Αρετής Χριστοδούλου Θεοχαρίδου ν. Χάρη Θεοχαρίδη, Αρ. Αίτησης: 282/13, 14/2/2014 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLEM:2014:8 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Δικαιοδοσία Διατροφής ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τσαγγαρίδη, Δ. Αρ. Αίτησης: 282/13 ΜΕΤΑΞΥ: Αρετής Χριστοδούλου Θεοχαρίδου Αιτήτριας και Χάρη Θεοχαρίδη Καθ΄ ου η Αίτηση Μονομερής αίτηση ημερ. 7.10.13 ------------------------- Ημερομηνία: 14 Φεβρουαρίου 2014 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια: κος. Π. Παναγιώτου δια Α. Αργυρού Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε Για τον Καθ΄ ου η Αίτηση: κα. Π. Κατωδρίτου δια κον. Ν. Καλλή ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Αντικείμενο της παρούσας απόφασης, είναι η διατήρηση ή μη σε ισχύ του προσωρινού διατάγματος διατροφής που εκδόθηκε στις 11.10.13, με το οποίο προσωρινό διάταγμα, διατάχθηκε ο Καθ΄ ου η Αίτηση όπως καταβάλλει στην Αιτήτρια, από την επίδοση του εν λόγω διατάγματος, το ποσό των €350- μηνιαίως, ως συνεισφορά του στη διατροφή του ανήλικου παιδιού των διαδίκων Μαρίας Θεοχαρίδου. Το προσωρινό διάταγμα, εκδόθηκε με βάση τη μονομερή αίτηση της Αιτήτριας η οποία καταχωρήθηκε στις 7.10.13 και η οποία συνοδεύεται με ένορκη δήλωση της Αιτήτριας η οποία έγινε την ίδια ημέρα. Σημειώνεται ότι, με την μονομερή αίτηση, η Αιτήτρια αξίωσε την έκδοση προσωρινού διατάγματος για το ποσό των €1,000- μηνιαίως ως συνεισφορά του Καθ΄ ου η Αίτηση. Ο Καθ΄ ου η Αίτηση, στις 6.12.13 κατεχώρησε ένσταση, η οποία συνοδεύεται με ένορκη δήλωση του της ίδιας ημέρας. Οι λόγοι της ένστασης είναι: «Α) Η Αιτήτρια δεν προσέρχεται στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια και δεν αποκαλύπτει όλα τα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης. Β) Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την έκδοση προσωρινού διατάγματος και ειδικά δεν υπάρχει το στοιχείο του κατ΄ επείγοντος στη παρούσα περίπτωση. Γ) Η Αιτήτρια δεν υποστηρίζει με οποιοδήποτε τρόπο τους ισχυρισμούς της. Δ) Η αίτηση είναι εκδικητική. Ε) Η αίτηση είναι νομικά αβάσιμη και/ή αστήρικτη και/ή αδικαιολόγητη». Με βάση τις ενόρκους δηλώσεις των διαδίκων προκύπτει ότι οι διάδικοι είναι σύζυγοι, του γάμου τους τελεσθέντος στις 21.6.
- Από το γάμο τους απόκτησαν δύο παιδιά τον Σπύρο, ο οποίος είναι ενήλικας και την Μαρία, η οποία γεννήθηκε στις 6.2.
- Η Αιτήτρια, τοποθετεί την διάσταση των διαδίκων στις 22.5.
- Σύμφωνα με την Αιτήτρια ο Καθ΄ ου η Αίτηση εργάζεται στην Α.Η.Κ. - Βασιλικό - με μηνιαίο εισόδημα €2,500 - €3,000 μηνιαίως. Η ίδια ήταν ανέκαθεν οικοκυρά, κατέβαλε προσπάθειες για να βρει εργασία αλλά, λόγω της οικονομικής κρίσης, χωρίς αποτέλεσμα. Βρίσκεται σε δεινή οικονομική κατάσταση και βοηθείται από συγγενικά πρόσωπα. Η ίδια έχει, για την προσωπική της διατροφή και συντήρηση, έξοδα της τάξης των 745- μηνιαίως. Για την συντήρηση και διατροφή της ανήλικης, απαιτείται το ποσό των €1,129- ως ακολούθως:- «α) Διατροφή €250,00 Β) Ιδιαίτερα μαθήματα (αγγλικά, υπολογιστές, μαθηματικά) €179,00 Γ) Χαρτζιλίκι €50,00 Δ) Ένδυση και Υπόδηση €100,00 Ε) Ετοιμασία για σχολείο (ενδυμασία, παπούτσια, γραφική ύλη κλπ) €150,00 Στ) Διασκέδαση/ψυχαγωγία €50,00 Ζ) Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη €50,00 Η) Ηλεκτρισμός €120,00 Θ) Υδατοπρομήθεια €30,00 Ι) Φόρος σκυβάλων €75,00 Ια) Τηλέφωνο €75,00 ΣΥΝΟΛΟ €1,129,00» Περαιτέρω, η ανήλικη υποβάλλεται σε ορθοδοντική εργασία, το δε ποσό που οφείλεται για την εν λόγω θεραπεία είναι €
- Σχετικά με τα πιο πάνω έξοδα η Αιτήτρια επισυνάπτει στην ένορκη της δήλωση τα Τεκμήρια 'Α' έως 'Δ'. Από της διαστάσεως ο Καθ΄ ου η Αίτηση αρνείται να συνεισφέρει στην διατροφή του παιδιού τους διακόπτοντας κάθε επικοινωνία με το παιδί. Αντίθετα, ο Καθ΄ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι τα εισοδήματα του είναι €500- μηνιαίως με επιπλέον μείωση 3%, (Τεκμήριο Α). Αγαπά την θυγατέρα του, και προσπαθεί να έχει όσο πιο συχνή επικοινωνία μαζί της. Ισχυρίζεται ότι το παιδί τους φοιτά σε Γυμνάσιο και έτσι η Αιτήτρια μπορεί να εξεύρει εργασία και να κερδίζει εισόδημα, θεωρεί δε τα ισχυριζόμενα έξοδα διατροφής του παιδιού ότι είναι υπερβολικά και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, περαιτέρω δε ότι η Αιτήτρια λαμβάνει βοήθημα από το Γραφείο Ευημερίας για τη συντήρηση του παιδιού. Η ακρόαση της ενδιάμεσης αίτησης διεξήχθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των δικηγόρων των διαδίκων, τα επιχειρήματα των οποίων θα απαντηθούν κατωτέρω. Για να δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συντρέχουν οι πιο κάτω προϋποθέσεις: α) Η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση. β) Η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγων σε θεραπεία στην αγωγή, και γ) Ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη, σε μεταγενέστερο στάδιο, χωρίς την έκδοση του διατάγματος (βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Κυτάλα κ.α. ν. Χρυσάνθου κ.α.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή ν. Χατζηβασίλη
(1989)1 Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, στο στάδιο αυτό, το Δικαστήριο εξετάζει την ενώπιον του μαρτυρία με μόνο σκοπό να αποφασίσει κατά πόσο είναι δίκαιο ή όχι να εκδοθεί το διάταγμα και δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα επί των οποίων θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Jonitexo Ltd v. Adidas
(1984)1 A.A.D. 263). Επιπλέον, υπάρχει η υποχρέωση του Αιτητή όταν αιτείται την έκδοση προσωρινού διατάγματος μονομερώς να αποκαλύπτει όλα τα ουσιώδη γεγονότα (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού
(1992)1 (Α) Α.Α.Δ. 583, Σάββα ν. Τηλεμάχου
(2001)1 (Γ) Α.Α.Δ. 2081). Οι προϋποθέσεις που απαιτεί το άρθρο 32 του Ν. 14/60 και οι οποίες αναφέρθηκαν ανωτέρω, κρίνονται με βάση τα γεγονότα που τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και με βάση τις διατάξεις του Νόμου που διέπει το υπό κρίση θέμα, οι οποίες στην εξεταζόμενη περίπτωση είναι τα άρθρα 33
(1)και 37 του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν. 216/90. Συγκεκριμένα το άρθρο 33
(1)ορίζει ότι: «Οι γονείς έχουν υποχρέωση να διατρέφουν το ανήλικο τέκνο τους από κοινού ο κάθενας ανάλογα με τις δυνάμεις του». Το άρθρο 37 ορίζει ότι: «(α) Η διατροφή προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες του δικαιούχου, όπως αυτές προκύπτουν από τις συνθήκες της ζωής του και τις οικονομικές δυνατότητες που υπάρχουν για διατροφή προσώπου. (β) Η διατροφή περιλαμβάνει όλα όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση και ευημερία του δικαιούχου και επιπλέον, ανάλογα με την περίπτωση, τα έξοδα για την εν γένει εκπαίδευση του.» Η διατροφή ανηλίκων, όπως προκύπτει από τα άρθρα 33
(1)και 37 του Ν. 216/90, συνιστά νομική υποχρέωση των γονέων, υποχρέωση η οποία ουσιαστικά αποβλέπει στην αντιμετώπιση των αναγκών των ανηλίκων, όπως αυτές εύστοχα καθορίζονται στο άρθρο 37 του Ν. 216/90. Επομένως, κρίνω ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ότι η Αιτήτρια έχει ορατές πιθανότητες επιτυχίας στην εναρκτήρια αίτηση. Περαιτέρω, το θέμα διατροφής ανηλίκου είναι άμεσα συνυφασμένο με την καθημερινή διαβίωση και ευημερία του ανηλίκου και η μη συνεισφορά του γονέα εύλογου ποσού για τη διατροφή του ανηλίκου είναι κάτι το οποίο αναπόφευκτα επηρεάζει δυσμενώς την καθημερινή διαβίωση και την εν γένει ευημερία του. Επομένως, κρίνω ότι πληρούται και η τρίτη προϋπόθεση. Προβάλλεται ο ισχυρισμός από τον Καθ΄ ου η Αίτηση ότι η Αιτήτρια δεν αποκάλυψε όλα τα ουσιώδη γεγονότα, και συγκεκριμένα ότι ψευδώς η Αιτήτρια ισχυρίζεται ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση ισχυρίζεται ότι κερδίζει μηνιαίως €2,500 - €3,000 μηνιαίως ενώ ο ίδιος συμφωνά με την βεβαίωση μισθού που παρέθεσε στο Δικαστήριο, Τεκμήριο Α, στην πραγματικότητα κερδίζει ποσό €500- μηνιαίως. Σε σχέση με τον ισχυρισμό αυτό παρατηρώ ότι σύμφωνα με τη Νομολογία, η Αιτήτρια δεν έχει υποχρέωση αποκάλυψης των εισοδημάτων ή οικονομικής δυνατότητας του Καθ΄ ου η Αίτηση αλλά απεναντίας το καθήκον αληθινής αποκάλυψης των πιο πάνω, βαραίνει τον ίδιο τον Καθ΄ ου η Αίτηση, όπως βεβαίως και την Αιτήτρια για τα δικά της εισοδήματα ή τη δική της οικονομική δυνατότητα. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Δημητρίου ν. Περδίου (πιο πάνω) όπου λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Όπως έχει η σχετική νομοθετική διάταξη (βλ. άρθρο 33
(1)του περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμου του 1990, Ν. 216/90) η υποχρέωση για διατροφή των ανηλίκων τέκνων μίας οικογένειας ανήκει και στους δύο γονείς, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του καθενός. Έχουν και οι δύο υποχρέωση όπως προβαίνουν σε πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη των πραγματικών τους εισοδημάτων και όχι μόνο των εξόδων τους. Στην υπόθεση Ette v. Ette
(1965)1 All E.R. 341, 346 έχει λεχθεί ότι όταν ο Καθ΄ ου η αίτηση δεν προβαίνει ο ίδιος σε ειλικρινή και πλήρη αποκάλυψη σχετικά με την οικονομική του κατάσταση, τότε το Δικαστήριο μπορεί, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση του επαγγέλματος του και το τι κερδίζουν άλλοι στο ίδιο το επάγγελμα, να υπολογίσει ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση έχει ψηλότερα, απ΄ ότι ισχυρίζεται, εισοδήματα. Η αρχή αυτή συνάδει και με τον κανόνα ότι εκεί που κάποιος έχει την αποκλειστική γνώση γεγονότων, οφείλει να τα αποδείξει (βλ. Tarapoulouzis v. District Officer
(1962)C.L.R. 91 και Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδης κ.α.
(1998)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1386, 1390). Επομένως σε υποθέσεις διατροφής των ανηλίκων τέκνων μιας οικογένειας, η οικονομική δυνατότητα του καθενός από τους γονείς δεν είναι θέμα που θα πρέπει να αποδεικνύεται από τον Αιτητή ή την Αιτήτρια, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά θέμα αληθινής αποκάλυψης από τους ίδιους τους γονείς, των αντιστοίχων εισοδημάτων τους. Το δε δικαστήριο, προβαίνει σε πλήρη έρευνα αυτών των στοιχείων. Περαιτέρω αναφέρουμε ότι από σχετική νομολογία φαίνεται ότι το δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη όχι μόνο τα πραγματικά εισοδήματα αλλά και την ικανότητα του Καθ΄ ου η Αίτηση να κερδίζει (his potential earning capacity). (Βλ. Klucinsky v. Klucinsky
(1953)1 All E.R. 683 και McEwan v. McEwan
(1972)2 All E.R. 708)». Όσον αφορά το θέμα αυτό, θα ήθελα ειδικότερα να αναφέρω ότι σύμφωνα με τις καταστάσεις αποδοχών που προσκόμισε ο Καθ΄ ου η Αίτηση, Τεκμήριο Α, με ημερομηνίες 27.9.13 και 25.10.13 οι κατά μέσο όρο αποδοχές του Καθ΄ου η Αίτηση είναι €1,700.- μηνιαίως. Το γεγονός ότι του αποκόπτεται €1,372.12 μηνιαίως δια χρέος στην ΣΤΥΑΗΚ, δεν τον καθιστά πρόσωπο το οποίο λόγω εισοδηματικής ικανότητας είναι σε αδυναμία να συνεισφέρει στην διατροφή του παιδιού του. Η ύπαρξη χρεών δεν απαλλάσει τον Καθ΄ ου η Αίτηση από την νομική του υποχρέωση για συνεισφορά στη διατροφή του παιδιού του, γιατί σύμφωνα με την νομολογία η διατροφή ανηλίκων αποτελεί πρωταρχική υποχρέωση των γονέων και προηγείται των οιονδήποτε άλλων υποχρεώσεων τους, (βλ. Δημητρίου ν. Περδίου
(2005)1(Β) Α.Α.Δ. 1418). Όσον αφορά τον ισχυρισμό που προβάλλεται από τον Καθ΄ ου η Αίτηση ότι τα έξοδα που αναφέρει η Αιτήτρια, είναι υπερβολικά και ότι ορισμένα έξοδα όπως της παραγράφου 14 η, θ, ι και ια δεν εμπίπτουν στην διατροφή της ανήλικης θα ήθελα να παρατηρήσω τα πιο κάτω: Η νομολογία του Δευτεροβάθμιου Οικογενειακού Δικαστηρίου σε υποθέσεις διατροφής, έχει καθορίσει ότι το μέτρο με το οποίο θα καθοριστεί η διατροφή δεν μπορεί να αποτιμάται με απόλυτους αριθμούς, ούτε αναμένεται η απόδειξη των κονδυλίων με περισσή αυστηρότητα, ενώ η κοινή λογική και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες των συγκεκριμένων ενώπιον του Δικαστηρίου ατόμων (βλ. Μαρκουλίδης ν. Μαρκουλίδη κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1386, Παναγιώτου ν. Σφικτού
(2001)1 Α.Α.Δ. 625, Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους
(2010)1 (Β) Α.Α.Δ. 951). Επίσης, σύμφωνα με τη νομολογία, το μέτρο της διατροφής δεν μπορεί να εξευρεθεί με απόλυτους αριθμούς, η δε κοινή πείρα και η πείρα της ζωής είναι παράγοντες οι οποίοι διαδραματίζουν ρόλο στην καλύτερη αντίληψη των γεγονότων προς εντοπισμό των πραγματικών αναγκών του δικαιούχου (βλ. Ο. Παναγιώτου ν. Χρ. Σφικτού (πιο πάνω)). Το Δικαστήριο με βάση την πιο πάνω νομολογιακή αρχή, καθόρισε, στη βάση μονομερούς αιτήσεως πάντοτε, προσωρινά τη συνεισφορά του Καθ΄ ου η Αίτηση στο ποσό των €350 και όχι στο ποσό των €1,000 μηνιαίως, το οποίο αξίωνε η Αιτήτρια. Πριν αφήσω το θέμα των εξόδων θα ήθελα να τονίσω ότι ένα σχετικά μεγάλο κονδύλι της διατροφής του παιδιού αφορά τα ιδιαίτερα μαθήματα της ανήλικης στα Αγγλικά, Υπολογιστή και Μαθηματικά για τα οποία η Αιτήτρια έχει προσκομίσει σχετικές αποδείξεις και βεβαιώσεις στο Δικαστήριο με τα επισυναφθέντα στην μονομερή αίτηση της τεκμήρια Α, Β και Γ. Τέλος ως προς τον ισχυρισμό του Καθ΄ ου η Αίτηση ότι η Αιτήτρια κατεχώρησε την παρούσα αίτηση εκδικητικά με σκοπό την ταλαιπωρία του Καθ΄ ου η Αίτηση, κρίνω τον πιο πάνω ισχυρισμό ως παντελώς ανεδαφικό. Ως ήδη λέχθηκε ο Καθ΄ου η Αίτηση έχει νομική υποχρέωση συνεισφοράς στη διατροφή του παιδιού του, και η δικαστική επιδίωξη από την Αιτήτρια του καθορισμού της συνεισφοράς του Καθ΄ ου η Αίτηση δεν μπορεί κάτω από τις παρούσες συνθήκες να θεωρηθεί ως εκδικητική. Ούτε βεβαίως η λήψη οποιουδήποτε επιδόματος, μπορεί να καλύψει με επάρκεια τις ανάγκες της συγκεκριμένης ανήλικης η οποία βρίσκεται στην ηλικία των 14 ετών. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η ένσταση του Καθ΄ ου η Αίτηση απορρίπτεται. Συνακόλουθα το προσωρινό διάταγμα ημερομηνίας 11.10.13 καθίσταται οριστικό. Ως προς τα έξοδα, αυτά όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της Αιτήτριας και εναντίον του Καθ΄ ου η Αίτηση, καταβλητέα όμως μετά το πέρας της εναρκτήριας αίτησης. (Υπ.) ............. Μενέλαος Τσαγγαρίδης, Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /Σ.Κ. Subject: Family/Interim (Αναφορά: Διατροφή) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο