Λουκία Νεοπτολέμου ν. Πολύβιος Πιλάλη, Αρ. Αίτησης: 3/07, 14 Φεβρουαρίου 2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2012:1 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Δικαιοδοσία Περιουσιακών Διαφορών Ενώπιον: Σ. Κ. Καρατσή, Π. Αρ. Αίτησης: 3/07 Μεταξύ: Λουκία Νεοπτολέμου Αιτήτρια και Πολύβιος Πιλάλη Καθ΄ου η αίτηση ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14 Φεβρουαρίου 2012 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κα Μ. Ραφαήλ για κ. Φράγκο. Για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Π. Αγαθοκλέους Για τον Καθ΄ου η αίτηση: κα Χ. Ζίκκου για κ. Ποιητή Α Π Ο Φ Α Σ Η Τρία χρηματικά ποσά συναποτελούν, κατά τη συνήγορο της συζύγου, την τελική περιουσία του συζύγου από την οποία η πελάτιδά της δικαιούται το ένα τρίτο. Αυτά, ως εξήγησε, είναι: (α) Το ποσό των €22.035,83 που κατά το Μάρτιο του 2005 ο σύζυγος της διατηρούσε σε λογαριασμό της ΣΠΕ Αγροτικής Ανάπτυξης, (β) Το ποσό των €19.320,73 που ο ίδιος εισέπραξε από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού στις 18.02.2005 και (γ) Το ποσό των €45.983,59 που επίσης ο ίδιος εισέπραξε από το Ταμείο Προνοίας Οικοδόμων στις 16.09.
- Η αντιδικία αφορά βεβαίως αξίωση της συζύγου για συμμετοχή στην περιουσία του συζύγου στη βάση του άρθρου 14 του περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμου του 1991 [Αρ. 232/91 στη συνέχεια «ο Νόμος»]). Ασκήθηκε μετά τη λύση του γάμου τους στις 21.06.
- Αν αναφέρομαι σ΄ αυτούς ως συζύγους, το κάνω για λόγους πρακτικούς και μόνο. Θ΄ ασχοληθώ ξεχωριστά με καθένα από τα τρία χρηματικά ποσά και πρώτα με το πρώτο. Ως αποτέλεσμα αξιέπαινης προσπάθειας μεταξύ των συνηγόρων των δύο πλευρών υπήρξε σημαντικός περιορισμός των επίδικων θεμάτων στις 22.09.2011, ημέρα έναρξης της ακροαματικής διαδικασίας. Ενδιαφέρουν οι παρακάτω δηλώσεις τους: «κα Ζίκκου: Περαιτέρω θα ήθελα να δηλώσω πως κατά την ημέρα της διάστασης ο Καθ΄ου η αίτηση είχε επ΄ ονόματι του στη ΣΠΕ Αγροτικής Ανάπτυξης καταθέσεις ύψους £12.887 ή το ισάξιο ποσό των €22.035,
- κα Ραφαήλ: Συμφωνώ. Είναι σε αυτό το ποσό που θα προωθήσω την υπόθεση ότι η Αιτήτρια δικαιούται σε συνεισφορά. Η Αιτήτρια επιλέγει τον τεκμαρτό τρόπο συνεισφοράς. Επίσης η Αιτήτρια δεν θα προωθήσει τον ισχυρισμό που περιγράφεται στην παράγραφο 11 της αίτησης. Θα αποσύρω τη θεραπεία Λ σελίδα
- κα Ζίκκου: Συμφωνώ.» Αφού αναφέρω πως στη βάση άλλων δηλώσεων τους εκδόθηκε απόφαση υπέρ της συζύγου και εναντίον του συζύγου για δύο ραπτομηχανές και οικοσκευή και ότι απορρίφθηκε η ανταπαίτηση του συζύγου υποδεικνύω ότι το πρώτο χρηματικό ποσό είναι στις δηλώσεις που ήδη παρέθεσα που εντοπίζεται και πουθενά αλλού στη μαρτυρία. Υποδεικνύω ακόμη πως ό,τι απέμεινε για εκδίκαση είναι καταπόσο η σύζυγος εδικαιούτο σε οποιοδήποτε μέρος του ποσού των €22.035,
- Εξού και η δήλωση της συνηγόρου της για επιλογή του τεκμαρτού υπολογισμού της συνεισφοράς της. Η ορθότητα αυτής της θέσης καταδεικνύεται από τη δήλωση της κυρίας Ραφαήλ πως η σύζυγος δεν θα προωθούσε τους ισχυρισμούς της παραγράφου 11 της αίτησης. Θεωρώ κατάλληλο το σημείο να την παραθέσω: «
- Ο καθ΄ου η αίτηση τελευταίως πήρε το πλεονάζον και το ταμείο προνοίας εκ £30.000 περίπου ή/και οποιοδήποτε άλλο ποσό καθ΄ ότι η εταιρεία στην οποία δούλευε ως οικοδόμος ήτοι η Δημητράκης Επαμεινώνδας, πωλήθηκε.» Η παράγραφος 11 παραπέμπει στο δεύτερο και τρίτο χρηματικό ποσό. Ενόψει της δήλωσης της κυρίας Ζίκκου ότι ο σύζυγος είχε στο χρόνο της διάστασης καταθέσεις ύψους €22.035,83 η κυρία Ραφαήλ δήλωσε πως η πελάτιδά της δεν θα προωθούσε την παράγραφο 11 της αίτησης. Ας σημειωθεί ότι στις εκατέρωθεν δηλώσεις το ποσό των €22.035,83 δε συνδέθηκε ούτε με το ποσό που ο σύζυγος εισέπραξε από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού ούτε μ΄ εκείνο του Ταμείου Προνοίας. Είναι συνεπώς ατελέσφορη και συνάμα ασυνεπής η επιχειρηματολογία της κυρίας Ραφαήλ στην αγόρευσή της ότι «...χωρίς την κατάθεση εκπροσώπου εκ του Ταμείου Προνοίας στο Δικαστήριο και την ένορκη μαρτυρία του καθ΄ου η αίτηση κατά τη δικάσιμο, δεν θα ήταν δυνατή η διαπίστωση λήψης των ως άνω ποσών, η οποία δεν ήταν γνωστή κατά τον χρόνο που η Αιτήτρια κατέθετε ενώπιον του Δικαστηρίου.» Υπήρξε, θεωρώ, παρανόηση της σημασίας των δηλώσεων της 22.09.
- Αυτές θα πρέπει να κριθούν υπό το φως όσων αναφέρονται στην υπόθεση Χρίστου ν. Khoreva
(2001)1 A.A.Δ. 1874. Η καθαρότητά τους από τη μια και η αναπροσαρμογή των εκατέρωθεν θέσεων και χειρισμών από την άλλη, τις καθιστά δεσμευτικές. Δεν επρόκειτο για ετεροβαρείς, αλλά για αμφοτεροβαρείς δηλώσεις. Εξηγώ στη συνέχεια τι εννοώ. Η παραδοχή για λογαριασμό του συζύγου του ύψους της καθαρής τελικής του περιουσίας και η απότοκη αυτής επιλογή από την σύζυγο του τεκμαρτού υπολογισμού της συνεισφοράς της είχε τις παρακάτω συνέπειες: Η σύζυγος εγκατέλειπε τον πραγματικό υπολογισμό της συνεισφοράς της στην αύξηση της περιουσίας του συζύγου ως ήταν η επιλογή της στην εναρκτήρια αίτηση. Η επιλογή του τεκμαρτού υπολογισμού παραπέμπει στο εδάφιο 2 του άρθρου 14 του Νόμου που εισάγει μαχητό τεκμήριο σε σχέση με τη συνεισφορά του δικαιούχου συζύγου. Αναφέρεται σ΄ αυτό: «Η συνεισφορά του ενός συζύγου στην αύξηση της περιουσίας του άλλου τεκμαίρεται ότι ανέρχεται στο ένα τρίτο της αύξησης, εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά.». Το τεκμήριο του εδαφίου
(2)του άρθρου 14 ενεργοποιείται κάτω από μια προϋπόθεση· ότι ο σύζυγος που αξιώνει συμμετοχή στην περιουσία του άλλου συζύγου στοιχειοθετεί την αύξηση της παρουσίας του τελευταίου [Βλ. Ορφανίδης ν. Ορφανίδης
(1998)1 Α.Α.Δ. 179 στη σ. 189 και Θεωρή ν. Χρυσοστόμου
(2003)1 Α.Α.Δ. 386 στη σ. 389]. Εδώ η σύζυγος με την παραδοχή από τον σύζυγο του ύψους της τελικής του περιουσίας δεν είχε αυτή την υποχρέωση. Το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Με την επιλογή του τεκμαρτού υπολογισμού της συζύγου έχουμε αναστροφή του βάρους απόδειξης. Τούτο προκύπτει σαφώς από τη φράση «εκτός αν αποδειχθεί μεγαλύτερη ή μικρότερη συνεισφορά» στο εδάφιο
(2)του άρθρου 14 του Νόμου [Βλ. την ερμηνεία του άρθρου 1400 του Ελληνικού Αστικού Κώδικα στο σύγγραμμα του Βασίλη Βαθρακοκοίλη «Το Νέο Οικογενειακό Δίκαιο» σ. 249 που αντιστοιχεί στο άρθρο 14 του δικού μας Νόμου]. Στην προκειμένη περίπτωση ο σύζυγος είχε το βάρος απόδειξης ότι η σύζυγος συντέλεσε στην αύξηση της περιουσίας του κατά το ένα τρίτο ή κατά ποσοστό μικρότερο ή καθόλου [Για όλα τ΄ ανωτέρω διαφωτιστική είναι και η απόφαση Παναγιώτου (Σφικτού) ν. Παναγιώτου
(2007)1 Α.Α.Δ. 28]. Άλλη συνέπεια των δηλώσεων είναι η μετακίνηση του χρόνου υπολογισμού της τελικής περιουσίας του συζύγου από εκείνο της λύσης του γάμου τους σ΄ εκείνο της διάστασης. Η παρούσα διαδικασία έχει ως χρόνο έναρξης της την 2.02.2007 [Βλ. Κ. 3 του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Διαδικαστικού Κανονισμού του 1990 (Αρ. 2/1990). Στην απουσία των δηλώσεων η σύζυγος θεωρείται ότι επέλεξε ως χρόνο γέννησης της αξίωσής της το χρόνο λύσης του γάμου, που, ως είναι παραδεκτό έγινε στις 21.06.
- Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο που ο χρόνος της διάστασης δεν αναφέρεται στη δικογραφία. Αναφορά σ΄ αυτό έγινε για πρώτη φορά στη γραπτή δήλωση-κύρια εξέταση της συζύγου (Τεκμήριο Α). Τοποθετείται εκεί στο Μάρτιο του
- Η μη αμφισβήτηση του, στην αντεξέταση, υποδηλώνει παραδοχή του ισχυρισμού της [Βλ. Δ. Ζαχαρίου ν. Α. Ζαχαρίου
(1993)1 Α.Α.Δ. 159]. Η αξίωση συμμετοχής σε περιουσία γεννιέται κατ΄ επιλογή του ενάγοντα είτε με τη διάσταση είτε με τη λύση ή ακύρωση του γάμου. Δεν θεωρώ να υπάρχει πρόβλημα στη διαφοροποίηση της αρχικής επιλογής της συζύγου εφόσο η προς τα πίσω μετάθεση του χρόνου δεν την τοποθετεί σε σημείο που να ήταν πρόωρη (Βλ. Α. Γεωργίου ν. Γ. Γεωργίου). Η συνέπεια, ωστόσο, αυτής της επιλογής σε συνάρτηση με το ύψος της τελικής περιουσίας του συζύγου θέτει εκτός συζήτησης το τρίτο χρηματικό ποσό εφόσο αυτό εισπράχθηκε μετά τη διάσταση, στις 16.09.
- ΄Εχοντας υποδείξει τις συνέπειες των δηλώσεων προχωρώ να παρατηρήσω ότι το δεύτερο χρηματικό ποσό, εκείνο δηλαδή των €19.320,73 που ο σύζυγος εισέπραξε από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του ποσού που δηλώθηκε ως τελική περιουσία του συζύγου. ΄Εχοντας ακούσει τη μαρτυρία των δύο πλευρών και λαμβάνοντας υπόψη τη στάση τους στο εδώλιο του μάρτυρα προτιμώ τη μαρτυρία του συζύγου, όπου αυτή συγκρούεται μ΄ εκείνη της συζύγου. Το ποσό των €19.320,73 το εισέπραξε το Φεβρουάριο του 2005 (Τεκμήριο 2) και το κατέθεσε είπε στη ΣΠΕ Κοφίνου. Επεξήγησε στην επανεξέταση του πως η ΣΠΕ Κοφίνου ταυτίζεται με τη ΣΠΕ Αγροτικής Ανάπτυξης. Το επιχείρημα ότι το ποσό αυτό δε συνδέεται με το ποσό των €22.035,83 είναι αυθαίρετο. Η σύζυγος δεν πρόσφερε ίχνος μαρτυρίας στη δική της κατάθεση. Ο μάρτυρας της, Γιαννάκης Ιωάννου (ΜΕ2), πρόσφερε μαρτυρία μόνο για το τρίτο ποσό (Τεκμήριο 1). Είναι συνεπώς βέβαιη η κατάληξη μου ότι το ποσό των €22.035,83 είχε ως μεγαλύτερο προσθετέο το ποσό των €19.320,73 που ο σύζυγος εισέπραξε στις 18.02.2005, δηλαδή το προηγούμενο μήνα της διάστασης. Η παραπάνω κατάληξη περιορίζει σημαντικά το έργο μου. Είχε η σύζυγος οποιαδήποτε συνεισφορά στο ποσό των €19.320,73; Η απάντηση είναι σαφώς αρνητική. Υπεισέρχονται εδώ οι διατάξεις του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου του 1967 (Αρ. 24/1967). Η πληρωμή του ποσού των €19.320,73 από το Ταμείο Πλεονάζοντος Προσωπικού είναι «πληρωμή λόγω πλεονασμού» προς τον σύζυγο ως «εργοδοτούμενο», όπως οι όροι αυτοί ερμηνεύονται στο άρθρο 2 του Ν.24/
- Είναι ποσό που προέρχεται αποκλειστικά από εισφορές του εργοδότη του στο Ταμείο, όπως αυτές καθορίζονται με κανονισμούς, κατά το άρθρο 25
(2)(α), και που βεβαίως υπολογίστηκε στη βάση της διάρκειας της εργοδότησης του κατά τον Τέταρτο Πίνακα του νόμου ως διαλαμβάνει το άρθρο 16
(1)αυτού. Είναι η συνεχής απασχόληση του συζύγου για τουλάχιστον εκατό τέσσερεις εβδομάδες στον ίδιο εργοδότη και ο τερματισμός της απασχόλησης του λόγω πλεονασμού που τον κατέστησε δικαιούχο στις εισφορές του εργοδότη. Αδυνατώ λοιπόν ν΄ αντιληφθώ πώς θα μπορούσε η σύζυγος να είχε την παραμικρή συνεισφορά στο ποσό αυτό. Καταλήγω συνεπώς πως ο σύζυγος απέδειξε πως η σύζυγος δεν είχε συνεισφορά στο ποσό των €19.320,
- Εναπομένει το εναπομείναν μέχρι τα €22.035,83, δηλαδή το ποσό των €2.715,
- Να παραθέσω εδώ τον όρο «συνεισφορά» από το άρθρο 2 του Νόμου; «"συνεισφορά" σημαίνει την οποιασδήποτε μορφής συνεισφορά των συζύγων στην απόκτηση ή τη δημιουργία περιουσίας και περιλαμβάνει την φροντίδα της οικογενειακής εστίας και των μελών της οικογένειας.». Ο σύζυγος δεν κατέρριψε τη μαρτυρία της συζύγου για απασχόληση της σε διάφορες εργασίες στη διάρκεια του γάμου και τη διάθεση των εισοδημάτων της για την οικογένεια. Στην ουσία δεν τον απασχόλησε ποσώς η δική της μαρτυρία. Η θέση της ότι πέραν των εισοδημάτων που είχε με τις διάφορες απασχολήσεις ήταν το πρόσωπο που ασχολείτο αποκλειστικά με το νοικοκυριό και τη φροντίδα των παιδιών δεν αμφισβητήθηκε στην αντεξέτασή της. Η αποτυχία συνεπώς του συζύγου να στοιχειοθετήσει την απουσία συνεισφοράς της συζύγου επί του ποσού των €2.715,10 δικαιολογεί την έκδοση απόφασης προς όφελος της για το ένα τρίτου αυτού, δηλαδή στο ποσό των 905.
- Εκδίδεται συνακόλουθα απόφαση υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ΄ου η αίτηση για το ποσό των €905,70 με νόμιμο τόκο. Στην κλίμακα που το ποσό αυτό εντάσσεται, επιδικάζονται έξοδα υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ΄ου η αίτηση. (Υπ.) ................................. Σ. Κ. Καρατσής, Π. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο