ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ VICTORIA ANN WNUK, Αρ. Αίτησης: 1/12, 18/12/2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2012:7 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τουμαζή, Π. Ο ΠΕΡΙ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΩΓΗΣ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Ν. 165(I)/2002) Αρ. Αίτησης: 1/12 ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ VICTORIA ANN WNUK ΑΠΟ ΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 18 Δεκεμβρίου 2012 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κ. Λ. Βραχίμης (Για ν΄ ακούσει απόφαση κα Μ. Σιακού) Για το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας: κα Β. Καρλεττίδου (Για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Ν. Δημητρίου) Αιτήτρια: Απούσα Α Π Ο Φ Α Σ Η (Αίτηση για νομική αρωγή σε διασυνοριακή διαφορά) Η Αιτήτρια, Βρεττανή υπήκοος, στις 14.2.2012 καταχώρησε στο Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου έντυπο-αίτηση για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής. Όπως η ίδια αναφέρει στο σχετικό έντυπο, το αίτημα της αφορά υπεράσπισή της στη διαδικασία «απαγωγής» 1/11 που καταχώρησε ο πατέρας του παιδιού της. Η διαδικασία «απαγωγής» ολοκληρώθηκε στις 5.6.2012 με την έκδοση απόφασης, η οποία εφεσιβλήθηκε. Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, στις 30.3.2012, ανέφερε στο Δικαστήριο ότι το έντυπο δεν ήτο συμπληρωμένο σωστά όσον αφορά τα οικονομικά δεδομένα της Αιτήτριας και ζήτησε όπως αυτή προσκομίσει έγγραφα που να τεκμηριώνουν τη θέση της αναφορικά με την οικονομική της κατάσταση ως επίσης και τα περιουσιακά της στοιχεία. Ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου ενώπιον του οποίου τέθηκε τότε η υπόθεση, έδωσε οδηγίες όπως ο Πρωτοκολλητής του Οικογενειακού Δικαστηρίου, απευθύνει επιστολή στην Αιτήτρια ώστε να εφοδιάσει το Δικαστήριο με βεβαιώσεις των εισοδημάτων που δηλώνει στην αίτηση, καθώς και να αποκαλύψει τυχόν περιουσιακά στοιχεία που διαθέτει. Στις 29.6.2012 παρουσιάστηκε εκ μέρους της Αιτήτριας δικηγόρος για το γραφείο της κας Βραχίμη, ζητώντας χρόνο για να προσκομίσει τα στοιχεία τα οποία ζητήθηκαν από το Δικαστήριο και την εκπρόσωπο του Γενικού Εισαγγελέα. Η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα ανέφερε ότι το Δικαστήριο δεν μπορούσε να ακούσει την κα Βραχίμη διότι δεν παρουσιάζεται δικηγόρος στις νομικές αρωγές για τους Αιτητές και ζήτησε απόρριψη της αίτησης για το λόγο ότι η διαδικασία για την οποία έγινε η αίτηση νομικής αρωγής είχε ήδη συμπληρωθεί. Ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου όρισε την υπόθεση για ακρόαση στις 14.9.2012, ημερομηνία κατά την οποία τέθηκε ο φάκελος ενώπιον μου. Ο κ. Βραχίμης ζήτησε περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθεί η Αιτήτρια και να προσκομίσει τα ζητηθέντα έγγραφα και η υπόθεση ορίστηκε για αγορεύσεις στις 12.10.2012, ημερομηνία κατά την οποία προσκομίστηκε ένα έγγραφο (΄Εγγραφο Α) και ζητήθηκε και πάλιν περαιτέρω χρόνος για να προσκομιστούν τα υπόλοιπα έγγραφα. Στις 26.10.2012, προσκομίστηκαν περαιτέρω έγγραφα (΄Εγγραφα Β-Ε) και αγόρευσε ο κ. Βραχίμης. Την ίδια ημερομηνία η κα Καρλεττίδου ζήτησε χρόνο να μελετήσει τα έγγραφα και να αγορεύσει σε άλλη ημερομηνία. Δεν υπήρξε ένσταση και το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση στις 23.11.2012, ότε και ολοκληρώθηκε η διαδικασία με την αγόρευση της κας Καρλεττίδου. Ο κ. Βραχίμης, στην αγόρευσή του, ανέφερε ότι η αίτηση απαγωγής καταχωρήθηκε στις 25.1.2011, η επίδοση καθυστέρησε και επιτεύχθηκε το Νοέμβριο του 2011. Η Αιτήτρια εκπροσωπήθηκε για πρώτη φορά από τους ίδιους ως δικηγόρους στις 13 Δεκεμβρίου 2012 με οδηγίες για ένσταση εντός 7 ημερών. Το Δικαστήριο θεώρησε τη διαδικασία ως διαδικασία απαγωγής και ότι θα έπρεπε να προχωρήσει με τη διαδικασία του κατ΄ επείγοντος, ώστε να υπάρχει απόφαση εντός 6 εβδομάδων, όπως προβλέπει ο κανονισμός. Δεν υπήρχε περιθώριο η διαδικασία εκείνη να αναβληθεί μέχρις ώτου να εξεταστεί οποιοδήποτε αίτημα για νομική αρωγή. Από τη στιγμή που ήταν αδύνατο να ανασταλεί η διαδικασία της απαγωγής για να εξεταστεί η νομική αρωγή, αν είναι αυτή κατάλληλη περίπτωση να δώσει η Δημοκρατία νομική αρωγή με βάση τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό, τότε αναγκαστικά θα πρέπει να εξετάσει το θέμα αναδρομικά, νοουμένου ότι καταχωρήθηκε μέσα σε λογικά πλαίσια μετά που εμφανίστηκε η Αιτήτρια στη διαδικασία απαγωγής. Η Αιτήτρια ούτε την οικονομική ευχέρεια έχει να ταξιδέψει στην Κύπρο για να εμφανιστεί γι΄ αυτό εμφανίζονται οι ίδιοι για να τη βοηθήσουν, αλλά και δεν είναι υποχρέωση της να ταξιδέψει. Καταχώρησε την αίτηση νομικής αρωγής μέσα σε λογικό χρονικό περιθώριο από την επίδοση στην ίδια της αίτησης απαγωγής. Περαιτέρω, εάν υπήρχε οποιοδήποτε ζήτημα αναφορικά με το κατά πόσο υποβλήθηκε σωστά η αίτηση, θα έπρεπε να τεθεί αμέσως, ούτως ώστε αν υπήρχε οποιαδήποτε παρατυπία, να μπορούσε να θεραπευτεί. Ο κ. Βραχίμης επίσης εισηγήθηκε ότι η οικονομική κατάσταση της Αιτήτριας, η οποία πήρε δωρεάν νομική αρωγή στην Αγγλία (΄Εγγραφο Ε), και η σοβαρότητα της υπόθεσης, επιβάλλει την έκδοση πιστοποιητικού για δωρεάν νομική αρωγή. Ως προς την ουσία της αίτησης, ανέφερε ότι από τη δέσμη ΄Εγγραφο Δ, φαίνεται ότι η Αιτήτρια ενοικιάζει κατοικία που της έχει παραχωρηθεί από το Δήμο με ενοίκιο £77.30 στερλίνες τη βδομάδα και ότι ο Δήμος καταβάλλει αυτό το ενοίκιο απευθείας στους ιδιοκτήτες. Παίρνει "income support" το οποίο από 16 Απριλίου του 2011 ανήλθε στις £67.50 στερλίνες τη βδομάδα, και από το Μάϊο του 2012, £66.03 εβδομαδιαίως. Παίρνει επίσης επίδομα, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλή, ύψους £25 στερλίνες. Επίσης, ο κ. Βραχίμης ανέφερε ότι η Αιτήτρια δεν κατέχει οποιαδήποτε περιουσία στην Αγγλία (΄Εγγραφο Α) και ότι αντιμετωπίζει σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα (΄Εγγραφο Β). Η κα Καρλεττίδου, στην αγόρευσή της, ανέφερε ότι στην παρούσα υπόθεση δεν τηρήθηκε η συνήθης διαδικασία αναφορικά με την καταχώριση της αίτησης, εφόσον αυτή έπρεπε να καταχωρηθεί μέσω της αρμόδιας αρχής που είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης και όχι απευθείας από την Αιτήτρια. Από το Νοέμβριο του 2011 που επιδόθηκε η αίτηση απαγωγής στην Αιτήτρια μέχρι τις 14.2.2012, ημερομηνία κατά την οποία καταχωρήθηκε η αίτηση νομικής αρωγής, έχει διαρρεύσει αδικαιολόγητα μεγάλος χρόνος. Περαιτέρω, δεν είναι επιτρεπτή η αναδρομική χορήγηση νομικής αρωγής, αφού σύμφωνα με τις ρητές πρόνοιες του άρθρου 7Α
(1)του Ν. 165 (Ι)/2002, τέτοιο αίτημα μπορεί να εγκριθεί, νοουμένου ότι «εκκρεμεί» ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε από τις διαδικασίες που αναφέρονται στα άρθρα 6 και 6Α του Νόμου. Η αίτηση δεν μπορεί να εξεταστεί στην ουσία της καθότι δεν εκκρεμεί πλέον η υπόθεση για την οποία καταχωρήθηκε η παρούσα αίτηση η οποία ολοκληρώθηκε στις 5.6.2012, κατά συνέπεια δεν θα μπορούσε να καταβληθούν οποιαδήποτε έξοδα αναδρομικά. Το πνεύμα του Νόμου είναι ότι η πολιτεία λειτουργεί ως αρωγός σε όσους πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο Ν. 165 (Ι) /2002 για μέλλουσες διαδικασίες και όχι ως αρωγός διαδικασιών που ήδη έχουν τελειώσει. Η αίτηση δεν μπορεί να εξεταστεί κατ΄ ουσίαν καθότι αυτή δεν τεκμηριώνεται από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που προσκομίστηκαν και δεν έχει αναγραφεί η ημερομηνία κατά την οποία συμπληρώθηκε η αίτηση. Περαιτέρω, ο κ. Βραχίμης ενεργεί χωρίς να τεκμαίρεται ο νόμιμος διορισμός του ως δικηγόρος. Τα άρθρα 3 και 6 του Ν. 165(Ι)/2002 επιτρέπουν την παραχώρηση δωρεάν νομικής αρωγής σε διαδικασίες, μεταξύ άλλων και ενώπιον Οικογενειακών Δικαστηρίων (Βλ. Supatan
(2009)1 (Β) Α.Α.Δ. 775). Τον Ιανουάριο του 2003 θεσπίστηκε η οδηγία 2003/8/ΕΚ του Συμβουλίου. Στόχος της είναι η προώθηση της αρχής της παροχής ευεργετήματος πενίας σε διασυνοριακές διαφορές, σε όσους δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους, εφόσον το ευεργέτημα αυτό είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Με βάση την πιο πάνω οδηγία τροποποιήθηκε ο Ν. 165(Ι)/2002. Δυνάμει του ΄Αρθρου 6 Α
(2)παρέχεται η δυνατότητα δωρεάν νομικής αρωγής σε φυσικά πρόσωπα για διαδικασίες ενώπιον δικαστηρίου σχετικά με διασυνοριακή διαφορά, η οποία περιλαμβάνει συμβουλή, βοήθεια και αντιπροσώπευση. Το άρθρο 7 Α
(1)του Νόμου προνοεί ότι για σκοπούς εφαρμογής του άρθρου 6 Α
(1),
(2)και
(3)το αρμόδιο Δικαστήριο ενώπιον του οποίου εκκρεμεί οποιαδήποτε διαδικασία σχετικά με διασυνοριακή διαφορά ή και πριν την καταχώρηση της, κατόπιν γραπτής αίτησης σε έντυπο ως καθορίζεται σε άρθρο του νόμου, δύναται να εκδώσει πιστοποιητικό για παροχή δωρεάν νομικής αρωγής αν κρίνει ότι: «(α) Η οικονομική κατάσταση του αιτητή και, στην περίπτωση που ο αιτητής είναι εξαρτώμενο μέλος οικογένειας, η οικονομική κατάσταση της οικογένειας του, σύμφωνα με τα δικαιολογητικά που υποβάλλει στο στερεότυπο έντυπο δυνάμει του άρθρου 13
(2)(στ) δεν του επιτρέπει να εξασφαλίσει νομική αρωγή, λαμβανομένων υπόψη των απολαβών του, πραγματικών και αναμενόμενων, οποιωνδήποτε άλλων εισοδημάτων, από εργασία ή άλλες πηγές, των εξόδων για τις βασικές ανάγκες του ιδίου και της οικογένειας του, άλλων υποχρεώσεων και αναγκών του, της σημασίας της υπόθεσης για τον αιτούντα και της διαφοράς στις δαπάνες διαβίωσης μεταξύ του κράτους μέλους κατοικίας ή συνήθους διαμονής και της Δημοκρατίας· και (β) λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης ή άλλων περιστάσεων της υπόθεσης είναι επιθυμητό για το συμφέρον της δικαιοσύνης να τύχει δωρεάν νομικής αρωγής για την προετοιμασία και το χειρισμό της υπόθεσης: Νοείται ότι, εκτός όπου εξαιρετικές περιστάσεις οδηγούν το Δικαστήριο να κρίνει διαφορετικά, θεωρείται ότι οι προϋποθέσεις της παρούσας παραγράφου δεν πληρούνται όταν ο αιτών ισχυρίζεται ότι βλάπτεται η φήμη του και δεν έχει υποστεί υλική ή οικονομική ζημιά ή όταν η αίτηση αφορά αξίωση που απορρέει απευθείας από την επαγγελματική ή μη μισθωτή δραστηριότητα του αιτούντος· (γ) η αγωγή στην οποία αφορά η αίτηση δεν είναι προδήλως αβάσιμη ή εκτός του πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας 2003/8/ΕΚ ή στην περίπτωση που έχουν παρασχεθεί νομικές συμβουλές πριν από τη δίκη, εάν η πρόσβαση στη δικαιοσύνη δεν είναι εξασφαλισμένη.» Ως έχει ήδη αναφερθεί πιο πάνω, ο νομοθέτης καθόρισε ότι το Δικαστήριο, εξετάζοντας αίτηση ως η υπό συζήτηση, θα πρέπει να λάβει υπόψη τις απολαβές του αιτητή, πραγματικές και αναμενόμενες, οποιαδήποτε άλλα εισοδήματα από εργασία ή άλλες πηγές, τα έξοδα του ιδίου και της οικογένειας του για τις βασικές τους ανάγκες και άλλες υποχρεώσεις και ανάγκες του. Περαιτέρω, το άρθρο 5 της σχετικής οδηγίας προνοεί ότι η οικονομική κατάσταση ενός προσώπου κρίνεται βάσει διαφόρων αντικειμενικών παραγόντων όπως το εισόδημα, η περιουσία ή η οικογενειακή κατάσταση. Με τον περί Νομικής Αρωγής (Τροποποιητικό) Διαδικαστικό Κανονισμό (Αρ. 13) του 2007 υιοθετήθηκε το έντυπο για την υποβολή αίτησης ευεργετήματος πενίας σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, καθώς επίσης και το έντυπο για τη διαβίβαση αίτησης ευεργετήματος πενίας (στερεότυπο έντυπο). Η παρούσα αίτηση για νομική αρωγή καταχωρήθηκε απευθείας στο Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου με βάση το στερεότυπο έντυπο για την υποβολή αιτήσεων παροχής ευεργετήματος πενίας σύμφωνα με την οδηγία 2003/8/ΕΚ του Συμβουλίου. Σύμφωνα με το ΄Αρθρο 13
(1), της οδηγίας, οι αιτήσεις παροχής ευεργετήματος πενίας μπορούν να υποβάλλονται: «α) είτε στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στο οποίο ο αιτών έχει την κατοικία του ή τη συνήθη διαμονή του (διαβιβάζουσα αρχή)· β) είτε στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους όπου εδρεύει το δικαστήριο ή όπου πρόκειται να εκτελεσθεί η απόφαση (παραλαμβάνουσα αρχή)». Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 13
(2): «Οι αιτήσεις παροχής του ευεργετήματος πενίας συμπληρώνονται και τα δικαιολογητικά έγγραφα μεταφράζονται. α) στην επίσημη γλώσσα ή μία από τις γλώσσες του κράτους μέλους της αρμόδιας παραλαμβάνουσας αρχής, εφόσον πρόκειται για γλώσσα των οργάνων της Κοινότητας· ή β) σε άλλη γλώσσα την οποία το συγκεκριμένο κράτος μέλος έχει δηλώσει ότι μπορεί να αποδεχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 14 παράγραφος 3.» Το άρθρο 7Γ του Ν. 165
(1)/2002, σε σχέση με την παραλαβή αιτήσεων για νομική αρωγή σε διασυνοριακές διαφορές, προβλέπει ότι η αρμόδια αρχή είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως. Συγκεκριμένα το άρθρο 7Γ του Νόμου αναφέρει ότι: «
(1)Η αρμόδια αρχή για την παραλαβή αιτήσεων προσώπων που έχουν τη κατοικία ή τη συνήθη διαμονή τους σε κράτος μέλος άλλο από τη Δημοκρατία για την παροχή δωρεάν νομικής αρωγής στη Δημοκρατία και οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2003/8/ΕΚ, είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.
(2)Η αρμόδια αρχή αφού παραλάβει την αίτηση που αναφέρεται στο εδάφιο
(1), διασφαλίζει όπως αυτή τεθεί ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου που θα επιληφθεί της αίτησης.» Από το άρθρο 13 της οδηγίας του Συμβουλίου και το άρθρο 7Γ του Ν. 165
(1)/2002, είναι φανερό ότι η Αιτήτρια δεν ακολούθησε την ορθή διαδικασία έναρξης της παρούσας διαδικασίας, και είναι άκυρη εξ΄ υπαρχής, εφόσον δεν υποβλήθηκε ούτε στην αρμόδια αρχή του κράτους μέλους στην οποία είχε τη διαμονή της η Αιτήτρια, δηλαδή την Αγγλία, ούτε στην αρμόδια αρχή της Κύπρου όπου εδρεύει το Οικογενειακό Δικαστήριο Αμμοχώστου. Σημειώνω ότι το ίδιο το έντυπο που υπέβαλε η Αιτήτρια αναγράφει τους δύο τρόπους έναρξης της διαδικασίας διασυνοριακής νομικής αρωγής. Περαιτέρω, αν η αίτηση υποβαλλόταν στην αρμόδια αρχή, στη συνέχεια η αίτηση, και όλα τα δικαιολογητικά θα έπρεπε να είχαν μεταφραστεί, σύμφωνα με το άρθρο 13
(2)της οδηγίας, στα ελληνικά. Στην υπό εκδίκαση υπόθεση η αίτηση δεν υποβλήθηκε στην αρμόδια αρχή και συνεπώς δεν έγιναν μεταφράσεις της αίτησης και των δικαιολογητικών. Τόσο η αίτηση όσο και τα σχετικά έγγραφα είναι στην αγγλική γλώσσα. Ο κ. Βραχίμης υποστήριξε ότι δεν μπορεί το Δικαστήριο, στο παρόν στάδιο, να απορρίψει την αίτηση λόγω του ότι δεν έχει υποβληθεί σωστά, διότι εάν υπήρχε τέτοιο ζήτημα θα έπρεπε να εγερθεί αμέσως για να υπάρχει και περιθώριο θεραπείας. Είναι γεγονός ότι το θέμα αυτό δεν εγέρθηκε από τη δικηγόρο της Δημοκρατίας στα αρχικά στάδια, αλλά για πρώτη φορά στις 12.9.2012. Όμως η Αιτήτρια στις 26.10.2012 προσκόμισε όλα τα στοιχεία που της ζητήθηκαν ώστε το Δικαστήριο να προχωρήσει με την εξέταση της αίτησης. Εν πάση περιπτώσει, αρμόδιο για να αποφασίζει για την τύχη της αίτησης είναι το Δικαστήριο το οποίο οφείλει να εξετάσει κατά την έκδοση της απόφασης του το νομότυπο της αίτησης, ανεξάρτητα του αν το θέμα αυτό εγέρθηκε σε καθυστερημένο στάδιο από τη μια πλευρά. Για τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί και θεωρώ ότι ενόψει της κατάληξης μου είναι αχρείαστο να προχωρήσω με τους υπόλοιπους λόγους ένστασης που αφορούν την ουσία του αιτήματος για νομική αρωγή. Η αίτηση απορρίπτεται. Δεν εκδίδεται διαταγή για έξοδα λόγω του πρωτότυπου του θέματος που αφορά τον τρόπο καταχώρισης αιτήσεων για νομική αρωγή σε διασυνοριακή διαφορά. (Υπ.) ....... Μ. Τουμαζή, Π. /ΓΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο