο λειτουργό ευημερίας της περιοχής στην οποία ο προτεινόμενος επιμελητής έχει τη διαμονή του. Η γνωστοποίηση της πρόθεσης του προτεινόμενου επιμελητή στο λειτουργό ευημερίας θα πρέπει κατά το εδάφιο 2 του άρθρου 13:- α) Να αποστέλλεται από τον ίδιο και τους φυσικούς γονείς του ανηλίκου, αν υπάρχουν, β) Να είναι έγγραφη, και γ) Ν΄ αποστέλλεται τρεις τουλάχιστον μήνες πριν από την απευθείας τοποθέτηση του ανηλίκου. Ο λειτουργός ευημερίας οφείλει να διερευνήσει την καταλληλότητα του προτεινόμενου επιμελητή «το αργότερο μέσα σε τρεις μήνες από τη λήψη της ειδοποίησης» (εδάφια 4 και 5 του άρθρου 13). Ακολουθεί πως η τοποθέτηση δε συντελείται εκτός εάν ο προτεινόμενος επιμελητής ήθελε κριθεί «πρόσωπο κατάλληλο να αναλάβει ανήλικο για σκοπούς υιοθεσίας.» Ωστόσο, οι ρυθμίσεις του εδαφίου 5 δεν εισάγουν άκαμπτο κανόνα. Η δεύτερη επιφύλαξη του διαλαμβάνει: «Νοείται . ότι, αν η καταλληλότητα του προτεινόμενου επιμελητή έχει ήδη διερευνηθεί από το λειτουργό ευημερίας ή αν το Δικαστήριο ύστερα από σχετική αίτηση, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις και αφού προηγουμένως, ακούσει τις απόψεις του Τμήματος Ευημερίας, το κρίνει σκόπιμο, είναι δυνατό να επιτραπεί η τοποθέτηση του ανηλίκου για σκοπούς υιοθεσίας πριν από την πάροδο των τριών μηνών από τη λήψη της ειδοποίησης.» Η φράση «είναι δυνατό να επιτραπεί η τοποθέτηση του ανηλίκου για σκοπούς υιοθεσίας πριν από την πάροδο των τριών μηνών από τη λήψη της ειδοποίησης» στην παραπάνω επιφύλαξη παραπέμπει βεβαίως στη διωρία των τριών μηνών του εδαφίου 5 του ίδιου άρθρου εντός της οποίας ο λειτουργός ευημερίας οφείλει να παραδώσει στους προτεινόμενους επιμελητές αντίγραφο της αιτιολογημένης έκθεσής του. Ακόμη θα πρέπει να σημειωθεί πως ο νόμος διακρίνει ανάμεσα σε ειδοποίηση που δίδεται από πρόσωπα «τα οποία δεν έχουν εξεύρει το προς υιοθεσία πρόσωπο» και σε ειδοποίηση που δίδεται από πρόσωπα που επιθυμούν την υιοθεσία συγκεκριμένου προσώπου. [Βλ. άρθρο 13 σε αντιδιαστολή προς το άρθρο 14]. ΥΠΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΣΤΙΣ ΠΡΟΝΟΙΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΄Εχοντας σημειώσει τα παραπάνω προχωρώ να εξετάσω καταπόσο τα περιστατικά της παρούσας αίτησης δικαιολογούν την έγκριση της. Οι Αιτητές έδωσαν την κατά το εδάφιο 2 του άρθρου 13 ειδοποίηση στο Λειτουργό Ευημερίας στις 15.09.2011 (Τεκμήριο 11). Η αναφορά τους στην ειδοποίηση της 12.04.2006 (Τεκμήριο 2) είναι χωρίς σημασία εφόσο εκείνη την ανακάλεσαν. Η ειδοποίηση της 12.04.2006 δόθηκε προτού εξεύρουν το προς υιοθεσία πρόσωπο. ΄Ισχυαν για ΄κείνη οι διατάξεις του άρθρου 14. Η νέα ειδοποίηση εντάσσεται στις διατάξεις του άρθρου 13 και οριοθετεί την έναρξη της προθεσμίας των τριών μηνών εντός της οποίας ο λειτουργός ευημερίας οφείλει να διερευνήσει την καταλληλότητά τους και να τους παραδώσει αντίγραφο της αιτιολογημένης του έκθεσης. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το αποτέλεσμα της διερεύνησης. Μπορεί να είναι θετικό, μπορεί να είναι αρνητικό. Στην τελευταία περίπτωση οι Αιτητές μπορούν ν΄ αποταθούν στο Οικογενειακό Δικαστήριο το οποίο και αποφασίζει σχετικά (βλ. άρθρο 13
(6)του Νόμου και την υπόθεση Σωτήρης Παρασκευά και Μαρίνα Παρασκευά ν. Διευθυντή Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, Προσφυγή 1477/1999 της 16.04.2002). Ως ήδη υπέδειξα η ειδοποίηση των Αιτητών δεν εντάσσεται στις διατάξεις του άρθρου 14 του Νόμου. Δεν πρόκειται για πρόσωπα «τα οποία δεν έχουν ακόμη εξεύρει το προς υιοθεσία πρόσωπο». Με αυτή την έννοια η ειδοποίησή τους δεν δόθηκε in abstracto, αλλά in concreto. Αφορά ειδοποίηση για διερεύνηση της καταλληλότητας τους να υιοθετήσουν τον ανήλικο ............ Και εδώ εντοπίζεται και το πρώτο λάθος στην ειδοποίησή τους. Αυτή θα έπρεπε, κατά το εδάφιο 2 του άρθρου 13, να υπογραφεί και από τη μητέρα του ανήλικου. Το ζήτημα δεν τελειώνει εδώ. Η φερόμενη σα συναίνεση της μητέρας του ανήλικου δεν υποκαθιστά την κατά το άρθρο 4 του Νόμου συναίνεση της μητέρας. Παραθέτω το κείμενό της: « ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΥΙΟΘΕΣΙΑ Εγώ η ΜΠ (MP) Ρουμανικής καταγωγής η οποία διαμένω στη Λευκωσία στην οδό.................., κάτοχος διαβατηρίου υπ΄ αριθμό ................. δια του παρόντος δηλώνω τα ακόλουθα: Παραχωρώ τη συγκατάθεση μου για υιοθεσία του παιδιού που γέννησα στην Κλινική Παπαπέτρου Παπαγεωργίου «Μητέρα και Παιδί» στη Λευκωσία στις 18/9/2011, στους ΜΦ κάτοχο δελτίου ταυτότητας ......... και στη σύζυγο του ΕΚΦ κάτοχο δελτίου ταυτότητας .........., αμφότεροι από ........... 19 Σεπτεμβρίου 2011 (υπ.) ..................................................... ΜΠ (Μ P)" Ακολουθεί πως η εν λόγω συγκατάθεση προσκρούει στο νόμο, εφόσο:- α) Κατά την παράγραφο (α) του εδαφίου 1 «δεν μπορεί να δοθεί, αν δεν έχουν συμπληρωθεί τρεις τουλάχιστο μήνες από τη γέννηση του ανηλίκου», και β) Κατά το εδάφιο 2 «δίνεται κατά τον καθορισμένο τύπο ενώπιον Δικαστή Οικογενειακού Δικαστηρίου». Η θέση ότι η αίτηση για απευθείας τοποθέτηση του ανηλίκου «δεν έχει να κάνει με την υιοθεσία» αναδεικνύεται συνεπώς εσφαλμένη, εφόσο τυχόν έγκριση της τοποθέτησης στο παρόν στάδιο θα ματαίωνε την έκδοση διατάγματος υιοθεσίας αργότερα. Για όλα τα παραπάνω η αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται. Η σπουδή με την οποία ενήργησαν οι Αιτητές δεν μπορεί να παραμείνει απαρατήρητη. Η περίπτωση τους καθώς και άλλες που τέθηκαν ενώπιον μου αποτελούν επανάληψη του ίδιου σεναρίου. Αλλοδαπές ανύπανδρες μητέρες γεννούν σε κλινικές της χώρας μας παιδιά που κατ΄ ισχυρισμό συνέλαβαν από εφήμερη σχέση. Εγγράφονται στο ληξιαρχείο και την επομένη του τοκετού εμφανίζονται οι προτεινόμενοι επιμελητές. Κανείς δεν ελέγχει τις συνθήκες και το χρόνο εισόδου τους στην Κύπρο και, εάν πράγματι είναι ανύπανδρες. Η χώρα καταγωγής τους δεν ενημερώνεται. Τα ερωτήματα που προκύπτουν εδώ είναι: Γιατί ο Ληξίαρχος Λευκωσίας παρέλειψε να σημειώσει τη χώρα καταγωγής του ανήλικου στο Πιστοποιητικό Γέννησης (Τεκμήριο 5) κατά παράβαση των διατάξεων του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου του 2002 (Ν. 141(Ι)/2002); Υπεισέρχονται άραγε οι πρόνοιες του περί της Σύμβασης για την Προστασία των Παιδιών και για τη συνεργασία με Διακρατική Υιοθεσία (Κυρωτικού) Νόμου του 1994 [Ν.26(ΙΙΙ)/1994]; Εάν ναι, μήπως αφορά προσπάθεια παράκαμψης των προνοιών της Σύμβασης; Αυτά όμως, και εδώ συμφωνώ με τη συνήγορο των Αιτητών, δεν είναι του παρόντος. Θα εξετασθούν αργότερα, εάν βεβαίως υποβληθεί αίτηση υιοθεσίας. ΄Εχοντας ενωπιόν μου τη σαφή πρόθεση της μητέρας, [Τεκμήριο 4], να εγκαταλείψει τον ανήλικό θεωρώ χρέος μου όπως αντίγραφο της παρούσας αποσταλεί στη Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και στον Γενικό Εισαγγελέα της Κύπρου. (Υπ.) ................................. Σ. Κ. Καρατσής, Π. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΓΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο